Hãng tin Reuters cho biết khi xuất hiện trên chương trình Good Morning America của Đài ABC vào sáng 15-6 (giờ Mỹ), Phó tổng thống JD Vance tiết lộ thỏa thuận chấm dứt xung đột đã được Mỹ và Iran “ký dưới dạng điện tử” vào hôm 14-6, trước khi lễ ký chính thức diễn ra vào ngày 19-6 ở Geneva, Thụy Sĩ.
Một nguồn tin quan chức cấp cao Mỹ sau đó cho biết Tổng thống Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf đã ký một bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột, trước lễ ký chính thức sắp tới ở Geneva.
Không rõ liệu đây có phải văn bản đã được ký điện tử mà ông Vance đề cập hay không.
Trong khi đó, tờ New York Post cho biết hiện nội bộ Đảng Cộng hòa đang có nhiều lo ngại trước thông tin Iran có thể nhận được nguồn tài chính lớn để tái thiết hậu chiến.
Ông Vance xác nhận Tehran sẽ được tiếp cận quỹ tái thiết trị giá 300 tỉ USD, nhưng chỉ khi nước này đáp ứng các nghĩa vụ chấm dứt chương trình hạt nhân. Dù vậy, khoản tiền này sẽ không đến từ Mỹ.
Ngoài ra, Mỹ sẽ chỉ nới lỏng trừng phạt nếu Iran có hành động cụ thể như loại bỏ kho uranium được làm giàu và cho phép áp dụng cơ chế kiểm chứng cần thiết để bảo đảm nước này không chế tạo vũ khí hạt nhân.
Phó tổng thống Vance lưu ý việc ký kết sẽ không kích hoạt quy trình giải ngân các tài sản bị phong tỏa của Iran.
Trước đó, ngày 14-6, Mỹ và Iran thông báo đã đạt được đồng thuận về thỏa thuận hòa bình, chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz.
Sau lễ ký ở Geneva, hai bên sẽ bắt đầu đàm phán kỹ thuật kéo dài 60 ngày về các vấn đề như chương trình hạt nhân của Tehran.
Ông Vance nói nội dung cụ thể của thỏa thuận sẽ được công bố trong tuần này và cho biết thêm Ngoại trưởng và Chủ tịch Quốc hội Iran sẽ đại diện Tehran tham dự lễ ký chính thức tại Geneva, trong khi phía Mỹ chưa công bố thành phần tham dự.
Sáng 15-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social “các con tàu đang bắt đầu di chuyển” và nhiều tàu chở dầu đã rời eo biển Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC cùng ngày, ông Vance cho biết Mỹ kỳ vọng eo biển Hormuz sẽ được mở lại mà không áp dụng phí quá cảnh trong dài hạn. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran nói nước này có kế hoạch thu một số khoản phí dịch vụ trong tương lai.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 13-4 (giờ địa phương), ông Peter Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hungary, tuyên bố cam kết "khôi phục các chuẩn mực dân chủ" và khai thông nguồn tài trợ đang bị đóng băng từ Liên minh châu Âu (EU).
Trước đó hôm 12-4, Đảng Tisza đã giành được 2/3 số ghế Quốc hội trong cuộc bầu cử quốc gia cùng ngày.
Với tỉ lệ áp đảo này, chính phủ mới sẽ có toàn quyền hành động để theo đuổi các chương trình nghị sự của mình.
Tại cuộc họp báo ngày 13-4, ông Magyar bày tỏ hy vọng EU sẽ sớm có quyết định tháo gỡ nguồn tiền trên, vốn đang chịu sức ép thời hạn gắt gao. Ông cho biết sẽ trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngay trong ngày.
Trong nhiệm kỳ kéo dài 16 năm, ông Viktor Orban, Thủ tướng Hungary đương nhiệm và là người vừa thất bại trước ông Magyar trong cuộc bầu cử, thường xuyên có bất đồng quan điểm với Brussels về các vấn đề pháp quyền và quyền con người. Hệ quả là nhiều tỉ euro tài trợ dành cho Hungary đã bị EU đóng băng.
Ông Magyar tuyên bố: "Tôi hy vọng chúng tôi có thể chuẩn bị một thỏa thuận", đồng thời cam kết chính phủ mới sẽ nhanh chóng triển khai "các biện pháp chống tham nhũng, khôi phục tính độc lập của tư pháp và bảo đảm tự do báo chí".
"Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để khôi phục nền pháp quyền, nền dân chủ đa nguyên và hệ thống kiểm soát quyền lực", ông tuyên bố.
