‘Mật mã đe dọa ông Trump’ xuất hiện ở Quảng trường Quốc gia Mỹ

Giáo hoàng Leo XIV hôm nay bổ nhiệm bà Maria Montserrat Alvarado, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành EWTN News, làm Bộ trưởng Truyền thông Vatican từ tháng 11/2026.

Bà Alvarado sẽ kế nhiệm ông Paolo Ruffini, người được cố Giáo hoàng Francis bổ nhiệm năm 2018. Đây là lần đầu tiên một nữ giáo dân không thuộc hàng tu sĩ được bổ nhiệm làm người đứng đầu một bộ của Tòa Thánh.

Bà Alvarado sinh tại Mexico City, thủ đô Mexico, sau đó theo học tại Đại học Quốc tế Florida và Đại học George Washington.

Từ năm 2009 đến 2023, bà giữ các vị trí lãnh đạo tại Becket Fund for Religious Liberty, dấn thân trong các sáng kiến bảo vệ tự do tôn giáo và phẩm giá con người. Từ năm 2023, bà lãnh đạo EWTN News thuộc đài truyền hình cáp Eternal Word Television Network có trụ sở tại Mỹ.

Theo Vatican News, với quyết định bổ nhiệm này, Giáo hoàng Leo XIV tiếp tục đường hướng cải tổ Giáo triều Roma do cố Giáo hoàng Francis khởi xướng, trong đó coi các giáo dân, cả nam và nữ, đều được trao những vị trí lãnh đạo phục vụ Giáo hội.

Bộ Truyền thông được cố Giáo hoàng Francis thành lập năm 2015, phụ trách hệ thống truyền thông của Tòa Thánh.

Năm 2025, Giáo hoàng Francis chọn nữ tu Simona Brambilla làm Bộ trưởng Bộ Tu hội Đời sống Thánh hiến và Tu đoàn Đời sống Tông đồ, đưa bà trở thành người phụ nữ đầu tiên đứng đầu một bộ của Giáo triều Roma.

Tin Gốc: Vnexpress

Cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh ngày 15-5 vừa qua có thể được nhìn trong logic đó.

Sau nhiều năm "gầm ghè" chiến lược từ chiến tranh thương mại, công nghệ, chuỗi cung ứng đến quân sự, Mỹ dường như đã nhận ra rằng việc ngăn chặn hoàn toàn sự trỗi dậy của Trung Quốc không còn dễ dàng như trước.

Trung Quốc hôm nay không còn là nền kinh tế phụ thuộc hoàn toàn vào phương Tây, mà đã trở thành một cực quyền lực kinh tế, công nghệ và quân sự đủ lớn để buộc Mỹ phải quay lại với tư duy "cân bằng quyền lực" và chính trị thực dụng cổ điển.

Có lẽ cũng cần nhìn nhận rằng cả ông Tập lẫn ông Trump, ở một góc độ nào đó, lại là hai đối tượng khá "lý tưởng" để ngồi xuống với nhau trong giai đoạn này của lịch sử.

Trung Quốc có hàng ngàn năm kinh nghiệm với nghệ thuật cân bằng quyền lực để duy trì ổn định chính trị bên trong cũng như quản lý các vùng ảnh hưởng chung quanh.

Tư duy chiến lược của họ luôn mang nặng tính thực dụng, kiên nhẫn và ưu tiên cân bằng lâu dài hơn là chiến thắng tuyệt đối trong ngắn hạn.

Trong khi đó, ông Trump nhìn thế giới nhiều hơn qua lăng kính của một doanh nhân và một nhà thương lượng quyền lực.

Cách tiếp cận của ông gần với tinh thần chính trị thực dụng cổ điển: quyền lực là lợi ích, đòn bẩy và khả năng mặc cả. Từ chiến tranh thuế quan đến "ngoại giao pháo hạm", ông Trump xem quan hệ quốc tế như một bàn thương lượng lớn giữa các cường quốc hơn là một cuộc đối đầu ý thức hệ.

Có lẽ chính vì vậy mà dù cạnh tranh rất gay gắt, cả hai bên vẫn hiểu khá rõ logic quyền lực của nhau. Quan hệ Mỹ - Trung trong giai đoạn tới vì thế có thể mang màu sắc của một cuộc tái thương lượng trật tự quyền lực toàn cầu nhiều hơn là một nỗ lực triệt hạ đối thủ bằng mọi giá.

Hiện chưa rõ liệu ông Trump và ông Tập có bàn về Biển Đông trong cuộc gặp thượng đỉnh vừa qua. Đây là vùng biển có giá trị chiến lược đối với cả hai bên. Với Trung Quốc, đây là tuyến phòng thủ chiến lược và cửa ngõ sinh tồn về thương mại và năng lượng. Với Mỹ, đây là huyết mạch để duy trì vị thế cường quốc Thái Bình Dương và niềm tin chiến lược của Nhật Bản, Hàn Quốc, cùng những nước ASEAN.

