Dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026, đang được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến đến 7/5, đã đề xuất bổ sung các tội danh và hành vi phạm tội mới trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công nghệ thông tin và mạng viễn thông.
Năm 2021-2025, cả nước phát hiện, xử lý hơn 4.300 vụ án trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông. Số này nhiều hơn 643,4% so với giai đoạn 2016-2020, tức gấp gần 7,5 lần.
Đây cũng là loại tội phạm có mức độ gia tăng nhanh nhất trong các lĩnh vực phạm tội ở Việt Nam, Bộ Công an nêu.
Các hoạt động tội phạm nổi lên chủ yếu là: lập các trang giả mạo cơ quan công an; giả danh cơ quan chức năng gọi điện, yêu cầu người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến; kêu gọi tham gia các hội nhóm đầu tư Forex…
Nhà chức trách cũng ghi nhận bắt đầu xuất hiện các vụ tấn công mạng, gián điệp mạng nhằm vào hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, tập đoàn kinh tế lớn, ngân hàng, đánh cắp thông tin nội bộ, bí mật nhà nước, phá hủy dữ liệu, đánh sập hệ thống; rao bán thông tin, tài liệu…
Trong khi đó, các hành vi phạm tội này hiện chưa được mô tả đầy đủ trong Bộ luật hình sự hiện hành, không bao quát thực tiễn mới, cách định nghĩa hành vi phạm tội còn lạc hậu.
Nhiều hành vi trong thực tế không đủ điều kiện áp vào các cấu thành hiện có, phải xử lý bằng các tội danh gián tiếp, gây tranh cãi và dễ bỏ lọt hành vi nguy hiểm. Luật còn thiếu quy định về hành vi lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex…) nên thiếu cơ sở pháp lý để trong đấu tranh, xử lý…
Bộ Công an cho rằng bối cảnh trên đòi hỏi Bộ luật Hình sự phải kịp thời cập nhật, bảo đảm tính đầy đủ, tránh bỏ lọt tội phạm. Vì thế, dự thảo lần này đề xuất bổ sung 9 tội trong nhóm tội phạm công nghệ thông tin như gián điệp mạng; lạm dụng trẻ em quay hình nhạy cảm, chat sex; lập trình AI để phạm tội…
>>Chi tiết 9 tội mới đang được đề xuất
Tăng cường tịch thu tài sản số
Cũng nằm trong chính sách xử lý tội phạm công nghệ, dự thảo đề xuất bổ sung các quy định về các dạng tài sản số như tiền số, tài sản số và giấy tờ có giá trên môi trường điện tử làm căn cứ pháp lý để tịch thu và thu hồi tài sản phạm tội.
Theo Bộ Công an, quy định hiện chỉ xác định “vật, tiền” là công cụ, phương tiện hoặc sản phẩm của tội phạm thuộc diện bị tịch thu sung công quỹ. Điều này đang bộc lộ những hạn chế đáng kể trong bối cảnh mới.
Thực tế đã xuất hiện những thực thể mới như đồng tiền điện tử, phần mềm máy tính, các loại game điện tử, sản phẩm AI, cũng có giá trị quy đổi vật chất rất lớn. Song luật lại chưa có sự điều chỉnh. Điều này dẫn đến khó khăn trong thu hồi tài sản, được tội phạm tẩu tán dưới dạng số hóa.
Việc quy phạm các dạng tiền ảo, tài sản mã hóa sẽ giúp áp dụng các biện pháp cưỡng chế để tịch thu và bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.
Theo Bộ Công an, điều này đặc biệt có ý nghĩa trong các vụ án rửa tiền hoặc lừa đảo xuyên biên giới, nơi tội phạm thường tận dụng tính ẩn danh và khả năng dịch chuyển nhanh của tài sản số để che giấu nguồn gốc bất hợp pháp.
Đối với người dân, chính sách này sẽ là “phao cứu sinh” giúp tăng cơ hội đòi lại tài sản đã mất trong các vụ lừa đảo chiếm đoạt trên môi trường điện tử.
Song thách thức lớn là Nhà nước sẽ phải đầu tư nguồn lực rất lớn để phát triển hạ tầng kỹ thuật chuyên sâu như hệ thống giám định kỹ thuật số và các công cụ truy vết công nghệ blockchain.
Đồng thời, đội ngũ điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán cũng phải được đào tạo chuyên sâu về kiến thức tài chính số để có thể xác định, phong tỏa và định giá tài sản số một cách chính xác, tránh gây thiệt hại cho các bên liên quan ngay tình.
Với doanh nghiệp, dù có thể làm phát sinh thêm chi phí tuân thủ cho các nền tảng số và doanh nghiệp Fintech trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, đây là bước đi tất yếu để xây dựng một nền kinh tế số bền vững và an toàn.
Ngày 3-6, Bộ Công an cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố 3 bị can, bắt tạm giam Chu Trọng Hân, Lê Thị Hoan và Thân Văn Trưởng (cùng trú Bắc Ninh) về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Trước đó ngày 23-4, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra, phát hiện 3 cơ sở sản xuất của những người trên đang có hành vi sử dụng hóa chất 6-Benzylaminopurine (viết tắt là 6-BAP, tên thường gọi là "nước kẹo") để sản xuất giá đỗ.
Theo cơ quan chức năng, 6-BAP là hóa chất nằm ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm tại Việt Nam. Việc sử dụng hóa chất này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Tại thời điểm kiểm tra, công an đã lập biên bản, tạm giữ hơn 6,39 tấn giá đỗ thành phẩm và giá đỗ đang trong quá trình sản xuất đựng bên trong 971 lu nhựa.
