Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp toàn cầu vẫn kỳ vọng EU sẽ linh hoạt hơn với Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM), Brussels vừa đưa ra một quyết định theo hướng ngược lại.
Ngày 12/6, các bộ trưởng kinh tế Liên minh châu Âu đã nhất trí siết chặt điều kiện cho phép tạm đình chỉ thuế carbon đối với hàng nhập khẩu. Động thái này được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố niềm tin cho các khoản đầu tư phát thải thấp và bảo vệ chiến lược chuyển đổi xanh dài hạn của khối.
Theo Reuters, quyết định mới có thể tác động đáng kể tới chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt khi EU đang chuẩn bị mở rộng phạm vi áp dụng CBAM sang nhiều nhóm sản phẩm hơn trong những năm tới.
EU muốn chấm dứt sự thiếu chắc chắn quanh thuế carbon
CBAM là cơ chế thu phí carbon đối với lượng khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất hàng hóa nhập khẩu vào EU. Hiện cơ chế này được áp dụng với các nhóm hàng có cường độ phát thải cao như thép, xi măng và phân bón.
Mục tiêu của chính sách nhằm tạo sân chơi cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp sản xuất trong EU và các nhà xuất khẩu từ bên ngoài khối. Theo đó, những sản phẩm được sản xuất với lượng phát thải lớn sẽ phải gánh thêm chi phí carbon khi vào thị trường châu Âu.
Trước đây, Ủy ban châu Âu từng đề xuất một điều khoản cho phép tạm thời miễn áp dụng thuế carbon đối với một số mặt hàng nếu xảy ra các tình huống nghiêm trọng và bất ngờ khiến giá tăng mạnh. Đây được xem như một “van an toàn” để ứng phó với các cú sốc thị trường.
Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng từ nhiều doanh nghiệp và các nhà đầu tư vào công nghệ sạch. Họ cho rằng cơ chế miễn trừ quá rộng sẽ khiến môi trường đầu tư thiếu ổn định, bởi các dự án giảm phát thải chỉ có thể phát huy hiệu quả khi hàng nhập khẩu có mức phát thải cao phải chịu chi phí carbon tương ứng.
Chính vì vậy, EU đã lựa chọn hướng đi rõ ràng hơn. Thay vì để ngỏ khả năng đình chỉ CBAM trong nhiều tình huống khác nhau, Brussels muốn biến việc tạm dừng cơ chế này trở thành trường hợp đặc biệt và rất khó xảy ra.
Chỉ được xem xét đình chỉ khi giá tăng hơn 50%
Theo dự thảo thỏa thuận được Reuters tiếp cận, Ủy ban châu Âu chỉ có thể đề xuất tạm đình chỉ thuế carbon nếu đáp ứng các tiêu chí cụ thể. Điều kiện đáng chú ý nhất là giá của sản phẩm liên quan phải tăng trên 50% trong vòng 6 tháng so với mức giá trung bình của 10 năm trước đó.
Ngưỡng này được đánh giá là rất cao. Điều đó đồng nghĩa những biến động giá thông thường hoặc các cú sốc ngắn hạn trên thị trường khó có thể trở thành lý do để tạm dừng CBAM.
Quyết định mới cũng cho thấy EU đang ưu tiên sự ổn định của chính sách hơn là các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn. Đối với giới đầu tư xanh, đây là tín hiệu cho thấy Brussels vẫn kiên định với mục tiêu giảm phát thải và không muốn các quy định khí hậu thay đổi quá thường xuyên.
Dù được đa số quốc gia thành viên ủng hộ, thỏa thuận vẫn gặp phản đối từ một số nước như Slovakia, Romania và Lithuania. Những quốc gia này lo ngại các quy định nhập khẩu xanh ngày càng nghiêm ngặt có thể làm tăng chi phí sản xuất và tạo thêm áp lực cho nền kinh tế.
Trong khi đó, nhiều nghị sĩ tại Nghị viện châu Âu còn muốn đi xa hơn. Một số ý kiến đề xuất tiếp tục thu hẹp hoặc thậm chí loại bỏ hoàn toàn điều khoản cho phép đình chỉ CBAM trong tương lai.
