Tôi năm nay 31 tuổi, là nhân viên y tế với mức lương khoảng 12 triệu đồng mỗi tháng. Mới đây, tôi lập gia đình với người vợ trẻ hơn mình nhiều tuổi. Chúng tôi sắp đón con đầu lòng. Nếu chỉ nhìn vào mức lương, nhiều người có thể cho rằng tôi thuộc nhóm thu nhập khá. Nhưng thực tế cuộc sống của tôi không chỉ được quyết định bởi đồng lương hàng tháng.
Tôi là con một. Gia đình tôi có một căn nhà mặt tiền năm tầng, vừa để ở vừa kinh doanh. Bố mẹ tôi làm kinh doanh từ nhiều năm nay. Ngoài ra, mẹ và tôi cùng góp vốn xây dựng một khoảng gần 100 phòng trọ. Hiện phòng gần như luôn kín khách, nguồn thu ổn định. Mẹ tôi là người trực tiếp quản lý tài chính. Mỗi khi tôi có việc lớn cần dùng đến tiền, mẹ đều sẵn sàng hỗ trợ.
Tôi chưa bao giờ nghĩ mình giàu có. Nhưng tôi cảm thấy cuộc sống hiện tại khá ổn định. Vợ chồng trẻ chưa phải lo tiền nhà, tiền điện nước, chi phí cưới hỏi hay những khoản chu cấp hàng tháng cho bố mẹ. Bố mẹ tôi có điều kiện nên luôn muốn hỗ trợ các con để cuộc sống nhẹ gánh hơn. Vậy nhưng điều khiến tôi mệt mỏi nhất vợ tôi thường xuyên so sánh tôi với người khác. Cô ấy nói người ta lương 30-50 triệu đồng mỗi tháng, mua ôtô cho vợ, còn tôi chỉ lương “ba cọc ba đồng”.
Tôi vốn là người ít nói. Mỗi lần nghe những lời đó, tôi chỉ đáp lại rằng mình vẫn đi làm đều đặn, không ăn chơi, không lười biếng, luôn cố gắng chăm lo cho gia đình. Nhưng có lẽ những điều đó vẫn chưa đủ để khiến vợ hài lòng. Có lần, vợ nói căn nhà này không đứng tên cô ấy, khu trọ cũng không phải do cô ấy quản lý nên hầu như không có tài sản gì. Cô ấy cho rằng sống như vậy là thiệt thòi, là khổ.
>> 15 năm tôi sống cùng người chồng lương 12 triệu đồng
Tôi hiểu cảm giác của một người phụ nữ khi bước vào gia đình chồng mà không có nhiều tài sản đứng tên mình. Tôi cũng hiểu nỗi lo về tương lai khi chuẩn bị sinh con. Nhưng tôi tự hỏi, liệu hạnh phúc gia đình có thể được đo bằng việc ai sở hữu căn nhà, ai trực tiếp thu tiền trọ hay không? Tôi chưa từng tính toán chuyện hơn thua vật chất giữa hai bên.
Là nhân viên y tế, cơ hội để tôi nhảy việc và tăng thu nhập đột biến không nhiều như các ngành nghề khác. Tôi vẫn đang làm công việc mình được đào tạo, vẫn nỗ lực mỗi ngày để chăm lo cho gia đình bằng khả năng của bản thân. Điều khiến tôi trăn trở lúc này là làm sao để vợ chồng có thể nhìn nhận giá trị của nhau một cách công bằng hơn?
Nhưng thú thật, sau nhiều lần bị chê trách và phủ nhận những gì mình đang có, tôi bắt đầu cảm thấy hụt hẫng và không biết nên làm gì để giữ gìn hạnh phúc gia đình? Rất mong nhận được những lời khuyên hữu ích của bạn đọc.
"Nhiều người nói đánh thuế nhà cho thuê để hạn chế đầu cơ, nhưng thực tế người đi thuê như tôi lại là đối tượng phải chịu trận. Ví dụ, căn phòng tôi đang thuê giá 4 triệu một tháng, nếu chủ nhà bị đánh thêm thuế thì họ chỉ cần tăng giá cho thuê nhà lên 4,5 triệu là xong. Với người thu nhập trung bình, mỗi tháng thêm vài trăm nghìn đồng là cả một vấn đề. Cuối cùng, chính sách nhắm vào chủ nhà nhưng lại khiến người thuê, vốn đã yếu thế càng khó khăn hơn".
