World Cup 2026 không chỉ là nơi hội tụ của những đội tuyển mạnh nhất thế giới, mà còn là sân khấu của những câu chuyện ngoài bóng đá. Đó là giấc mơ thành hiện thực đối với nhiều cầu thủ, nhưng cũng là lời nhắc đầy tiếc nuối về những người không còn cơ hội góp mặt.
Với cố tiền đạo Diogo Jota, đó là giấc mơ chưa từng một lần chạm tới. Nhưng ở kỳ World Cup này, ký ức về anh vẫn được tiếp nối thông qua người bạn thân Andy Robertson và bức thư đầy xúc động của Rute Cardoso, người vợ ở lại sau bi kịch.
Những dòng tâm sự chân thành về tình bạn, sự mất mát và khát vọng chưa thành đã chạm đến trái tim người hâm mộ, biến câu chuyện trở thành một trong những khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất trước thềm ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới.
Đằng sau những dòng chữ giản dị không chỉ là nỗi nhớ một người chồng đã khuất, mà còn là cách một giấc mơ bóng đá dang dở được tiếp tục theo cách riêng qua ký ức, tình bạn và sự kết nối giữa những con người từng cùng nhau bước trên sân cỏ.
Một giấc mơ World Cup không bao giờ trọn vẹn
Diogo Jota, một trong những tiền đạo tài năng của bóng đá Bồ Đào Nha, đã có một sự nghiệp đáng nhớ ở cấp câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia. Tuy nhiên, World Cup – sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới – lại chưa từng một lần gọi tên anh.
Ở tuổi 28, Jota đã có 49 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, ghi dấu ấn bằng tốc độ, khả năng di chuyển thông minh và tinh thần thi đấu máu lửa. Thế nhưng, những chấn thương và những thời điểm không may mắn đã khiến anh lỡ hẹn với World Cup 2022.
Khi cơ hội cho năm 2026 vừa mở ra, số phận lại một lần nữa khép lại cánh cửa theo cách tàn nhẫn nhất. Một vụ tai nạn giao thông thảm khốc vào tháng 7 năm ngoái đã cướp đi sinh mạng của anh.
Bi kịch kinh hoàng và sự ra đi của một tài năng
Tháng 7/2025, bóng đá thế giới rúng động trước thông tin Diogo Jota và em trai André Silva gặp tai nạn giao thông tại Zamora (Tây Ban Nha). Chiếc xe chở hai anh em bị nổ lốp trên cao tốc, sau đó bốc cháy dữ dội.
Theo một số nguồn tin, cả hai đã lựa chọn di chuyển bằng đường bộ thay vì máy bay do Jota vừa trải qua ca phẫu thuật phổi. Việc di chuyển bằng đường hàng không được cho là không an toàn trong giai đoạn hồi phục.
Hành trình dự kiến là từ Tây Ban Nha đến cảng Santander, sau đó đi phà sang Anh và tiếp tục di chuyển về Liverpool để chuẩn bị mùa giải mới. Nhưng chuyến đi đó đã không bao giờ đến đích.
Tai nạn không chỉ cướp đi sinh mạng của một cầu thủ đang ở giai đoạn chín muồi sự nghiệp, mà còn khép lại hành trình của một giấc mơ World Cup còn chưa kịp bắt đầu.
Scotland trở lại World Cup và ký ức về người bạn đã mất
Khi Scotland chính thức giành vé tham dự World Cup 2026 sau gần 3 thập kỷ chờ đợi, đội trưởng Andy Robertson đã có một khoảnh khắc đặc biệt xúc động. Anh chia sẻ rằng mình không thể ngừng nghĩ về Diogo Jota – người bạn thân từng cùng anh chia sẻ những giấc mơ dang dở về World Cup khi còn khoác áo Liverpool.