Phạm vi áp dụng mở rộng, áp lực tuân thủ sẽ tăng lên
Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là kế hoạch mở rộng phạm vi áp dụng CBAM. Ngoài các mặt hàng đang chịu thuế carbon như thép, xi măng và phân bón, EU dự kiến đưa thêm nhiều sản phẩm nằm sâu hơn trong chuỗi giá trị sản xuất vào diện quản lý.
Theo kế hoạch được đề cập trong các cuộc thảo luận, các mặt hàng như máy giặt và linh kiện ô tô sẽ nằm trong nhóm được mở rộng áp dụng cơ chế này.
Động thái trên phản ánh nỗ lực của EU nhằm ngăn chặn hiện tượng “rò rỉ carbon”. Đây là tình trạng doanh nghiệp chuyển một phần công đoạn sản xuất sang những quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn hoặc gia công thành sản phẩm hoàn chỉnh tại nước thứ ba để tránh các chi phí carbon.
Một điểm đáng chú ý khác là Pháp, quốc gia từng kêu gọi tạm ngừng áp dụng CBAM với phân bón do chi phí tăng cao, cuối cùng đã chấp nhận thỏa thuận mới. Paris đạt được một số nhượng bộ dành cho hai vùng lãnh thổ hải ngoại là Guadeloupe và Martinique. Theo đó, hai khu vực này có thể được miễn áp dụng thuế carbon đối với xi măng nhập khẩu trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc các tình huống khẩn cấp đặc biệt.
Hiện các quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu vẫn tiếp tục đàm phán để hoàn thiện văn bản cuối cùng. Tuy nhiên, diễn biến mới nhất cho thấy xu hướng chung của Brussels là siết chặt thay vì nới lỏng các quy định liên quan đến CBAM.
Theo Reuters, EU xem cơ chế thuế carbon biên giới là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chiến lược chuyển đổi xanh. Việc thu hẹp các trường hợp được tạm đình chỉ CBAM không chỉ nhằm bảo vệ các khoản đầu tư phát thải thấp tại châu Âu mà còn gửi thông điệp rõ ràng tới các nhà sản xuất toàn cầu rằng tiêu chuẩn môi trường đang ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để tiếp cận thị trường EU.
Ngày 1-6, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - ACV phối hợp tổ chức chương trình "Kết nối hàng không và du lịch Việt Nam - Trung Quốc" tại Thượng Hải, Trung Quốc. Sự kiện có sự tham dự của đại diện cơ quan ngoại giao, địa phương, doanh nghiệp hàng không và lữ hành hai nước.
Đoàn ACV do ông Nguyễn Cao Cường, Phó tổng giám đốc tổng công ty, dẫn đầu. Cùng tham dự có lãnh đạo các cảng hàng không Tân Sơn Nhất, Long Thành, Cát Bi, Đồng Hới, Phú Bài, Cần Thơ và các đơn vị thành viên.
Phía Việt Nam còn có Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Thượng Hải, lãnh đạo TP Huế, tỉnh Quảng Trị cùng các sở du lịch, ngoại vụ, trung tâm xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch.
Phía Trung Quốc có đại diện Vietnam Airlines tại Trung Quốc và 10 đại lý lữ hành, đơn vị khai thác chuyến bay thuê chuyến (charter).
Theo ACV, chương trình nhằm tạo kênh trao đổi trực tiếp giữa các cảng hàng không, địa phương, hãng bay và doanh nghiệp lữ hành về nhu cầu thị trường, khả năng mở đường bay mới và tăng tần suất khai thác giữa hai nước.
Tại hội thảo, các bên thảo luận về xu hướng du lịch quốc tế, nhu cầu đi lại giữa Việt Nam và Trung Quốc, cũng như cơ hội đưa khách Trung Quốc đến các điểm đến mới của Việt Nam.
Đại diện TP Huế và tỉnh Quảng Trị giới thiệu sản phẩm du lịch, chính sách thu hút khách quốc tế và tiềm năng phát triển dòng khách đi theo đoàn, khách MICE.
ACV cũng giới thiệu năng lực hạ tầng tại các cảng hàng không trọng điểm, đặc biệt là những sân bay có khả năng tiếp nhận thêm chuyến bay quốc tế và chuyến bay thuê chuyến.
