Theo Hãng tin Reuters, ngày 19-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố vừa hoãn cuộc không kích nhằm vào Iran để mở đường cho tiến trình đàm phán hòa bình.
Ông cũng tự tin khẳng định có “khả năng rất cao” hai bên sắp đạt thỏa thuận ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Theo Reuters, ông Trump nói đã chỉ thị quân đội “không tiến hành đợt tấn công đã lên lịch nhằm vào Iran vào ngày 19-5”. Tuy nhiên ông vẫn yêu cầu các lực lượng “sẵn sàng triển khai một đợt tấn công quy mô lớn ngay lập tức” nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mà ông cho là chấp nhận được.
“Có vẻ có khả năng rất cao họ tìm ra giải pháp. Nếu chúng tôi làm được điều đó mà không phải ném bom họ tan tành, tôi sẽ rất hạnh phúc”, ông chia sẻ với báo chí.
Tổng thống Mỹ cho biết động thái tạm hoãn trên được đưa ra sau khi lãnh đạo nhiều nước Trung Đông, bao gồm Qatar, Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đề nghị Washington làm như vậy.
Theo ông, các nước này cho rằng việc hoãn tấn công “sẽ giúp đạt được một thỏa thuận rất phù hợp” cho Washington và toàn khu vực.
Ngày 18-5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố gia hạn thêm 30 ngày giấy phép miễn trừ cho phép mua bán dầu Nga vận chuyển bằng đường biển.
Thông báo trên X, ông Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung mới sau khi giấy phép cũ hết hạn hôm 16-5.
Cơ quan này cho rằng việc làm trên sẽ giúp các tàu chở dầu thô và sản phẩm dầu mỏ Nga tạm thời được tiếp cận thị trường mà không vi phạm lệnh trừng phạt khắc nghiệt áp lên các tập đoàn dầu khí nước này.
Qua đó, Washington có thể gián tiếp hỗ trợ các quốc gia “dễ tổn thương về năng lượng” do tác động của cuộc chiến với Iran.
“Giấy phép chung sẽ giúp ổn định thị trường dầu thô và đảm bảo dầu đến được các quốc gia dễ tổn thương về năng lượng nhất”, ông Bessent khẳng định, đồng thời cho biết Washington sẽ phối hợp cấp thêm các giấy phép cụ thể khi cần.
Sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ, Mỹ đã áp nhiều vòng lệnh trừng phạt lên dầu mỏ Nga, khiến việc mua bán mặt hàng này trở nên vô cùng khó khăn.
Việc cấp giấy phép miễn trừ cấm vận trên sẽ giúp “mở khóa” lượng lớn nguồn cung dầu Nga đang có sẵn trên biển, với giá thành phải chăng cho nhiều nước.
Ngày 18-5, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lập một quỹ trị giá gần 1,8 tỉ USD để bồi thường cho các nạn nhân của hành vi “vũ khí hóa” chính trị, qua đó dàn xếp vụ kiện do chính ông Trump khởi xướng chống lại Chính phủ Mỹ.
Trước đó, ông Trump đã đòi Cơ quan Thuế vụ liên bang (IRS) bồi thường 10 tỉ USD vì cho rằng cơ quan này đã không ngăn được một cựu nhà thầu rò rỉ hồ sơ thuế của ông ra truyền thông.
Theo thỏa thuận dàn xếp, ông Trump sẽ nhận lời xin lỗi từ IRS nhưng không nhận tiền đền bù.
Thay vào đó, Bộ Tư pháp sẽ lập “Quỹ chống vũ khí hóa” do các đồng minh của ông kiểm soát, dùng để chi trả cho những người tự nhận là nạn nhân của hành vi “vũ khí hóa hoặc tấn công pháp lý” từ chính phủ.
Tổng giá trị quỹ là 1,776 tỉ USD, gợi nhắc đến năm lập quốc của Mỹ (1776).