Cả hai từng nhiều lần trò chuyện về việc sẽ ra sao nếu được góp mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Nhưng trong khi Robertson từng lỡ hẹn vì Scotland không thể vượt qua vòng loại, Jota cũng chưa từng có cơ hội thực sự.
“Chúng tôi luôn nói về World Cup, về cảm giác được đứng trên sân khấu đó. Và hôm nay, tôi biết cậu ấy sẽ mỉm cười khi nhìn thấy tôi”, Robertson từng chia sẻ.
Chính những lời nói ấy đã chạm đến Rute Cardoso, người vợ đang mang trong mình nỗi mất mát không gì bù đắp được.
Bức thư gửi từ ký ức và tình yêu
Trước thềm World Cup 2026, Rute Cardoso (vợ của Diogo Jota) đã viết một bức thư gửi Andy Robertson. Bức thư sau đó được FIFA công bố trong chương trình Những bức thư kết nối, trở thành một trong những khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất của giải đấu.
Mở đầu bức thư, Rute không nói về nỗi đau, mà nói về sự tiếp nối. Cô nhắc đến Diogo Jota như một phần không thể tách rời trong hành trình của Robertson.
“Diogo thường nhắc đến anh. Về tình bạn, về những trận đấu, về những cuộc trò chuyện kéo dài không hồi kết. Và về World Cup – giấc mơ mà hai người đã cùng chia sẻ”, cô viết.
Trong từng câu chữ, người ta cảm nhận được không chỉ nỗi nhớ, mà còn là sự biết ơn. Biết ơn vì một người bạn vẫn nhớ đến người đã khuất, vẫn mang theo ký ức của anh vào hành trình của chính mình.
Rute tiếp tục viết: “Lúc em nghe anh nói về cảm xúc khi Scotland giành vé dự World Cup, em hiểu rằng Diogo chưa bao giờ rời khỏi sân cỏ. Anh ấy vẫn ở đó, trong từng bước chạy, trong từng quyết định, trong trái tim anh”.
Bức thư khép lại bằng lời nhắn nhủ nhẹ nhàng nhưng đầy sức nặng: Hãy sống trọn vẹn giấc mơ ấy, không chỉ cho bản thân, mà còn cho người đã không còn cơ hội thực hiện nó.
Đọc bức thư, Andy Robertson không giấu được sự xúc động. Anh thừa nhận những dòng chữ ấy sẽ ở lại với mình rất lâu và khẳng định rằng Diogo Jota luôn đồng hành cùng anh, không chỉ trong ký ức mà cả trong hành trình phía trước.
“Tôi sẽ luôn mang anh ấy trong tim. Tôi không còn thi đấu chỉ cho riêng mình nữa”, Robertson nói.
Với Scotland, World Cup 2026 là một cột mốc lịch sử. Nhưng với Robertson, đó còn là một hành trình mang theo ký ức của người bạn thân đã mất và là một cách để biến nỗi đau thành động lực.
Sự ra đi của Diogo Jota khiến người hâm mộ, bạn bè, đồng nghiệp và đặc biệt là vợ anh tiếc thương. Liverpool đã quyết định treo vĩnh viễn áo số 20 của anh. Người hâm mộ vẫn hát tên anh ở phút 20 mỗi trận đấu. Những đứa con của anh xuất hiện trên sân trong những khoảnh khắc đặc biệt.
Trong khi đó, vợ anh, Rute, tiếp tục sống và giữ lại tất cả. Cô chạy 20km trong một giải marathon, con số gắn với chồng mình, xuất hiện trong những buổi tưởng niệm, viết những dòng thư để khẳng định anh vẫn còn tồn tại.
Mối tình của Diogo Jota và Rute Cardoso bắt đầu từ thời trung học, khi cả hai tình cờ học chung tại một ngôi trường ở thị trấn nhỏ chỉ khoảng 25.000 dân.
Cardoso khi đó là học sinh mới chuyển đến từ địa phương khác, còn Jota đã nổi tiếng là một học sinh thông minh, có thể đạt thành tích tốt mà không cần quá nhiều nỗ lực. “Anh ấy có thể đạt điểm cao mà không cần học nhiều”, cô chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn năm 2016.