Dự án sân bay Long Thành cũng được giới thiệu như một cửa ngõ hàng không mới, hướng đến vai trò trung chuyển trong khu vực.
Theo ACV, các chuyến bay thuê chuyến có thể là bước thử thị trường trước khi chuyển sang khai thác thường lệ nếu nhu cầu ổn định. Mô hình này giúp địa phương mở rộng nguồn khách quốc tế, đồng thời tăng hiệu quả khai thác hạ tầng sân bay.
"Trung Quốc là một trong những thị trường khách quốc tế lớn của du lịch Việt Nam. Việc tăng kết nối hàng không được kỳ vọng hỗ trợ phục hồi du lịch, thúc đẩy giao thương và mở thêm dư địa phát triển cho các địa phương có sân bay nhưng chưa khai thác hết công suất", ông Cường chia sẻ.
Quỹ vàng lớn nhất toàn cầu SPDR Gold Trust đã bán ròng hơn 5,2 tấn vàng trong ngày 13/4, kéo tổng lượng nắm giữ xuống còn hơn 1.047 tấn. Tính từ đầu tháng 4, quỹ này đã có 3 phiên bán ròng với tổng khối lượng vượt 7 tấn.
Ở thị trường bạc, iShares Silver Trust (SLV) cũng không đứng ngoài xu hướng khi bán ròng gần 20 tấn trong cùng ngày, nâng tổng lượng xả trong 3 phiên liên tiếp lên khoảng 60 tấn. Hiện quỹ này còn nắm giữ khoảng 15.270 tấn bạc.
Động thái “thoát hàng” diễn ra trong bối cảnh giá kim loại quý đang hồi phục từ vùng đáy. Sau khoảng 2 tuần, giá vàng đã phục hồi hơn 9%, dù vẫn thấp hơn khoảng 12% so với đỉnh thiết lập cuối tháng 1. Giá bạc giao ngay cũng tăng lên quanh 76 USD/ounce, mức cao nhất trong vòng một tháng qua.
Theo giới phân tích tại Kitco, đà hồi phục cho thấy vàng vẫn giữ vai trò là tài sản phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, dù sức hấp dẫn đang phần nào suy yếu trước áp lực từ lãi suất. Những căng thẳng tại eo biển Hormuz, cùng lo ngại về phản ứng của Iran và tâm lý né rủi ro trên thị trường tài chính, tiếp tục hỗ trợ giá kim loại quý.
Ở góc độ kỹ thuật, việc vàng và bạc nhanh chóng lấy lại đà tăng được xem là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng 2 kim loại này vẫn cần giữ vững các vùng hỗ trợ quan trọng nếu muốn tránh áp lực bán quay trở lại.
Diễn biến căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục là yếu tố then chốt dẫn dắt thị trường vàng. Xung đột đẩy giá dầu thô leo thang, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu và buộc các ngân hàng trung ương cân nhắc duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn. Đồng thời, đồng USD cũng được củng cố vai trò “nơi trú ẩn”, thu hút dòng tiền tìm kiếm sự an toàn.
Những yếu tố này đều gây bất lợi cho vàng, loại tài sản không sinh lãi và được định giá bằng USD. Áp lực từ lãi suất và sức mạnh của đồng bạc xanh đang lấn át vai trò truyền thống của vàng như một kênh trú ẩn trước rủi ro và công cụ phòng ngừa lạm phát.
Trong bối cảnh đó, bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào tại Vùng Vịnh đều có thể giúp giảm áp lực lên giá vàng. Ngược lại, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, kim loại quý này sẽ đối mặt với nhiều lực cản hơn.
“Thị trường vàng hiện bị chi phối gần như hoàn toàn bởi dòng tin tức. Tâm điểm đang dồn vào giá dầu, bởi đây là biến số quyết định lạm phát và từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)”, ông Phillip Streible, chiến lược gia trưởng tại Blue Line Futures, nhận định trong báo cáo.
Thị trường hiện dự báo Fed gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 4, với xác suất lên tới 99,5% theo công cụ FedWatch của CME Group. Kỳ vọng về việc hạ lãi suất cũng đã bị đẩy lùi, khả năng cắt giảm đầu tiên có thể phải chờ đến quý IV/2026.