“Mục tiêu của Bộ là sửa chữa những sai lầm trong quá khứ và đảm bảo điều đó không bao giờ tái diễn”, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố.
Quyết định trên của chính quyền ông Trump vấp phải không ít chỉ trích từ đối thủ. Dân biểu Dân chủ Jamie Raskin đã gọi đây là “vụ lừa nhằm rút 1,7 tỉ USD tiền thuế ra khỏi kho bạc và đổ vào một quỹ đen khổng lồ”.
Ngày 18-5, bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ ra phán quyết bác đơn kiện của tỉ phú Elon Musk nhằm vào OpenAI, kết luận công ty trí tuệ nhân tạo không phải chịu trách nhiệm về cáo buộc đi chệch sứ mệnh ban đầu là phục vụ nhân loại.
Trong đơn kiện, ông Musk cáo buộc OpenAI cùng hai lãnh đạo trên đã thao túng để ông góp 38 triệu USD, sau đó âm thầm gắn một thực thể vì lợi nhuận vào tổ chức phi lợi nhuận ban đầu và nhận hàng chục tỉ USD từ Microsoft cùng các nhà đầu tư khác.
Trong phán quyết đạt đồng thuận tuyệt đối tại Tòa án liên bang ở Oakland (bang California), bồi thẩm đoàn nhận định ông Musk đã khởi kiện quá muộn.
Phán quyết được xem là dọn đường cho OpenAI tiến hành đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), có thể đưa định giá công ty lên 1.000 tỉ USD.
Ngay lập tức, ông Musk tuyên bố sẽ kháng cáo.
“Ông Altman và ông Brockman đã làm giàu bằng cách ăn trộm một tổ chức từ thiện. Câu hỏi duy nhất là họ làm điều đó khi nào!”, ông viết trên X, ám chỉ CEO OpenAI Sam Altman và Chủ tịch HĐQT Greg Brockman.
Ngày 18-5, Tổng giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử nhà nước Nga (Rosatom) Alexei Likhachev đã cảnh báo tình hình quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát ở Ukraine đang tiến gần “điểm không thể vãn hồi” do các đợt tấn công ngày một gia tăng của lực lượng Kiev.
“Chúng ta đang ngày càng tiến gần điểm không thể vãn hồi, và toàn châu Âu giờ phải nỗ lực để hạ nhiệt tình hình quanh nhà máy. Đây là chơi với lửa, và trước hết là nguy hiểm cho các nước Đông Âu”, truyền thông Nga dẫn lời ông Likhachev.
Tuyên bố được đưa ra sau khi ban quản lý nhà máy do Nga bổ nhiệm cáo buộc quân đội Ukraine đã tấn công cơ sở này ba ngày liên tiếp.
Ông Likhachev cho biết nhà máy hiện chứa khoảng 2.600 tấn nhiên liệu hạt nhân. Cơ sở này không phát điện nhưng vẫn phải vận hành để làm mát nhiên liệu.
Trên Telegram, ban quản lý nhà máy thông báo đợt tấn công mới nhất không gây thương vong hay thiệt hại cho các cơ sở và nhà máy vẫn hoạt động bình thường.
Ngày 18-5, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel đã cảnh báo mọi hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Cuba sẽ dẫn đến một cuộc “tắm máu” với hậu quả khôn lường cho hòa bình và ổn định khu vực.
“Mối đe dọa tấn công quân sự Cuba đến từ cường quốc mạnh mẽ nhất thế giới là điều đã được biết rõ. Bản thân việc đe dọa đã cấu thành tội ác quốc tế. Nếu được thực hiện, nó sẽ gây ra thảm kịch tắm máu với hậu quả không thể đong đếm, cùng với tác động hủy diệt lên hòa bình và ổn định khu vực.
Cuba không phải là mối đe dọa, và cũng không có kế hoạch hay ý định tấn công bất kỳ nước nào”, ông Diaz-Canel viết trên nền tảng X.