Theo thông tin trên báo Lạng Sơn, ngày 6/4, Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án cưỡng đoạt tài sản.
Các bị cáo bị đưa ra xét xử gồm Lê Việt Hùng (39 tuổi, trú tại phường Kỳ Lừa); Nguyễn Anh Vũ (35 tuổi, trú tại phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn).
Theo cáo trạng, ngày 6/5/2025, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn tiếp nhận Nguyễn Anh Vũ đến tự thú về việc Vũ đã có hành vi giúp Lê Việt Hùng nhận tiền do Hùng cưỡng đoạt của người khác rồi chuyển lại cho Hùng.
Cơ quan điều tra đã triển khai ngay các biện pháp điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ. Qua đó xác định năm 2015, thông qua nhóm “nhiếp ảnh Lạng Sơn”, Vũ quen biết với Hùng.
Một số cán bộ thuộc lực lượng cảnh sát giao thông bị Hùng quay video đăng tải lên mạng xã hội hoặc có đơn tố cáo về việc vi phạm quy trình công tác.
Do trước đây Vũ từng công tác trong lực lượng cảnh sát giao thông nên một số CSGT đã nhờ Vũ liên hệ với Hùng để gỡ bài viết, video clip trên mạng xã hội và rút đơn tố cáo. Vũ đã liên lạc để cán bộ CGST gặp Hùng.
Sau khi trao đổi, Hùng đồng ý với điều kiện các cán bộ CSGT phải giúp bị cáo “cúng dường” tại một ngôi chùa ở nước ngoài, nơi Hùng đang tu tập, với mức 20 triệu đồng/ngày.
Hình thức “cúng dường” là tự sang nước ngoài thực hiện và lấy hóa đơn về đưa cho Hùng. Nếu không đi được thì chuyển tiền đến tài khoản ngân hàng của Vũ rồi Vũ sẽ tiếp tục chuyển số tiền nhận được đến tài khoản ngân hàng của Hùng.
Đồng thời Hùng dặn Vũ khi chuyển tiền phải ghi rõ nội dung là “chuyển tiền cúng dường chùa” thì Hùng mới nhận.
Với thủ đoạn trên, từ tháng 1/2025 đến tháng 4/2025, Hùng và Vũ đã 3 lần thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 5 bị hại với tổng số tiền 240 triệu đồng.
Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng đã làm rõ, trước đó vào tháng 7/2023, cùng thủ đoạn trên, Hùng còn thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 1 bị hại với số tiền 14,5 triệu đồng. Tổng cộng Hùng đã thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 6 bị hại, với tổng số tiền 254,5 triệu đồng.
Tại phiên tòa, các bị cáo đã khai nhận hành vi phạm tội. Căn cứ hồ sơ vụ án, kết quả xét hỏi, tranh luận, sau khi nghị án, hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Lê Việt Hùng 7 năm 6 tháng tù về tội Cưỡng đoạt tài sản.
Đồng thời, HĐXX buộc Hùng phải trả lại toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt của các bị hại.
Cùng tội danh trên, HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Anh Vũ 3 năm tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 5 năm.
Những tháng đầu năm 2025, trên mạng xã hội xuất hiện tài khoản TikToker Lê Việt Hùng thường đến trụ sở công an các phường trên địa bàn Hà Nội, các chốt cảnh sát giao thông để quay phim, chụp ảnh, gây cản trở lực lượng công an thi hành công vụ, vi phạm về các địa điểm cấm quay phim, chụp ảnh.
Chiều 7/4/2025, trên tuyến cao tốc Lạng Sơn - Bắc Giang, Lê Việt Hùng bị lực lượng cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe kiểm tra do ô tô không dán tem kiểm định.
Trong đoạn video dài hơn 6 phút do chính Hùng ghi lại và phát tán trên mạng xã hội, người này thể hiện thái độ thiếu hợp tác, có lời lẽ thách thức lực lượng chức năng.
Tối 19/5, Công an tỉnh Tây Ninh phong tỏa hiện trường, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ truy bắt nghi phạm gây ra vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng khiến 3 người trong một gia đình tử vong ở xã Hậu Thạnh.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 18h05 cùng ngày, tại một căn nhà trên địa bàn xã Hậu Thạnh xảy ra vụ án mạng làm 3 người tử vong, gồm 2 phụ nữ và một nam giới. Các nạn nhân được xác định là thành viên trong cùng gia đình.
Nghi phạm là nam thanh niên tên Bằng, ngụ tại địa phương. Theo thông tin ban đầu, trước khi xảy ra vụ việc, nghi phạm có quan hệ tình cảm với một nữ nạn nhân, nhưng bị gia đình người này phản đối.
Cơ quan chức năng cho biết, sau khi uống rượu, nghi phạm tìm đến nhà cô gái, cự cãi rồi dùng dao đâm nhiều nhát khiến người tình và mẹ của cô gái tử vong tại chỗ. Cha của cô gái lao vào can ngăn cũng bị đâm trọng thương. Nạn nhân được đưa đi cấp cứu, nhưng không qua khỏi.
Sau khi gây án, nghi phạm rời khỏi hiện trường và đang bị lực lượng công an truy bắt.
Công an tỉnh Tây Ninh đã cử lực lượng đến hiện trường thực hiện công tác khám nghiệm, điều tra và tổ chức vây bắt nghi phạm.
