Hôm qua, lực lượng chức năng bắt quả tang ca sĩ Miu Lê (Lê Ánh Nhật) cùng nhóm bạn lạm dụng ma túy tại một bãi biển ở Cát Bà. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy nữ ca sĩ dương tính với cả ba chất Methamphetamine, MDMA và Ketamine.
Giới chuyên môn nhận định sự pha trộn này tạo ra độc chất tàn phá toàn diện sức khỏe thể chất, tâm thần và đe dọa cướp đi sinh mạng tức thì do sốc quá liều. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng khoa Nội tổng hợp (Bệnh viện 09, Hà Nội), giải thích mỗi chất trong bộ ba này đều “tấn công cực mạnh, có thể bẻ gãy hệ thần kinh trung ương trong vài giây”.
Methamphetamine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương cực mạnh, giới dân chơi thường gọi tắt là “ma túy đá”. Hóa chất này ép não bộ giải phóng ồ ạt dopamine, tạo ra cảm giác hưng phấn tột độ và hoang tưởng sức mạnh.
Khác với Methamphetamine, MDMA hoạt động như một chất kích thích thần kinh pha lẫn ảo giác nhẹ, mang tên lóng là “thuốc lắc”. Hợp chất này can thiệp trực tiếp vào quá trình tiết serotonin, khiến cơ thể sinh ra ảo giác yêu thương, thích vận động mạnh và nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng.
Các bác sĩ ban đầu tạo ra Ketamine nhằm mục đích gây mê phẫu thuật, nhưng tội phạm đã biến hóa chất này thành công cụ tạo ảo giác độc hại. Ketamine trực tiếp cắt đứt liên lạc giữa não bộ và cơ thể, ép nạn nhân rơi vào trạng thái phân ly, mất cảm giác đau và sinh ra ảo giác “linh hồn thoát xác”.
Quá trình lạm dụng kéo dài khiến cơ thể nhiễm độc toàn thân, làm rối loạn hoàn toàn hệ thống vận hành. Ông Hưng cảnh báo ngưỡng hấp thụ của mỗi cá nhân rất khác biệt; cùng một liều lượng, cơ thể này chịu đựng được nhưng lại trở thành độc dược đoạt mạng người khác trong chớp mắt. Nếu nạn nhân hút hoặc tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch, ma túy vượt qua hàng rào máu não chỉ trong 7 đến 10 giây. Ngược lại, nếu hít qua mũi hoặc uống pha trong nước, cơ thể cần từ 15 đến 30 phút để hóa chất ngấm vào máu và phát tác.
Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, phân tích các chất này đóng vai trò như những chiếc chìa khóa giả, bắt chước chất dẫn truyền thần kinh để gắn chặt vào thụ thể hoặc chặn đường thu hồi thông tin.
Cơ thể chịu tổn thương nặng nề khi vừa nhận kích thích cực độ, vừa chịu ức chế và phân ly. Sự pha chế tự phát, thiếu kiểm soát liều lượng và độ tinh khiết đẩy nguy cơ suy hô hấp, tăng thân nhiệt, suy đa tạng, loạn nhịp tim lên mức cao nhất. Nạn nhân dễ dàng co giật, hôn mê, tự gây hại cho bản thân, người xung quanh hoặc tử vong.
Bên cạnh đó, khi hóa chất tan, họ lập tức rơi vào trạng thái trống rỗng, trầm cảm, buộc phải tăng liều để tìm lại cảm giác bình thường và dẫn đến lệ thuộc sâu sắc.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện E), nhấn mạnh tính chất kích thần của cả ba loại hợp chất này. Việc tiêu thụ liều cao lập tức gây khoái cảm, hoang tưởng, rối loạn hành vi cảm xúc. Nếu dung nạp lâu dài, bệnh nhân đối mặt với tình trạng suy giảm trí nhớ, trầm cảm, lo âu, rối loạn phản xạ thần kinh và mất hoàn toàn khả năng lao động.
So với giai đoạn trước năm 2000 khi người nghiện chủ yếu tìm đến các chất có nguồn gốc tự nhiên, thị trường chất cấm hiện nay biến đổi chóng mặt với hàng nghìn loại khác nhau. Tội phạm chỉ cần thay đổi nhỏ tỷ lệ phối trộn đã sinh ra chất mới, vượt qua khả năng phát hiện của các hệ thống máy móc xét nghiệm hiện hành và gây vô vàn khó khăn cho công tác quản lý.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối tránh xa chất gây nghiện và nâng cao cảnh giác trước những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ trà trộn chất cấm như bóng cười hay thuốc lá điện tử nhằm bảo vệ tính mạng bản thân.
