Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp toàn cầu vẫn kỳ vọng EU sẽ linh hoạt hơn với Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM), Brussels vừa đưa ra một quyết định theo hướng ngược lại.
Ngày 12/6, các bộ trưởng kinh tế Liên minh châu Âu đã nhất trí siết chặt điều kiện cho phép tạm đình chỉ thuế carbon đối với hàng nhập khẩu. Động thái này được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố niềm tin cho các khoản đầu tư phát thải thấp và bảo vệ chiến lược chuyển đổi xanh dài hạn của khối.
Theo Reuters, quyết định mới có thể tác động đáng kể tới chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt khi EU đang chuẩn bị mở rộng phạm vi áp dụng CBAM sang nhiều nhóm sản phẩm hơn trong những năm tới.
EU muốn chấm dứt sự thiếu chắc chắn quanh thuế carbon
CBAM là cơ chế thu phí carbon đối với lượng khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất hàng hóa nhập khẩu vào EU. Hiện cơ chế này được áp dụng với các nhóm hàng có cường độ phát thải cao như thép, xi măng và phân bón.
Mục tiêu của chính sách nhằm tạo sân chơi cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp sản xuất trong EU và các nhà xuất khẩu từ bên ngoài khối. Theo đó, những sản phẩm được sản xuất với lượng phát thải lớn sẽ phải gánh thêm chi phí carbon khi vào thị trường châu Âu.
Trước đây, Ủy ban châu Âu từng đề xuất một điều khoản cho phép tạm thời miễn áp dụng thuế carbon đối với một số mặt hàng nếu xảy ra các tình huống nghiêm trọng và bất ngờ khiến giá tăng mạnh. Đây được xem như một “van an toàn” để ứng phó với các cú sốc thị trường.
Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng từ nhiều doanh nghiệp và các nhà đầu tư vào công nghệ sạch. Họ cho rằng cơ chế miễn trừ quá rộng sẽ khiến môi trường đầu tư thiếu ổn định, bởi các dự án giảm phát thải chỉ có thể phát huy hiệu quả khi hàng nhập khẩu có mức phát thải cao phải chịu chi phí carbon tương ứng.
Chính vì vậy, EU đã lựa chọn hướng đi rõ ràng hơn. Thay vì để ngỏ khả năng đình chỉ CBAM trong nhiều tình huống khác nhau, Brussels muốn biến việc tạm dừng cơ chế này trở thành trường hợp đặc biệt và rất khó xảy ra.
Chỉ được xem xét đình chỉ khi giá tăng hơn 50%
Theo dự thảo thỏa thuận được Reuters tiếp cận, Ủy ban châu Âu chỉ có thể đề xuất tạm đình chỉ thuế carbon nếu đáp ứng các tiêu chí cụ thể. Điều kiện đáng chú ý nhất là giá của sản phẩm liên quan phải tăng trên 50% trong vòng 6 tháng so với mức giá trung bình của 10 năm trước đó.
Ngưỡng này được đánh giá là rất cao. Điều đó đồng nghĩa những biến động giá thông thường hoặc các cú sốc ngắn hạn trên thị trường khó có thể trở thành lý do để tạm dừng CBAM.
Quyết định mới cũng cho thấy EU đang ưu tiên sự ổn định của chính sách hơn là các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn. Đối với giới đầu tư xanh, đây là tín hiệu cho thấy Brussels vẫn kiên định với mục tiêu giảm phát thải và không muốn các quy định khí hậu thay đổi quá thường xuyên.
Dù được đa số quốc gia thành viên ủng hộ, thỏa thuận vẫn gặp phản đối từ một số nước như Slovakia, Romania và Lithuania. Những quốc gia này lo ngại các quy định nhập khẩu xanh ngày càng nghiêm ngặt có thể làm tăng chi phí sản xuất và tạo thêm áp lực cho nền kinh tế.
Trong khi đó, nhiều nghị sĩ tại Nghị viện châu Âu còn muốn đi xa hơn. Một số ý kiến đề xuất tiếp tục thu hẹp hoặc thậm chí loại bỏ hoàn toàn điều khoản cho phép đình chỉ CBAM trong tương lai.
Phạm vi áp dụng mở rộng, áp lực tuân thủ sẽ tăng lên
Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là kế hoạch mở rộng phạm vi áp dụng CBAM. Ngoài các mặt hàng đang chịu thuế carbon như thép, xi măng và phân bón, EU dự kiến đưa thêm nhiều sản phẩm nằm sâu hơn trong chuỗi giá trị sản xuất vào diện quản lý.
Theo kế hoạch được đề cập trong các cuộc thảo luận, các mặt hàng như máy giặt và linh kiện ô tô sẽ nằm trong nhóm được mở rộng áp dụng cơ chế này.
