Đề án nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế, chồng chéo, trùng lặp trong quản lý ATTP và cập nhật ưu điểm của những mô hình quản lý tiên tiến trên thế giới cũng như những mô hình đã từng được thí điểm tại một số tỉnh ở VN.
Theo dự thảo, ở T.Ư: Kết thúc hoạt động quản lý nhà nước về ATTP (không bao gồm quản lý về điều kiện sản xuất, kinh doanh trong công đoạn sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt, khai thác, thu hái, giết mổ, kiểm dịch) của Bộ NN-MT; kết thúc hoạt động quản lý nhà nước về ATTP của Bộ Công thương (không bao gồm quản lý đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, buôn bán hàng giả trên thị trường đối với tất cả các loại thực phẩm, phụ gia, dụng cụ, vật liệu chứa đựng thực phẩm); chuyển các nhân sự có chức năng, nhiệm vụ liên quan kèm theo cơ sở vật chất (nếu có) về Cục ATTP trực thuộc Bộ Y tế.
Ở cấp tỉnh: Kết thúc hoạt động 10 chi cục ATTP trực thuộc sở y tế, 15 chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm trực thuộc sở y tế, 8 phòng ATTP thuộc sở y tế và 1 sở ATTP thí điểm tại TP.HCM. Trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của các đơn vị trên, thành lập Sở ATTP, tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất (nếu có) liên quan đến công tác quản lý ATTP của sở công thương và sở NN-MT.
Ở cấp xã: Thành lập đội ATTP là tổ chức sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã, có chức năng thực thi với các nhiệm vụ giám sát, kiểm tra, lập biên bản vi phạm chuyển chủ tịch UBND cấp xã xem xét, xử lý.
Hiện công tác quản lý nhà nước về ATTP do 3 bộ ngành chịu trách nhiệm trước Chính phủ, bao gồm: Bộ Y tế, Bộ NN-MT, Bộ Công thương.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan tăng sinh không kiểm soát, tạo thành các khối u ác tính phá hủy cơ quan này. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến, gây tử vong hàng đầu, thường tiến triển âm thầm. Chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi khoa học có thể giúp phòng bệnh.
Chọn ngũ cốc giàu chất xơ thay vì tinh bột chế biến sẵn
Tinh bột tinh chế từ bánh mì trắng, bánh ngọt có thể nhanh chóng chuyển hóa thành đường, khiến gan tăng tích tụ mỡ. Thay vào đó, mỗi người nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, gạo lứt để hỗ trợ ổn định đường huyết, cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột và giảm viêm - những yếu tố góp phần giảm nguy cơ ung thư gan. Chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, một trong các tác nhân dẫn đến ung thư gan.
Bổ sung rau họ cải, quả mọng
Bông cải xanh, cải bẹ xanh... giàu vitamin, chứa sulforaphane và indole-3-carbinol. Các hợp chất tự nhiên này kích hoạt các enzyme giải độc giúp gan trung hòa chất độc hại, bao gồm cả chất gây ung thư. Mỗi người nên ăn rau họ cải khoảng ba lần một tuần để cải thiện khả năng phục hồi của gan.
Việt quất, mâm xôi, anh đào, dâu tây giàu polyphenol và anthocyanin - các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân thúc đẩy ung thư.
Thường xuyên uống trà xanh
Trong khi đồ uống có đường và nước ngọt thúc đẩy sự tích tụ chất béo trong gan, trà xanh chứa catechin, nhiều chất chống oxy hóa thực vật cải thiện quá trình chuyển hóa chất béo trong gan, giảm viêm. Những người thường xuyên uống trà xanh có nguy cơ mắc ung thư gan thấp hơn.
Nên uống trà xanh vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn khoảng 1-2 tiếng để không ảnh hưởng đến hấp thụ sắt. Dừng uống trước khi ngủ 2-3 tiếng (hoặc 6 tiếng nếu nhạy cảm với caffeine) để tránh mất ngủ.
Ưu tiên chất béo omega-3
Chất béo chuyển hóa và thực phẩm chiên rán gây viêm nhiễm âm thầm trong cơ thể. Mỗi người nên thay thế chúng bằng các nguồn omega-3 như hạt lanh, quả óc chó, cá béo... Omega-3 làm giảm triglyceride có hại, cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ sẹo gan, một tình trạng thường dẫn đến ung thư.
Tỏi và hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh giúp tăng cường quá trình giải độc của gan. Thường xuyên ăn tỏi hỗ trợ gan giảm tích mỡ, chống oxy hóa, cân bằng enzyme nhờ hợp chất allicin. Những thực phẩm này còn góp phần bảo vệ DNA khỏi bị tổn thương, làm giảm nguy cơ ung thư về lâu dài.
Chiều tối 24.4, trao đổi với PV Thanh Niên, bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Xuân Duy, Trưởng khoa Ngoại - Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đơn vị vừa phẫu thuật thành công, lấy ra một búi tóc lớn trong dạ dày của bé gái 7 tuổi, ở xã Trà Giang.
Theo bác sĩ Duy, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa, da xanh, mệt mỏi kéo dài. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện vùng thượng vị của trẻ xuất hiện một khối bất thường, giới hạn rõ, mật độ chắc.
Bệnh nhi sau đó được chỉ định thực hiện các cận lâm sàng, gồm: Siêu âm, chụp MRI và nội soi tiêu hóa. Kết quả cho thấy trong dạ dày có một búi tóc kích thước lớn, chiếm gần toàn bộ thể tích.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật để lấy dị vật. Ca mổ diễn ra thuận lợi, khối tóc lớn được lấy ra an toàn, với trọng lượng gần 0,3 kg.
Theo bác sĩ Duy, đây là một dạng rối loạn tâm lý liên quan đến hành vi ăn tóc, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là bé gái. Điểm đáng chú ý là người mắc vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường nên rất khó phát hiện sớm.
"Tình trạng này còn được gọi là hội chứng Rapunzel, lấy theo tên nhân vật công chúa tóc mây trong truyện cổ Grimm. Nếu không được can thiệp kịp thời, búi tóc sẽ lớn dần, gây tắc nghẽn và nhiều biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Duy cho biết.
Các bác sĩ khuyến cáo, việc điều trị hội chứng này không chỉ dừng lại ở phẫu thuật lấy dị vật mà cần kết hợp can thiệp tâm lý. Nếu không điều trị tận gốc hành vi, nguy cơ tái phát là rất cao.
Phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ở trẻ, như: Hay nhai, nuốt tóc, đau bụng kéo dài, nôn ói hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân để kịp thời đưa đi khám, tránh những hậu quả đáng tiếc.