Tình yêu tuổi học trò của họ lớn dần theo thời gian, bất chấp những thay đổi của cuộc sống và sự nghiệp bóng đá ngày càng mở rộng của Jota. Năm 19 tuổi, cả hai cùng chuyển đến Madrid (Tây Ban Nha) khi Jota bắt đầu hành trình thi đấu quốc tế trong màu áo Atlético Madrid.
Sau đó, Jota tiếp tục hành trình sự nghiệp tại Wolverhampton Wanderers, trước khi chuyển đến Liverpool và trở thành một trong những tiền đạo quan trọng của đội bóng.
Thế nhưng, vụ tai nạn giao thông định mệnh đã xảy ra vào tháng 7/2025, không lâu sau khi Diogo Jota và Rute Cardoso tổ chức lễ cưới. Chỉ 10 ngày sau đám cưới trọn vẹn và ấm áp, Rute Cardoso chính thức trở thành góa phụ.
Tai nạn không chỉ khép lại sự nghiệp đang ở giai đoạn đỉnh cao của Diogo Jota mà còn cắt đứt hành trình tình yêu dài nhiều năm giữa anh và người bạn đời Rute Cardoso.
Năm 2021, khi dọn về nhà mới tại Zone 9, bang California, chị Christine Nguyễn được thêm mảnh đất 1.200 m2 cạnh nhà nhưng bị bỏ hoang từ lâu.
Chị làm nghề thiết kế và xây dựng nhà cửa nên định dọn dẹp hàng rào và làm một hồ nước để không gian bớt hiu quạnh. Trong quá trình tìm tài liệu làm hồ, những hình ảnh ngôi nhà hoa hồng đã thay đổi kế hoạch của chị.
Năm 2021, khi dọn về nhà mới tại Zone 9, bang California, chị Christine Nguyễn được thêm mảnh đất 1.200 m2 cạnh nhà nhưng bị bỏ hoang từ lâu.
Chị làm nghề thiết kế và xây dựng nhà cửa nên định dọn dẹp hàng rào và làm một hồ nước để không gian bớt hiu quạnh. Trong quá trình tìm tài liệu làm hồ, những hình ảnh ngôi nhà hoa hồng đã thay đổi kế hoạch của chị.
Chị tự mày mò cải tạo khu vườn dù trước đó chưa từng lao động chân tay. Christine Nguyễn mua một chiếc máy khoan để tự phá vỡ nền đất cứng và tự tay đào từng hố để trồng hoa hồng. Có những cây khi trồng xuống thấy vị trí không phù hợp, chị lại đào lên, dời đi cả chục lần mới tìm được chỗ ưng ý.
Trong hình là ảnh vườn trong quá trình làm hồ nước và sau khi thành hình.
Chị tự mày mò cải tạo khu vườn dù trước đó chưa từng lao động chân tay. Christine Nguyễn mua một chiếc máy khoan để tự phá vỡ nền đất cứng và tự tay đào từng hố để trồng hoa hồng. Có những cây khi trồng xuống thấy vị trí không phù hợp, chị lại đào lên, dời đi cả chục lần mới tìm được chỗ ưng ý.
Trong hình là ảnh vườn trong quá trình làm hồ nước và sau khi thành hình.
Hành trình này vấp phải không ít khó khăn do thời tiết. Có những lúc hoa vừa nở rộ gặp mưa lớn, hoặc trời đang mát mẻ bỗng chuyển nắng nóng gắt khiến cành lá bị cháy sạm.
"Có lần mới trồng, cây đang khỏe bỗng nhiên đổ bệnh hàng loạt chỉ sau một tuần. Lúc đó tôi ngồi khóc, bỏ cả ăn vì xót", Christine Nguyễn kể.
