Sức khỏe tim mạch – chuyển hóa là khái niệm chỉ các yếu tố nguy cơ liên quan đồng thời đến bệnh tim mạch (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ) và các rối loạn chuyển hóa (như tiểu đường loại 2, kháng insulin, béo phì), theo Healthline (Mỹ).
Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 14.489 người tham gia trong suốt 1 năm. Họ xác định các đợt vận động khi nhịp tim tăng liên tục ít nhất 15 phút, dựa trên phản ứng sinh lý thay vì loại hình vận động.
Sau đó, người tham gia được phân nhóm theo thời điểm tập luyện trong ngày để đối chiếu với nguy cơ tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì, rối loạn mỡ máu và các bệnh tim mạch…
Kết quả cho thấy, so với những người tập thể dục muộn trong ngày, những người thường xuyên tập buổi sáng có:
Tỷ lệ bệnh mạch vành thấp nhất được ghi nhận ở nhóm tập thể dục trong khung giờ từ 7 – 8 giờ sáng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là mối liên hệ, không chứng minh được tập sớm là nguyên nhân trực tiếp giúp cải thiện các chỉ số sức khỏe.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ vừa mỗi tuần, đồng thời có ít nhất 2 ngày tập tăng cường sức mạnh cơ bắp.
Hoạt động thể chất thường xuyên không chỉ mang lại lợi ích lâu dài mà còn cải thiện sức khỏe ngay trong ngắn hạn. Tập luyện đều đặn giúp giảm lo âu, trầm cảm, ngủ ngon hơn và còn mang lại nhiều lợi ích khác như:
Bác sĩ Robert Glatter, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Lenox Hill (Mỹ), người không tham gia nghiên cứu, nhận định thêm: “Điều quan trọng nhất là sự đều đặn, chứ không phải thời điểm. Hãy cố gắng đạt ít nhất 150 phút vận động mức độ vừa mỗi tuần, kết hợp tập sức mạnh và tránh ngồi yên quá lâu. Thời điểm tốt nhất để tập không hẳn là 6 hay 7 giờ sáng, mà là thời điểm bạn có thể duy trì mỗi ngày”.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa bên ngoài và trong phòng lạnh làm niêm mạc họng bị khô, giảm sức đề kháng tại chỗ, từ đó siêu vi dễ xâm nhập. Ngoài ra, việc để quạt thổi trực tiếp vào mặt trẻ khi đang ra mồ hôi cũng khiến đường hô hấp dễ bị kích thích.
Gần đây có nhiều ca ngộ độc thực phẩm. Không chỉ bệnh hô hấp, tiêu chảy cấp cũng tăng trong mùa nắng. Nhiệt độ cao làm thức ăn nhanh hư nếu bảo quản không đúng cách. Trẻ ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn hoặc uống nước không sạch rất dễ bị tiêu chảy.
Với trẻ nhỏ, tình trạng mất nước do tiêu chảy lại cộng thêm việc ra mồ hôi nhiều khiến bệnh có thể nặng lên nhanh chóng.
Đây là bệnh do vi rút đường ruột, lây qua tiếp xúc và đường tiêu hóa. Mùa hè trẻ thường chơi chung, nếu không rửa tay sạch thì vi rút rất dễ lây lan.
Để giúp trẻ hạn chế mắc bệnh, cha mẹ chỉ cần chú ý những điều đơn giản. Giữ nhiệt độ phòng khoảng 26-27oC, tránh chênh lệch quá lớn. Khi trẻ đi nắng về nên lau mồ hôi, cho nghỉ rồi mới tắm.
Trong ăn uống cần đảm bảo ăn chín, uống sôi, hạn chế thức ăn để lâu và không lạm dụng nước đá, đồ lạnh. Quan trọng nữa là nhắc trẻ uống nước đều trong ngày và rửa tay bằng xà phòng đúng cách. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường cần đưa đi khám sớm.
"Y học cổ truyền là một bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam, kho tàng tri thức quý báu và di sản văn hóa cần được bảo tồn, phát huy trong bối cảnh mới", Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nói tại hội thảo khoa học quốc tế về Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến trong Y học cổ truyền (AITM 2026). Hội thảo do Bệnh viện Châm cứu Trung ương tổ chức hôm 5/6, với sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia y tế, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước.
Thứ trưởng nhắc lại những định hướng gần đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển y học cổ truyền trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuẩn hóa và số hóa. Đây được xem là bước chuyển quan trọng để biến những giá trị truyền thống thành động lực phát triển mới cho ngành y tế.
Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số và các nền tảng thông minh đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực y tế trên toàn thế giới. AI đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong hỗ trợ chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu khoa học, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử và quản trị bệnh viện.
