Tổng thống Donald Trump ngày 8/6 đến nhà thi đấu Madison Square Garden ở New York theo dõi trận thứ ba của loạt 7 trận chung kết Giải Bóng rổ Nhà nghề Mỹ (NBA) giữa hai đội New York Knicks và San Antonio Spurs. Ông ngồi xem từ khu vực VIP của James Dolan, chủ sở hữu Knicks, thay vì khán đài sát sân.
Theo ban tổ chức, ông Trump là Tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên có mặt tại một trận chung kết NBA. Tuy nhiên, phản ứng ông nhận được từ khán giả lại không giống những gì thường thấy trong các sự kiện thể thao lớn tại Mỹ.
Những tiếng hô “USA, USA” vang lên khắp nhà thi đấu trong lúc ca sĩ Avery Wilson hát quốc ca. Nhưng khi hình ảnh Tổng thống hiện trên màn hình lớn cùng động tác chào kiểu quân đội, tiếng la ó lập tức vang lên trên khán đài. Sự phản đối này chỉ lắng xuống khi màn hình chuyển sang hiển thị cờ Mỹ.
Đối với một Tổng thống đương nhiệm, những phản ứng trái chiều như vậy không phải điều hiếm gặp. Tuy nhiên, sự việc nhanh chóng thu hút chú ý bởi nó diễn ra trong bối cảnh ngày càng xuất hiện nhiều tranh luận về ảnh hưởng của Tổng thống Trump trong đời sống văn hóa Mỹ.
Tổng thống Trump vốn là gương mặt quen thuộc trong văn hóa đại chúng Mỹ từ trước khi tranh cử vào Nhà Trắng. Ông xuất hiện thường xuyên trên truyền hình, tham gia các chương trình giải trí và xây dựng hình ảnh doanh nhân nổi tiếng trong nhiều thập kỷ.
Lợi thế đó tiếp tục được phát huy khi ông Trump bước vào chính trường. Trong các chiến dịch tranh cử và giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông không chỉ thu hút sự chú ý trong lĩnh vực chính trị mà còn tiếp tục mở rộng ảnh hưởng sang thể thao, giải trí và mạng xã hội.
Theo Wall Street Journal, độ phủ văn hóa của ông Trump đạt đỉnh tại lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai, với nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như ca sĩ Carrie Underwood, rapper Snoop Dogg tham gia sự kiện. Các chủ kênh podcast và nhà sáng tạo nội dung tiếp tục công khai thể hiện sự ủng hộ cho ông chủ Nhà Trắng.
Trong thể thao, ảnh hưởng này còn được thể hiện qua hiện tượng được gọi là “điệu nhảy Trump”. Nhiều cầu thủ của Giải Bóng bầu dục Quốc gia (NFL) sau các pha ghi điểm đã thực hiện động tác mô phỏng điệu nhảy quen thuộc của ông Trump để ăn mừng.
Khi xu hướng này lan rộng, NFL thậm chí phải lên tiếng khẳng định giải đấu “không có vấn đề gì” với cách ăn mừng đó.
Đối với nhiều người ủng hộ, sức hút của ông Trump còn nằm ở hình ảnh một người dám đi ngược lại những chuẩn mực truyền thống của giới chính trị. Điều này giúp ông xây dựng một phong trào mang màu sắc văn hóa rõ nét, vượt khỏi khuôn khổ của một chiến dịch tranh cử thông thường.
Tuy nhiên, những dấu hiệu gần đây, trong đó có màn la ó tại Madison Square Garden, phần nào cho thấy vị thế của ông Trump đang đối mặt nhiều thách thức. Dù là người hâm mộ lâu năm của Knicks và từng nhiều lần xuất hiện tại các sự kiện thể thao lớn ở New York, ông Trump vẫn nhận về phản ứng tiêu cực từ một bộ phận khán giả trên khán đài.
Một số bình luận viên và người hâm mộ địa phương đã công khai phàn nàn về những bất tiện phát sinh do các biện pháp an ninh nghiêm ngặt được áp dụng khi ông Trump tới xem trận chung kết NBA.