Phát biểu được đưa ra sau khi trang Axios đơn phương dẫn “thông tin tình báo mật” cho rằng Cuba sở hữu hơn 300 máy bay không người lái (drone) quân sự và xem xét kế hoạch sử dụng chúng tấn công căn cứ hải quân Mỹ ở Vịnh Guantanamo.
La Habana đáp trả rằng Washington đang dựng chuyện để biện minh cho khả năng can thiệp quân sự.
Sườn bò giòn, vịt quay và tiramisu nằm trong thực đơn quốc yến hôm 14/5, nơi Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chiêu đãi Tổng thống Donald Trump tại Bắc Kinh. Theo giới quan sát, các đầu bếp Trung Quốc đã cố gắng chế biến phù hợp với khẩu vị ẩm thực của ông Trump nhưng vẫn sử dụng nguyên liệu và kỹ thuật nấu ăn truyền thống.
Các đặc sản của Trung Quốc gồm vịt quay Bắc Kinh được chế biến công phu đến từng chi tiết và món mì đậm đà với sốt tương đậu nành phủ lên trên. Mặt khác, ông Trump lại thích các món ăn kiểu Mỹ quen thuộc như hamburger, bít tết chín kỹ, khoai tây chiên và salad Caesar.
Thực đơn trong quốc yến bao gồm sự kết hợp giữa món Trung Quốc và quốc tế: tôm hùm trong súp cà chua, rau theo mùa hầm, cá hồi nấu chậm với sốt mù tạt, bánh bao thịt heo áp chảo và món được mô tả là “bánh ngọt hình vỏ ốc”. Tráng miệng gồm tiramisu, trái cây và kem.
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã sử dụng sức mạnh biểu tượng của ẩm thực trong các sự kiện chính thức mang tính dấu mốc cũng như khi đón tiếp các vị khách quốc tế cấp cao. Một trường phái ẩm thực nổi tiếng mà Trung Quốc hay áp dụng là: ẩm thực Hoài Dương. Đây là vùng quanh Thượng Hải, nổi tiếng với các món ăn mang hương vị thanh nhẹ, tinh tế, kỹ thuật dao điêu luyện và nguyên liệu theo mùa.
“Một trong những điểm mạnh then chốt của ẩm thực Hoài Dương là tính phổ quát rộng rãi. Hương vị của nó được đa số mọi người chấp nhận và dễ tiếp cận, bao gồm cả khách quốc tế”, ông Shi Qiang, bếp trưởng điều hành của nhà hàng ẩm thực Hoài Dương cao cấp Gui Hua Lou tại Thượng Hải, cho biết.
“Xét về triết lý tổng thể của ẩm thực Hoài Dương, quốc yến không xoay quanh nguyên liệu xa xỉ, cũng không phụ thuộc vào những món đắt đỏ; sự phô trương chưa bao giờ là trọng tâm", ông giải thích.
Ẩm thực này sử dụng nhiều nguyên liệu bản địa vùng lưu vực sông Dương Tử như cá nước ngọt, lươn và măng tre, đồng thời nêm nếm tối giản để làm nổi bật độ tươi của nguyên liệu.
Trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2017 của ông Trump, Tổng thống Mỹ từng được phục vụ các món kiểu Hoài Dương như rau om nước dùng và bò hầm cà chua, cách nấu theo sở thích ăn bò chín kỹ của ông.
Những khoảnh khắc gây chú ý của phái đoàn Mỹ
Trong ngày 14/5, phái đoàn Mỹ và Trung Quốc đã có hàng loạt hoạt động tiếp xúc, trao đổi, với tâm điểm là cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập.
Các thành viên trong phái đoàn Mỹ đã có những khoảnh khắc gây chú ý khi tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến thăm Trung Quốc.
Trước khi cuộc hội đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu vào sáng nay tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dường như tỏ ra bất ngờ khi được chiêm ngưỡng không gian bên trong Đại lễ đường Nhân dân.