Động thái trên phản ánh nỗ lực của EU nhằm ngăn chặn hiện tượng “rò rỉ carbon”. Đây là tình trạng doanh nghiệp chuyển một phần công đoạn sản xuất sang những quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn hoặc gia công thành sản phẩm hoàn chỉnh tại nước thứ ba để tránh các chi phí carbon.
Một điểm đáng chú ý khác là Pháp, quốc gia từng kêu gọi tạm ngừng áp dụng CBAM với phân bón do chi phí tăng cao, cuối cùng đã chấp nhận thỏa thuận mới. Paris đạt được một số nhượng bộ dành cho hai vùng lãnh thổ hải ngoại là Guadeloupe và Martinique. Theo đó, hai khu vực này có thể được miễn áp dụng thuế carbon đối với xi măng nhập khẩu trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc các tình huống khẩn cấp đặc biệt.
Hiện các quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu vẫn tiếp tục đàm phán để hoàn thiện văn bản cuối cùng. Tuy nhiên, diễn biến mới nhất cho thấy xu hướng chung của Brussels là siết chặt thay vì nới lỏng các quy định liên quan đến CBAM.
Theo Reuters, EU xem cơ chế thuế carbon biên giới là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chiến lược chuyển đổi xanh. Việc thu hẹp các trường hợp được tạm đình chỉ CBAM không chỉ nhằm bảo vệ các khoản đầu tư phát thải thấp tại châu Âu mà còn gửi thông điệp rõ ràng tới các nhà sản xuất toàn cầu rằng tiêu chuẩn môi trường đang ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để tiếp cận thị trường EU.
- Cập nhật lúc 8h30 ngày 20-4 (giờ Việt Nam), giá dầu thế giới bật tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông.
Cụ thể, giá dầu Brent tăng 5,6%, lên 95,5 USD/thùng, trong khi dầu thô Mỹ WTI tăng 6%, đạt 87,53 USD/thùng.
Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19-4 cho biết quân đội Mỹ đã nổ súng vào một tàu container của Iran tại Vịnh Oman và sau đó bắt giữ con tàu.
Trước đó một ngày, Iran cũng bị cáo buộc tấn công một tàu chở dầu tại eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran được cho là đã nổ súng vào tàu này, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.
- Đồng USD tiếp tục mạnh lên theo diễn biến giá dầu. Sáng nay chỉ số USD (DXY) tăng 0,27%, lên 98,36 điểm.
Ngay lập tức, giá các loại kim loại quý thế giới như vàng, bạc giảm. Trong đó, giá vàng giảm hơn 32 USD USD về 4.798 USD một ounce.
Các đồng tiền mã hóa chủ chốt như Bitcoin giảm 1,75% và Ethereum giảm 2,88%, ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể.
- Thị trường chứng khoán trong nước chưa mở cửa. Trước đó, kết phiên 17-4, VN-Index đóng cửa tại 1.817,17 điểm, giảm 2,66 điểm, tương đương 0,15%. Tính chung cả tuần, chỉ số này vẫn tăng 67,17 điểm, tương ứng 3,84% so với tuần trước.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, diễn biến thị trường tiền tệ liên ngân hàng phiên cuối tuần qua ghi nhận xu hướng hạ nhiệt của lãi suất bình quân VND liên ngân hàng.
Cụ thể, lãi suất bình quân VND liên ngân hàng giữ nguyên ở các kỳ hạn qua đêm (ON) và 2 tuần, đồng thời giảm 0,1 điểm phần trăm tại các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên trước. Mức giao dịch lần lượt ở ON 3,9%; 1 tuần 4,7%; 2 tuần 6,5% và 1 tháng.
- Công ty CP Vinpearl (VPL) vừa cập nhật tài liệu chuẩn bị cho ĐHĐCĐ thường niên 2026 dự kiến diễn ra ngày 24-4 tới.
Theo đó, doanh nghiệp đã cập nhật tài liệu bổ sung với sự điều chỉnh đáng chú ý: mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm nay được nâng lên 3.000 tỉ đồng, tức gấp đôi kế hoạch ban đầu và cao hơn khoảng 2,7 lần so với kết quả thực hiện năm 2025.
Trước đó, tại tài liệu công bố đầu tháng 4, VPL đặt kế hoạch doanh thu năm 2026 đạt 16.000 tỉ đồng, còn lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 1.500 tỉ đồng.
- Công ty CP DAP - Vinachem (DDV) vừa công bố thông tin bất thường liên quan đến việc từ nhiệm của lãnh đạo cấp cao.
Theo đó, công ty đã nhận được đơn xin từ nhiệm của ông Lê Ngọc Nhân - thành viên HĐQT, đồng thời là Phó tổng giám đốc và bà Nguyễn Thị Xuân Quyên - Trưởng ban kiểm soát.
