Hơn 5h sáng ngày đầu tháng 6, bà Lê Thị Nhung, 56 tuổi, cùng nhóm 5 người trong bản Háng, xã Giao An bắt đầu hành trình vào rừng tìm măng đắng. Mỗi người mang theo gùi, dao, thuổng và một ít thức ăn là xôi nếp nương hoặc cơm nắm muối vừng cho cả ngày lao động.
Từ bản đến khu vực có nhiều măng phải đi bộ khoảng 3-4 km qua các sườn núi và khe suối khúc khuỷu trên dãy Pù Rinh. Vào chính vụ từ tháng 3 đến tháng 6, việc lên rừng đào măng trở thành công việc thường ngày của nhiều hộ dân.
“Tầm này đang mùa giáp hạt nên trong bản nhiều người đi hái măng. Có hôm bà con đi như hội”, bà Nhung nói.
Bản Háng cách trung tâm xã Giao An gần 10 km, có hơn 100 hộ với gần 500 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Thái. Do diện tích đất sản xuất hạn chế, ngoài làm nương rẫy, người dân phụ thuộc khá nhiều vào nguồn lợi từ rừng như dược liệu, nấm, mật ong, cua đá và măng đắng… Trong số đó, măng đắng là một trong những sản vật mang lại thu nhập ổn định nhất vào mỗi đầu hè.
Theo người dân địa phương, măng đắng mọc tự nhiên dưới tán rừng trên núi Pù Rinh. Loại măng này có hình dáng tương tự măng luồng nhưng kích thước nhỏ hơn, khi ăn có vị đắng ban đầu rồi dần chuyển sang vị ngọt hậu đặc trưng.
Đến khu vực có măng, người đi rừng dùng thuổng nhỏ đào quanh gốc rồi tách từng búp măng khỏi đất. Những cây chưa đủ kích cỡ thường được để lại để tiếp tục phát triển hoặc trở thành cây mẹ cho mùa sau. “Chỉ lấy những cây đã đủ tuổi thu hoạch thôi còn măng nhỏ thì để lại cho năm tới”, bà Nhung cho hay.
Theo chị Lương Thị Sự, 39 tuổi, người dân trong bản đã duy trì cách khai thác này nhiều năm nhằm bảo vệ nguồn măng tự nhiên. “Cây măng đắng rất khỏe. Nếu khai thác đúng cách thì năm sau vẫn mọc đều”, chị Sự nói.
Ngoài đào măng, nhiều người còn tranh thủ tìm nấm rừng, hái các loại thảo dược, bắt cua đá hoặc lấy mật ong để tăng thêm thu nhập trong những tháng nông nhàn.
Theo người dân bản Háng, đầu vụ, măng đắng thường được thương lái thu mua với giá 40.000-50.000 đồng mỗi kg. Bước vào chính vụ như hiện nay, giá giảm còn khoảng 20.000-25.000 đồng mỗi kg. Những ngày đầu tháng 6, gần 20 người trong bản thường xuyên vào rừng lấy măng. Trung bình mỗi người thu được 10-20 kg một ngày.
Với mức giá hiện tại, thu nhập từ măng đạt khoảng 250.000-500.000 đồng mỗi ngày. Những hôm gặp khu vực nhiều măng, một lao động có thể thu về khoảng 600.000 đồng. Gia đình có hai hoặc ba người cùng đi rừng có thể kiếm hơn một triệu đồng mỗi ngày.
Sau khoảng 7-8h đi rừng, đầu buổi chiều, người dân bắt đầu gùi măng về bản để sơ chế và tiêu thụ. Măng sau khi thu hoạch thường được bóc bớt lớp bẹ ngoài rồi luộc ngay nhằm giữ độ tươi và vị ngọt tự nhiên.
Không chỉ là sản vật mang lại thu nhập, măng đắng còn gắn bó với đời sống ẩm thực của đồng bào Thái ở Giao An. Măng được chế biến thành nhiều món như luộc chấm chẻo, nướng trên than hồng, xào với thịt lợn bản hoặc nấu canh cùng cá suối.
Tại bản Háng, vợ chồng ông Phạm Văn Quyết và bà Đào Thị Lan là những người thu mua măng đắng lâu năm cho bà con trong vùng. Hơn 15 năm sinh sống tại đây, ngoài kinh doanh tạp hóa, gia đình ông còn thu gom măng để cung cấp cho các đầu mối ở địa phương.
Ông Quyết cho biết phần lớn sản lượng măng được tiêu thụ trong xã và các vùng lân cận. Do sản lượng khai thác không lớn nên măng đắng chủ yếu được bán theo hình thức nhỏ lẻ. “Măng đưa về đến đâu tiêu thụ gần hết đến đó, rất ít khi tồn hàng”, ông Quyết nói.
