Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan tăng sinh không kiểm soát, tạo thành các khối u ác tính phá hủy cơ quan này. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến, gây tử vong hàng đầu, thường tiến triển âm thầm. Chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi khoa học có thể giúp phòng bệnh.
Chọn ngũ cốc giàu chất xơ thay vì tinh bột chế biến sẵn
Tinh bột tinh chế từ bánh mì trắng, bánh ngọt có thể nhanh chóng chuyển hóa thành đường, khiến gan tăng tích tụ mỡ. Thay vào đó, mỗi người nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, gạo lứt để hỗ trợ ổn định đường huyết, cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột và giảm viêm – những yếu tố góp phần giảm nguy cơ ung thư gan. Chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, một trong các tác nhân dẫn đến ung thư gan.
Bổ sung rau họ cải, quả mọng
Bông cải xanh, cải bẹ xanh… giàu vitamin, chứa sulforaphane và indole-3-carbinol. Các hợp chất tự nhiên này kích hoạt các enzyme giải độc giúp gan trung hòa chất độc hại, bao gồm cả chất gây ung thư. Mỗi người nên ăn rau họ cải khoảng ba lần một tuần để cải thiện khả năng phục hồi của gan.
Việt quất, mâm xôi, anh đào, dâu tây giàu polyphenol và anthocyanin – các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân thúc đẩy ung thư.
Thường xuyên uống trà xanh
Trong khi đồ uống có đường và nước ngọt thúc đẩy sự tích tụ chất béo trong gan, trà xanh chứa catechin, nhiều chất chống oxy hóa thực vật cải thiện quá trình chuyển hóa chất béo trong gan, giảm viêm. Những người thường xuyên uống trà xanh có nguy cơ mắc ung thư gan thấp hơn.
Nên uống trà xanh vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn khoảng 1-2 tiếng để không ảnh hưởng đến hấp thụ sắt. Dừng uống trước khi ngủ 2-3 tiếng (hoặc 6 tiếng nếu nhạy cảm với caffeine) để tránh mất ngủ.
Ưu tiên chất béo omega-3
Chất béo chuyển hóa và thực phẩm chiên rán gây viêm nhiễm âm thầm trong cơ thể. Mỗi người nên thay thế chúng bằng các nguồn omega-3 như hạt lanh, quả óc chó, cá béo… Omega-3 làm giảm triglyceride có hại, cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ sẹo gan, một tình trạng thường dẫn đến ung thư.
Ăn tỏi, hành tây
Tỏi và hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh giúp tăng cường quá trình giải độc của gan. Thường xuyên ăn tỏi hỗ trợ gan giảm tích mỡ, chống oxy hóa, cân bằng enzyme nhờ hợp chất allicin. Những thực phẩm này còn góp phần bảo vệ DNA khỏi bị tổn thương, làm giảm nguy cơ ung thư về lâu dài.
Nước tiểu nổi bọt có thể do dòng tiểu mạnh, tiểu gấp, nước tiểu cô đặc do uống ít nước, nhịn tiểu lâu, hoặc trong bồn cầu còn chất tẩy rửa. Lúc này, bọt xuất hiện thoáng qua và tan nhanh.
Tuy nhiên, nếu nước tiểu thường xuyên có nhiều bọt, bọt dày, lâu tan, đặc biệt kèm theo phù mi mắt buổi sáng, phù chân, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiểu máu, mệt nhiều, thì nên đi khám.
Thận có nhiệm vụ lọc máu nhưng vẫn giữ lại những chất quan trọng như albumin/protein. Khi hàng rào lọc của thận bị tổn thương, protein có thể lọt qua và đi ra nước tiểu, chính protein này có thể làm nước tiểu dễ tạo bọt hơn.
Tuy nhiên, không phải có protein niệu là gây tiểu bọt và ngược lại, tiểu bọt chỉ là dấu hiệu có thể gợi ý và liên quan với protein niệu chứ không đủ nhạy và không đủ đặc hiệu để chẩn đoán. Protein niệu đôi khi có thể tăng thoáng qua sau sốt, mất nước, vận động nặng hoặc nhiễm trùng...
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ chỉ định kiểm tra một số xét nghiệm cơ bản như:
Tổng phân tích nước tiểu để xem có protein, hồng cầu có bất thường.
Tỷ lệ albumin/creatinin niệu để phát hiện tổn thương thận sớm.
Creatinin máu và eGFR để đánh giá chức năng lọc của thận.
Đo huyết áp, kiểm tra đường máu nếu có yếu tố nguy cơ....
Đại diện Bệnh viện Da Liễu TP HCM và Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM, tại cuộc họp giao ban về phòng chống nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục và bệnh phong mới đây, cho rằng điểm nóng đáng chú ý trong dịch tễ là số ca giang mai tăng nhanh và có sự chênh lệch lớn về giới. Nam giới chiếm ưu thế, với tỷ lệ mắc cao gấp 3 lần nữ.
Trước đây, giang mai từng lắng xuống nhờ kháng sinh hiệu quả và các chương trình can thiệp, song tăng rõ rệt những năm gần đây. Đây là bệnh lây chủ yếu qua quan hệ không an toàn do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra, nguy cơ cao ở người có nhiều bạn tình, không sử dụng bao cao su hoặc từng mắc bệnh tình dục. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm nhiều năm, dễ bị bỏ sót. Nhiều trường hợp phát hiện muộn do triệu chứng kín đáo và tâm lý e ngại đi khám.