Khoảnh khắc do camera ghi lại cho thấy Ngoại trưởng Rubio đã ngước nhìn lên trần nhà, chỉ tay và dường như ngạc nhiên trước một công trình lớn của Trung Quốc trong khi đang trò chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth.
Đoạn video đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội và nhiều người đã chú ý đến phản ứng của nhà ngoại giao Mỹ khi đến thăm Đại lễ đường Nhân dân Trung Quốc.
Đại lễ đường Nhân dân được thiết kế với sự tỉ mỉ và khéo léo khi được xây dựng vào thập niên 1950. Tòa nhà nổi tiếng với những chiếc đèn chùm pha lê lớn, được bao quanh bởi các tác phẩm điêu khắc bằng thạch cao mạ vàng theo phong cách truyền thống Trung Quốc. Trần nhà nhiều màu sắc được bố trí theo hình bàn cờ và toàn bộ sảnh đường được bài trí rực rỡ sắc vàng và lộng lẫy.
Một video khác được lan truyền trên mạng xã hội cũng gây chú ý khi ghi lại khoảnh khắc vui vẻ của tỷ phú công nghệ Elon Musk trong chuyến thăm Trung Quốc.
Ông Elon Musk, nhà sáng lập Tesla và SpaceX, là một thành viên trong phái đoàn tháp tùng Tổng thống Trump.
Video cho thấy ông Musk đứng cùng các quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp khác của phái đoàn Mỹ, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook. Khi họ trò chuyện, đứng thành hàng ngang, ông Musk giơ điện thoại lên và chậm rãi xoay tròn, ghi lại khung cảnh trước Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh.
Nhiều người tỏ ra thích thú với sự thoải mái của tỷ phú giàu có bậc nhất thế giới và chiều cao nổi bật của ông. “Đúng với tính cách của mình, ông Musk vui vẻ tạo dáng chụp ảnh như một trẻ nhỏ, trong khi những người xung quanh ông ăn mặc trang trọng và toát lên vẻ quyền lực”, một người dùng mạng xã hội X bình luận.
Theo Đài CNN, kho dự trữ nhiều loại vũ khí chủ lực của Mỹ đang ở mức suy giảm đáng kể và sẽ phải chịu áp lực lớn hơn nếu các cuộc chiến với Iran tiếp tục với cường độ hiện tại, đặc biệt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói lệnh ngừng bắn đã "chấm dứt".
Các chuyên gia cảnh báo tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng của quân đội Mỹ nếu phải đối mặt với cuộc xung đột mới trong tương lai.
"Nếu cuộc chiến tiếp diễn với tốc độ như trong khoảng năm ngày vừa qua... lượng vũ khí dự trữ sẽ giảm đến mức làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với các kịch bản ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương", ông Mark Cancian, cựu đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ và chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), nhận định.
Giai đoạn đầu của cuộc chiến Iran ghi nhận quân đội Mỹ đã sử dụng hàng nghìn tên lửa quan trọng để thực hiện các cuộc tấn công chính xác tầm xa và đánh chặn tên lửa, máy bay đối phương.
Khi giai đoạn giao tranh quy mô lớn kết thúc hồi tháng 4, Lầu Năm Góc đã sử dụng ít nhất một nửa số tên lửa đánh chặn THAAD, gần một nửa số tên lửa Patriot và khoảng 30% tên lửa hành trình Tomahawk.
Các con số này đã được CNN xác minh thông qua ba nguồn tin nắm số liệu nội bộ của Bộ Chiến tranh Mỹ.
Thỏa thuận ngừng bắn sau đó giúp giảm tốc độ tiêu hao vũ khí, nhưng việc bổ sung kho dự trữ vẫn diễn ra chậm.
Theo ông Cancian, với kế hoạch sản xuất hiện nay, mỗi tháng Lầu Năm Góc chỉ tiếp nhận khoảng 15 tên lửa Tomahawk và 20 tên lửa Patriot mới. Riêng hệ thống THAAD không có đợt bàn giao nào trong năm 2026.