Đó là lo lắng của độc giả Tabata xung quanh đề xuất đánh thuế nhà thứ hai cho thuê. Thực tế, việc đánh thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ. Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm ngoái, khi sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Tài chính từng cho biết chưa đủ cơ sở để thu thuế trên lãi mua bán nhà đất cho tới khi có sàn giao dịch bất động sản online, cũng như đủ dữ liệu số hóa đất đai gắn với dữ liệu trên VNeID. Vì vậy, thuế với chuyển nhượng nhà đất đến nay vẫn duy trì 2% trên giá trị giao dịch.
Cùng chung trăn trở việc áp thuế nhà cho thuê có thể đẩy gánh nặng cho người thuê nhà, bạn đọc Ducnim bình luận: "Lý thuyết là đánh thuế để giảm giá bán nhà, nhưng thực tế chủ nhà bao giờ cũng ở 'kèo trên'. Thuế tăng thì họ cộng trực tiếp vào giá thuê và giá bán nhà mà thôi. Cuối cùng, người mua nhà lần đầu hay người đi thuê mới là những đối tượng chịu trận nặng nhất. Thuế này thực chất là đánh vào túi tiền của người lao động đang cần chỗ ở chứ không 'gãi' đúng chỗ ngứa là dân đầu cơ".
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Trong khi đó, với quan điểm trái ngược, độc giả Satehanh phản biện: "Chưa chắc việc áp thuế sẽ làm tăng giá nhà. Vì thuế đánh vào đất sở hữu chứ không phải căn nhà. Theo tôi, đã đánh thuế là phải đánh cả với nhà cho thuê vì không làm vậy thì nhà đầu cơ mua đất xong sẽ xây nhà cấp bốn cho thuê giá rẻ để thao túng giá đất. Xây một nhà trọ giá rẻ cũng không hề khó. Những người đầu tư cho thuê sẽ xây mấy tầng lên và nếu có chia đều thuế cho số lượng người thuê thì cũng không bao nhiêu'.
Cùng chung nhận định, bạn đọc Khuongna ủng hộ đề xuất trên: "Đánh thuế bất động sản thứ hai cho thuê đúng là có thể khiến giá thuê nhà tăng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ góp phần làm giảm giá bán. Giờ nhiều người sở hữu hàng chục mặt tiền, nhà ở cho thuê, nền nhà, đất hoang và họ luôn có xu thế ôm thêm khiến giá nhà vẫn tăng cao. Nếu đánh thuế bất động sản lũy tiến hàng năm ở mức cao, sẽ làm giảm tình trạng này về lâu dài. Tất nhiên, đó cũng chỉ là một giải pháp. Muốn bình ổn giá nhà, hay bớt tình trạng gom đất, để dòng tiền đưa vào đầu tư sản xuất thì cần phối hợp thêm nhiều giải pháp đồng bộ khác".
Có lần, một đối tác đến công ty tôi vào giờ nghỉ trưa. Trong lúc mọi người xuống canteen hoặc gọi đồ ăn ngoài, tôi mở chiếc túi vải nhỏ mang theo đi làm, lấy ra hộp cơm được chuẩn bị từ tối hôm trước. Người đó nhìn tôi rồi bật cười: "Làm sếp, ở biệt thự mà vẫn mang cơm hộp đi làm à?". Tôi cũng chỉ cười trừ. Câu nói ấy không làm tôi khó chịu, bởi suốt hơn mười năm qua, tôi đã quen với ánh mắt ngạc nhiên của người khác mỗi khi thấy một người đàn ông điều hành công ty vẫn đều đặn mang cơm nhà đi làm mỗi ngày.
Tôi năm nay 46 tuổi, làm chủ một công ty tại Hà Nội đã 13 năm. Mỗi sáng, tôi mang theo chiếc hộp cơm nhỏ đi làm. Nhưng nhiều người lại thấy lạ vì họ mặc định rằng càng có tiền thì càng phải tiêu xài phóng khoáng. Một người làm sếp mà mang cơm đi làm có khi lại bị xem là "keo kiệt".
