Trung Quốc phản ứng mạnh việc Đài Loan lập trang web thu thập thông tin tình báo

Hải quân Mỹ hồi giữa tháng tổ chức lễ biên chế USS Cleveland, chiếc cuối cùng trong hợp đồng đặt mua 35 tàu chiến đấu ven biển (LCS). Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao dùng cụm từ "thép, sức mạnh, quyền lực" khi đề cập sự kiện này trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có chung quan điểm, nhiều người đặt câu hỏi về tương lai của dự án LCS sau khi USS Cleveland được biên chế. Trong phần bình luận dưới bài đăng của ông Hùng Cao, hàng loạt tài khoản đã chỉ trích các chiến hạm loại này "dễ bị trúng đòn" và gọi chúng là "thử nghiệm thất bại".

Theo CNN, chương trình LCS ước tính đã tiêu tốn 60 tỷ USD. ProPublica, báo điều tra nổi tiếng của Mỹ, đánh giá chi phí cuối cùng có thể lên tới 100 tỷ USD. "Đây là một trong những vụ lãng phí tồi tệ nhất của quân đội Mỹ, vốn gắn liền với lịch sử mua sắm vũ khí quá đắt đỏ và kém hiệu quả", tờ báo cho hay.

Chương trình LCS bắt đầu từ năm 2004, khi các quan chức hải quân Mỹ tìm kiếm mẫu chiến hạm có thể hoạt động ven biển, nơi tàu lớn như tàu khu trục và tuần dương hạm dễ bị tổn thương. Vào thời điểm này, hải quân Mỹ cũng loại biên nhiều chiến hạm cỡ lớn và muốn thay thế bằng tàu nhỏ, có thể chế tạo nhanh với giá rẻ hơn.

Tháng 3/2004, hải quân Mỹ đặt canh bạc lớn khi yêu cầu tập đoàn Lockheed Martin và công ty Austal của Australia đóng 4 chiếc LCS mỗi năm, với mục tiêu sở hữu 49 trong tổng số 56 tàu LCS vào năm 2019 với tổng chi phí chưa đến 30 tỷ USD.

LCS ban đầu được đánh giá có thiết kế hiện đại, giá rẻ, linh hoạt và tối ưu cho nhiệm vụ tuần tra các vùng biển nông gần bờ, giao thông hàng hải nhộn nhịp như ở Trung Đông. Chúng được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột trong lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới vào năm 2025.

Hải quân Mỹ cho biết họ muốn thử nghiệm điều khác biệt với LCS, kỳ vọng lớp tàu có khả năng nhanh chóng thay đổi cấu hình cho những nhiệm vụ khác nhau như rà phá thủy lôi, săn ngầm hoặc tác chiến trên biển.

Tuy nhiên, hải quân Mỹ chọn tới hai thiết kế cho LCS, gồm tàu vỏ thép đơn thân lớp Freedom và tàu ba thân vỏ nhôm lớp Independence. Theo các chuyên gia quân sự, quyết định này đã làm phức tạp thêm vấn đề hậu cần và chuỗi cung ứng.

Các tàu LCS không sử dụng thiết kế chân vịt và bánh lái truyền thống, mà trang bị hệ thống động cơ phản lực dòng nước (pump-jet), cho phép chúng hoạt động ở vùng biển nông, tránh nguy cơ vướng vào dây điện hoặc cáp. Hải quân Mỹ đánh giá tàu LCS có tốc độ cao, nhanh nhẹn và sở hữu khả năng đối phó những đội xuồng và tàu cỡ nhỏ, đồng thời đủ linh hoạt để rà phá thủy lôi.

Tuy nhiên, hàng loạt trục trặc bắt đầu phát sinh ngay khi dự án được triển khai. Chiếc đầu tiên mang tên USS Freedom có giá lên tới 400 triệu USD khi hạ thủy năm 2006, đội giá 180 triệu USD so với dự kiến ban đầu.

Do thiết kế vội vã, lớp tàu này cũng liên tiếp xảy ra lỗi với kết cấu và hệ thống cơ khí. USS Freedom và USS Independence gặp sự cố khi bảo dưỡng trong năm 2010 và 2011, phải nằm cảng trong nhiều tháng. USS Fort Worth bị hỏng động cơ ở Singapore do lỗi vận hành hồi tháng 1/2016, khiến chiến hạm 4 năm tuổi phải dừng hoạt động trong 8 tháng.