Do đó CSIS ước tính Mỹ sẽ mất ít nhất ba năm để đưa lượng dự trữ các loại vũ khí này trở lại mức trước khi nổ ra chiến tranh với Iran.
Thậm chí, bà Elaine McCusker, chuyên gia cấp cao của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), cho biết phần lớn các loại đạn dược sẽ cần từ 2-5 năm để bổ sung đầy đủ.
Ông John Ferrari, cựu thiếu tướng lục quân Mỹ và cũng thuộc AEI, nói rằng Quốc hội đến nay vẫn chưa phê duyệt khoản ngân sách bổ sung nào để thay thế số tên lửa đã sử dụng kể từ khi chiến sự bùng phát, khiến việc sản xuất vẫn diễn ra theo tiến độ thời bình vốn khá chậm.
Đáng chú ý, ông Cancian cảnh báo với tình hình hiện tại, các kịch bản xung đột quân sự tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể trở thành rủi ro lớn đối với Mỹ trong tương lai.
Các nhà phân tích tin rằng mọi kế hoạch tác chiến tại khu vực này đòi hỏi Mỹ phải sử dụng lượng lớn tên lửa, vừa để tấn công các mục tiêu quân sự, vừa bảo vệ lực lượng Mỹ và đồng minh trước các đòn tập kích quy mô lớn từ kẻ thù.
Đồng thời, chuyên gia Michael O'Hanlon của Viện Brookings cho rằng việc kho vũ khí tiếp tục suy giảm cũng có thể khiến Mỹ mất đi năng lực răn đe như trước đây.
Dù vậy ông lưu ý rất khó xác định thời điểm điều này xảy ra vì còn phụ thuộc vào cách các đối thủ đánh giá sức mạnh quân sự của Mỹ.
Đáp lại, người phát ngôn trưởng Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định quân đội Mỹ vẫn là lực lượng mạnh nhất thế giới và "có mọi thứ cần thiết để thực hiện các chiến dịch vào thời điểm và địa điểm theo chỉ đạo của tổng thống".
Khi được hỏi tại một phiên điều trần của Quốc hội Mỹ về thương vụ mua vũ khí trị giá 14 tỉ USD của Đài Loan bị đình trệ, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao trả lời: "Chúng tôi đang tạm dừng để đảm bảo có đủ đạn dược cần thiết cho chiến dịch Epic Fury, và chúng tôi hiện có rất nhiều". Epic Fury là chiến dịch quân sự do Mỹ phát động chống Iran từ ngày 28.2.
"Nhưng chúng tôi chỉ đang đảm bảo có đủ mọi thứ, sau đó việc bán vũ khí cho nước ngoài sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết", ông Cao nhấn mạnh, đồng thời cho biết thêm việc phê duyệt bán vũ khí cho đảo Đài Loan sẽ do Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio quyết định, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về phát biểu của ông Cao.
Phát biểu với các phóng viên tại Đài Bắc hôm nay 22.5, phát ngôn viên Văn phòng lãnh đạo Đài Loan Quách Nhã Tuệ nói rằng họ đã ghi nhận phát ngôn của ông Cao. "Tuy nhiên, hiện tại chúng tôi chưa nhận được bất kỳ thông tin liên quan nào về việc Mỹ điều chỉnh những thương vụ vũ khí này", Reuters dẫn lời bà Quách.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay tuyên bố Bắc Kinh phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.
Trước chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 13-15.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông sẽ nói chuyện với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình về việc bán vũ khí cho Đài Loan. Phát biểu này đánh dấu một sự thay đổi so với lập trường trước đây của Washington rằng họ sẽ không tham khảo ý kiến Bắc Kinh về vấn đề bán vũ khí, theo AFP.
Sau đó, ông Trump nói chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào với ông Tập về vấn đề Đài Loan và sẽ đưa ra quyết định về việc bán vũ khí trong thời gian ngắn sắp tới.