Hành trình này vấp phải không ít khó khăn do thời tiết. Có những lúc hoa vừa nở rộ gặp mưa lớn, hoặc trời đang mát mẻ bỗng chuyển nắng nóng gắt khiến cành lá bị cháy sạm.
"Có lần mới trồng, cây đang khỏe bỗng nhiên đổ bệnh hàng loạt chỉ sau một tuần. Lúc đó tôi ngồi khóc, bỏ cả ăn vì xót", Christine Nguyễn kể.
Trong những lúc nản lòng, chị được người bạn thân động viên, tìm gửi tài liệu chăm sóc và mua tặng các loại phân bón. Bố mẹ chị phụ quét lá, tưới cây và chăm nom khu vườn khi chị bận công việc.
Trong những lúc nản lòng, chị được người bạn thân động viên, tìm gửi tài liệu chăm sóc và mua tặng các loại phân bón. Bố mẹ chị phụ quét lá, tưới cây và chăm nom khu vườn khi chị bận công việc.
Khu vườn hoa hồng đòi hỏi đầu tư lớn. Việc đào hồ nước tiêu tốn hàng chục nghìn USD. Những giống hồng Anh, hồng Nhật mua chính hãng giá 50-100 USD mỗi gốc. Việc duy trì khu vườn tiêu tốn khoảng 1.000 USD tiền đất bón lót và thêm 1.000-2.000 USD cho phân bón, thuốc men mỗi mùa.
"Số tiền nước tưới, vận hành hồ mỗi tháng cũng là một con số không nhỏ", chị nói.
Khu vườn hoa hồng đòi hỏi đầu tư lớn. Việc đào hồ nước tiêu tốn hàng chục nghìn USD. Những giống hồng Anh, hồng Nhật mua chính hãng giá 50-100 USD mỗi gốc. Việc duy trì khu vườn tiêu tốn khoảng 1.000 USD tiền đất bón lót và thêm 1.000-2.000 USD cho phân bón, thuốc men mỗi mùa.
"Số tiền nước tưới, vận hành hồ mỗi tháng cũng là một con số không nhỏ", chị nói.
Sau 4 năm, khu vườn đã có hơn 200 giống hồng, nổi bật là các gốc hồng leo Eden sắc hồng hay Golden Celebration vàng.
Sau 4 năm, khu vườn đã có hơn 200 giống hồng, nổi bật là các gốc hồng leo Eden sắc hồng hay Golden Celebration vàng.
Mỗi ngày chị dành khoảng 4 tiếng vào mùa hè và 1-2 tiếng vào mùa đông để cắt tỉa, bón phân.
Mỗi ngày chị dành khoảng 4 tiếng vào mùa hè và 1-2 tiếng vào mùa đông để cắt tỉa, bón phân.
Trong khu vực chị Christine Nguyễn sinh sống có ít gia đình trồng hoa hồng với quy mô lớn, nên mảnh vườn 1.200 m2 của chị trở thành điểm giao lưu, gặp gỡ. Bố mẹ chị Christine thường xuyên mời bạn bè tới thưởng trà, ngắm hoa và chụp hình kỷ niệm.
Trong khu vực chị Christine Nguyễn sinh sống có ít gia đình trồng hoa hồng với quy mô lớn, nên mảnh vườn 1.200 m2 của chị trở thành điểm giao lưu, gặp gỡ. Bố mẹ chị Christine thường xuyên mời bạn bè tới thưởng trà, ngắm hoa và chụp hình kỷ niệm.
Với nhà thiết kế gốc Việt, sự thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở cảnh quan mà ở tính cách của chị. Trước đây, chị là người nóng vội, muốn điều gì là phải có ngay lập tức. Nhưng việc trồng hoa đã dạy chị bài học về sự nhẫn nại.
"Khi chứng kiến những bông hoa bung nở sau thời gian dài chăm sóc - có những cây phải đợi gần hai năm mới ra nụ - tôi nhận ra tính cách mình đã tĩnh lại", chị chia sẻ.