Trong nội dung đơn từ nhiệm, cả hai vị này đều cho biết xin từ nhiệm để chờ nhận nhiệm vụ mới do Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) phân công.
Tại thời điểm cập nhật sáng 13/6, bitcoin có giá dưới 63.000 USD/BTC sau chuỗi ngày biến động mạnh. Trong vòng một tháng qua, tài sản này đã bốc hơi hơn 22% giá trị, khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân rơi vào trạng thái tâm lý lo ngại trước những diễn biến khó lường của thị trường.
Theo báo cáo công bố ngày 12/6 của BIT Research, bitcoin đang ở giai đoạn cuối của thị trường giá xuống và có khả năng tạo đáy trong thời gian FIFA World Cup 2026 diễn ra, từ ngày 11/6 đến 19/7.
Kịch bản đáy bitcoin quanh World Cup 2026
BIT Research cho biết bitcoin đã vận động theo mô hình điều chỉnh A-B-C kể từ khi bước vào chu kỳ giảm từ tháng 10/2025. Sau khi giảm mạnh ở sóng A và hồi phục trong sóng B, thị trường hiện được đánh giá đã bước sang sóng C - giai đoạn điều chỉnh cuối cùng. Vùng giá được nhóm nghiên cứu xác định có khả năng hình thành đáy nằm trong khoảng 50.000-55.000 USD.
Ngoài mô hình kỹ thuật, một số tín hiệu khác cũng đang được theo dõi. Chỉ số Tham lam và Sợ hãi đã quay trở lại vùng thấp từng xuất hiện khi bitcoin tạo đáy năm 2022. Chỉ báo Stochastic rơi vào vùng quá bán sâu, trong khi giá đang giao dịch thấp hơn đáng kể so với đường trung bình động theo tuần.
BIT Research cũng nhấn mạnh mốc 61.576 USD là vùng hỗ trợ quan trọng. Trong khi đó, mức giá thực hiện khoảng 54.591 USD được xem là tham chiếu đáng chú ý để đánh giá liệu bitcoin đã bị định giá thấp hay chưa.
Theo nhóm nghiên cứu, một yếu tố không thể bỏ qua là lạm phát. Họ cho rằng môi trường hiện tại có nhiều điểm tương đồng với năm 2022, thời điểm áp lực lạm phát giảm dần và góp phần giúp thị trường tiền số xác lập đáy.
Vì sao World Cup liên tục xuất hiện trong các chu kỳ giảm?
Điều khiến nhận định trên gây chú ý là sự trùng hợp với các kỳ World Cup trước. Năm 2014, bitcoin giao dịch quanh 620 USD khi World Cup tại Brazil diễn ra và kết thúc giải đấu ở vùng 580 USD. Thị trường khi đó vẫn chịu ảnh hưởng từ cú sập của sàn Mt. Gox.
Đến World Cup 2018 tại Nga, bitcoin tiếp tục ở trong giai đoạn suy giảm sau khi lập đỉnh gần 20.000 USD cuối năm 2017. Trong thời gian giải đấu diễn ra, giá giảm từ khoảng 6.800 USD xuống dưới 6.000 USD.
Tại World Cup 2022 ở Qatar, bitcoin dao động trong vùng 16.000-18.000 USD sau cú sập của FTX, khi tâm lý nhà đầu tư ở mức rất bi quan. Ba kỳ World Cup liên tiếp đều diễn ra trong bối cảnh thị trường tiền số suy yếu, tạo nên cái gọi là “lời nguyền World Cup” đối với Bitcoin.
Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng World Cup không phải nguyên nhân khiến bitcoin giảm giá. Điểm chung thực sự là các giải đấu này đều vô tình rơi vào giai đoạn hậu đỉnh của chu kỳ thị trường, khiến diễn biến giá có nhiều nét tương đồng.
Nhà đầu tư vẫn cần thận trọng
Thị trường hiện vẫn chưa cho thấy tín hiệu đảo chiều rõ ràng. Sau khi bị từ chối ở vùng gần 73.000 USD hồi đầu tháng 6, bitcoin liên tiếp mất các mốc hỗ trợ 70.000 USD, 65.000 USD và 60.000 USD. Đồng tiền số này từng giảm xuống sát 59.000 USD trước khi hồi phục lên quanh 63.000 USD.
Trong vòng 30 ngày, bitcoin đã mất hơn 22% giá trị và thấp hơn gần 42% so với cùng kỳ năm trước. Theo BIT Research, thị trường có thể cần thêm từ 1-3 tháng để xuất hiện tín hiệu đảo chiều đáng tin cậy.