Dù mang lại nguồn thu đáng kể, nghề hái măng đắng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Địa hình núi Pù Rinh dốc, nhiều đoạn trơn trượt sau mưa. Người đi rừng thường gặp nguy cơ ngã, bị ong đốt hoặc côn trùng cắn… “Có hôm đi từ sáng đến chiều mới về, chân tay xây xát là chuyện bình thường”, bà Nhung cho biết.
Mùa măng đắng chỉ kéo dài khoảng bốn tháng trong năm. Đây là khoảng thời gian nhiều hộ tranh thủ tăng thu nhập trước khi bước vào các vụ sản xuất nông nghiệp tiếp theo.
Với nhiều gia đình ở bản Háng, những chuyến lên núi Pù Rinh mỗi sáng không chỉ là hoạt động khai thác lâm sản phụ mà còn là nguồn sinh kế quan trọng, góp phần cải thiện đời sống giữa vùng cao còn nhiều khó khăn.
Từ ngày 12 đến 16-5, trong chuyến khảo sát biển đảo phía Tây Nam của Tổ quốc, đoàn công tác của Cảnh sát biển Việt Nam và đại diện các sở, ban, ngành ở TP Cần Thơ, Cà Mau, An Giang đến thăm các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ trên vùng biển, đảo phía Tây Nam, gồm: đặc khu Thổ Châu, Nam Du, Hòn Khoai và vùng biển giáp ranh giữa Việt Nam - Thái Lan - Malaysia.
Thiếu tướng Trần Văn Xuân - Phó chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam - làm trưởng đoàn.
Tại các điểm đến, đoàn công tác Cảnh sát biển Việt Nam ghi nhận những nỗ lực, cố gắng của địa phương, đặc biệt là lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ, bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Ngoài ra đoàn còn dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ công ơn của Chủ tịch Hồ Chí Minh (tại Đền thờ Thổ Châu) và các liệt sĩ đã hy sinh trong trận chiến giải phóng đảo Thổ Chu; thăm tặng quà gia đình chính sách, học sinh và các đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn đảo Thổ Châu, Hòn Khoai và Nam Du.
Thiếu tướng Trần Văn Xuân cho biết các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên biển phải luôn là điểm tựa vững chắc để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển, phát triển kinh tế, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
"Các kíp tàu tiếp tục khắc phục khó khăn, chủ động nắm chắc tình hình trên biển và duy trì tuần tra, kiểm soát, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh trên biển. Ngoài ra, đơn vị liên quan phải phổ biến pháp luật cho ngư dân để cùng chung tay sớm gỡ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu (EC)" - thiếu tướng Trần Văn Xuân nhấn mạnh.
Ngày 20-5, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung xã Đức Trọng đến năm 2050, quy mô gần 14.878ha.
Đức Trọng được định hướng trở thành đô thị thông minh, đồng thời giữ vai trò trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh. Theo quy hoạch, xã Đức Trọng đóng vai trò hạt nhân của "Tiểu vùng trung tâm lãnh thổ Lâm Đồng".
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, phạm vi quy hoạch gồm toàn bộ diện tích tự nhiên xã Đức Trọng, tiếp giáp các xã Tà Năng, Ninh Gia, Tà Hine, Tân Hội, Hiệp Thạnh và Đơn Dương. Quy hoạch chia hai giai đoạn: ngắn hạn đến năm 2030 và dài hạn đến năm 2050.
Đến năm 2030, xã Đức Trọng tập trung hoàn thiện tiêu chí nông thôn mới hiện đại, phấn đấu toàn xã đạt chuẩn đô thị loại III. Hạ tầng giao thông, thoát nước, xử lý nước thải tập trung sẽ được đầu tư đồng bộ.
Mạng lưới giáo dục, đào tạo nghề được nâng cấp gắn với nhu cầu nhân lực của các khu công nghiệp, trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Liên Khương.
Tỉnh cũng định hướng xây dựng các khu nhà ở xã hội, khu dân cư cho công nhân, chuyên gia và khu tái định cư phục vụ các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương.
Xã Đức Trọng cũng là nơi đặt Cảng hàng không quốc tế Liên Khương, đang được nâng cấp lên chuẩn cấp 4E, tiếp nhận tàu bay thân rộng như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay đóng cửa từ tháng 3-2026, dự kiến mở lại từ ngày 1-9-2026, đáp ứng 5 triệu hành khách/năm sau năm 2030.
Đến năm 2050, xã Đức Trọng trở thành đô thị hạt nhân cửa ngõ phía nam Tây Nguyên, kết nối trực tiếp với hệ thống cao tốc và sân bay quốc tế Liên Khương. Địa phương sẽ là đầu mối trung chuyển giao thông giữa Tây Nguyên với Đông Nam Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ, đảm nhận chức năng trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics, nghiên cứu phát triển và nông nghiệp công nghệ cao.