Ở công ty, tôi chứng kiến không ít người thu nhập chục triệu đồng mỗi tháng nhưng ngày nào cũng gọi đồ ăn giao tận nơi, uống trà sữa, cà phê thương hiệu và ăn ngoài liên tục. Cuối tháng hết tiền, họ lại than vật giá leo thang hay lương không đủ sống. Trong khi đó, sự ổn định tài chính không đến từ việc kiếm được bao nhiêu tiền, mà từ cách tiêu tiền như thế nào?
Tôi mang cơm đi làm trước hết vì sức khỏe. Sau nhiều năm kinh doanh, tôi hiểu không có tài sản nào đáng giá hơn một cơ thể khỏe mạnh. Những bữa ăn ngoài tiện lợi thật, ngon miệng thật, nhưng cũng tiềm ẩn rất nhiều vấn đề. Thực phẩm không rõ nguồn gốc, dầu chiên đi chiên lại, gia vị đậm để kích thích vị giác và thói quen ăn uống thất thường khiến nhiều người trẻ mắc bệnh sớm hơn họ tưởng.
Tôi từng có một nhân viên mới ngoài 20 tuổi nhưng đã đau dạ dày mãn tính. Có hôm cậu ấy ôm bụng trong giờ làm việc, mặt tái nhợt vì đau. Điều đó khiến tôi càng tin rằng nhiều người đang đánh đổi sức khỏe lấy sự tiện lợi mà không nhận ra. Không ít người nhầm lẫn giữa tiết kiệm và nghèo khổ, giữa giản dị và kém sang.
>> Tôi mua được đất ven Sài Gòn bắt đầu từ mỗi tháng tiết kiệm 270.000 đồng
Chúng ta đang sống trong thời đại mạng xã hội, nơi người ta dễ bị cuốn vào áp lực phải thể hiện một cuộc sống hào nhoáng. Nhiều người sẵn sàng chi rất nhiều tiền cho những thứ bên ngoài nhìn có vẻ "đẳng cấp", dù khả năng tài chính chưa cho phép. Có người mới đi làm nhưng mỗi ngày đều đặt đồ ăn bên ngoài, có người vay trả góp để mua điện thoại mới, quần áo hàng hiệu hay những bữa ăn đắt tiền. Điều đáng buồn là xã hội đôi khi cũng cổ vũ cho lối sống ấy. Người sống tiết kiệm thường bị xem là tính toán, còn người tiêu xài mạnh tay lại dễ được khen là "biết hưởng thụ".
Tôi từng trải qua giai đoạn khó khăn khi mới khởi nghiệp. Có thời điểm công ty thiếu tiền vận hành, tôi phải tính toán từng khoản chi để duy trì bộ máy. Chính những năm tháng ấy khiến tôi hiểu giá trị của đồng tiền không nằm ở việc tiêu thật nhiều, mà ở việc dùng nó đúng chỗ. Đến hôm nay, dù điều kiện kinh tế đã tốt hơn, tôi vẫn giữ thói quen mang cơm đi làm. Không phải vì tôi không đủ khả năng ăn ngoài, mà vì tôi hiểu rõ mình cần gì?
Tôi sẵn sàng chi tiền cho những chuyến du lịch cùng gia đình, cho việc học của con hay giúp đỡ người khó khăn. Nhưng tôi không thấy cần thiết phải tiêu tiền chỉ để chứng minh mình giàu có. Điều khiến tôi lo lắng hơn là nhiều người trẻ đang mất dần khả năng sống có kế hoạch. Cuộc sống nhanh khiến con người ngày càng thiếu kiên nhẫn với những việc nhỏ như tự nấu ăn hay chuẩn bị cho ngày mai. Nhưng chính những thói quen nhỏ ấy mới tạo nên tính kỷ luật và sự ổn định lâu dài.