Trong khi đó, nhà phân tích Ash Crypto cho rằng đường trung bình động 200 tuần là ngưỡng quan trọng nhất cần theo dõi. Nếu vùng hỗ trợ này được giữ vững, đáy của chu kỳ hiện tại có thể hình thành quanh 59.100 USD. Ngược lại, nếu bị phá vỡ, bitcoin có thể tiếp tục giảm về vùng 50.000 USD hoặc thấp hơn. Ông cũng cảnh báo rằng trong kịch bản tiêu cực nhất, giá có thể lùi về khoảng 39.000 USD trước khi hoàn tất quá trình tạo đáy.
World Cup 2026 đã chính thức khai mạc và thị trường sẽ tiếp tục theo dõi liệu bitcoin có một lần nữa lặp lại mô hình từng xuất hiện trong các năm 2014, 2018 và 2022, hay đây sẽ là lần đầu tiên “lời nguyền World Cup” bị phá vỡ.
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm từ Thống kê TP.HCM, hoạt động sản xuất và thương mại trên địa bàn tiếp tục duy trì nhịp độ ổn định nhờ khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp và hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ.
Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong 5 tháng đầu năm ước tăng 11% so với cùng kỳ. Trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 11,8%.
Đáng chú ý, 4 ngành công nghiệp trọng điểm của thành phố có mức tăng trưởng ấn tượng 13,4%, cao hơn 2,4 điểm phần trăm so với mức tăng chung của toàn ngành.
Sức sống của nền kinh tế còn được thể hiện qua con số 24.784 doanh nghiệp được cấp phép thành lập mới với tổng vốn đăng ký đạt 151.641 tỉ đồng trong 5 tháng đầu năm. So với cùng kỳ, số lượng doanh nghiệp tăng 29,1% và số vốn tăng 26,1%.
Song song đó, một chỉ số đặc biệt ấn tượng của báo cáo cho thấy trong 5 tháng đầu năm 2026, TP.HCM đã thu hút hơn 3,8 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài. Đáng chú ý, hoạt động góp vốn, mua cổ phần và mua phần vốn góp chiếm tỉ trọng lớn, đạt 2,33 tỉ USD.
Hoạt động kích cầu tiêu dùng và các chương trình khuyến mãi đã thúc đẩy mạnh mẽ sức mua. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm đạt 799.887 tỉ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa chiếm tỉ trọng lớn nhất và tăng 16%, đặc biệt nhóm hàng đá quý, kim loại quý tăng mạnh tới 49,3%.
Nhờ sự khởi sắc của các hoạt động kinh tế, tổng thu ngân sách nhà nước trên toàn TP.HCM ước thực hiện 401.879 tỉ đồng, đạt gần 50% dự toán năm và tăng 24,3% so với cùng kỳ.
Dù bức tranh chung có nhiều điểm sáng, nhưng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Báo cáo chỉ ra tính đến ngày 21-5, TP.HCM mới giải ngân được 23.620 tỉ đồng, đạt 16% kế hoạch vốn mà Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý 1.
Nguyên nhân chính được xác định là do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm như vành đai 2 còn chậm (đạt khoảng 61%).
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Ban Giao thông), mặt bằng giải tỏa bàn giao bị da beo, phân khúc không liên tục, nên ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình. Theo kế hoạch, đến năm 2028 sẽ khép kín vành đai 2 khu vực phía đông TP.HCM (khu vực TP Thủ Đức cũ).
Với dự án vành đai 3 TP.HCM đoạn qua Bình Dương (cũ), tổng giá trị sản lượng thi công hiện đạt khoảng 66%. Đây là dự án thành phần 5, dài 11,3km, gồm bốn gói thầu xây lắp chính với các hạng mục quan trọng như nút giao Tân Vạn và đoạn tuyến từ Bình Chuẩn đến cầu Bình Gửi.
Khó khăn lớn nhất hiện nay của dự án đến từ biến động giá vật liệu xây dựng do ảnh hưởng của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từ cuối tháng 2-2026.
Giá nhiên liệu tăng mạnh kéo theo chi phí khai thác, sản xuất đá xây dựng, vận chuyển vật liệu, vận hành thiết bị và nhân công tăng cao, gây áp lực lớn cho các nhà thầu.
Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm nguồn cung nhựa đường nhập khẩu và bê tông nhựa cũng tác động trực tiếp đến tiến độ thi công.
Dù vậy, cơ quan quản lý dự báo từ tháng 6, khi giá nhiên liệu dần ổn định, nguồn cung vật liệu sẽ được cải thiện, tạo điều kiện bù đắp phần sản lượng bị chậm trong thời gian qua.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 5 tháng năm 2026 cũng ghi nhận mức tăng 4,33%, chủ yếu do nhóm giao thông (tăng 6,07%) và hàng ăn, dịch vụ ăn uống (tăng 5,7%) gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của người dân.