Trong toàn bộ bàn cờ đó, giá trị địa chiến lược của Việt Nam trở nên đặc biệt đắt giá. Chính vì vậy, bài toán chiến lược lớn nhất của Việt Nam có lẽ là làm sao tạo ra một thế cân bằng đủ khôn khéo để biến giá trị địa chiến lược của mình trở thành yếu tố góp phần duy trì ổn định khu vực.

Nếu làm được điều đó, địa lý sẽ không còn là số phận bị động của lịch sử, mà trở thành tài sản chiến lược quý giá nhất cho hòa bình và phát triển dài hạn của Việt Nam.

Tuy nhiên, cạnh tranh Mỹ - Trung hiện nay cũng khác với nhiều cuộc đối đầu cường quốc trước đây ở chỗ hai nền kinh tế này phụ thuộc lẫn nhau rất sâu. Một bên là thị trường tiêu thụ và trung tâm thương mại hóa công nghệ lớn nhất thế giới; bên kia là công xưởng sản xuất và mắt xích trọng yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, "tách rời hoàn toàn" giữa hai cường quốc kinh tế trên thực tế là điều rất khó xảy ra.

Trong bối cảnh lãnh đạo hai cường quốc bàn những vấn đề chiến lược bên trong các căn phòng đóng kín, tương lai của Việt Nam đối diện nhiều thách thức nhưng cũng đầy cơ hội. Nếu muốn đạt được tự chủ chiến lược thực sự, Việt Nam không chỉ cần cân bằng quan hệ giữa các cường quốc mà còn phải trở thành một mắt xích đủ quan trọng để khó bị thay thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đài Loan với ngành bán dẫn là một ví dụ điển hình.

Vấn đề lớn nhất của Việt Nam vì vậy không còn đơn thuần là "tham gia chuỗi giá trị nào", mà là "mình muốn giữ vai trò không thể thay thế ở đâu trong chuỗi giá trị đó". Và điều đó cuối cùng lại quay về những nền tảng cốt lõi nhất: thể chế, nhân lực, khoa học - công nghệ và năng lực tổ chức quốc gia.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo Hãng tin Reuters, ngày 19-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố vừa hoãn cuộc không kích nhằm vào Iran để mở đường cho tiến trình đàm phán hòa bình.

Ông cũng tự tin khẳng định có "khả năng rất cao" hai bên sắp đạt thỏa thuận ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Theo Reuters, ông Trump nói đã chỉ thị quân đội "không tiến hành đợt tấn công đã lên lịch nhằm vào Iran vào ngày 19-5". Tuy nhiên ông vẫn yêu cầu các lực lượng "sẵn sàng triển khai một đợt tấn công quy mô lớn ngay lập tức" nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mà ông cho là chấp nhận được.

"Có vẻ có khả năng rất cao họ tìm ra giải pháp. Nếu chúng tôi làm được điều đó mà không phải ném bom họ tan tành, tôi sẽ rất hạnh phúc", ông chia sẻ với báo chí.

Tổng thống Mỹ cho biết động thái tạm hoãn trên được đưa ra sau khi lãnh đạo nhiều nước Trung Đông, bao gồm Qatar, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đề nghị Washington làm như vậy.

Theo ông, các nước này cho rằng việc hoãn tấn công "sẽ giúp đạt được một thỏa thuận rất phù hợp" cho Washington và toàn khu vực.

Ngày 18-5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố gia hạn thêm 30 ngày giấy phép miễn trừ cho phép mua bán dầu Nga vận chuyển bằng đường biển.

Thông báo trên X, ông Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung mới sau khi giấy phép cũ hết hạn hôm 16-5.

Cơ quan này cho rằng việc làm trên sẽ giúp các tàu chở dầu thô và sản phẩm dầu mỏ Nga tạm thời được tiếp cận thị trường mà không vi phạm lệnh trừng phạt khắc nghiệt áp lên các tập đoàn dầu khí nước này.

Qua đó, Washington có thể gián tiếp hỗ trợ các quốc gia "dễ tổn thương về năng lượng" do tác động của cuộc chiến với Iran.

"Giấy phép chung sẽ giúp ổn định thị trường dầu thô và đảm bảo dầu đến được các quốc gia dễ tổn thương về năng lượng nhất", ông Bessent khẳng định, đồng thời cho biết Washington sẽ phối hợp cấp thêm các giấy phép cụ thể khi cần.

Sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ, Mỹ đã áp nhiều vòng lệnh trừng phạt lên dầu mỏ Nga, khiến việc mua bán mặt hàng này trở nên vô cùng khó khăn.

Việc cấp giấy phép miễn trừ cấm vận trên sẽ giúp "mở khóa" lượng lớn nguồn cung dầu Nga đang có sẵn trên biển, với giá thành phải chăng cho nhiều nước.

Ngày 18-5, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lập một quỹ trị giá gần 1,8 tỉ USD để bồi thường cho các nạn nhân của hành vi "vũ khí hóa" chính trị, qua đó dàn xếp vụ kiện do chính ông Trump khởi xướng chống lại Chính phủ Mỹ.

