Chính phủ vừa ban hành nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, nhiều hành vi quảng cáo, tiếp thị sữa thay thế sữa mẹ sẽ bị xử phạt với mức tiền lên tới hàng chục triệu đồng.
Các quy định xử phạt nhằm hạn chế tối đa tác động của hoạt động quảng cáo, tiếp thị trong môi trường chăm sóc y tế.
Theo đó, các hành vi như hướng dẫn trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thay thế sữa mẹ khi không có chỉ định của bác sĩ, hoặc cung cấp thông tin khiến người dân hiểu rằng sữa công thức có giá trị tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ sẽ bị phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Ở mức xử phạt cao hơn, từ 3 – 5 triệu đồng, nghị định nhắm tới những hành vi liên quan trực tiếp đến đạo đức nghề nghiệp và môi trường chăm sóc y tế, nhằm bảo đảm việc tư vấn, chăm sóc bà mẹ và trẻ nhỏ không bị chi phối bởi yếu tố thương mại.
Cụ thể, cơ sở y tế hoặc cá nhân sẽ bị xử phạt nếu không cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và mang tính khoa học về cách sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ cho bác sĩ, nhân viên y tế và người tiêu dùng.
Nhân viên của các hãng sữa tiếp cận phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ hoặc người thân của họ trực tiếp tại bệnh viện hay gián tiếp bên ngoài, với mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm cũng bị cấm và xử phạt.
Nghị định cũng không cho phép cơ sở y tế nhận quà tặng, lợi ích vật chất hoặc các vật dụng mang tên, logo của sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ từ doanh nghiệp. Đồng thời, việc cho phép doanh nghiệp vào bệnh viện để tặng mẫu thử, quà khuyến mại liên quan đến sữa cũng là hành vi vi phạm.
Đặc biệt, nghị định quy định hành vi cung cấp thông tin cá nhân của sản phụ và bà mẹ có con nhỏ (như tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại) cho doanh nghiệp để tiếp cận, tiếp thị sản phẩm cũng sẽ bị xử phạt. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác thông tin người bệnh cho mục đích thương mại.
Các hành vi mang tính chất thương mại rõ rệt trong cơ sở y tế sẽ bị xử phạt nặng hơn. Cụ thể, mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng áp dụng với việc tổ chức bán sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ trong bệnh viện (trừ nhà thuốc), cho phép trưng bày logo, hình ảnh sản phẩm hoặc để nhân viên doanh nghiệp tiếp cận người bệnh dưới bất kỳ hình thức nào.
Đặc biệt những hành vi mang tính quảng bá rộng rãi như trưng bày sản phẩm, treo banner, áp phích quảng cáo sữa thay thế sữa mẹ tại cơ sở y tế hoặc điểm bán lẻ; triển khai các chương trình khuyến mại như tặng quà, giảm giá, tích điểm… sẽ bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài ra, nhãn hàng sử dụng các hoạt động tài trợ học bổng, hội thảo, nghiên cứu khoa học, hay các chương trình truyền thông để quảng bá sữa thay thế sữa mẹ cũng nằm trong diện bị xử lý.
Các mức phạt nêu trên áp dụng cho cá nhân; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi.
Viện Dinh dưỡng quốc gia cho hay sữa mẹ được khuyến nghị là nguồn dinh dưỡng tối ưu, giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.
Ngành y tế khuyến cáo trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý.
Tuy nhiên trên thực tế, không ít bà mẹ bị tác động bởi quảng cáo hoặc tư vấn thiếu khách quan, dẫn đến việc sử dụng sữa thay thế sớm, làm giảm tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ.
Việc siết chặt các hoạt động tiếp thị trong bệnh viện và cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường “trong sạch” hơn, nơi các quyết định liên quan đến dinh dưỡng trẻ nhỏ dựa trên cơ sở khoa học thay vì ảnh hưởng thương mại.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ sở y tế và doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng khuyến nghị người dân cần chủ động tiếp cận thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo sai lệch hoặc thổi phồng công dụng.
Các cơ sở y tế, cán bộ y tế cần tăng cường tư vấn, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định mới, không để các hoạt động quảng bá thương mại làm ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc.
Về lâu dài, nghị định không chỉ nhằm xử phạt mà còn hướng đến thay đổi nhận thức xã hội, xây dựng môi trường y tế thân thiện với nuôi con bằng sữa mẹ.
Khi mỗi bà mẹ được hỗ trợ đúng cách và tiếp cận thông tin chính xác, trẻ em sẽ có cơ hội phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.
Ngày 9-4, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra thực tế tại Trạm y tế phường Bình Thạnh (TP.HCM).