Với nhà thiết kế gốc Việt, sự thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở cảnh quan mà ở tính cách của chị. Trước đây, chị là người nóng vội, muốn điều gì là phải có ngay lập tức. Nhưng việc trồng hoa đã dạy chị bài học về sự nhẫn nại.
"Khi chứng kiến những bông hoa bung nở sau thời gian dài chăm sóc - có những cây phải đợi gần hai năm mới ra nụ - tôi nhận ra tính cách mình đã tĩnh lại", chị chia sẻ.
Giờ đây, mảnh đất hoang 5 năm trước đã trở thành không gian "chữa lành". "Sau những giờ làm việc căng thẳng, chỉ cần bước ra vườn nghe tiếng chim hót, tiếng suối chảy và ngắm hoa nở, mọi ưu phiền đều tan biến", chị nói.
Giờ đây, mảnh đất hoang 5 năm trước đã trở thành không gian "chữa lành". "Sau những giờ làm việc căng thẳng, chỉ cần bước ra vườn nghe tiếng chim hót, tiếng suối chảy và ngắm hoa nở, mọi ưu phiền đều tan biến", chị nói.
Nhớ lại mùa hồng năm 2025, lần đầu tiên sửa soạn chụp hình cùng khu vườn chị đã không kìm được xúc động. "Lướt xem từng bức ảnh, nước mắt tôi trào ra vì không nghĩ mình có thể tạo nên một điều kỳ diệu đến thế", chị kể.
Nhớ lại mùa hồng năm 2025, lần đầu tiên sửa soạn chụp hình cùng khu vườn chị đã không kìm được xúc động. "Lướt xem từng bức ảnh, nước mắt tôi trào ra vì không nghĩ mình có thể tạo nên một điều kỳ diệu đến thế", chị kể.
Mỗi buổi sáng, dù bận rộn, chị Christine vẫn dành thời gian nán lại khu vườn, ngắm nhìn những nhành hoa đang độ rực rỡ, trước khi bắt đầu một ngày làm việc mới.
Mỗi buổi sáng, dù bận rộn, chị Christine vẫn dành thời gian nán lại khu vườn, ngắm nhìn những nhành hoa đang độ rực rỡ, trước khi bắt đầu một ngày làm việc mới.
Thực tế là nếu thiếu phương pháp phù hợp, cơ sở vật chất hỗ trợ hay sự thấu hiểu từ giáo viên và bạn bè, việc hòa nhập rất dễ trở thành hình thức.
Có thể khẳng định đây là yếu tố tiên quyết trong giáo dục và hỗ trợ học sinh khuyết tật. Không chỉ hiện diện ở trường, học sinh khuyết tật phải tiếp cận, sử dụng một cách độc lập, an toàn và hiệu quả cơ sở vật chất, học liệu và dịch vụ giáo dục trong trường.
Học sinh khuyết tật có thể di chuyển thuận lợi trong trường, tiếp cận lớp học, thư viện, nhà vệ sinh cùng thiết bị học tập phù hợp. Tiếp cận còn phản ánh mức độ môi trường giáo dục được thiết kế để phục vụ tất cả học sinh thay vì buộc học sinh phải thích nghi với những giới hạn sẵn có. Điều này đảm bảo mọi học sinh đều có cơ hội học tập bình đẳng, phát triển toàn diện.
Mỗi học sinh khuyết tật có đặc điểm, khả năng và nhu cầu hỗ trợ riêng nên không thể áp dụng phương pháp giảng dạy hay đánh giá chung cho tất cả. Bình đẳng cơ hội không phải là ưu tiên hay thiên vị khi đánh giá mà là cung cấp hỗ trợ cần thiết để các bạn đứng trên một điểm xuất phát tương đương để học tập và được đánh giá một cách công bằng, phù hợp năng lực và thể chất.