Trước đó, ông Trump đã đòi Cơ quan Thuế vụ liên bang (IRS) bồi thường 10 tỉ USD vì cho rằng cơ quan này đã không ngăn được một cựu nhà thầu rò rỉ hồ sơ thuế của ông ra truyền thông.

Theo thỏa thuận dàn xếp, ông Trump sẽ nhận lời xin lỗi từ IRS nhưng không nhận tiền đền bù.

Thay vào đó, Bộ Tư pháp sẽ lập "Quỹ chống vũ khí hóa" do các đồng minh của ông kiểm soát, dùng để chi trả cho những người tự nhận là nạn nhân của hành vi "vũ khí hóa hoặc tấn công pháp lý" từ chính phủ.

Tổng giá trị quỹ là 1,776 tỉ USD, gợi nhắc đến năm lập quốc của Mỹ (1776).

"Mục tiêu của Bộ là sửa chữa những sai lầm trong quá khứ và đảm bảo điều đó không bao giờ tái diễn", quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố.

Quyết định trên của chính quyền ông Trump vấp phải không ít chỉ trích từ đối thủ. Dân biểu Dân chủ Jamie Raskin đã gọi đây là "vụ lừa nhằm rút 1,7 tỉ USD tiền thuế ra khỏi kho bạc và đổ vào một quỹ đen khổng lồ".

Ngày 18-5, bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ ra phán quyết bác đơn kiện của tỉ phú Elon Musk nhằm vào OpenAI, kết luận công ty trí tuệ nhân tạo không phải chịu trách nhiệm về cáo buộc đi chệch sứ mệnh ban đầu là phục vụ nhân loại.

Trong đơn kiện, ông Musk cáo buộc OpenAI cùng hai lãnh đạo trên đã thao túng để ông góp 38 triệu USD, sau đó âm thầm gắn một thực thể vì lợi nhuận vào tổ chức phi lợi nhuận ban đầu và nhận hàng chục tỉ USD từ Microsoft cùng các nhà đầu tư khác.

Trong phán quyết đạt đồng thuận tuyệt đối tại Tòa án liên bang ở Oakland (bang California), bồi thẩm đoàn nhận định ông Musk đã khởi kiện quá muộn.

Phán quyết được xem là dọn đường cho OpenAI tiến hành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), có thể đưa định giá công ty lên 1.000 tỉ USD.

Ngay lập tức, ông Musk tuyên bố sẽ kháng cáo.

"Ông Altman và ông Brockman đã làm giàu bằng cách ăn trộm một tổ chức từ thiện. Câu hỏi duy nhất là họ làm điều đó khi nào!", ông viết trên X, ám chỉ CEO OpenAI Sam Altman và Chủ tịch HĐQT Greg Brockman.

Ngày 18-5, Tổng giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử nhà nước Nga (Rosatom) Alexei Likhachev đã cảnh báo tình hình quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát ở Ukraine đang tiến gần "điểm không thể vãn hồi" do các đợt tấn công ngày một gia tăng của lực lượng Kiev.

"Chúng ta đang ngày càng tiến gần điểm không thể vãn hồi, và toàn châu Âu giờ phải nỗ lực để hạ nhiệt tình hình quanh nhà máy. Đây là chơi với lửa, và trước hết là nguy hiểm cho các nước Đông Âu", truyền thông Nga dẫn lời ông Likhachev.

Tuyên bố được đưa ra sau khi ban quản lý nhà máy do Nga bổ nhiệm cáo buộc quân đội Ukraine đã tấn công cơ sở này ba ngày liên tiếp.

Ông Likhachev cho biết nhà máy hiện chứa khoảng 2.600 tấn nhiên liệu hạt nhân. Cơ sở này không phát điện nhưng vẫn phải vận hành để làm mát nhiên liệu.

Trên Telegram, ban quản lý nhà máy thông báo đợt tấn công mới nhất không gây thương vong hay thiệt hại cho các cơ sở và nhà máy vẫn hoạt động bình thường.

Ngày 18-5, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel đã cảnh báo mọi hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Cuba sẽ dẫn đến một cuộc "tắm máu" với hậu quả khôn lường cho hòa bình và ổn định khu vực.

"Mối đe dọa tấn công quân sự Cuba đến từ cường quốc mạnh mẽ nhất thế giới là điều đã được biết rõ. Bản thân việc đe dọa đã cấu thành tội ác quốc tế. Nếu được thực hiện, nó sẽ gây ra thảm kịch tắm máu với hậu quả không thể đong đếm, cùng với tác động hủy diệt lên hòa bình và ổn định khu vực.

Cuba không phải là mối đe dọa, và cũng không có kế hoạch hay ý định tấn công bất kỳ nước nào", ông Diaz-Canel viết trên nền tảng X.

Phát biểu được đưa ra sau khi trang Axios đơn phương dẫn "thông tin tình báo mật" cho rằng Cuba sở hữu hơn 300 máy bay không người lái (drone) quân sự và xem xét kế hoạch sử dụng chúng tấn công căn cứ hải quân Mỹ ở Vịnh Guantanamo.

La Habana đáp trả rằng Washington đang dựng chuyện để biện minh cho khả năng can thiệp quân sự.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