Bộ Y tế ghi nhận gần 2.000 trẻ Việt tử vong mỗi năm vì đuối nước - nhóm có tỷ lệ tử vong cao nhất khu vực Tây Thái Bình Dương. Mùa hè là thời điểm mọi người đi nghỉ mát, tắm biển hay chơi ở sông, suối... Nguy cơ bị đuối nước vào mùa hè vì vậy thường tăng so các mùa khác trong năm.
PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, khuyến cáo người không biết bơi hoặc quá tự tin về khả năng bơi của mình cũng đều có nguy cơ đuối nước. Trẻ em bơi lội không có người lớn giám sát; trẻ em hoặc người lớn bị động kinh hay rối loạn phát triển tâm thần, hành vi; người có rối loạn nhịp tim, bị chấn thương, đột quỵ não, nhồi máu cơ tim... cũng có nguy cơ đuối nước nếu không được giám sát kỹ.
Cách sơ cứu tại chỗ
TS Hải khuyên khi có người đuối nước, điều đầu tiên bạn nên gọi người xung quanh đến hỗ trợ. Ưu tiên xác định tình trạng ngừng tuần hoàn của nạn nhân để tiến hành hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt.
Thổi ngạt bằng cách hít một hơi thật sâu rồi ngậm miệng nạn nhân thổi một hơi thật mạnh, lặp lại lần thứ hai. Kỹ thuật này cần phải tiến hành ngay khi có thể, khi nạn nhân đã được đưa đến chỗ nông hoặc vào bờ.
Nếu nạn nhân không tỉnh trở lại sau hai lần thổi ngạt, cần hồi sinh tim phổi kết hợp ép tim và thổi ngạt. Cách làm là đặt nạn nhân nằm ngửa, đặt cườm tay lên giữa ngực họ rồi ép mạnh xuống, tốc độ nhanh 100-120 lần/phút. Cứ sau 30 lần ép tim ngoài lồng ngực thì thổi ngạt hai lần. Có thể sốc điện nếu có nhịp nhanh thất, rung thất và máy phá rung sẵn có. Kỹ thuật ép tim và thổi ngạt phải thực hiện liên tục cho đến khi có nhân viên y tế đến hỗ trợ, không nên gián đoạn.
Đối với người đuối nước, không thực hiện biện pháp Heimlich (sơ cứu hóc dị vật) và không dốc ngược nạn nhân để nước từ phổi tống ra ngoài.
Lưu ý: Tập trung cấp cứu nạn nhân liên tục, kiên trì. Chỉ chuyển nạn nhân đến bệnh viện khi họ đã thở trở lại, tuần hoàn được tái lập. Vận chuyển nạn nhân bằng xe chuyên dụng, kể cả khi đã tự thở vẫn có nguy cơ suy hô hấp do nước đã vào phổi.
Để phòng ngừa đuối nước, trẻ đi bơi cần có nhân viên cứu hộ hoặc người lớn giám sát. Nên dùng phao cá nhân để đảm bảo an toàn. Dạy trẻ bơi và kỹ năng an toàn dưới nước, càng sớm càng tốt. Tập huấn an toàn cho nhân viên các bể bơi, khu bãi tắm.
Ngày 2-6, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TP.HCM) cho biết đã cứu sống thành công một bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, nguy kịch. Đây là một trường hợp hiếm gặp và vô cùng nguy hiểm, khi bệnh nhân bị tắc nghẽn hoàn toàn cùng lúc 2 nhánh mạch vành chính.
Bệnh nhân nam N.N.N. (45 tuổi, TP.HCM) vào ngày 12-5 đột ngột xuất hiện cơn đau ngực trái sau xương ức dữ dội, đau lan lên vai trái kèm vã mồ hôi, khó thở chỉ sau bữa ăn khoảng 1 giờ.
Bệnh nhân nhanh chóng đến khám tại bệnh viện địa phương, được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp và lập tức được hội chẩn chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức.
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân N. có thói quen hút thuốc lá rất nhiều (khoảng 1 gói/ngày) và biết mình bị tăng huyết áp từ lâu nhưng lại chủ quan không điều trị.
Các xét nghiệm tại viện cũng ghi nhận bệnh nhân có tình trạng rối loạn mỡ máu (chỉ số LDL-cholesterol cao ở mức 157mg/dL) và mắc tiền đái tháo đường.
Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng kích thích do vẫn còn đau ngực dữ dội, da tái nhợt, bị thiếu oxy máu khá nặng với chỉ số SpO2 chỉ dao động 85-90% dù đã được hỗ trợ thở oxy.
Kết quả thăm khám ghi nhận hình ảnh nhồi máu cơ tim cấp thành dưới và thành trước rộng, siêu âm cho thấy tim co bóp rất kém kèm giảm động nhiều thành.
Nhận định đây là ca nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên, có khả năng tắc nhiều nhánh động mạch vành và có bệnh cảnh suy tim cấp tính tiến triển rất nhanh, ê kíp can thiệp tim mạch lập tức chuyển bệnh nhân đến phòng thông tim.
Kết quả chụp mạch vành ghi nhận đúng như dự đoán ban đầu: bệnh nhân bị tắc hoàn toàn 2 trên tổng số 3 nhánh mạch máu chính nuôi tim, trong khi nhánh còn lại thì nhỏ.
Trong chưa đầy 60 phút, các bác sĩ đã tái thông mạch vành bằng phương pháp hút huyết khối và đặt stent (giá đỡ) thành công ở cả hai nhánh mạch máu. Ngay sau khi dòng máu được khôi phục, bệnh nhân giảm đau ngực rõ rệt.
Do tình trạng suy tim vẫn còn tiếp diễn, anh được chuyển về khoa hồi sức tim mạch để theo dõi sát sao. Nhờ sự chăm sóc tích cực, chỉ 1 ngày sau, bệnh nhân đã ổn định, cai được thuốc vận mạch và chuyển về khoa nội tim mạch - lão học điều trị tiếp và được xuất viện chỉ sau 8 ngày điều trị trong tình trạng khỏe mạnh.
Bác sĩ CKI Đặng Minh Hùng, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết nhồi máu cơ tim là tình trạng cấp cứu tim mạch có tỉ lệ biến chứng và tử vong rất cao nếu không được can thiệp kịp thời trong những giờ đầu tiên. Lúc này, thời gian chính là cơ tim, bởi mỗi phút trôi qua sẽ có thêm nhiều tế bào cơ tim bị hoại tử.
Theo y văn, các trường hợp nhồi máu cơ tim cấp có tắc từ hai nhánh động mạch vành trở lên là cực kỳ hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 2,5% số bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp được can thiệp mạch vành qua da (PCI) tiên phát. Đây cũng là nhóm bệnh nhân có nguy cơ tử vong rất cao do sốc tim hoặc rối loạn nhịp nguy hiểm.
Thạc sĩ dinh dưỡng Phạm Hồng Ngọc, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, giải thích bữa trưa đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp năng lượng cho cơ thể vào buổi chiều, ổn định đường huyết và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Nếu ví cơ thể như một chiếc xe và thức ăn là nhiên liệu thì bữa sáng giúp "khởi động", còn bữa trưa là lần tiếp nhiên liệu cần thiết để duy trì hiệu suất. Ăn trưa quá muộn hoặc bỏ bữa dễ khiến cơ thể cạn năng lượng, giảm tập trung và rối loạn kiểm soát cơn đói.
"Thông thường, thời điểm ăn trưa lý tưởng nhất nên diễn ra sau bữa sáng khoảng 4-5 tiếng. Xét theo nhịp sinh học, ăn trưa vào khoảng 11h30-12h30 được xem là phù hợp với đa số người trưởng thành để đạt hiệu quả tối ưu về mặt chuyển hóa", thạc sĩ Ngọc nói.
Vì sao ăn trưa 4-5 tiếng sau bữa sáng là lý tưởng?
Ăn trưa 4-5 tiếng sau bữa sáng phù hợp với chu kỳ chuyển hóa glucose tự nhiên của cơ thể bởi bổ sung năng lượng trước khi lượng đường trong máu giảm, giúp bạn tránh các triệu chứng thiếu năng lượng như uể oải hoặc khó tập trung. Thời điểm này phù hợp với nhịp sinh học của đồng hồ sinh học cơ thể để cân bằng mức năng lượng suốt cả ngày.
Ăn trưa quá sớm, chưa đầy ba tiếng sau bữa sáng, có thể khiến lượng carbohydrate tích tụ và làm giảm mạnh lượng đường trong máu sau đó. Ngược lại, bạn dễ lâm vào trạng thái cáu gắt, đau đầu hoặc ăn quá nhiều vào bữa trưa.