Bác sĩ Quách Kim Ưng - quyền Giám đốc Trạm y tế phường Bình Thạnh - cho biết trong thời gian qua, trạm y tế đã triển khai đầy đủ các hoạt động chuyên môn như: khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, y tế dự phòng, phòng chống dịch, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm như: tăng huyết áp và đái tháo đường…
Bên cạnh những kết quả đạt được, trạm y tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Về tài chính, đến nay trạm chưa được giao ngân sách năm 2026, hiện phải tạm ứng từ ngân sách phường để chi trả lương, phụ cấp cho nhân viên và vận hành trạm (tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời).
Trạm y tế phường Bình Thạnh kiến nghị sớm phê duyệt dự toán ngân sách cho y tế cơ sở năm 2026 và ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đặc thù cho tuyến y tế phường, xã.
Ông Ưng cũng cho hay hiện danh mục thuốc và kỹ thuật tại trạm y tế dù đã được bổ sung nhưng vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị của người dân, đặc biệt là các bệnh mãn tính chuyển từ tuyến trên xuống.
Thực tế nhiều người dân sau khi điều trị tại các bệnh viện tuyến trên có nhu cầu quay về trạm y tế để tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Trong khi đó, danh mục thuốc trạm y tế hiện còn hạn chế, chưa bao phủ đầy đủ các loại thuốc mà người bệnh đang sử dụng tại tuyến trên.
Điều này dẫn đến việc người dân phải quay lại bệnh viện để tái khám và lấy thuốc, gây bất tiện trong quá trình điều trị liên tục.
Do đó trạm y tế kiến nghị điều chỉnh, mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế tại trạm y tế theo phân tuyến (tương đương tuyến quận, huyện trước đây). Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ y tế.
Ngoài ra hiện khối lượng công việc lớn với 23 chương trình y tế cần quản lý, trong khi mạng lưới cộng tác viên chưa ổn định do phụ cấp thấp, dẫn đến khó duy trì lâu dài. Đây là những thách thức ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của trạm.
Đại diện Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết việc quản lý thuốc cho bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân mãn tính, khi chuyển từ tuyến trên về các cơ sở y tế cơ sở, đã được quy định rõ trong Thông tư số 37 và Thông tư số 01 của Bộ Y tế.
Theo đó, cơ sở y tế được phép sử dụng thuốc theo chỉ định và phân bổ từ tuyến trên, đồng thời dựa trên năng lực chuyên môn để khám và điều trị cho người bệnh.
Ngoài ra nếu trạm y tế thực hiện các dịch vụ kỹ thuật đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, cơ sở được phép sử dụng thuốc và các vật tư y tế phục vụ cho dịch vụ đó.
Trước đây, danh mục thuốc bị giới hạn theo hạng bệnh viện. Tuy nhiên hiện nay, theo chỉ đạo của Bộ Y tế, danh mục này không còn cố định mà linh hoạt tùy thuộc vào năng lực chuyên môn của cơ sở, năng lực chuyên môn của cán bộ y tế và loại dịch vụ kỹ thuật được chỉ định.
Hiện nay Bộ Y tế đang xây dựng thông tư hướng dẫn về thanh toán bảo hiểm y tế cho khám bệnh từ xa, khám tại nhà và mô hình y học gia đình. Dự kiến thông tư này sẽ sớm được ban hành để có cơ sở y tế thực hiện thanh toán.
Ngày 8.4, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực vừa can thiệp kịp thời bảo tồn chân trái cho một bệnh nhân bị đau chân kéo dài do bệnh lý động mạch chi dưới nặng có nguy cơ hoại tử và cưa chân.
Trước đó, bệnh nhân Ng.V.Đ (70 tuổi, quê ở An Giang) nhập viện trong tình trạng loét gót chân dần mở rộng, lâu lành, cẳng bàn chân trái đau dai dẳng kéo dài hơn 3 tháng cùng nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường…
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận động mạch đùi, động mạch khoeo và động mạch dưới gối chân bên trái của bệnh nhân không bắt được. Kết quả siêu âm Doppler mạch máu chi dưới ghi nhận tắc động mạch chậu bên trái, mất phổ 3 pha động mạch đùi, khoeo chân trái. Bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới (CTA) để đánh giá cụ thể và chính xác hơn tình trạng bệnh lý mạch máu, vị trí tắc nghẽn, mức độ tổn thương mạch máu.
Kết quả cho thấy bệnh nhân bị tắc động mạch chậu bên trái, tắc 1/3 giữa động mạch đùi bên trái và xơ vữa rải rác các động mạch chi dưới khác.
Bệnh nhân được chỉ định can thiệp nội mạch để kịp thời tái thông các mạch máu bị tắc gồm động mạch chậu và động mạch đùi nông bên trái.
