Chính phủ vừa ban hành nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, nhiều hành vi quảng cáo, tiếp thị sữa thay thế sữa mẹ sẽ bị xử phạt với mức tiền lên tới hàng chục triệu đồng.
Các quy định xử phạt nhằm hạn chế tối đa tác động của hoạt động quảng cáo, tiếp thị trong môi trường chăm sóc y tế.
Theo đó, các hành vi như hướng dẫn trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thay thế sữa mẹ khi không có chỉ định của bác sĩ, hoặc cung cấp thông tin khiến người dân hiểu rằng sữa công thức có giá trị tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ sẽ bị phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Ở mức xử phạt cao hơn, từ 3 – 5 triệu đồng, nghị định nhắm tới những hành vi liên quan trực tiếp đến đạo đức nghề nghiệp và môi trường chăm sóc y tế, nhằm bảo đảm việc tư vấn, chăm sóc bà mẹ và trẻ nhỏ không bị chi phối bởi yếu tố thương mại.
Cụ thể, cơ sở y tế hoặc cá nhân sẽ bị xử phạt nếu không cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và mang tính khoa học về cách sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ cho bác sĩ, nhân viên y tế và người tiêu dùng.
Nhân viên của các hãng sữa tiếp cận phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ hoặc người thân của họ trực tiếp tại bệnh viện hay gián tiếp bên ngoài, với mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm cũng bị cấm và xử phạt.
Nghị định cũng không cho phép cơ sở y tế nhận quà tặng, lợi ích vật chất hoặc các vật dụng mang tên, logo của sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ từ doanh nghiệp. Đồng thời, việc cho phép doanh nghiệp vào bệnh viện để tặng mẫu thử, quà khuyến mại liên quan đến sữa cũng là hành vi vi phạm.
Đặc biệt, nghị định quy định hành vi cung cấp thông tin cá nhân của sản phụ và bà mẹ có con nhỏ (như tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại) cho doanh nghiệp để tiếp cận, tiếp thị sản phẩm cũng sẽ bị xử phạt. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác thông tin người bệnh cho mục đích thương mại.
Các hành vi mang tính chất thương mại rõ rệt trong cơ sở y tế sẽ bị xử phạt nặng hơn. Cụ thể, mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng áp dụng với việc tổ chức bán sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ trong bệnh viện (trừ nhà thuốc), cho phép trưng bày logo, hình ảnh sản phẩm hoặc để nhân viên doanh nghiệp tiếp cận người bệnh dưới bất kỳ hình thức nào.
Đặc biệt những hành vi mang tính quảng bá rộng rãi như trưng bày sản phẩm, treo banner, áp phích quảng cáo sữa thay thế sữa mẹ tại cơ sở y tế hoặc điểm bán lẻ; triển khai các chương trình khuyến mại như tặng quà, giảm giá, tích điểm… sẽ bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài ra, nhãn hàng sử dụng các hoạt động tài trợ học bổng, hội thảo, nghiên cứu khoa học, hay các chương trình truyền thông để quảng bá sữa thay thế sữa mẹ cũng nằm trong diện bị xử lý.
Các mức phạt nêu trên áp dụng cho cá nhân; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi.
Viện Dinh dưỡng quốc gia cho hay sữa mẹ được khuyến nghị là nguồn dinh dưỡng tối ưu, giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.
Ngành y tế khuyến cáo trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý.
Tuy nhiên trên thực tế, không ít bà mẹ bị tác động bởi quảng cáo hoặc tư vấn thiếu khách quan, dẫn đến việc sử dụng sữa thay thế sớm, làm giảm tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ.
Việc siết chặt các hoạt động tiếp thị trong bệnh viện và cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường “trong sạch” hơn, nơi các quyết định liên quan đến dinh dưỡng trẻ nhỏ dựa trên cơ sở khoa học thay vì ảnh hưởng thương mại.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ sở y tế và doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng khuyến nghị người dân cần chủ động tiếp cận thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo sai lệch hoặc thổi phồng công dụng.
Các cơ sở y tế, cán bộ y tế cần tăng cường tư vấn, hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định mới, không để các hoạt động quảng bá thương mại làm ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc.
Về lâu dài, nghị định không chỉ nhằm xử phạt mà còn hướng đến thay đổi nhận thức xã hội, xây dựng môi trường y tế thân thiện với nuôi con bằng sữa mẹ.
Khi mỗi bà mẹ được hỗ trợ đúng cách và tiếp cận thông tin chính xác, trẻ em sẽ có cơ hội phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.
Dịp lễ, mọi người có xu hướng uống nhiều rượu bia, đồ uống có cồn để thư giãn và gắn kết tình cảm. Tuy nhiên, niềm vui ấy đôi khi lại vô tình trở thành "gánh nặng" cho sức khỏe nếu không biết cách kiểm soát.
PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, hướng dẫn cách uống để giảm thiểu nguy hại sức khỏe, cụ thể:
Không để bụng đói
Sau khi uống rượu, mọi người có thể uống nước gừng để giải rượu. Gừng có vị nóng làm cho các mạch máu lưu thông tốt hơn, từ đó hóa giải nhanh chất cồn trong cơ thể. Có thể cho thêm vào nước gừng nóng một thìa nhỏ mật ong để có thể hấp thụ nhanh và giúp giải say rượu. Một số thức uống khác như nước chanh, nước cam, nước dừa, mía, sắn dây, dưa hấu cũng giải rượu hiệu quả.
