Vũ Nhật Long, học sinh lớp 11G0, trường THPT Newton, Hà Nội, nhận kết quả hồi đầu tháng 7.
AP là chương trình nâng cao phổ biến ở Mỹ, Canada, giúp học sinh phổ thông làm quen kiến thức cơ bản ở đại học và tăng sức cạnh tranh khi nộp đơn vào bậc học này. Điểm thi gồm phần trắc nghiệm và tự luận, theo thang từ 1 đến 5.
Năm môn thi Long đạt điểm tuyệt đối 5/5 gồm: Calculus BC (Giải tích), Statistics (Xác suất thống kê), Chemistry (Hóa học), Computer Science A (Khoa học máy tính) và Physics C: Mechanics (Vật lý). Trong đó, ba môn đầu tiên được em hoàn thành từ lớp 10.
Ngoài ra, nam sinh từng giành huy chương bạc Olympic Khoa học trẻ quốc tế (IJSO) năm 2024.
“Em rất vui vì công sức bỏ ra đã được đền đáp”, Long nói.
Theo Long, AP có lượng kiến thức lớn và cách tư duy khác biệt so với chương trình phổ thông. Trong 5 môn, em thấy Hóa học “dễ thở” hơn cả, nhờ có nền tảng kiến thức khi ôn thi học sinh giỏi thời cấp 2. Với môn Khoa học máy tính, em từng làm quen lập trình và có thể tự tìm hiểu thêm ngôn ngữ Java qua các tài liệu trực tuyến nên không gặp nhiều khó khăn.
Trong khi đó, môn Giải tích và Xác suất thống kê đòi hỏi nam sinh dành nhiều thời gian hơn. Giải tích yêu cầu nắm chắc lý thuyết để vận dụng, Xác suất thống kê thì đòi hỏi cẩn thận vì đáp án được chấm chi tiết từ cách lập luận đến diễn đạt.
Thử thách nhất là môn Vật lý. “Lượng kiến thức mới nhiều, phần tự luận khó và bài thi có khối lượng công việc khá lớn”, em nói.
Để chuẩn bị cho kỳ thi, Long lập kế hoạch học tập chặt chẽ. Nam sinh đăng ký học một số môn AP tại trung tâm. Trước mỗi buổi học, em đọc sách giáo khoa, xem video trên Khan Academy và làm thử bài tập để nắm nội dung bài giảng.
“Khi nghe thầy cô giảng, em coi như được học lần thứ hai nên tiếp thu nhanh và nhớ lâu hơn”, Long kể.
Những nội dung khó như khai triển Taylor hay Maclaurin trong môn Giải tích – vốn thường được học ở bậc đại học – được Long chia nhỏ thành từng phần để đọc, xem trước khi làm bài tập. Sau mỗi buổi học, Long luyện đề, xem mình đã hiểu bài đến đâu. Thấy “hổng” phần nào, sai ở đâu, nam sinh sẽ quay lại học ngay phần đó.
Nam sinh cho rằng yếu tố quan trọng nhất khi học và thi AP là nền tảng tiếng Anh, bởi toàn bộ giáo trình và bài thi đều dùng ngôn ngữ này.
Mỗi khi gặp khái niệm mới, Long ưu tiên đọc tài liệu tiếng Anh để hiểu đúng bản chất, sau đó mới tra cứu cách diễn đạt bằng tiếng Việt. Trên YouTube, lượng nội dung tiếng Anh em xem nhiều gấp hai đến ba lần tiếng Việt.
Luôn đặt mục tiêu đạt điểm cao nhất nên khoảng thời gian nước rút cũng là lúc Nhật Long thấy áp lực nhất. Tuy nhiên, khi bước vào phòng thi, em cố gắng gạt bỏ để tập trung vào bài làm.
“Em giữ bình tĩnh, làm hết sức mình và kiểm tra lại thật kỹ”, Long kể.
Cô Vũ Thu Hương, giáo viên chủ nhiệm lớp 11G0, đánh giá học trò có tư duy logic tốt và khả năng tập trung cao.
“Long học có chiều sâu, luôn muốn hiểu bản chất của vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức. Long cũng rất kỷ luật với bản thân, biết mình cần làm gì ở từng giai đoạn và kiên trì theo đuổi mục tiêu đã đặt ra”, cô cho hay.
