Miền Bắc, Trung đang bước vào đỉnh điểm nắng nóng, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C trong hôm nay và ngày mai, khiến điều hòa không khí trở thành thiết bị không thể thiếu. Các bác sĩ nêu những sai lầm khi dùng điều hòa mùa nóng có thể dẫn đến bệnh nghiêm trọng.
Theo đó, bác sĩ Trần Đình Thắng, Khoa Cấp cứu đột quỵ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương (Hà Nội), nói sai lầm phổ biến nhất là chuyển trạng thái đột ngột từ môi trường nóng ngoài trời vào thẳng phòng điều hòa lạnh, hoặc ngược lại.
Khi đó, cơ thể không thích nghi kịp, mạch máu co đột ngột, gây choáng váng. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời là nhóm nguy cơ cao nhất. “Cơ thể cần một giai đoạn chuyển tiếp để hạ nhiệt dần, không thể nhảy ngay từ nóng sang lạnh hay ngược lại”, bác sĩ Thắng nhận định.
Người làm việc ngoài trời thường ra nhiều mồ hôi, cần lau khô người trước khi vào phòng điều hòa để tránh hạ nhiệt đột ngột. Khi muốn ra ngoài, nên mở cửa đứng vài phút cho quen với nhiệt độ xung quanh rồi mới bước ra.
Một nguy cơ khác ít được chú ý là chất lượng không khí trong phòng ngủ. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, chỉ ra rằng nhiều gia đình đóng kín hoàn toàn cửa phòng để giữ lạnh, trong khi con người liên tục hô hấp suốt đêm làm nồng độ CO2 tăng dần, gây mệt mỏi và ngủ không sâu.
Phòng kín lâu ngày còn tích tụ hơi ẩm, bụi mịn, mùi cơ thể và các hợp chất hữu cơ bay hơi từ đồ nội thất, chăn ga, sơn tường, khiến chất lượng không khí giảm thêm. Nhóm người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp mạn tính, tim mạch hoặc hen suyễn đặc biệt nhạy cảm với môi trường thiếu thông thoáng.
Để xử lý vấn đề này, chỉ cần mở hé cửa phòng hoặc cửa sổ vài centimet, không khí được trao đổi liên tục mà vẫn giữ được độ mát. Các gia đình có thể bổ sung thêm quạt trần, quạt hơi nước hoặc máy làm mát để phân tán luồng không khí.
Về nhiệt độ cài đặt, các bác sĩ khuyến cáo không để dưới 26–28 độ C và duy trì mức chênh lệch giữa trong và ngoài phòng không quá 7 độ C. Khi phòng đã đủ mát, nâng nhiệt độ lên tối thiểu 27–28 độ C.
Người cao tuổi và người có bệnh nền về tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu cần hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt, ưu tiên di chuyển vào sáng sớm hoặc chiều muộn khi thời tiết đã dịu bớt.
Bổ sung đủ nước mỗi ngày giúp tăng thể tích dịch cơ thể, ngăn máu cô đặc và hạn chế hình thành huyết khối. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng ổn định và tránh xa rượu bia, thuốc lá là những biện pháp hỗ trợ quan trọng trong đợt nắng nóng kéo dài này.
Ngày 22/6, đại diện Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho biết bệnh nhân đến khám khi mất ngủ trầm trọng hơn kèm đau đầu âm ỉ. Kết quả chụp MRI não phát hiện khối u lớn vùng trán trái, bác sĩ chẩn đoán u màng não, chỉ định can thiệp.
U màng não là khối u phát triển từ lớp màng nhện của não, chiếm khoảng 15% trường hợp u não. Đây là bệnh lý thuộc hệ thần kinh trung ương, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trưởng thành, đặc biệt ở nữ giới. Một số trường hợp u màng não có thể tiến triển thành ung thư.
Phần lớn u màng não phát triển chậm, ít biểu hiện rõ ràng nên khó phát hiện sớm. Khi khối u lớn dần và chèn ép nhu mô não hoặc các dây thần kinh sọ, người bệnh có các triệu chứng khác nhau tùy vị trí tổn thương như đau đầu, tăng áp lực nội sọ hoặc rối loạn thần kinh.
Giai đoạn nặng, bệnh có thể gây mất ngủ, nhìn mờ, giảm hoặc mất thị lực, song thị, lác mắt, ù tai, giảm thính lực, tê bì vùng mặt, yếu hoặc liệt tiến triển, thậm chí co giật. Một số trường hợp thay đổi tính cách, rối loạn hành vi, suy giảm trí nhớ, rối loạn giấc ngủ hoặc động kinh.
Bác sĩ Lê Quỳnh Sơn, Phòng Chẩn đoán hình ảnh, cho biết những rối loạn tưởng chừng đơn giản như mất ngủ kéo dài hay đau đầu không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Bệnh nhân nên đến bệnh viện khám sớm, phát hiện bệnh ở giai đoạn thuận lợi điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Bác sĩ khuyến cáo người bị đau đầu kéo dài cần chụp MRI hoặc CT để phát hiện sớm, có phương án điều trị kịp thời.
Cà phê trứng có hương vị béo ngậy đặc trưng nhờ sự kết hợp giữa cà phê, lòng đỏ trứng, đường và sữa đặc. Tuy nhiên, thức uống này có cả lợi ích lẫn những lưu ý về sức khỏe.