Quá trình can thiệp, bệnh nhân được nong bóng và đặt 1 stent 06 x 58 mm vào động mạch chậu trái và nong bóng động mạch đùi bên trái. Sau can thiệp, tình trạng của bệnh nhân được cải thiện rõ, chân ấm, giảm đau chân và tiếp tục điều trị nội khoa.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Trang, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực, việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp bệnh nhân giữ lại chân trái mà còn ngăn chặn nguy cơ hoại tử và phải cắt cụt chi. Với chân còn lại, bác sĩ đã xây dựng kế hoạch theo dõi, thăm khám định kỳ chặt chẽ nhằm phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Văn Trang, bệnh động mạch chi dưới là tình trạng các động mạch, từ động mạch chủ bụng đến hệ mạch ở chân, bị hẹp, làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ, da và thần kinh ở vùng phía dưới. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển gây teo cơ, loét, hoại tử chi, lan dần từ ngọn đến gốc, thậm chí buộc phải cắt cụt chi.
Hiện nay, phương pháp can thiệp nội mạch cho hiệu quả tương đương phẫu thuật bắc cầu, đặc biệt với các tổn thương trên gối. So với phẫu thuật, kỹ thuật này có nhiều ưu điểm như chỉ cần gây tê tại chỗ, tránh mổ lớn và giúp người bệnh phục hồi nhanh, có thể sinh hoạt bình thường sau 24 - 48 giờ.
Trứng là một trong những thực phẩm giàu protein chất lượng cao nhất. Một quả trứng cung cấp đầy đủ các a xít amin thiết yếu mà cơ thể cần để duy trì cơ bắp, phục hồi mô và tham gia vào nhiều hoạt động chuyển hóa. Ngoài protein, trứng còn chứa vitamin B12, vitamin D, choline, selenium và nhiều dưỡng chất quan trọng khác, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi ăn trứng mà nhiều người chưa để ý:
Nhiều người có thói quen chiên trứng đến khi cháy cạnh hoặc chiên quá lâu để trứng thật giòn. Tuy nhiên, nhiệt độ quá cao có thể làm giảm chất lượng của protein và một số vitamin trong trứng.
Khi protein bị tác động dưới nhiệt quá mạnh trong thời gian dài, cấu trúc của chúng có thể thay đổi nhiều, làm món ăn trở nên khô cứng và khó tiêu hóa hơn. Một số vitamin nhạy nhiệt như vitamin nhóm B cũng có thể bị hao hụt.
Ngoài ra, chiên ở nhiệt độ cao còn có thể làm cholesterol trong lòng đỏ bị ô xy hóa. Đây là điều không được khuyến khích nếu diễn ra thường xuyên. Luộc, hấp hoặc áp chảo nhẹ ở nhiệt vừa phải thường là cách chế biến giúp giữ dinh dưỡng tốt hơn.
Nhiều người giảm cân hoặc tập gym thường bỏ lòng đỏ vì lo ngại cholesterol. Tuy nhiên, điều này khiến cơ thể mất đi khá nhiều dưỡng chất quan trọng.
Lòng trắng chứa phần lớn protein. Thế nhưng, lòng đỏ cũng cung cấp một lượng protein đáng kể cùng nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin D, vitamin A, choline, lutein và zeaxanthin.
Choline đặc biệt quan trọng cho hoạt động của não bộ và hệ thần kinh. Trong khi đó, lutein và zeaxanthin là các chất chống ô xy hóa có lợi cho mắt. Với đa số người khỏe mạnh, ăn nguyên quả trứng với lượng hợp lý thường tốt hơn là chỉ ăn lòng trắng.
Một số người có thói quen ăn trứng tái vì sở thích. Tuy nhiên, cơ thể thực tế hấp thu protein từ trứng chín tốt hơn so với trứng sống.
Khi được nấu chín vừa phải, protein trong trứng sẽ biến tính nhẹ, giúp enzyme tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Ngược lại, protein trong lòng trắng trứng sống khó tiêu hóa hơn và cơ thể hấp thu kém hơn. Ngoài ra, ăn trứng sống thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella, có thể gây ngộ độc thực phẩm.
Trứng là nguồn protein tốt nhưng ăn quá nhiều không đồng nghĩa cơ thể sẽ phát triển cơ bắp tốt hơn. Khả năng hấp thu protein còn phụ thuộc vào mức vận động, giấc ngủ, tổng chế độ ăn và nhu cầu của từng người, giáo sư dinh dưỡng José Antonio tại Đại học Nova Southeastern (Mỹ) cho biết.
Nếu chỉ tập trung ăn quá nhiều trứng mà không đa dạng thực phẩm, cơ thể vẫn có thể thiếu các dưỡng chất khác như omega-3 hoặc chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến khích đa dạng nguồn protein từ cá, đậu, sữa, thịt nạc và trứng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một loại thực phẩm, theo Everyday Health.