Quy hoạch cũng đặt mục tiêu hình thành trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm trong lĩnh vực công nghệ sinh học, chế biến nông sản, dược liệu và mỹ phẩm, tiếp tục đầu tư cảng cạn ICD Đức Trọng.
UBND tỉnh Lâm Đồng giao UBND xã Đức Trọng tổ chức lập quy hoạch, Sở Xây dựng thẩm định, hoàn thành trong quý 2-2026 từ nguồn ngân sách địa phương.
Hiện trung tâm hành chính - chính trị tỉnh Lâm Đồng đặt tại khu vực Đà Lạt, cách xã Đức Trọng hơn 30km về phía bắc, kết nối bằng cao tốc Liên Khương - Prenn và đèo Prenn.
Như đã đưa tin, khoảng 14h ngày 12/5, ô tô tải chở đất mang biển kiểm soát tỉnh Nghệ An do tài xế N.T.C. (34 tuổi, trú tại xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) điều khiển lưu thông trên đường ĐH36.
Khi di chuyển đến đoạn gần cổng chào thôn Phúc Trường, xã Trường Lưu, ô tô tải va chạm với xe máy điện do ông N.H.T. (56 tuổi, trú tại thôn Phúc Trường) điều khiển, chở mẹ ruột 86 tuổi. Cú va chạm khiến 2 mẹ con ngã xuống đường, tử vong tại chỗ.
Camera an ninh ghi lại cho thấy đoạn đường nêu trên được người dân tận dụng phơi thóc lúa, chiếm hơn nửa làn của một chiều di chuyển.
Thông qua clip từ hiện trường vụ việc, ngày 13/5, Cục CSGT (Bộ Công an) đã đưa ra những cảnh báo.
Theo đó, Cục CSGT nhận định, việc điều khiển xe đi từ đường nhánh ra đường chính, từ ngõ ra đường… là một trong những nguyên nhân xảy ra tai nạn.
Nhà chức trách cho hay, kỹ năng của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông (xuất hiện nhiều ở khu vực nông thôn) là rất kém, không hề có ý thức trong việc nhường đường, dừng xe quan sát khi đi từ ngõ, đường nhánh ra đường chính hoặc tập trung quan sát, giảm tốc độ khi tới nơi giao nhau.
"Trong clip vụ tai nạn nêu trên, mặc dù tài xế xe tải đã nhấn còi cảnh báo liên tục, nhưng người điều khiển xe máy điện vẫn không quan sát hay dừng lại để nhường đường cho xe tải trên đường chính", vị đại diện Cục CSGT nói.
Cụ thể, tài xế xe tải đã quan sát thấy xe đạp điện đi từ ngõ ra đường chính, nên đã bấm còi cảnh báo. Khi ấy, lái xe tải nhìn thấy phía trước đường có thóc lúa đang phơi, làm hẹp phần đường xe chạy, nhưng không giảm được tốc độ để có thể dừng lại, để bảo đảm an toàn.
Tuy nhiên việc này cơ quan cảnh sát điều tra còn phải xem xét, đánh giá tốc độ của lái xe tải, sự tập trung và thao tác lái xe, hệ thống phanh, lốp, tải trọng xe…
Cục CSGT cũng cho biết, việc phơi thóc lúa ra đường là vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ (sử dụng kết cấu hạ tầng đường bộ trái quy định), làm hẹp phần đường xe chạy, gây mất an toàn cho các phương tiện lưu thông.
"Nếu để xảy ra hậu quả thiệt hại về tính mạng sức khỏe và tài sản của người tham gia giao thông, tùy theo tính chất mức độ, người phơi thóc lúa sẽ bị xử phạt hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cản trở giao thông đường bộ", vị đại diện Cục CSGT thông tin.
Cục CSGT cũng lấy ví dụ về trường hợp của bà Vũ Thị Mùi, 67 tuổi, quê Ninh Bình. Bà Mùi vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú về tội Cản trở giao thông đường bộ.
Trước đó, vào chiều 25/6/2025, bà Mùi thuê máy gặt lúa vụ mùa. Những vụ trước đây, vợ chồng bà Mùi thường chở thóc về sân nhà để phơi, nhưng lần này thấy con đường mới trải thảm, bà Mùi đã để lúa luôn trên đường, dự định phơi khô rồi mới đưa về nhà.
Sau đó, bà Mùi nhặt nhiều viên gạch đá, tảng bê tông ven đường rải theo mép bạt nhằm "đánh tín hiệu" cho các phương tiện qua lại.
Tới 8h ngày 26/6/2025, khi đang dọn rơm dưới đồng, bà Mùi nghe tiếng "rầm" ở chỗ phơi lúa, khi nhìn ra hiện trường, bà Mùi thấy chiếc xe máy tay ga đổ trượt dài trên đường, bên cạnh là chị H. (31 tuổi, người cùng xã) bị thương, nằm bất động. Một tuần sau, chị H. tử vong do vết thương quá nặng.