“Thật khó hiểu khi ông ấy lại đến xem trận đấu này. Nếu New York Knicks thua tối nay vì những xáo trộn đó, tôi sẽ quy trách nhiệm cho ông ấy”, bình luận viên Stephen A. Smith của ESPN nói.
Tuy vậy, không phải mọi phản ứng đều tiêu cực. Một số người hâm mộ thừa nhận họ khó chịu với các hạn chế an ninh nhưng vẫn thích thú với việc Tổng thống xuất hiện tại sự kiện.
Trong thể thao Mỹ nói chung, những biểu tượng có liên hệ đến MAGA, phong trào ủng hộ ông Trump, cũng không còn nhận được sự đồng thuận hưởng ứng như trước.
“Những màn ăn mừng bằng ‘điệu nhảy Trump’ chỉ lan truyền khi Tổng thống chưa đưa ra một số quyết định gây tranh cãi”, Lynden Blake, nhà phân tích thể thao tại trang tin bảo thủ Daily Wire, nói. Giờ đây, việc thể hiện sự ủng hộ ông Trump trong NFL đang vấp phải phản ứng trái chiều.
Hậu vệ Jaxson Dart của đội New York Giants hồi tháng 5 đã gây tranh cãi trong nội bộ đội bóng khi xuất hiện cùng ông Trump tại một sự kiện ở bang New York, buộc ban huấn luyện phải tìm cách hạ nhiệt căng thẳng.
Một số nhà quan sát cho rằng ảnh hưởng văn hóa của ông Trump đang đối mặt nhiều thách thức hơn so với đầu nhiệm kỳ. Điều này phần nào thể hiện qua việc một số nghệ sĩ rút khỏi chuỗi hòa nhạc thuộc chương trình Freedom 250 kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ, trong đó có ban nhạc Commodores.
“Tôi không thể hình dung mình đứng trên sân khấu hát tại một sự kiện mang màu sắc MAGA khi nhìn vào những gì đang diễn ra”, Brent Carter, đồng trưởng ban nhạc Commodores, nói.
Những tranh cãi tương tự cũng xuất hiện trong lĩnh vực nghệ thuật, liên quan Trung tâm biểu diễn John F. Kennedy ở Washington. Chính quyền liên bang muốn thêm tên ông Trump vào tên trung tâm và cải tổ lại cơ sở, nhưng kế hoạch đã gặp vướng mắc pháp lý, buộc chính quyền phải điều chỉnh cách tiếp cận.
Không chỉ trong giới nghệ thuật, những bất đồng cũng ngày càng rõ hơn trong một số nhóm từng ủng hộ ông Trump. Raquel Debono, người sáng lập khẩu hiệu “Make America Hot Again” dành cho nhóm cử tri bảo thủ trẻ tuổi, cho biết cô từng kỳ vọng ông Trump sẽ tập trung vào các vấn đề nhập cư và an ninh trong nước.
“Tôi tự hỏi chuyện gì đang xảy ra. Tại sao chúng ta lại tham gia xung đột Iran?”, Debono nói. Theo cô, điều đó khiến phong trào MAGA không còn mang bầu không khí hứng khởi như trước.
Sau trận đấu ở Madison Square Garden, Tổng thống Trump không cho rằng ông đã vấp phải phản ứng tiêu cực từ khán giả.
“Tôi nghĩ phần lớn là những tiếng cổ vũ. Âm thanh rất lớn và mọi người rất hào hứng”, ông Trump trả lời phóng viên trước khi lên chuyên cơ về Washington tối cùng ngày.
Nhà Trắng bác bỏ các nhận định cho rằng sức ảnh hưởng văn hóa của Tổng thống đang suy giảm. Người phát ngôn Davis Ingle nói chính phe Dân chủ mới là bên gặp khó khăn về hình ảnh và mức độ ủng hộ trong công chúng.
