Chính phủ vừa ban hành nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, nhiều hành vi quảng cáo, tiếp thị sữa thay thế sữa mẹ sẽ bị xử phạt với mức tiền lên tới hàng chục triệu đồng.
Các quy định xử phạt nhằm hạn chế tối đa tác động của hoạt động quảng cáo, tiếp thị trong môi trường chăm sóc y tế.
Theo đó, các hành vi như hướng dẫn trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thay thế sữa mẹ khi không có chỉ định của bác sĩ, hoặc cung cấp thông tin khiến người dân hiểu rằng sữa công thức có giá trị tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ sẽ bị phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Ở mức xử phạt cao hơn, từ 3 – 5 triệu đồng, nghị định nhắm tới những hành vi liên quan trực tiếp đến đạo đức nghề nghiệp và môi trường chăm sóc y tế, nhằm bảo đảm việc tư vấn, chăm sóc bà mẹ và trẻ nhỏ không bị chi phối bởi yếu tố thương mại.
Cụ thể, cơ sở y tế hoặc cá nhân sẽ bị xử phạt nếu không cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và mang tính khoa học về cách sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ cho bác sĩ, nhân viên y tế và người tiêu dùng.
Nhân viên của các hãng sữa tiếp cận phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ hoặc người thân của họ trực tiếp tại bệnh viện hay gián tiếp bên ngoài, với mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm cũng bị cấm và xử phạt.
Nghị định cũng không cho phép cơ sở y tế nhận quà tặng, lợi ích vật chất hoặc các vật dụng mang tên, logo của sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ từ doanh nghiệp. Đồng thời, việc cho phép doanh nghiệp vào bệnh viện để tặng mẫu thử, quà khuyến mại liên quan đến sữa cũng là hành vi vi phạm.
Đặc biệt, nghị định quy định hành vi cung cấp thông tin cá nhân của sản phụ và bà mẹ có con nhỏ (như tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại) cho doanh nghiệp để tiếp cận, tiếp thị sản phẩm cũng sẽ bị xử phạt. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác thông tin người bệnh cho mục đích thương mại.
Các hành vi mang tính chất thương mại rõ rệt trong cơ sở y tế sẽ bị xử phạt nặng hơn. Cụ thể, mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng áp dụng với việc tổ chức bán sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ trong bệnh viện (trừ nhà thuốc), cho phép trưng bày logo, hình ảnh sản phẩm hoặc để nhân viên doanh nghiệp tiếp cận người bệnh dưới bất kỳ hình thức nào.
Đặc biệt những hành vi mang tính quảng bá rộng rãi như trưng bày sản phẩm, treo banner, áp phích quảng cáo sữa thay thế sữa mẹ tại cơ sở y tế hoặc điểm bán lẻ; triển khai các chương trình khuyến mại như tặng quà, giảm giá, tích điểm… sẽ bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài ra, nhãn hàng sử dụng các hoạt động tài trợ học bổng, hội thảo, nghiên cứu khoa học, hay các chương trình truyền thông để quảng bá sữa thay thế sữa mẹ cũng nằm trong diện bị xử lý.
Các mức phạt nêu trên áp dụng cho cá nhân; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi.
Viện Dinh dưỡng quốc gia cho hay sữa mẹ được khuyến nghị là nguồn dinh dưỡng tối ưu, giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.
Ngành y tế khuyến cáo trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý.
Tuy nhiên trên thực tế, không ít bà mẹ bị tác động bởi quảng cáo hoặc tư vấn thiếu khách quan, dẫn đến việc sử dụng sữa thay thế sớm, làm giảm tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ.
Việc siết chặt các hoạt động tiếp thị trong bệnh viện và cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường “trong sạch” hơn, nơi các quyết định liên quan đến dinh dưỡng trẻ nhỏ dựa trên cơ sở khoa học thay vì ảnh hưởng thương mại.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ sở y tế và doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng khuyến nghị người dân cần chủ động tiếp cận thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo sai lệch hoặc thổi phồng công dụng.
Các cơ sở y tế, cán bộ y tế cần tăng cường tư vấn, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định mới, không để các hoạt động quảng bá thương mại làm ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc.
Về lâu dài, nghị định không chỉ nhằm xử phạt mà còn hướng đến thay đổi nhận thức xã hội, xây dựng môi trường y tế thân thiện với nuôi con bằng sữa mẹ.