Đáng chú ý, ông Magyar cho biết sẽ sửa đổi hiến pháp để giới hạn nhiệm kỳ thủ tướng tối đa là hai. Theo ông, quy định này sẽ áp dụng cả với ông Orban, đồng nghĩa chính trị gia lão làng này sẽ không còn cơ hội quay lại ghế lãnh đạo Hungary.
Kết quả bầu cử Hungary phần nào mang lại sự nhẹ nhõm cho Ukraine. Trong nhiều năm qua, ông Orban duy trì quan hệ ấm áp với Nga và là rào cản lớn nhất trong nội bộ EU đối với việc hỗ trợ Kiev. Đặc biệt, ông đang chặn khoản vay trị giá 90 tỉ euro (khoảng 105 tỉ USD) mà khối này dành cho Ukraine.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Orban liên tục dùng cuộc chiến tại nước láng giềng làm vũ khí chính trị, lập luận rằng nếu ông Magyar thắng cử, Hungary sẽ bị kéo vào vòng xoáy xung đột và ngân sách lẽ ra dành cho các gia đình Hungary sẽ bị chuyển sang vũ trang cho Kiev.
Dù không chia sẻ thái độ thù địch công khai của ông Orban đối với Ukraine, ông Magyar cũng không hoàn toàn đồng tình với việc Kiev gia nhập EU theo lộ trình ưu tiên. Theo ông, cách Ukraine đối xử với cộng đồng thiểu số gốc Hungary ở miền tây nước này sẽ là yếu tố then chốt để hai bên hàn gắn quan hệ.
"Chúng tôi sẽ nỗ lực xây dựng liên minh với tất cả các nước láng giềng. Nhưng riêng với Ukraine, điều kiện tiên quyết sẽ là giải quyết thỏa đáng các quyền của cộng đồng thiểu số Hungary - bao gồm quyền ngôn ngữ và quyền văn hóa", ông Magyar nhấn mạnh.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Quyết định được ông Roh Tae-ak công bố hôm nay, hai ngày sau sự cố thiếu phiếu xảy ra tại 14 điểm ở thủ đô Seoul, trong cuộc bầu cử cấp địa phương đầu tiên kể từ khi Tổng thống Lee Jae Myung đắc cử.
Hàng trăm cử tri đã phải chờ nhiều giờ sau thời điểm đóng cửa bỏ phiếu là 18h. Những nơi gặp sự cố "hết giấy" đều được đánh giá là có nhiều người ủng hộ đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) đối lập.
Thống kê riêng của PPP cho thấy có 17 điểm xảy ra tình trạng thiếu phiếu bầu, nằm tại quận Songpa, Gangnam, Seocho, Gwangjin, Dongjak thuộc thủ đô Seoul, cũng như quận Yeonsu ở Incheon và Dongtan thuộc tỉnh Gyeonggi.
Sự việc châm ngòi làn sóng phẫn nộ trong dư luận Hàn Quốc. Một tổ chức dân sự đã gửi đơn khiếu nại lên cảnh sát, đề nghị điều tra ông Roh với cáo buộc tắc trách trong công vụ. Vấn đề đã được giao cho Cơ quan Cảnh sát Thủ đô Seoul xử lý.
Ủy ban Bầu cử Quốc gia Hàn Quốc (NEC) cho biết quận Songpa chỉ in lượng phiếu tương đương 50% tổng số cử tri được thống kê, song không công bố tỷ lệ chuẩn bị phiếu tại các quận khác. Giới chức Hàn Quốc chưa giải thích vì sao sự cố lại tập trung ở những khu vực nêu trên.
Tổng thư ký Ủy ban Bầu cử Seoul Kim Beom-jin ngày 4/6 đã xin lỗi về "một số thiếu sót trong quy trình", song nhấn mạnh ưu tiên trước mắt là công tác kiểm phiếu.
"Tôi đã bỏ phiếu hơn 50 năm và chưa từng thấy tình trạng như lần này. NEC tuyên bố có thể nhanh chóng khắc phục vấn đề thiếu phiếu, nhưng họ không làm được và phải kéo dài thời gian bỏ phiếu đến 22h. Thật không thể chấp nhận", cử tri 72 tuổi họ Choi, sống tại quận Songpa, cho biết.
Một số cử tri tại Songpa cho biết họ nhận số thứ tự, chờ nhiều giờ nhưng cuối cùng phải ra về mà chưa bỏ phiếu.
Dữ liệu của NEC cho thấy tính đến ngày 1/4, có 176 nhân viên cơ quan này nghỉ phép, mức cao thứ hai trong 10 năm qua. Tình trạng nhiều nhân viên nghỉ phép trước các kỳ bầu cử lớn tại Hàn Quốc được cho là lặp lại trong nhiều năm, khiến dư luận hoài nghi về khả năng đảm bảo chất lượng ngày bầu cử.