Nhật Long vừa nộp hồ sơ tham gia chương trình Đường lên đỉnh Olympia và đang chờ kết quả tuyển chọn. Về lâu dài, nam sinh dự định du học.
“Em hy vọng được học ở môi trường tốt để sau này trở về, làm những điều có ích”, Long chia sẻ.
Từ sáng sớm 17/5, khuôn viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội đông nghịt phụ huynh và học sinh đến dự kỳ thi vào lớp 6, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành. Sau một ngày mưa kéo dài, thời tiết Hà Nội sáng nay mát mẻ, khoảng 26 độ C.
Từ ngoài cổng trường, từng tốp học sinh được bố mẹ đưa tới khu vực thi. Nhiều ông bố, bà mẹ tranh thủ dặn dò, động viên thêm hoặc chụp ảnh kỷ niệm. Học sinh hầu hết thoải mái, trò chuyện cùng bạn bè, nhưng cũng có em bồn chồn, liên tục nhìn đồng hồ hoặc hỏi lại số báo danh, phòng thi.
Năm nay, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành tuyển 320 học sinh lớp 6, nhận tới 6.335 hồ sơ, khiến tỷ lệ chọi gần 1/20. Nhiều năm qua, đây là kỳ thi vào lớp 6 đông nhất ở Hà Nội, song đây là lần đầu số đăng ký vượt hơn 6.000 em.
"Đông quá nên nhìn đâu cũng thấy hồi hộp. Tôi bảo con không cần áp lực, nhưng bản thân khó tránh", chị Nguyễn Thị Nhung, trú quận Thanh Xuân cũ, bày tỏ.
Để chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 6 trường Nguyễn Tất Thành và trường Cầu Giấy, sẽ diễn ra sau hai tuần nữa, chị Nhung cho con ôn luyện ở trung tâm từ năm lớp 4. Mỗi tuần, con học thêm ba buổi với các môn Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh, học phí 200.000-360.000 đồng một buổi, tổng khoảng 3,5 triệu mỗi tháng.
Chị cho rằng điều này là dễ hiểu với những học sinh muốn thi vào các trường có tỷ lệ cạnh tranh cao. "Nhiều bạn học rất giỏi ở lớp nhưng vào bài thi thực tế lại khác. Muốn có cơ hội thì phải ôn luyện đúng dạng", chị nói.
Nán lại trong khuôn viên trường, dõi mắt lên phòng thi của con trên tầng 3, anh Trung Hiếu, ở quận Hà Đông cũ, kể cũng thấy sốt ruột vì phụ huynh, học sinh đông kín sân trường.
"Tỷ lệ chọi cao thì phụ huynh nào cũng lo. Tôi thấy nhiều người đứng ngoài còn căng thẳng hơn cả con", anh chia sẻ.
Theo anh, con bắt đầu học thêm Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh từ lớp 5. Biết nhiều cháu được học thêm từ lớp 2, lớp 3, nhưng anh muốn "giữ nhịp vừa phải", không tạo áp lực lớn cho con.
"Nếu con trượt, gia đình cũng vui vẻ cho con học trường công gần nhà", anh nói. "Điều tôi quan tâm hơn là để con có thêm trải nghiệm và làm quen với những kỳ thi cạnh tranh".
Đây cũng là chia sẻ của chị Nhàn, ở huyện Hoài Đức cũ: "Thi được thì vui, còn không cũng là trải nghiệm cho con. Ít nhất cháu biết không khí những kỳ thi đông thí sinh như thế này".
Nhà cách trường 15 km, người mẹ cũng tính phương án thuê xe đưa đón chung với những gia đình khác để đưa con đi học, nếu đỗ.
Hơn 6.330 học sinh sẽ làm ba bài thi. Trừ Tiếng Anh thi trong 30 phút, các em làm bài môn Toán và Tiếng Việt, mỗi môn 45 phút.
Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn thi không nhân hệ số. Học sinh được cộng 0,5-1,5 điểm khuyến khích nếu có chứng chỉ TOEFL từ 229 điểm trở lên, hoặc đạt giải cấp quốc gia trong kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO).