Ở tuổi 46, điều tôi muốn hướng tới không còn là sự hào nhoáng bên ngoài, mà là một cuộc sống cân bằng, chủ động và bền vững. Và nếu một người làm sếp, ở biệt thự mà vẫn mang cơm đi làm mỗi ngày có thể khiến ai đó suy nghĩ lại về cách tiêu tiền và chăm sóc bản thân, thì chiếc hộp cơm nhỏ ấy có lẽ còn ý nghĩa hơn rất nhiều so với một bữa trưa sang trọng ngoài nhà hàng.
Mỗi khi Hà Nội bước vào những đợt nắng nóng gay gắt, câu hỏi thường được đặt ra là làm thế nào để thành phố có thêm cây xanh, mặt nước và không gian mở để giảm nhiệt.
Tuy nhiên, có lẽ ít người để ý rằng ngay phía tây thủ đô đang tồn tại một không gian tự nhiên rất lớn mà nếu được quy hoạch hợp lý, có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề của Hà Nội trong tương lai. Đó là lưu vực sông Đáy.
Trong nhiều năm qua, sông Đáy chủ yếu được nhìn nhận như một tuyến tiêu thoát nước hoặc hành lang phân lũ khi cần thiết. Nhưng khi các dự án đập dâng trên sông Hồng được triển khai, dòng sông này có cơ hội được hồi sinh với nguồn nước ổn định hơn quanh năm.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để nhìn sông Đáy theo một cách khác: Là hạ tầng sinh thái chiến lược của vùng Thủ đô Hà Nội.
Hãy hình dung chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 30-40 phút di chuyển là một vùng đô thị sông nước rộng lớn. Dọc hai bên sông Đáy là những khu dân cư ven nước được xây dựng trên nền đất cao, kết nối với nhau bằng các tuyến đường ven sông, quảng trường công cộng, công viên và ga tàu điện. Xen giữa các khu dân cư là hồ sinh thái, đầm nước, công viên ngập nước và các hành lang cây xanh kéo dài hàng chục kilomet.
Người dân có thể đi bộ dọc bờ sông vào mỗi buổi chiều, đạp xe dưới những hàng cây, chèo thuyền trên các tuyến kênh kết nối với sông Đáy hoặc đơn giản là tận hưởng một không gian thoáng đãng mà ngày càng khó tìm thấy trong nội đô Hà Nội.
Thay vì những khu đô thị bê tông hóa dày đặc, lưu vực sông Đáy có thể phát triển theo mô hình các "Cù lao đô thị sinh thái". Mỗi khu dân cư được xây dựng trên nền đất cao hơn mực nước lũ thiết kế, trong khi phần lớn diện tích xung quanh vẫn được dành cho mặt nước, hồ điều hòa và cây xanh. Cách làm này không chỉ tạo ra môi trường sống hấp dẫn mà còn cho phép thành phố giữ lại không gian cho nước.
Đây chính là điểm quan trọng để Hà Nội có thể tận dụng lưu vực sông Đáy như một vùng trữ nước tự nhiên quy mô lớn. Khi mưa lớn, nước từ hệ thống sông Nhuệ và các khu vực đô thị có thể được điều tiết về đây. Khi mùa khô đến, lượng nước được giữ lại sẽ góp phần duy trì dòng chảy cho toàn bộ lưu vực từ Hà Nội xuống Hà Nam và Ninh Bình.
Hàng trăm triệu mét khối nước khu vực này cũng có thể đóng vai trò như một "Máy điều hòa tự nhiên" cho phía tây thủ đô bằng việc cung cấp độ ẩm cho các luồng gió Tây Nam khô nóng làm hạ bớt nhiệt trước khi thổi tới nội đô. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, giá trị của những vùng mặt nước và đất ngập nước sẽ ngày càng trở nên quan trọng.
Điều đáng chú ý là mô hình này không làm mất đi cơ hội phát triển kinh tế. Ngược lại, những khu đô thị ven nước thường có sức hấp dẫn lớn đối với người dân, nhà đầu tư và du khách. Các hoạt động du lịch sinh thái, dịch vụ, thương mại, thể thao dưới nước, nghỉ dưỡng hay nông nghiệp công nghệ cao hoàn toàn có thể phát triển song song với mục tiêu bảo tồn môi trường.
