Đây là một trong 8 án lệ vừa được Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao công bố, được áp dụng trong xét xử từ ngày 1/7.
Án lệ được xây dựng từ vụ kiện hành chính giữa ông Ngọc với UBND huyện và Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Quảng Trị, liên quan việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chồng lấn lên đất đã được cấp cho người khác trước đó.
Địa phương thừa nhận cấp sai nhưng không thể thu hồi
Theo hồ sơ, ngày 6/7/1999, UBND huyện cấp sổ đỏ cho ông Ngọc đối với thửa đất diện tích 600 m2, ký hiệu 106/1.
Cùng ngày, huyện cũng cấp sổ đỏ cho ông Văn đối với diện tích 940 m2, trong đó có 50 m2 thuộc thửa đất số 106/2. Hồ sơ địa phương xác định thửa đất 106 là đồng sử dụng của hai ông.
Hồ sơ địa chính thời điểm đó cũng thể hiện phía nam thửa đất của ông Ngọc giáp thửa đất ao của anh Dũng – con rể ông, ký hiệu 119.
Đến năm 2009, khi làm thủ tục xin cấp sổ đỏ, anh Dũng kê khai không chỉ thửa đất 119 của mình mà cả thửa đất 106, đồng thời khai nguồn gốc đất do cha ông để lại.
Từ hồ sơ này, UBND huyện đã cấp sổ đỏ cho vợ chồng anh Dũng.
Đầu năm 2017, vợ chồng anh Dũng chuyển nhượng toàn bộ diện tích đất trên cho người khác.
Đến năm 2021, khi phát hiện quyền lợi bị ảnh hưởng, ông Ngọc khởi kiện. Ông Văn – người đồng sử dụng thửa đất 106 – cũng có yêu cầu độc lập, đề nghị hủy các quyết định hành chính liên quan đến việc cấp đất cho anh Dũng.
Quá trình giải quyết vụ án, UBND huyện thừa nhận thửa đất 106 là đồng sở hữu của ông Ngọc và ông Văn theo sổ mục kê năm 2001.
Đến năm 2009, khi cấp sổ đỏ cho anh Dũng, địa phương đã hợp thức hóa thêm 153 m2 thuộc thửa đất 106 và 389 m2 thuộc thửa đất 119, tổng cộng 542 m2.
Theo UBND huyện, việc cấp sổ đỏ cho anh Dũng bị chồng lấn lên thửa đất số 106 do thời điểm đó Hội đồng cấp đất không xác định được thửa đất này đã được cấp sổ đỏ trước đó nên thực hiện thủ tục cấp đất lần đầu cho anh Dũng.
Do đó, huyện thừa nhận việc cấp sổ đỏ cho anh Dũng là không đúng quy định.
Tuy nhiên, địa phương cho rằng không thể thu hồi giấy chứng nhận đã cấp sai vì thửa đất này đã được chuyển nhượng cho người khác.
Tòa Tối cao: Cấp sai thì phải hủy
Tháng 9/2021, TAND tỉnh Quảng Trị xét xử sơ thẩm, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Ngọc, tuyên hủy một phần các quyết định hành chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho anh Dũng đối với diện tích 153 m2 bị chồng lấn.
Tòa sơ thẩm cũng xác định việc chỉnh lý sang tên cho bên thứ ba không có giá trị pháp lý.
Người mua đất của anh Dũng kháng cáo.
Tháng 2/2022, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm và đưa ra phán quyết ngược lại.
Tòa phúc thẩm cho rằng theo Nghị định 43/2014, Nhà nước không thu hồi giấy chứng nhận đã cấp nếu người được cấp đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người khác, từ đó bác yêu cầu khởi kiện của ông Ngọc và ông Văn.
Sự khác biệt trong quan điểm xét xử dẫn đến kháng nghị giám đốc thẩm của Chánh án TAND Tối cao.
Tháng 4/2024, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao mở phiên giám đốc thẩm xem xét vụ án.
Theo TAND Tối cao, có đủ căn cứ xác định việc cấp sổ đỏ cho anh Dũng là trái pháp luật, dựa trên hồ sơ vụ án cũng như chính sự thừa nhận của UBND huyện.
Ngoài ra, trong hồ sơ xin cấp đất, anh Dũng khai nguồn gốc đất do cha ông để lại nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh được cho phần diện tích được cấp chồng lấn.