Sau uống rượu, bạn không nên uống các loại thuốc giảm đau đầu, như paracetamol rất nguy hiểm. Đây cũng không phải thuốc để giải rượu hay giảm cảm giác say rượu, mệt mỏi.
Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều rượu, bia, đồ uống có cồn có thể dẫn tới các vấn đề sức khỏe về tim mạch, gan, thận, tuỵ, thần kinh, nội tiết. "Mọi biện pháp trên chỉ là phương án giảm thiểu", bác sĩ nói.
Cách bảo vệ sức khỏe tốt nhất trong những ngày lễ là uống có chừng mực, có văn hóa và luôn ưu tiên sự an toàn cho bản thân cũng như những người xung quanh, không lái xe sau khi sử dụng đồ uống có cồn).
Mỗi ngày nam giới không nên uống quá 720 ml bia hoặc 300 ml rượu vang hoặc 60 ml rượu whisky. Đối với nữ giới, mỗi ngày không nên uống quá 360 ml bia hoặc 150 ml rượu vang hay 30 ml rượu whisky. Không để cho trẻ em và vị thành niên uống rượu bia. Cố gắng kiểm soát lượng uống ở mức nguy cơ thấp nhất trong một lần.
Khi thấy biểu hiện đau đầu, đau bụng, chóng mặt, hạ thân nhiệt, huyết áp, nhìn mờ bóng mây sau uống rượu, người dân cần tới các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngày 3.6, Trung tâm Y tế Đô Lương (Nghệ An) cho biết, đơn vị này đang kiểm tra, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại sau khi ghi nhận một trường hợp tử vong ở xã Bạch Hà (Nghệ An) bị chó nghi mắc bệnh dại cắn và tử vong. Nạn nhân là ông N.V.V. (69 tuổi, ngụ xã Bạch Hà).
Theo xác minh ban đầu của Trung tâm Y tế Đô Lương, khoảng 5 tháng trước, ông V. bị chó nhà cắn. Sau đó 5 ngày, con chó chết nhưng ông V. không đến cơ sở y tế để tiêm vắc xin phòng dại mà tự ý mua thuốc nam của một thầy lang tại xã Văn Kiều (Nghệ An) về nhà sắc uống.
Sau một thời gian uống thuốc nam, ông V. xuất hiện các biểu hiện: nôn, sợ nước, kích thích và được đưa đến bệnh viện cấp cứu, điều trị. Tuy nhiên, bệnh nhân đã tử vong vào sáng 3.6.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm Y tế Đô Lương đã cử cán bộ phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm và đẩy mạnh tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh dại.
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nghệ An, tỉnh này hiện có trên 306.400 con chó được nuôi tại các hộ gia đình, tuy nhiên chỉ khoảng 50 - 55% trên tổng đàn được tiêm phòng dại.
Thời gian gần đây, tại Nghệ An xuất hiện nhiều vụ chó nuôi thả rông bị bệnh dại tấn công, cắn bị thương nhiều người dân.
Ngành y tế khuyến cáo bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vắc xin sau phơi nhiễm. Người dân khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 17/5 tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế". Trước đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC châu Phi) xác nhận ổ dịch Ebola mới tại tỉnh Ituri của Congo. Tính đến ngày 17/5, đã có 246 ca nghi nhiễm và 88 trường hợp tử vong, theo The Guardian. Các ca bệnh hiện tập trung tại Congo, trừ hai trường hợp ở quốc gia láng giềng Uganda.
WHO xác nhận đợt bùng phát hiện tại do virus Bundibugyo gây ra. Trong số 4 chủng Ebola lây bệnh cho người (Zaire, Sudan, Bundibugyo và Tai Forest), Bundibugyo là chủng hiếm gặp, mới chỉ gây ra hai đợt bùng phát vào năm 2007 và 2012. Đặc điểm dịch tễ của chủng này đến nay vẫn chưa được giới khoa học mô tả đầy đủ.
Theo Imperial College London, tỷ lệ tử vong của chủng Bundibugyo ước tính từ 30% đến 40%. Bất lợi lớn nhất trong công tác phòng chống dịch hiện nay là thế giới chưa có thuốc kháng virus hay liệu pháp đặc hiệu nào dành cho chủng này. Hai loại thuốc kháng thể đơn dòng đang được cấp phép lưu hành chỉ có tác dụng với duy nhất chủng Zaire.
Do thiếu thuốc đặc trị, việc cứu chữa bệnh nhân mắc Ebola Bundibugyo hoàn toàn phụ thuộc vào chăm sóc hỗ trợ như truyền dịch, cân bằng điện giải, ổn định nồng độ oxy và duy trì huyết áp...
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Trước diễn biến phức tạp, WHO đã cử phái đoàn và chuyển hàng viện trợ khẩn cấp đến tâm dịch Ituri. Cơ quan này yêu cầu các nước kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa, triển khai sàng lọc y tế tại cửa khẩu và cách ly ngay các ca bệnh. Tuy nhiên, WHO khuyến nghị các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc cấm giao thương, tránh tình trạng người dân vượt biên trái phép qua các lối mở tự phát khiến dịch khó kiểm soát hơn.
Hôm qua, Bộ Y tế Việt Nam cũng ra khuyến cáo người dân không hoang mang về dịch Ebola, song người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