Với y học cổ truyền, tiềm năng ứng dụng của công nghệ là rất lớn. Nhiều nội dung đặc thù của y học cổ truyền như tứ chẩn, biện chứng luận trị, đánh giá thể trạng, lựa chọn huyệt vị, theo dõi đáp ứng điều trị, phục hồi chức năng hay chăm sóc sức khỏe chủ động đều có thể được hỗ trợ hiệu quả bởi các công nghệ hiện đại.
"Muốn ứng dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo thì phải có dữ liệu chất lượng", Thứ trưởng nhấn mạnh và cho rằng việc chuẩn hóa thuật ngữ chuyên môn, hồ sơ bệnh án, dữ liệu lâm sàng và kết quả điều trị là nền tảng để xây dựng các hệ thống AI phục vụ nghiên cứu, đào tạo và khám chữa bệnh.
Tuy nhiên, Thứ trưởng cho rằng trí tuệ nhân tạo không thay thế người thầy thuốc. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn trình độ chuyên môn, kinh nghiệm lâm sàng, y đức và trách nhiệm nghề nghiệp của người thầy thuốc vẫn là yếu tố quyết định chất lượng khám bệnh, chữa bệnh.
Theo PGS.TS. Trần Văn Thanh, Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương, Việt Nam đang sở hữu lợi thế đặc biệt khi có nền y học cổ truyền lâu đời cùng hệ sinh thái công nghệ số phát triển nhanh. Kết hợp hai lĩnh vực này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị mà còn tạo cơ hội đưa tri thức y học cổ truyền Việt Nam tiếp cận cộng đồng khoa học quốc tế bằng ngôn ngữ dữ liệu và bằng chứng khoa học.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm phát huy tối đa tiềm năng của y học cổ truyền trong giai đoạn mới.
Trong khi đó, cũng có người cố gắng đi bộ nhiều hơn với suy nghĩ càng vận động thì khớp càng khỏe. Trên thực tế, 2 cách này đều có thể không phù hợp, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Khớp gối cần vận động ở mức hợp lý để duy trì sự linh hoạt. Khi đi bộ nhẹ nhàng, dịch khớp được lưu thông tốt hơn, giúp bôi trơn bề mặt sụn và giảm cảm giác cứng khớp, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc mới ngủ dậy.
Đi bộ còn giúp tăng cường sức mạnh của các nhóm cơ xung quanh đầu gối như cơ đùi trước, cơ đùi sau và cơ hông. Những nhóm cơ này giúp nâng đỡ khớp, giảm áp lực trực tiếp lên đầu gối khi đứng, leo cầu thang.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy tất cả người bị đau khớp gối đều bắt buộc phải đi bộ mỗi ngày. Điều quan trọng hơn là duy trì vận động đều đặn ở mức phù hợp với thể trạng.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of Orthopaedic Surgery and Research cho thấy các hình thức tập luyện aerobic, chẳng hạn đi bộ, bơi lội hay đạp xe, có thể giúp cải thiện cơn đau và chức năng vận động ở người bị thoái hóa khớp gối. Điều này cho thấy lợi ích đến từ việc vận động hợp lý và đều đặn, chứ không phải cố gắng đi thật nhiều mỗi ngày.
Nếu cơn đau ở mức nhẹ, đầu gối không bị sưng và người mắc vẫn đi lại bình thường thì có thể duy trì thói quen đi bộ mỗi ngày. Những người bị cứng khớp sau khi ngồi lâu hoặc thoái hóa khớp gối giai đoạn sớm thường có thể đi bộ khoảng 20 - 30 phút/ngày với tốc độ vừa phải. Khi mới bắt đầu tập, hãy chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày để giảm áp lực lên khớp.
Để xác định mức đi bộ phù hợp, mọi người hãy chú ý đến cảm giác sau khi đi. Mức đi phù hợp là cảm giác đau ở đầu gối không tăng lên, cảm giác khó chịu biến mất nhanh chóng sau khi nghỉ ngơi.
Trong một số trường hợp, người bị đau đầu gối không nên cố đi bộ mỗi ngày. Cụ thể, nếu đầu gối bị sưng nhiều, đau dữ dội khi chịu lực hoặc có cảm giác lỏng khớp, người bệnh không nên cố gắng tiếp tục đi bộ.
Ngoài ra, nếu đầu gối bị cứng khớp, khó co duỗi, đau sau chấn thương hoặc xuất hiện tình trạng đỏ nóng quanh khớp thì nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu của rách sụn chêm, tổn thương dây chằng, viêm khớp hoặc những vấn đề cần được bác sĩ đánh giá. Trong những trường hợp này, việc cố gắng đi bộ mỗi ngày có thể khiến tình trạng nghiêm trọng hơn, theo Medical News Today.