USS Freedom lại hỏng động cơ trong một cuộc tập trận với Hạm đội Thái Bình Dương trong năm 2016 và mất tới hai năm để sửa chữa. Nhiều sự cố trong vòng một năm tiếp theo cũng khiến hải quân Mỹ quyết định dừng mọi đợt triển khai quy mô lớn với LCS, đồng thời tái phân bổ ngân sách dành cho chương trình sang những nơi khác.

Sau 14 năm vận hành tàu LCS đầu tiên, hải quân Mỹ ngày càng thất vọng với lớp chiến hạm này do không đáp ứng nhu cầu tác chiến. Kế hoạch đặt mua 56 chiếc cũng bị rút xuống chỉ còn 35 tàu.

Đầu năm 2022, hải quân Mỹ đề xuất loại biên 9 tàu thuộc lớp Freedom với tổng giá trị 4,5 tỷ USD. Quốc hội Mỹ đã chặn kế hoạch, với lý do quân đội Mỹ cần chiến hạm và bảo vệ hàng tỷ USD ngân sách đã phân bổ cho chương trình. Điều này buộc hải quân Mỹ tận dụng tối đa những con tàu mà các quan chức phụ trách muốn bỏ đi trước đó vài năm.

Tính đến nay, đã có 7 chiếc LCS bị loại khỏi biên chế, trong đó USS Sioux City mới chỉ hoạt động được 5 năm.

Trong kế hoạch đóng tàu năm 2026, hải quân Mỹ đánh giá LCS là "chiến hạm thiết yếu của hạm đội cấp thấp, có khả năng làm phức tạp quyết định của đối phương". Các tàu LCS có thể chống thủy lôi, cũng như tác chiến đối hải hiệu quả nhờ tên lửa diệt hạm NSM.

"Chiến lược với LCS là chuyển từ mua mới sang duy trì, hiện đại hóa để những con tàu này luôn bảo đảm năng lực chiến đấu và đáng tin cậy trong suốt vòng đời hoạt động", hải quân Mỹ cho hay.

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự nghi ngờ điều này. Emma Salisbury, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng cần xem xét mức độ hữu ích của LCS trong chiến đấu, do những con tàu này chưa bao giờ thực chiến.

Bà chỉ ra rằng chưa có bằng chứng nào cho thấy ba tàu LCS đồn trú ở Trung Đông làm tốt nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Trong tháng 4, Mỹ thông báo đang thiết lập điều kiện cho hoạt động này tại eo biển Hormuz, song chỉ triển khai hai khu trục hạm thay vì các tàu LCS.

Carl Schuster, cựu giám đốc điều hành tại Trung tâm Tình báo Liên quân thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ, nhận định LCS không có năng lực phòng không đủ mạnh để làm nhiệm vụ trong khu vực xung đột. Ông cũng bày tỏ hoài nghi với tuyên bố của hải quân Mỹ năm 2025 về nâng cấp hệ thống phòng thủ trên tàu LCS để đối phó máy bay không người lái (UAV).

"Chúng dễ dàng trở thành mục tiêu của tên lửa hành trình, UAV hoặc khí tài đường không khác. Chúng gần như bất lực trong các kịch bản chiến đấu, kể cả hoạt động tuần tra chống cướp biển cũng nguy hiểm đối với LCS", Schuster nói.

Salisbury và Schuster đều cho rằng LCS chỉ là giải pháp tạm thời của hải quân Mỹ, có khả năng sẽ phải nhường chỗ cho lớp hộ vệ hạm mang tên mã FF(X) được công bố tháng 12/2025.

FF(X) được phát triển trên nền tảng tàu tuần tra lớp Legend của tuần duyên Mỹ. Chúng dự kiến có lượng giãn nước 4.750 tấn, tốc độ tối đa 52 km/h, tầm hoạt động 22.000 km, được trang bị một hải pháo Mk.110 cỡ nòng 57 mm, một pháo Mk.38 cỡ 30 mm, một tổ hợp phòng không SeaRAM với 21 tên lửa RIM-116, 16 tên lửa diệt hạm NSM hoặc 48 tên lửa AGM-114 Hellfire.