TAND Tối cao cho rằng cấp phúc thẩm đã xác định được việc cấp sổ đỏ là sai nhưng vẫn bác yêu cầu khởi kiện là không đúng quy định pháp luật.
Hội đồng Thẩm phán phân tích, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một quyết định hành chính. Vì vậy, khi xác định quyết định hành chính được ban hành trái pháp luật, tòa án có quyền tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định đó.
TAND Tối cao cũng chỉ ra nếu giữ nguyên quan điểm của cấp phúc thẩm sẽ dẫn đến tình trạng cùng một diện tích 153 m2 tồn tại đồng thời ba giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm sổ đỏ cấp năm 1999 cho ông Ngọc, sổ đỏ cấp năm 1999 cho ông Văn và sổ đỏ cấp cho anh Dũng sau đó đã được chỉnh lý sang tên cho người nhận chuyển nhượng.
Điều này, theo TAND Tối cao, là không phù hợp.
Sau ba cấp xét xử, Hội đồng Thẩm phán quyết định giữ nguyên bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Quảng Trị.
Từ vụ án này, án lệ được xác lập theo hướng: khi có sai sót trong trình tự, thủ tục dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chồng lấn lên đất của người khác, thì dù thửa đất đó đã được chuyển nhượng, tòa án vẫn có quyền xem xét tính hợp pháp của giấy chứng nhận và tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ giấy chứng nhận đã cấp trái pháp luật.
Án lệ cũng làm rõ sự khác biệt giữa thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận của cơ quan hành chính và thẩm quyền tuyên hủy quyết định hành chính của tòa án trong quá trình giải quyết vụ án.
Ngày 2/4, Công an Đồng Nai tạm giữ Lê Minh Nghĩa và Đỗ Hoàng Phi, cùng 16 tuổi, để điều tra hành vi Cố ý gây thương tích.
Theo điều tra, Phi có mâu thuẫn với Nguyễn, học sinh Trường THPT Phước Long, nên rủ Nghĩa chặn đường đánh. Trưa 23/3, thấy Nguyễn chạy xe máy chở bạn vừa tan trường, hai thiếu niên chở nhau đuổi theo. Trên đường đi, Nghĩa cầm dao trên tay.
Đuổi đến đoạn đường Trần Hưng Đạo, phía trước cửa hàng Bách Hóa Xanh, thuộc phường Phước Long, Phi ép xe, chặn Nguyễn lại. Nghĩa nhảy xuống xe, cầm dao tấn công. Mặc dù nam sinh bỏ chạy nhưng vẫn bị Nghĩa đuổi theo đâm trúng lưng, gục tại chỗ.
Công an phường Phước Long có mặt ngay sau đó, đưa nạn nhân đi cấp cứu trong tình trạng bị thương nặng, đồng thời bắt giữ 2 người gây án.
Trong thư gửi đến Công an phường Phước Long, mẹ của Nguyễn cảm ơn lực lượng đã kịp thời phát hiện, đưa con trai đi cấp cứu. Nhờ sự hỗ trợ nhanh chóng, nạn nhân đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe hiện ổn định.
Ngày 11/5, Công an tỉnh Hưng Yên đã có thông tin ban đầu vụ việc gây thương tích xảy ra tại xã Thư Vũ.
Theo đó, khoảng 17h20 ngày 10/5, tại khu vực đường ngõ trước cửa nhà ông Bùi Trung Thiều (SN 1962), tại thôn Thuận An, xã Thư Vũ, tỉnh Hưng Yên, Bùi Trung Mạnh (SN 1974, anh họ ông Thiều, sống cạnh nhà) dùng dao chém gây thương tích cho 4 người.
Các nạn nhân gồm anh Bùi Trung Thiệu (SN 1993, con trai ông Thiều); bà Vũ Thị Huê (SN 1958, hàng xóm nhà ông Thiều); chị Bùi Thị Thảo (SN 1998, con gái ông Thiều) và cháu Phạm Thanh Phong (SN 2023, cháu ngoại ông Thiều).
Sau khi gây án, Bùi Trung Mạnh bỏ trốn khỏi hiện trường. Các nạn nhân được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Thái Bình.
Nhận được thông tin vụ việc, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp Viện kiểm sát nhân dân tiến hành khám nghiệm hiện trường, huy động lực lượng truy bắt đối tượng gây án.