Học sinh khiếm thị có thể được cung cấp đề thi dạng chữ nổi hoặc file âm thanh, học sinh khiếm thính được hỗ trợ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu trong quá trình học, học sinh găp khó về vận động được bố trí thêm thời gian làm bài hoặc áp dụng hình thức kiểm tra phù hợp. Điều này không làm thay đổi bản chất việc đánh giá, chỉ là đảm bảo học sinh có thể tiếp cận và thể hiện năng lực của mình một cách đầy đủ nhất.
Để học sinh khuyết tật thực sự đạt được tính tiếp cận, bình đẳng, chỉ riêng nỗ lực của nhà trường là chưa đủ mà cần nhiều bên liên quan cùng tham gia. Cán bộ y tế đóng vai trò tư vấn, cung cấp thông tin về đặc điểm của từng dạng khuyết tật, cùng giám định mức độ để làm cơ sở xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.
Chuyên viên tâm lý đánh giá nhu cầu, mức độ cần hỗ trợ và đồng hành trong quá trình can thiệp. Các tổ chức xã hội góp phần hỗ trợ nguồn lực, chương trình can thiệp và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Học sinh khuyết tật vận động, khiếm thính hay khiếm thị luôn cần sự phối hợp của giáo viên, cán bộ y tế và chuyên viên tâm lý học đường hoặc nhân viên công tác xã hội kết nối nguồn lực cần thiết. Nếu thiếu một mắt xích trong hệ thống hỗ trợ, hiệu quả giáo dục sẽ khó đạt được một cách toàn diện.
Ít người ngờ rằng phía sau cái tên xáo tam phân lại là một loài cây dây leo có hình thái khá đặc biệt, từng được nhắc đến nhiều trong các nghiên cứu dược liệu ở khu vực Nam Trung Bộ. Với thân gỗ nhỏ, dài có thể trên 5m, phủ nhiều gai nhọn và vỏ màu nâu vàng, xáo tam phân mang dáng vẻ vừa hoang dã vừa khó nhầm lẫn khi quan sát kỹ.
Nhìn bề ngoài loại cây này lá đơn, thuôn hẹp, mép hơi cong xuống, mặt trên xanh đậm trong khi mặt dưới nhạt màu. Phần gỗ thân cứng, ngả vàng, còn rễ có màu đậm hơn và thường tỏa mùi thơm nhẹ do chứa tinh dầu. Đáng chú ý, cây rất hiếm khi ra hoa và có khả năng tái sinh tự nhiên bằng chồi rễ.
Xáo tam phân (tên khoa học Paramignya trimera) còn được gọi là đơn diệp đằng thích, phân bố chủ yếu ở Khánh Hòa, Phú Yên và Ninh Thuận. Cây thường được thu hái vào mùa khô, sử dụng làm dược liệu trong y học cổ truyền.
Theo mô tả trong y học cổ truyền, vị thuốc có vị hơi đắng pha ngọt, tính bình hơi mát, mùi thơm dễ chịu, không độc, quy vào các kinh tâm, can, tỳ, phế, thận và tâm bào.
Theo Viện Dược liệu (Bộ Y tế), cây chứa nhiều nhóm hoạt chất như flavonoid, saponin, alkaloid, trong đó nổi bật là coumarin và triterpenoid. Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận dược liệu này có khả năng hỗ trợ ức chế viêm gan cấp và tác động lên một số dòng tế bào ung thư trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Từng được người dân ví như "thần dược" quý hơn vàng, xáo tam phân là loại cây có phần rễ được săn lùng với giá lên tới hàng chục triệu đồng mỗi kg. Không chỉ rễ, gần như toàn bộ cây từ thân, lá đến gai đều được sử dụng làm dược liệu trong y học cổ truyền.
Xáo tam phân thuộc họ cam - bưởi (Rutaceae), còn được biết đến với nhiều tên gọi như "cây thần xạ" hay "thần dược Khánh Hòa". Hiện nay, lá và cành cây trồng có giá khoảng 400.000-500.000 đồng/kg, trong khi phần rễ sau khoảng 6 năm mới có thể thu hoạch và được bán với giá 7-10 triệu đồng/kg.