Cựu đại tá Schuster cho rằng không còn tương lai tươi sáng hay lâu dài cho hạm đội LCS. "Chúng sẽ được giữ lại tới khi hộ vệ hạm mới đi vào hoạt động trong 3-4 năm tới. Hải quân Mỹ sau đó sẽ lặng lẽ loại biên tàu LCS, từng chiếc một hoặc hai chiếc một lúc", ông nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress

Cử tri California ngày 2/6 sẽ bỏ phiếu vòng bầu cử sơ bộ trong cuộc đua được đánh giá là hỗn loạn và có tác động lớn nhất nước Mỹ hiện tại, nhằm chọn hai ứng viên vào vòng cuối tranh ghế kế nhiệm Thống đốc Gavin Newsom.

Kết quả cuộc đua sẽ góp phần định hình đường hướng của bang đông dân nhất nước Mỹ, lâu nay được xem là "nơi thử nghiệm nhiều chính sách cấp tiến" và là nơi hứng chịu nhiều đòn công kích của Tổng thống Donald Trump. Người kế nhiệm Thống đốc Newsom cũng sẽ quyết định cách California ứng phó với chính quyền Trump trong những năm tới.

California loại bỏ các cuộc bầu cử sơ bộ theo đảng phái từ năm 2010 nhằm giảm bớt sự phân cực chính trị. Bang này lựa chọn phương thức "bầu cử rừng rậm", trong đó tất cả ứng viên không phân biệt đảng phái đều cùng xuất hiện trên một lá phiếu để cử tri lựa chọn.

Hai ứng viên nhận được nhiều phiếu nhất trong "bầu cử rừng rậm" sẽ đối đầu trực tiếp trong tổng tuyển cử tháng 11, bất kể họ thuộc đảng nào. Điều này đồng nghĩa cử tri California có thể sẽ phải chọn giữa hai thành viên đảng Dân chủ, hoặc hai thành viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quyết định ghế Thống đốc.

Trong số 61 ứng viên xuất hiện trên lá phiếu năm nay, sự chú ý và nguồn lực tranh cử hiện tập trung vào một vài gương mặt có kinh nghiệm chính trị.

Hai khảo sát giữa và cuối tháng 5 cho thấy Xavier Becerra của đảng Dân chủ và Steve Hilton của đảng Cộng hòa đang dẫn đầu, mỗi người được khoảng 20% cử tri có khả năng đi bầu ủng hộ. Nhóm bám đuổi gồm Tom Steyer, Chad Bianco và Katie Porter, trong khi các ứng viên còn lại đều chưa đạt tỷ lệ ủng hộ hai chữ số.

Xavier Becerra, đảng Dân chủ

Ông Becerra có 35 năm hoạt động trong chính trường California và Washington. Ông từng làm lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ trước khi được bổ nhiệm chức Tổng chưởng lý California năm 2016, thay cho bà Kamala Harris, người khi đó được bầu làm thượng nghị sĩ Mỹ.

Trên cương vị này, Becerra nhiều lần kiện chính quyền Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất, trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất của đảng Dân chủ trong cuộc đối đầu pháp lý với Nhà Trắng.

Ông sau đó gia nhập nội các tổng thống Joe Biden, giữ chức Bộ trưởng Y tế. Hồ sơ kinh nghiệm này là trọng tâm trong thông điệp tranh cử của Becerra, khi ông xây dựng hình ảnh một chính khách dày dạn, có khả năng điều hành California và đối phó với ông Trump.

Tuy nhiên, quá trình hoạt động của Becerra cũng kéo theo nhiều sức ép. Một số cựu quan chức chính quyền Biden chỉ trích nhiệm kỳ của ông tại Bộ Y tế. Ông cũng liên tục bị chất vấn sau khi một cựu trợ lý cấp cao bị kết tội biển thủ quỹ tranh cử của ông.

Hồi tháng 4, sau khi nghị sĩ Dân chủ Eric Swalwell, ứng viên hàng đầu vào ghế Thống đốc California, rút lui vì cáo buộc tấn công tình dục, ông Becerra nhận được sự ủng hộ của nhiều bên tại California, trong đó có các nghiệp đoàn lớn.

Steve Hilton, đảng Cộng hòa

Ông Hilton là bình luận viên bảo thủ và cựu người dẫn chương trình của Fox News, nhưng có xuất phát điểm khác thường so với nhiều chính khách Cộng hòa tại Mỹ. Sinh tại Anh, ông từng là cố vấn cấp cao của cựu thủ tướng Anh David Cameron trước khi chuyển sang Mỹ và trở thành một gương mặt truyền thông bảo thủ quen thuộc tại California.