Đến 21h cùng ngày, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã phát hiện và bắt giữ được đối tượng Bùi Trung Mạnh khi hắn đang lẩn trốn cách hiện trường khoảng 1km.
Cơ quan công an xác định, nguyên nhân ban đầu dẫn đến vụ việc trên là do mâu thuẫn trước đó giữa Mạnh và ông Thiều.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đang điều tra, làm rõ.
Ngày 20/5, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, 67 tuổi, quê Hà Tĩnh, bị TAND Hà Nội xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Bà hiện tại ngoại sau khi được áp dụng biện pháp ngăn chặn bảo lĩnh. Cựu bộ trưởng có 4 luật sư đăng ký bào chữa.
Cùng tội danh, VKS truy tố ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm thuộc Bộ Y tế và Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Phó giám đốc điều hành Ban.
Bộ luật Hình sự hiện hành quy định hành vi phạm tội gây thiệt hại về tài sản từ một tỷ đồng trở lên có thể đối mặt khung hình phạt 10-20 năm.
VKSND Tối cao xác định, dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư 9.958 tỷ đồng. Quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh, thực hiện từ năm 2014 đến 2019 và sau đó gia hạn hai lần, đến hết năm 2024.
Khi dự án đang chọn 10 gói thầu xây lắp, với các nhà thầu liên hệ và được giúp đỡ, bà Tiến sẽ trao đổi để họ trực tiếp làm việc, thống nhất với ông Thắng. Còn các nhà thầu liên hệ trực tiếp với ông Thắng thì ông xin ý kiến bà Tiến.
Khi bà Tiến đồng ý, ông Thắng sẽ thống nhất với doanh nghiệp. Mọi việc tiếp theo giao cho bị can Trần Văn Sinh, khi đó là Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban Y tế trọng điểm, để trao đổi, phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá các điều kiện.
Ông Thắng thỏa thuận về việc tạo điều kiện để được trúng thầu. Sau khi được tạm ứng, thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế.
Từ đó, các nhà thầu làm 10 gói thầu xây lắp của hai dự án đã đưa trực tiếp cho ông Thắng tổng gần 88,5 tỷ đồng
Từ tháng 9/2017, ông Thắng nghỉ hưu nên ông Tuấn đảm nhiệm thay và tiếp tục nhận tiền như lệ cũ, tổng hơn 12 tỷ đồng.
>>Xem thêm hiện trạng 2 dự án
Cấp dưới khai đưa hơn 20 tỷ, cựu bộ trưởng nói chỉ cầm 7,5 tỷ
Quá trình điều tra, ông Thắng thừa nhận đã cầm gần 88,5 tỷ đồng từ các nhà thầu. Ông khai đã chi cho bộ trưởng Kim Tiến tổng cộng12,9 tỷ đồng và 100.000 USD; ngoài ra còn chi cho các cá nhân tại bộ ngành, lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm... song đều không có tài liệu chứng minh.
Người kế nhiệm ông Thắng là bị can Tuấn thừa nhận sau khi nhận hơn 12 tỷ đồng từ các nhà thầu đã chi cho bà Kim Tiến 5 tỷ đồng. Còn lại, ông chi chung cho các hoạt động của Ban Y tế trọng điểm 5,89 tỷ đồng và sử dụng cá nhân 1,28 tỷ đồng;
Cựu bộ trưởng thừa nhận đã nhận từ ông Tuấn 5 tỷ đồng, song riêng về khoản tiền ông Thắng đưa, bà nói chỉ cầm 2,5 tỷ, không phải 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD lời khai của ông này.
Khi nhận tiền, bà khẳng định "không được cho biết về nguồn gốc số tiền này", cáo trạng nêu,
Khi đổi chất, ông Thắng giữ nguyên lời khai về số tiền đưa, bà Kim Tiến giữ nguyên lời khai về số tiền nhận.
Dù vậy, quá trình điều tra, bà Tiến tự nguyện nộp khắc phục hậu quả 14,5 tỷ đồng.
Cựu Bộ trưởng Tiến bị cáo buộc có sai phạm chính trong vụ án, dẫn đến 2 dự án bị đình trệ, gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước hơn 803 tỷ đồng.
Phiên tòa được xét xử công khai, do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn - Phó chánh án TAND Hà Nội làm chủ tọa, dự kiến 6 ngày.