Trường sẽ công bố kết quả ngày 1/6. Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 6 vào trường Nguyễn Tất Thành là 24/30.
Trong đó, Trung đạt 10 điểm Toán, Vật lý 9,8, Hóa học 9,5, Ngữ văn 9. Ngoài ra, cựu học sinh lớp 12A1, trường THPT Triệu Sơn 2, xã Tân Ninh, còn đạt 84,12 điểm trong kỳ thi đánh giá tư duy (TSA) của Đại học Bách khoa Hà Nội. Gần 60.000 lượt thi năm nay, chỉ 175 thí sinh đạt mốc trên 80 điểm.
Sinh ra tại làng Quần Trúc, xã An Nông, Trung là con út trong nhà có bốn anh chị em, bố mẹ đều làm nông.
"Dù cuộc sống còn nhiều vất vả, bố mẹ luôn cố làm việc để bốn chị em được học hành đầy đủ. Đó là động lực để em không ngừng cố gắng", Trung nói.
Thi xong, ngoài dọn dẹp nhà cửa, nấu cơm và chăm cháu, nam sinh còn tranh thủ làm thêm để có thêm trải nghiệm và đỡ đần gia đình.
Ngay từ bậc THCS, Trung đã bộc lộ năng khiếu ở các môn khoa học tự nhiên khi đoạt giải nhất môn Vật lý cấp tỉnh lớp 9. Lên THPT, em duy trì kết quả học tập xuất sắc trong ba năm, giành giải nhì môn Vật lý cấp tỉnh ở lớp 11, đến lớp 12 tiếp tục đạt giải nhì Lý và giải ba môn Toán.
Dù định hướng theo khối khoa học tự nhiên, Trung cho rằng Ngữ văn là môn học không thể xem nhẹ. Theo em, để làm tốt môn Văn không chỉ cần nắm kiến thức trên lớp mà còn phải tích lũy vốn sống và hiểu biết xã hội. Ngoài giờ học, Trung thường đọc tin tức, theo dõi các bài viết về khoa học, công nghệ, kỹ thuật để mở rộng góc nhìn.
"Em rất ngưỡng mộ những người làm nghiên cứu và kỹ thuật. Khi làm bài thi Ngữ văn, em cố gắng kết hợp kiến thức đã học với suy nghĩ và cảm nhận của bản thân", nam sinh nói.
Theo Trung, bí quyết học tập không nằm ở phương pháp đặc biệt mà ở tính kỷ luật. Ban ngày em tập trung tiếp thu kiến thức trên lớp, buổi chiều và tối ôn luyện, làm thêm đề, ghi lại những nội dung chưa hiểu để hỏi thầy cô. Em cũng đi ngủ trước 23h để đảm bảo sức khỏe.
Đối với kỳ thi TSA, Trung chủ yếu tự học qua tài liệu trực tuyến và tham gia các kỳ thi thử miễn phí để làm quen với cấu trúc đề và rèn luyện tư duy.
Theo thầy Hồ Sỹ Phúc, giáo viên chủ nhiệm, cũng là giáo viên Vật lý, Trung thông minh, chăm chỉ, có tinh thần tự học rất cao.
"Em luôn khiêm tốn, hòa đồng, sẵn sàng giúp đỡ bạn bè trong học tập nên được thầy cô và bạn bè yêu quý", thầy Phúc nhận xét.
Với thành tích đạt được, Trung dự định đăng ký xét tuyển vào Đại học Bách khoa Hà Nội.
"Em mong muốn sau này trở thành kỹ sư, có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn, tạo ra những giá trị hữu ích và đóng góp cho quê hương", nam sinh bày tỏ.
Phát biểu khai mạc Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 tại Hà Nội, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, điều quan trọng với thí sinh không chỉ là điểm số, tổ hợp xét tuyển hay xác suất trúng tuyển, mà là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng của bản thân.
Theo ông, điểm số có thể mở ra một cánh cửa nhưng không thể thay các em đi hết chặng đường. Mỗi học sinh cần tự trả lời những câu hỏi mình muốn trở thành ai, muốn làm gì và sẽ đóng góp gì cho gia đình, cộng đồng, đất nước. Giá trị của một con người không chỉ nằm ở tấm bằng hay vị trí việc làm mà còn ở khả năng học tập suốt đời, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng vươn lên.