Bổ sung protein và một số dưỡng chất
Theo Everyday Health, cà phê đen chứa các hợp chất thực vật có lợi gọi là polyphenol, được nhiều nghiên cứu ghi nhận có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2, hội chứng chuyển hóa và một số bệnh ung thư. Khi kết hợp với lòng đỏ trứng, thức uống này còn bổ sung thêm protein cùng các dưỡng chất như choline, vitamin D và vitamin B12.
Tuy nhiên, lượng protein trong cà phê trứng không nhiều. Một lòng đỏ trứng chỉ cung cấp khoảng 3 g protein. Cà phê trứng không nên được xem là nguồn protein chính trong bữa sáng. Thay vào đó, mọi người nên kết hợp thêm các thực phẩm giàu protein như sữa chua ít béo, phô mai tươi, lòng trắng trứng hoặc các loại hạt.
Có thể chứa nhiều đường và chất béo bão hòa
Thành phần khiến cà phê trứng kém lành mạnh hơn nằm ở lượng đường và sữa đặc. Một thìa đường chứa khoảng 12 g đường bổ sung, tương đương gần một nửa lượng đường bổ sung tối đa mỗi ngày được Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị đối với phụ nữ và khoảng 1/3 đối với nam giới. Trong khi đó, một thìa sữa đặc có đường chứa khoảng 62 kcal và 10 g đường.
Trang Healthline cũng chỉ ra lòng đỏ trứng và sữa đặc làm tăng lượng chất béo bão hòa trong đồ uống. Nếu tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt nếu trong chế độ ăn đã chứa nhiều thực phẩm giàu chất béo bão hòa, cholesterol xấu LDL có thể tăng theo thời gian, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Nếu tự pha tại nhà, có thể giảm lượng đường, thay sữa đặc bằng sữa ít đường hoặc sữa thực vật để giảm lượng đường và chất béo bão hòa.
Tiềm ẩn nguy cơ nhiễm Salmonella
Nhiều công thức cà phê trứng sử dụng lòng đỏ sống hoặc chỉ được làm ấm nhẹ, có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella. Nhiều người cho rằng cà phê nóng có thể làm chín trứng, song các chuyên gia cho biết nhiệt độ của cà phê thường không đủ để tiêu diệt vi khuẩn.
Nhiễm khuẩn Salmonella có thể gây tiêu chảy, sốt và đau quặn bụng, các triệu chứng xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày sau khi ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn. Phần lớn người khỏe mạnh có thể tự hồi phục, nhưng người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng hơn. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo những nhóm này nên tránh sử dụng các món có trứng sống hoặc chưa nấu chín kỹ, bao gồm cả cà phê trứng.
Nếu muốn thưởng thức cà phê trứng, nên sử dụng trứng đã tiệt trùng và giảm lượng đường hoặc sữa đặc khi chế biến. Nhìn chung, đây vẫn có thể là thức uống hấp dẫn nếu được làm đúng cách, nhưng nên xem là món thỉnh thoảng thưởng thức thỉnh thoảng thay vì sử dụng hằng ngày.
Khi được đưa vào Bệnh viện Bãi Cháy, bệnh nhân mất ngôn ngữ, chụp mạch não cho thấy động mạch thân nền bị tắc hoàn toàn. Đây là mạch máu lớn nằm ở nền sọ, có nhiệm vụ cấp máu cho thân não, tiểu não cùng nhiều trung tâm sống còn của cơ thể, kiểm soát hô hấp, tuần hoàn, nhịp tim, ý thức, vận động, nuốt, nói và thăng bằng. Khi động mạch thân nền bị tắc hoàn toàn, não bộ sẽ rơi vào tình trạng thiếu máu nghiêm trọng, gây "cơn bão thần kinh" có thể cướp đi tính mạng trong thời gian rất ngắn.
Ngày 23/6, bác sĩ Giáp Hùng Mạnh, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết êkíp can thiệp nội mạch cấp cứu hút huyết khối qua đường động mạch và tái thông hoàn toàn mạch máu bệnh nhân. Sau 5 ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục tốt, giao tiếp bình thường và không để lại di chứng vận động.
"Bệnh nhân mới 27 tuổi, đang trong độ tuổi lao động, là trường hợp đột quỵ trẻ ít gặp", bác sĩ Mạnh nói.
Tắc động mạch là tình trạng dòng máu trong động mạch bị chặn bởi cục máu đông hoặc mảng xơ vữa. Các mảng bám hình thành từ chất béo, cholesterol, canxi và nhiều chất khác, tích tụ lâu ngày trên thành mạch, khiến lòng mạch hẹp dần hoặc bị bít tắc hoàn toàn.
Người bị tắc động mạch thân nền có thể đột ngột xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, nói khó, nuốt khó, yếu hoặc liệt tứ chi, rối loạn ý thức, hôn mê, thậm chí ngừng tim, ngừng thở. Nếu không được tái thông mạch não kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể vượt 90%.
Giai đoạn sớm của bệnh dễ bị nhầm với rối loạn tiền đình do biểu hiện tương tự, như đau đầu, nôn ói, chóng mặt, loạng choạng khi đi lại. Sự nhầm lẫn này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị. Khi triệu chứng nặng hơn, bệnh nhân nói khó, nói đớ, nuốt khó, tê yếu tứ chi, hôn mê dần khiến điều trị khó khăn.
Bác sĩ cảnh báo đột quỵ ngày càng trẻ hóa. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng đột ngột, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay.