Khi mỗi bà mẹ được hỗ trợ đúng cách và tiếp cận thông tin chính xác, trẻ em sẽ có cơ hội phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.
Ngày 22-5, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết vừa phối hợp người nhà đưa một thiếu nữ thức nhiều đêm bấm điện thoại, không ngủ, dẫn đến đập phá đồ đạc, có dấu hiệu loạn thần đi bệnh viện điều trị.
Trước đó Ban Chỉ huy Công an phường Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) nhận được tin báo của người dân về trường hợp thiếu nữ tên T. (tên nhân vật được thay đổi) có biểu hiện la hét, đập phá đồ đạc trong nhà với nhiều dấu hiệu bất thường về tâm lý, nên đã nhanh chóng triển khai lực lượng đến hiện trường.
Tại đây, lực lượng chức năng ghi nhận thiếu nữ trong tình trạng kích động, la hét, đập phá đồ đạc, có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.
Các cán bộ đã vận động, thuyết phục nhằm ổn định tinh thần cho T..
Sau khi trấn an, lực lượng công an đã phối hợp đưa em đến Bệnh viện Tâm thần Đồng Tháp để thăm khám, điều trị kịp thời.
Công an tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo các bậc phụ huynh cần quan tâm nhiều hơn đến tâm lý, sức khỏe tinh thần của con em, nhất là ở lứa tuổi vị thành niên.
Việc quản lý thời gian sử dụng điện thoại, định hướng các mối quan hệ lành mạnh, tránh giao du với người lạ trên mạng xã hội là rất cần thiết.
Sau khi Tuổi Trẻ Online đăng bài "'Bác sĩ online', 'thần y mạng' tìm cách lách luật khi bị đề xuất phạt nặng", nhiều bạn đọc cho rằng việc xử phạt là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải tỉnh táo trước các video "chữa bách bệnh" thiếu kiểm chứng này.
Nhiều bạn đọc cho rằng điều đáng lo không nằm ở ly chanh muối hay một bài thuốc dân gian, mà ở việc thổi phồng công dụng thành "trị bách bệnh", rồi từ đó phủ nhận y học hiện đại, khiến người bệnh bỏ điều trị hoặc trì hoãn chữa bệnh.
Bạn đọc tên Châu kể người bạn của mình cũng tin điều này và đi rao giảng cho người khác tin theo là uống cốt chanh và muối hạt vào buổi sáng, thậm chí bạn ấy còn bắt vợ phải làm theo mình.
"Kết quả là huyết áp từ 140/80, qua vài tháng đã tăng lên 156/90. Thế nhưng bạn ấy vẫn khăng khăng không chịu dùng thuốc và tiếp tục với phương pháp chanh muối hột vào buổi sáng.
Rồi còn khuyên ai bị tiểu đường thì mỗi ngày nên uống một ly nước mía để bổ sung đường cho các tế bào", bạn đọc này cho biết.
Theo độc giả có nickname NHL, những thông tin này bắt đầu bằng sự chia sẻ, nội dung ngắn gọn, nhẹ nhàng. Sau đó tăng dần với mớ kiến thức lồi lõm, cóp nhặt và không dẫn chứng. "Đây là điều cực kỳ nguy hiểm, cần nghiêm trị. Nhà tôi cũng từng có một nạn nhân của việc này", độc giả NHL bức xúc.
Độc giả có email trie****@gmail.com nhìn nhận tình trạng "bác sĩ online" đáng báo động với sự xuất hiện của vô số "thần y" đủ trường phái Tây, Đông, Nam y dược, chưa kể "chuyên gia" về yoga, vật lý trị liệu, bấm huyệt, diện chẩn…
"Tôi thấy các 'bác sĩ online' chủ yếu đánh vào các bệnh lý mạn tính. Thật sự các bệnh như cao huyết áp, tiểu đường, cơ xương khớp hay bệnh lý về tâm thần kinh, tiêu hóa… rất khó trị dứt hẳn, thậm chí là không thể nào hết do cơ chế bệnh, tuổi tác, thoái hóa…
Đặc biệt ai có hai bệnh tiểu đường và cao huyết áp cứ chấp nhận và an tâm mà uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ thường xuyên, đừng tin bất kỳ một phương pháp trị liệu nào khác mà bỏ thuốc chỉ tiền mất tật mang, thậm chí là… mất mạng", một bạn đọc chia sẻ kinh nghiệm.