Ông nhận định Gen Z đang bước vào đại học trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn, robot, năng lượng mới, điện hạt nhân hay đường sắt tốc độ cao. Nhiều nghề sẽ được AI thay thế một phần, đồng thời cũng xuất hiện nhiều ngành nghề mới. Cơ hội sẽ thuộc về những người biết học tập liên tục, thích nghi và kết hợp công nghệ với tư duy nhân văn.
Vì vậy, theo ông, câu hỏi lớn của mùa tuyển sinh năm nay không chỉ là 'đỗ trường nào' mà là chọn con đường phù hợp để phát triển năng lực bản thân và tạo giá trị cho xã hội. Thí sinh không nên chọn ngành theo đám đông, vì sĩ diện hay vì chưa hiểu chính mình, mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghiên cứu, thực hành và việc làm trước khi quyết định.
Đối với phụ huynh, ông mong cha mẹ đồng hành cùng con thay vì áp đặt, kỳ vọng nhưng không tạo áp lực, để các em được lắng nghe, được tôn trọng và trưởng thành từ chính lựa chọn của mình.
Ông Thảo cũng thông tin Chính phủ đã ban hành Nghị định 179 với nhiều chính sách hỗ trợ sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Theo đó, sinh viên đáp ứng điều kiện về tổ hợp xét tuyển và điểm số sẽ được hưởng học bổng từ 3,7-5,4 triệu đồng mỗi tháng. Theo ông, đây không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn thể hiện sự đầu tư của Nhà nước đối với nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phát biểu tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 tại TP.HCM, ông Trần Xuân Toàn - Phó tổng giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình TP.HCM, Tổng biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ - cho rằng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, việc lựa chọn nguyện vọng là một trong những quyết định quan trọng nhất của học sinh.
Theo ông Toàn, ngày hội được tổ chức nhằm đồng hành, giúp học sinh có thêm thông tin để đưa ra quyết định tự tin, khoa học và phù hợp.
Gửi đến thí sinh, ông nhấn mạnh chọn nguyện vọng không đơn thuần là chọn một trường mà là chọn hướng đi cho tương lai. Học sinh cần hiểu rõ năng lực, sở thích, mục tiêu của bản thân và giá trị muốn đóng góp cho xã hội, thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn, xu hướng hay lựa chọn của bạn bè.
Ông cũng lưu ý không có ngành nào là 'tốt nhất', chỉ có ngành phù hợp nhất. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang làm thay đổi thị trường lao động, điều quan trọng là tìm được điểm giao giữa năng lực, đam mê của bản thân với nhu cầu của xã hội.
Ông khuyến khích học sinh tận dụng cơ hội tại ngày hội để trao đổi trực tiếp với các trường và chuyên gia về ngành học, chương trình đào tạo, học bổng, cơ hội việc làm cũng như cách sắp xếp nguyện vọng. "Một câu hỏi đúng hôm nay có thể giúp các em tránh được một quyết định sai trong tương lai", ông nói.
Ông Trần Xuân Toàn khẳng định Báo Tuổi Trẻ sẽ tiếp tục đồng hành cùng người trẻ trên hành trình trưởng thành. Theo ông, nhiều năm qua, công tác tuyển sinh không chỉ là một mảng thông tin mà đã trở thành sứ mệnh xã hội của báo thông qua các bài viết tư vấn, chương trình truyền hình, nền tảng số và các ngày hội tuyển sinh trên cả nước.
Ông cũng gửi gắm tới phụ huynh hãy đồng hành, lắng nghe và tôn trọng lựa chọn phù hợp với năng lực, khát vọng của con. Theo ông, khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng đồng hành, học sinh sẽ có thêm sự tự tin để bước vào chặng đường mới.
Kết thúc bài phát biểu, ông nhắn nhủ: "Hôm nay, các em không chỉ chọn một nguyện vọng để vào đại học. Các em đang chọn một cánh cửa để bước vào tương lai. Chúc tất cả các em bước qua cánh cửa ấy bằng sự tự tin, bản lĩnh và niềm tin vào chính mình".