Dựa trên đồng hồ sinh học 24 giờ, cơ thể thường xử lý thức ăn hiệu quả nhất vào đầu ngày. Các chức năng như điều hòa đường huyết, tiêu hóa và hoạt động trao đổi chất đạt đỉnh điểm vào buổi sáng. Bạn nạp phần lớn lượng calo cần thiết hàng ngày vào đầu ngày sẽ tối ưu hóa cách hệ thống cơ thể điều chỉnh năng lượng.
Bạn ăn sáng lúc 7h30 thì nên ăn trưa trong khoảng thời gian 11h30-12h30. Nhìn chung, ăn trưa sớm sẽ cung cấp năng lượng ổn định cho cơ thể trong suốt thời gian tỉnh táo, giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Vì quá trình trao đổi chất của cơ thể chậm lại vào buổi tối, bạn nên ăn tối trong khoảng 17-19h, và bữa tối sau bữa trưa khoảng 4 đến 5 giờ.
Điều gì xảy ra khi bạn bỏ bữa trưa hoặc ăn trưa muộn?
Nhịn ăn quá lâu hoặc bỏ bữa trưa có thể khiến cơ thể thiếu glucose, nguồn năng lượng và sự tập trung chính của bạn. Khi lượng glucose giảm, cơ thể khó duy trì động lực, sự tỉnh táo và năng suất. Trì hoãn bữa trưa cũng có thể làm rối loạn nhịp sinh học và cơn đói đến muộn hơn vào buổi tối, bạn sẽ ăn bữa tối quá gần giờ đi ngủ.
Ngoài ra, cơ thể chờ quá lâu giữa các bữa ăn có thể dẫn đến:
- Hạ đường huyết: Mức đường huyết thấp có thể khiến bạn kém tập trung, run rẩy, mệt mỏi hoặc thay đổi tâm trạng.
- Thiếu hụt chất dinh dưỡng: Khoảng thời gian giữa các bữa ăn càng dài thì lượng chất dinh dưỡng thiết yếu cần thiết để hỗ trợ năng lượng, tâm trạng và chức năng não bộ càng ít đi.
- Tiết kiệm năng lượng: Khi nguồn năng lượng cạn kiệt, cơ thể sẽ làm chậm các quá trình để tiết kiệm năng lượng, lâu dài bạn dễ nguy cơ tăng cân.
Các yếu tố có thể ảnh hưởng thời gian ăn trưa lý tưởng
- Kích thước và thành phần bữa sáng: Bữa sáng nhẹ thường khiến bạn nhanh đói. Bữa sáng giàu protein và chất xơ giúp bạn no lâu hơn so với tinh bột đơn giản.
- Mức độ hoạt động: Tập luyện vào buổi sáng làm tăng tốc độ tiêu hao năng lượng và có thể kích hoạt cảm giác đói sớm hơn. Khi bạn tập cardio và sức mạnh cường độ cao, cơ thể cần ăn trưa sớm hơn hoặc ăn nhẹ để phục hồi.
- Sự khác biệt về tiêu hóa và trao đổi chất: Cơ thể mỗi người tiêu hóa thức ăn với tốc độ khác nhau. Điều này có thể khiến bạn cảm thấy đói sớm hơn hoặc muộn hơn so với người khác.
- Bệnh tiểu đường: Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc kháng insulin cần khoảng cách ngắn hơn giữa các bữa ăn.
Làm thế nào duy trì khung giờ ăn trưa lý tưởng?
Một vài thói quen đơn giản hàng ngày có thể giúp bạn duy trì thời gian ăn trưa lý tưởng và tránh cảm giác uể oải.
- Lên kế hoạch thời gian ăn uống: Giữ giờ ăn sáng cố định để bạn có thể ăn trưa đều đặn khoảng bốn đến năm tiếng sau đó.
- Xây dựng bữa ăn cân bằng: Bổ sung protein, chất xơ và chất béo lành mạnh vào bữa ăn để duy trì năng lượng cũng như sự tập trung, đồng thời tránh tình trạng mệt mỏi giữa buổi sáng.
- Hãy dùng đồ ăn nhẹ một cách chiến lược: Chọn một món ăn nhẹ nhỏ, tốt cho tim mạch khi bạn cần nạp năng lượng mà không làm mất đi cảm giác thèm ăn.
- Luôn chú ý bổ sung nước: Hãy đảm bảo bạn bổ sung đủ nước. Tình trạng mất nước nhẹ cũng có thể gây cảm giác đói và mệt mỏi.
- Theo dõi thói quen hàng ngày: Điều chỉnh thời gian ăn sáng, ăn nhẹ giữa buổi sáng và ăn trưa nếu bạn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi vào giữa buổi chiều.