Trong bối cảnh đó, giá vàng được dự báo sẽ tiếp tục biến động trong biên độ hẹp, khi nhà đầu tư vừa theo dõi sát diễn biến địa chính trị tại Vịnh Ba Tư, vừa chờ tín hiệu chính sách rõ ràng hơn từ Mỹ.
Bộ Công Thương vừa ban hành cẩm nang sử dụng xăng sinh học E10. Trong đó, đáng chú ý, cơ quan quản lý thông tin chi tiết tính tương thích của E10 với các động cơ, những lưu ý với các loại xe khi sử dụng, giải thích nhiều hiện tượng khi dùng xăng và khuyến nghị với người sử dụng.
Cụ thể, Bộ Công Thương khẳng định hầu hết xe máy và ô tô tại Việt Nam đều tương thích với xăng E10. Các hãng xe như Honda Việt Nam, Toyota, Ford, Yamaha đều đã có khuyến nghị cho phép sử dụng nhiên liệu chứa ethanol ở mức phù hợp. Ngoài ra, cơ quan này cũng cho biết sẽ tiếp tục duy trì cung ứng E5 RON 92 cho các xe có thể không tương thích với xăng E10.
Các dòng xe cần lưu ý khi dùng xăng sinh học như xe quá cũ sản xuất trước năm 2000, xe dùng bộ chế hòa khí đời cũ, xe lâu năm chưa kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu, xe phục chế, xe sưu tầm.
Với những dòng xe này, cơ quan quản lý khuyến nghị người dùng nên kiểm tra, bảo dưỡng, thay thế nếu cần thiết với hệ thống nhiên liệu, gồm bình xăng, bơm xăng, lọc xăng, đường ống dẫn xăng, bộ chế hòa khí hoặc kim phun. Việc bảo dưỡng thường xuyên giúp xe vận hành ổn định, tiết kiệm nhiên liệu và bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.
Bộ Công Thương xác nhận có tình trạng yếu máy khi sử dụng xăng sinh học, nhưng chênh lệch công suất và tiêu thụ nhiên liệu rất nhỏ do nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng khoảng 3,4%.
Bù lại, xăng E10 cháy triệt để hơn, giúp giảm phát thải HC và CO từ 20-30%. Ngoài ra, khối lượng riêng của E10 cũng cao hơn khoảng 0,8%, tức 1 lít E10 “nặng” hơn 1 lít xăng khoáng.
Trong cẩm nang xăng sinh học E10, Bộ Công Thương cũng giải thích hiện tượng “hao xăng”. Theo cơ quan này, trong một số trường hợp, xe có thể tiêu thụ nhiên liệu tăng nhẹ khi sử dụng xăng E10 do loại nhiên liệu này có hàm lượng năng lượng thấp hơn xăng khoáng. Tuy nhiên, mức chênh lệch thường rất nhỏ và khó nhận thấy trong điều kiện vận hành bình thường.
Hiện tượng hút ẩm chỉ xảy ra khi nước hoặc hơi ẩm lọt vào bình nhiên liệu, như trường hợp nắp bình xăng không kín hoặc xe bị ngập nước. Việc tách lớp trong nhiên liệu chỉ xuất hiện khi lượng nước tích tụ vượt quá giới hạn hòa tan. Trong điều kiện sử dụng thông thường, xăng E10 vẫn duy trì trạng thái ổn định.
Để sử dụng xăng E10 hiệu quả, Bộ Công Thương lưu ý người dùng nên tránh để xe không hoạt động trong thời gian dài, khởi động xe định kỳ, không để xe bị ngập nước và bảo quản phương tiện ở nơi khô ráo, thoáng mát.
Trường hợp xe không sử dụng trong thời gian quá lâu, cần thay nhiên liệu mới và kiểm tra hệ thống nhiên liệu trước khi vận hành trở lại. Đồng thời, nên thay lọc xăng đúng định kỳ để bảo đảm xe hoạt động ổn định.
Cơ quan quản lý khẳng định sẽ kiểm soát chặt chẽ chất lượng xăng E10, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng cường giám sát hệ thống phân phối và kịp thời tiếp nhận, xử lý các phản ánh phát sinh trong quá trình triển khai.