Ông nhận được ủng hộ của ông Trump, yếu tố giúp củng cố vị thế trong nhóm cử tri Cộng hòa nhưng cũng có thể là gánh nặng tại California, bang nghiêng mạnh về đảng Dân chủ. Trong các tranh luận, ông Hilton hầu như tránh nhắc đến Tổng thống Mỹ, trừ khi bị hỏi trực tiếp.

Ông Hilton kêu gọi cử tri bầu một Thống đốc Cộng hòa để tạo đối trọng với phe Dân chủ đang chiếm ưu thế ở thành phố thủ phủ Sacramento. Trong cuộc chạy đua, ông Hilton tập trung vào sinh hoạt phí, giảm thuế, thu hẹp quy mô chính quyền. Ông cam kết miễn thuế thu nhập cho 100.000 USD đầu tiên của mỗi người dân và giảm mạnh giá xăng.

Tom Steyer, đảng Dân chủ

Ông Steyer là tỷ phú sáng lập quỹ phòng hộ tại San Francisco. Trước vòng sơ bộ, ông trở thành một trong những gương mặt xuất hiện dày đặc nhất nhờ mức chi tiêu tranh cử kỷ lục, phần lớn từ tài sản cá nhân.

Tỷ phú này chưa từng giữ chức vụ dân cử, nhưng là gương mặt quen thuộc trong chính trường Dân chủ nhờ khối tài sản lớn và vai trò nhà tài trợ cho các chiến dịch chống biến đổi khí hậu.

Steyer từng rót tiền cho chiến dịch kêu gọi luận tội tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu. Ông sau đó tự tài trợ chiến dịch tranh cử trong vòng sơ bộ tổng thống của đảng Dân chủ năm 2020, nhưng rút lui sau kết quả không thuận lợi ở các bang bỏ phiếu sớm.

Trong cuộc đua vào ghế Thống đốc California, Steyer xây dựng hình ảnh một ứng viên dân túy cấp tiến, công kích ảnh hưởng của các nhóm lợi ích và doanh nghiệp lớn trong chính trị.

Thông điệp này giúp ông nhận được sự ủng hộ từ những đồng minh không thường thấy đối với một tỷ phú tài chính, trong đó có tổ chức vận động chính trị Our Revolution.

Chad Bianco, đảng Cộng hòa

Ông Bianco là Cảnh sát trưởng Hạt Riverside với sự nghiệp 30 năm trong lực lượng hành pháp. Ông tranh cử với cam kết siết kiểm soát tội phạm, xử lý tình trạng vô gia cư và tập trung nhiều vào các vấn đề trật tự xã hội.

Là người ủng hộ ông Trump mạnh mẽ, Bianco gây chú ý toàn quốc khi văn phòng của ông thu giữ 1.000 thùng tài liệu bầu cử, trong đó có hơn nửa triệu lá phiếu từ một cuộc bầu cử đặc biệt năm 2025 về tái phân chia khu vực bầu cử.

Ông nói đây là một cuộc điều tra hình sự hợp pháp, trong khi các ý kiến chỉ trích cho rằng động thái này chiều theo các thuyết âm mưu bầu cử từng được phong trào MAGA thúc đẩy.

Vụ thu giữ tài liệu đẩy ông Bianco vào cuộc đối đầu với Tổng chưởng lý Dân chủ Rob Bonta của California, đồng thời củng cố hình ảnh của ông trong nhóm cử tri Cộng hòa hoài nghi về bầu cử. Tòa án Tối cao bang hồi tháng 4 đã yêu cầu ông dừng cuộc điều tra.

Katie Porter, đảng Dân chủ

Bà Porter từng là giáo sư luật trước khi bước vào chính trường, đại diện quận Cam tại Hạ viện Mỹ trong ba nhiệm kỳ. Bà nổi tiếng với các phần chất vấn bằng bảng trắng và cách diễn giải chính sách dễ hiểu. Bà cũng nhiều lần gây chú ý khi đối đáp gay gắt với lãnh đạo doanh nghiệp trong các phiên điều trần quốc hội.

Porter dựa vào hình ảnh dân túy và chống doanh nghiệp lớn, lập luận rằng bà có thể đấu tranh cho người dân California trước các nhóm lợi ích quyền lực. Trước khi tranh cử, bà từng là giám sát viên độc lập của California trong thỏa thuận quốc gia với các ngân hàng sau khủng hoảng thế chấp năm 2008.