Theo bác sĩ Hoàng Sầm, Chủ tịch Viện Y học Bản địa Việt Nam chia sẻ với Vietnamnet, từ lâu người dân đã dùng xáo tam phân để hỗ trợ giải độc gan, giảm đau xương khớp, an thần, cải thiện giấc ngủ và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý khác.
Các nghiên cứu hiện đại cho thấy cây chứa nhiều hoạt chất sinh học quan trọng như: Coumarin, Flavonoid, Alkaloid acridon, Phenolic, Saponin, Terpenoid
Đáng chú ý, mỗi bộ phận của cây lại mang những đặc tính dược học khác nhau.
Rễ xáo tam phân được xem là phần có dược tính mạnh nhất. Nhiều nghiên cứu phát hiện rễ chứa hàm lượng cao coumarin và alkaloid, trong đó hoạt chất ostruthin cho thấy khả năng ức chế nhiều dòng tế bào ung thư như gan, phổi, đại tràng hay cổ tử cung trong điều kiện thí nghiệm.
Ngoài ra, chiết xuất từ rễ còn được ghi nhận có khả năng:
Hỗ trợ bảo vệ gan, giảm men gan
Ức chế enzyme liên quan kiểm soát đường huyết
Chống oxy hóa mạnh
Hỗ trợ bảo vệ tế bào khỏi tổn thương
Trong khi đó, phần thân cây giàu coumarin và hợp chất phenolic với đặc tính chống viêm nổi bật. Một số hoạt chất có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm và giảm biểu hiện enzyme gây viêm trong tế bào thần kinh.
Nhờ vậy, thân xáo tam phân được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ: Giảm viêm; Hỗ trợ các bệnh lý viêm thần kinh; Chống oxy hóa; Ức chế tế bào ung thư trong nghiên cứu thực nghiệm.
Khác với rễ và thân, lá xáo tam phân chứa nhiều tinh dầu giàu sesquiterpen và protolimonoid. Các nghiên cứu cho thấy tinh dầu từ lá có khả năng kháng khuẩn mạnh, đặc biệt với vi khuẩn Staphylococcus aureus, đồng thời có tác dụng kháng nấm và hỗ trợ chống ký sinh trùng.
Ngoài ra, chiết xuất lá còn cho thấy hoạt tính chống tăng sinh trên nhiều dòng tế bào ung thư như:
Ung thư tụy
Ung thư đại tràng
Ung thư phổi
Ung thư vú
Tuy nhiên, bác sĩ Hoàng Sầm lưu ý phần lớn các nghiên cứu về xáo tam phân hiện mới dừng ở mức tiền lâm sàng. Vì vậy, cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để đánh giá hiệu quả thực sự trên người, liều dùng an toàn cũng như nguy cơ tương tác thuốc.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên tự ý sử dụng xáo tam phân như "thần dược" chữa bệnh mà cần tham khảo ý kiến chuyên môn để tránh những rủi ro không đáng có.
Những lưu ý khi sử dụng xáo tam phân
Đối với người có thể trạng yếu, khi sử dụng xáo tam phân nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy phân lỏng hoặc đau đầu thì cần ngưng sử dụng ngay.
Nên bắt đầu dùng với liều lượng thấp để cơ thể làm quen dần, sau đó có thể tăng từ từ nhằm giúp thích nghi tốt hơn với thảo dược.
Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú tuyệt đối không nên sử dụng, do các hoạt chất trong dược liệu có thể ảnh hưởng không tốt đến thai nhi và sức khỏe của trẻ nhỏ.
Trẻ em dưới 10 tuổi cũng không được khuyến khích sử dụng, vì hệ tiêu hóa còn non nớt, dễ gặp phải các tác dụng không mong muốn.