Theo độc giả có địa chỉ email hdng****@gmail.com, những trải nghiệm cá nhân về việc ăn uống, tập luyện hay dùng bài thuốc dân gian nếu thấy phù hợp thì chỉ nên chia sẻ trong phạm vi gia đình, người quen. Không nên liên tục đăng tải lên mạng xã hội như một phương pháp chữa bệnh hiệu quả cho tất cả mọi người.
Đồng quan điểm, anh Vũ Nguyên cho rằng trải nghiệm cá nhân thì tự trải nghiệm, còn muốn lan truyền trên mạng xã hội thì phải có bằng chứng khoa học. Nếu không chứng minh được thì là tin giả, nên xử lý theo tội phát tán tin giả.
Không chỉ chanh muối hạt trị "bách bệnh", nước mía trị tiểu đường, theo bạn đọc Nhu Nguyễn, hiện có rất nhiều người làm theo "phương pháp" thải độc bằng cách truyền cà phê vào hậu môn phản khoa học, cần xử lý mạnh tay.
Trước thông tin về các phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng của "bác sĩ online", "thần y", "bác sĩ mạng" lan truyền mạnh trên mạng xã hội, nhiều bạn đọc cho rằng cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra, tăng mức phạt để nghiêm trị, thậm chí xử phạt hình sự vì đây là hành vi có thể gây hại đến sức khỏe, thậm chí tính mạng.
Độc giả có nickname minhnoct đề nghị phạt nặng một số kênh khi liên tục đăng tải các video, bài viết tuyên truyền uống chanh muối trị được nhiều loại bệnh chưa được kiểm chứng. Chưa kể, tài khoản còn đăng bài phản bác ý kiến các bác sĩ.
Phải xử phạt nghiêm những "thần y mạng Intenet", các "bác sĩ online". Nhưng thiết nghĩ những người dân mắc bệnh mà không tin tưởng vào chỉ dẫn của bác sĩ trong bệnh viện cũng cần suy nghĩ lại.
"Tại sao lại biến mình thành 'chuột bạch' cho kẻ bất lương trục lợi. Để mình tiền mất, tật mang. Thậm chí thiệt mạng?", bạn đọc Sao Xẹt bình luận.
Bạn đọc tên Chi cũng ủng hộ: "Phải phạt nặng hơn. Những clip hoàn toàn không cơ sở, đánh vào tâm lý người lớn tuổi, ngại đi bệnh viện khám để rồi bệnh nặng thêm thì hết cứu!".
Người để tên Dr Việt viết: "Hành vi này ảnh hưởng đến sức khỏe tính mạng người bệnh, lừa đảo, nên truy tố hình sự. Phạt tù nặng để răn đe".
Nhiều bạn đọc cho rằng mức phạt từ 10 - 30 triệu đồng là quá nhẹ so với số tiền các "bác sĩ mạng" thu được từ bán hàng. Một bạn đọc đề nghị mức phạt phải từ 500 triệu - 1 tỉ đồng cho mỗi trường hợp vi phạm thì mới đủ sức răn đe các bác sĩ dỏm.
Ngày 19/5, Trung tâm Y tế khu vực Thuận An (phường Lái Thiêu), cho biết, đơn vị vừa phẫu thuật cứu sống một nữ bệnh nhân nuốt nhiều mảnh dao lam sắc nhọn.
Trước đó, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau dữ dội vùng hố chậu phải. Ban đầu, các bác sĩ nghi ngờ cô gái bị viêm ruột thừa cấp.
Tuy nhiên, qua chụp X-quang, bác sĩ phát hiện trong ổ bụng bệnh nhân có nhiều dị vật kim loại sắc nhọn. Sau đó, bệnh nhân khai đã nuốt dao lam trước khoảng 24 giờ trước.
Ngay lập tức, ê-kíp bác sĩ tiến hành phẫu thuật mở đại tràng và lấy ra 6 mảnh dao lam sắc nhọn.
Ca phẫu thuật thành công, hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Theo các bác sĩ, nếu không được phẫu thuật khẩn cấp, các mảnh dao lam có thể gây thủng ruột, xuất huyết ổ bụng, nhiễm trùng lan rộng, dẫn đến sốc nhiễm trùng và nguy cơ tử vong cao.