Năng lực về chính sách giúp bà Porter nhận được nhiều ủng hộ từ truyền thông. Tuy nhiên, bà cũng đối mặt nghi vấn về phong cách lãnh đạo. Một số video rò rỉ cho thấy bà quát mắng cấp dưới trong cuộc họp trực tuyến, dọa rời khỏi một cuộc phỏng vấn truyền hình. Bà đã xin lỗi và cam kết ứng xử tốt hơn.

Antonio Villaraigosa, đảng Dân chủ

Ông Villaraigosa là cựu thị trưởng Los Angeles và cựu chủ tịch Hạ viện California, nhưng đang gặp khó khi nỗ lực tạo đà sau hơn 10 năm rời xa chức vụ công.

Từng là nhà tổ chức công đoàn, ông trở thành thị trưởng gốc Latin đầu tiên của Los Angeles sau hơn 100 năm, lãnh đạo thành phố từ năm 2005 đến 2013.

Trong chiến dịch tranh cử, Villaraigosa nhấn mạnh kinh nghiệm điều hành Los Angeles và hoạt động tại cơ quan lập pháp bang, xây dựng hình ảnh một chính khách ôn hòa, thực dụng. Theo giới quan sát, chiến thuật này nhằm ngầm tạo khác biệt với các đối thủ Dân chủ đặt nặng thông điệp cấp tiến.

Ông có nền tảng chính trị ở miền nam California, khác với bốn nhiệm kỳ thống đốc gần nhất của Jerry Brown và Gavin Newsom, hai chính khách đều đến từ Vùng Vịnh San Francisco. Villaraigosa từng tranh cử thống đốc năm 2018 nhưng chỉ về thứ ba ở vòng sơ bộ.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-5, Bộ Thương mại Mỹ vừa có động thái nhằm ngăn chặn một lỗ hổng pháp lý tiềm ẩn, vốn có thể đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu các dòng chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất thế giới sang các công ty con của Trung Quốc đặt ngoài lãnh thổ nước này.

Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố sẽ thực thi các yêu cầu nghiêm ngặt về giấy phép xuất khẩu chip tiên tiến đối với những thực thể có trụ sở chính tại Trung Quốc, ngay cả khi các thực thể này đang hoạt động ở phạm vi ngoài lãnh thổ quốc gia châu Á.

Trước đó, một tài liệu lưu hành tại Washington hôm 29-5 cảnh báo "các cánh cửa xả lũ đã lặng lẽ mở ra".

Lỗ hổng pháp lý xuất hiện từ tháng 5-2025 khi Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố sẽ không thực thi quy định phân phối AI được ban hành vào những ngày cuối cùng của chính quyền Tổng thống Biden - vốn yêu cầu giấy phép nghiêm ngặt đối với việc tiếp cận chip AI trên phạm vi toàn cầu.

Cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ Chris McGuire nhận định trên mạng xã hội rằng lỗ hổng này đã cho phép các công ty con ở nước ngoài của các tập đoàn Trung Quốc mua dòng chip xử lý Blackwell tối tân nhất của Nvidia mà không cần xin giấy phép.

Ông McGuire nhấn mạnh "đây là một vấn đề rất nghiêm trọng. Các công ty Trung Quốc rất có thể đã thu mua những dòng chip này với quy mô lớn". Một nguồn tin am hiểu về chuỗi cung ứng ngành chip ước tính số lượng linh kiện bị rò rỉ có thể lên tới hàng trăm nghìn chiếc.

Đại diện của Nvidia cho biết hướng dẫn mới không làm thay đổi hoạt động của hãng, vì trước đó Bộ Thương mại Mỹ đã gửi thư yêu cầu rõ ràng về giấy phép đối với các đơn hàng của công ty này nên họ không thể tự ý giao hàng. Trong khi đó, Hãng AMD hiện chưa đưa ra phản hồi.

Tuy nhiên ông McGuire lưu ý hướng dẫn nói trên đã loại bỏ yêu cầu đối với Tập đoàn sản xuất chất bán dẫn TSMC của Đài Loan cùng các xưởng đúc khác. Theo yêu cầu này, các nhà sản xuất chip phải thực hiện thẩm định chuyên sâu nhằm đảm bảo các chip AI cao cấp mà họ sản xuất không được phân phối cho các công ty Trung Quốc.

Ngoài ra hướng dẫn mới không yêu cầu các trung tâm dữ liệu phải ngừng sử dụng chip hoặc ngừng cung cấp dịch vụ cho các thiết bị điện toán tiên tiến.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