Bên cạnh giang mai, sùi mào gà là bệnh thường gặp tại TP HCM, vượt 38.000 ca năm 2023. Bệnh lậu cũng gia tăng, với số ca ở nam giới cao gấp 11 lần nữ.
Trước tình hình này, ngành y tế TP HCM triển khai kế hoạch ứng phó năm 2026 với ba mục tiêu: nâng cao năng lực tuyến cơ sở, giảm tỷ lệ mắc các bệnh phổ biến và tiến tới loại trừ lây truyền giang mai từ mẹ sang con. Thách thức lớn hiện nay là thiếu hụt nhân lực sau quá trình sắp xếp hệ thống và tâm lý sợ kỳ thị khiến người bệnh chậm tiếp cận dịch vụ.
BS.CK2 Bùi Mạnh Hà, Phó giám đốc Bệnh viện Da Liễu TP HCM, đề nghị cần củng cố y tế cơ sở để nâng cao khả năng tầm soát, quản lý ca bệnh. Thời gian tới, các đơn vị sẽ tăng cường hỗ trợ chuyên môn, đào tạo cho trạm y tế và phòng khám tuyến dưới.
Ngược lại, TP HCM đạt kết quả tích cực trong phòng chống bệnh phong khi đã hoàn thành mục tiêu loại trừ quy mô cấp huyện từ năm 2025. Giai đoạn 2021-2025, thành phố không ghi nhận ca mắc mới ở trẻ em, hiện quản lý 246 bệnh nhân.
Dù vậy, giới chuyên môn cảnh báo đa số ca phong mới thuộc thể nhiều vi khuẩn, tiềm ẩn nguy cơ lây lan. Năm 2026, thành phố tiếp tục đẩy mạnh tầm soát sớm, duy trì tỷ lệ lưu hành dưới 0,2/10.000 dân và đảm bảo 100% người khuyết tật do bệnh phong được chăm sóc, phục hồi chức năng.
Ngồi lâu, ít vận động và làm việc liên tục trước máy tính khiến đau lưng dưới trở thành tình trạng phổ biến ở nhiều nhân viên văn phòng. Cơn đau có thể âm ỉ kéo dài hoặc bùng phát dữ dội, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và sinh hoạt hằng ngày.
Theo bác sĩ Hsieh Ping-Hsien, chuyên khoa phẫu thuật thần kinh tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Chiao Tung, một số bài tập giãn cơ đơn giản có thể giúp giảm áp lực lên vùng thắt lưng, cải thiện độ linh hoạt và tăng cường sức mạnh cho cơ lưng dưới.
Thống kê cho thấy khoảng 80% người trưởng thành từng trải qua đau lưng dưới. Nguyên nhân thường liên quan đến việc duy trì một tư thế quá lâu, ngồi sai tư thế, ít vận động hoặc mang vác vật nặng không đúng cách. Những thói quen này làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng và khiến cơ vùng lưng bị căng cứng.
Động tác duỗi người kiểu mèo - bò
Một trong những động tác được khuyến nghị là giãn cơ kiểu mèo bò. Người tập bắt đầu ở tư thế quỳ chống hai tay xuống sàn, hai tay rộng bằng vai, hai gối rộng bằng hông. Từ từ cong lưng lên, siết nhẹ bụng như tư thế mèo vươn vai, sau đó hạ lưng xuống, nâng đầu và mở ngực. Động tác này giúp cột sống vận động linh hoạt hơn và giảm cảm giác căng ở vùng lưng dưới. Có thể lặp lại 10 đến 15 lần.
Tư thế rắn hổ mang
Tư thế rắn hổ mang cũng có thể hỗ trợ giảm căng cứng lưng. Người tập nằm sấp, đặt hai tay gần thân người, từ từ nâng phần thân trên lên trong khi vẫn giữ xương chậu chạm sàn. Khi thực hiện, cần tránh rướn cổ hoặc nhún vai. Giữ tư thế khoảng 15 đến 30 giây để cảm nhận vùng lưng dưới được kéo giãn nhẹ.
Tư thế em bé
Với người thường xuyên mỏi lưng do ngồi lâu, tư thế em bé là lựa chọn phù hợp để thư giãn. Bắt đầu bằng tư thế quỳ, sau đó từ từ gập người về phía trước, duỗi hai tay trên sàn, trán chạm nhẹ xuống đất. Giữ tư thế trong 30 giây đến 1 phút. Động tác này giúp kéo giãn vùng lưng, hỗ trợ lưu thông máu và tạo cảm giác thư giãn.
Tư thế co gối chạm ngực
Bài tập co gối chạm ngực cũng dễ thực hiện tại nhà. Người tập nằm ngửa, gập hai đầu gối rồi kéo nhẹ về phía ngực, hai tay ôm quanh gối. Giữ trong 10 đến 20 giây, sau đó thả lỏng. Lặp lại 3 đến 5 lần. Bài tập này giúp kéo giãn cơ lưng dưới và vùng hông, từ đó giảm cảm giác cứng mỏi.
Các bài tập trên phù hợp với tình trạng đau lưng do căng cơ, ngồi lâu hoặc ít vận động. Tuy nhiên, nếu cơn đau dữ dội, lan xuống chân, kèm tê yếu, sốt, chấn thương hoặc kéo dài không cải thiện, người bệnh nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và điều trị phù hợp.