Ủy viên NBA Adam Silver đã lên tiếng bênh vực Tổng thống Trump. Ông cho biết trước khi bước vào chính trường, ông Trump “là một người hâm mộ Knicks thực thụ” và thường xuyên xuất hiện ở khu vực sát sân đấu. Silver thừa nhận các biện pháp an ninh bổ sung đã gây ra một số bất tiện cho khán giả, nhưng nhấn mạnh rằng nhà thi đấu đã chật kín người từ rất lâu trước giờ khai cuộc.
“Nơi này luôn chào đón ông Trump”, ông Silver nói. “Điều khiến thể thao trở nên đặc biệt, nhất là trong bối cảnh có quá nhiều thứ đang chia rẽ mọi người, là nó tạo ra những điều mà mọi người có thể cùng chia sẻ. Chúng ta nên tìm kiếm và vun đắp những điểm chung đó”.
Ngày 2.6, Tổng thống Donald Trump thông báo bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan Tài chính nhà ở liên bang Bill Pulte làm Giám đốc Tình báo quốc gia (DNI), thay cho bà Tulsi Gabbard mới từ chức gần đây.
Trong thông báo trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump miêu tả ông Pulte là người có kinh nghiệm sâu trong việc quản lý các vấn đề nhạy cảm nhất tại Mỹ, đó là sự an toàn của các thị trường.
Theo AFP, DNI là chức vụ đòi hỏi chuyên môn đặc biệt về an ninh quốc gia, là người đứng đầu cộng đồng tình báo và là cố vấn chính của tổng thống về các vấn đề tình báo.
Trong khi đó, ông Pulte bị cho là thiếu phẩm chất nêu trên. Ông là người thừa kế của PulteGroup, một trong những tập đoàn xây dựng nhà ở lớn tại Mỹ. Ông đã mâu thuẫn với gia đình về tương lai tập đoàn và đã rời hội đồng quản trị vào năm 2020.
Ông cũng lãnh đạo hai công ty tư nhân được chính phủ Mỹ bảo trợ là Fannie Mae và Freddie Mac, chuyên bảo lãnh các khoản thế chấp nhà ở tại Mỹ. Ông Trump nói rằng ông Pulte sẽ tiếp tục các vai trò liên quan lĩnh vực nhà ở dù được bổ nhiệm làm DNI.
Ông Pulte là người ủng hộ nhiệt thành Tổng thống Trump, nổi tiếng với những lần công kích các đối thủ chính trị của nhà lãnh đạo. Theo AFP, ông Pulte cáo buộc thượng nghị sĩ Adam Schiff và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James (đều thuộc đảng Dân chủ) làm giả hồ sơ để nhận các khoản thế chấp.
Đơn khiếu nại nội bộ tại Fannie Mae cho thấy ông Pulte đã truy cập trái phép hồ sơ thế chấp của bà James và các quan chức khác của đảng Dân chủ, theo tờ The Wall Street Journal.
Ông Pulte cũng là người chủ trương trong vụ điều tra gian lận thế chấp của Thống đốc Fed Lisa Cook. Dựa vào đó mà ông Trump đã tìm cách sa thải bà Cook và vụ án đang chờ Tòa án Tối cao phân xử.
Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng ông Pulte thiếu kinh nghiệm trong ngành tình báo và cảnh báo ông có thể lạm dụng vị trí này để công kích các đối thủ của tổng thống.
"Tổng thống đã chọn một quan chức đã chứng minh không chỉ sẵn sàng mà còn hăm hở sử dụng thẩm quyền chính phủ để theo đuổi việc trả thù chính trị", Phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ Mark Warner cảnh báo.
Với vòng đời sử dụng được kéo dài thêm từ 6.000 lên 10.000 giờ bay cùng hệ thống buồng lái tiên tiến, F/A-18 Super Hornet giờ đây tiếp tục phục vụ trên các tàu sân bay cho đến khi tiêm kích thế hệ 6 F/A-XX chính thức ra mắt.
Trong lúc hiện vẫn chưa rõ tiến độ phát triển F/A-XX, Hải quân Mỹ đã hoàn tất chương trình nâng cấp Block III cho F/A-18 Super Hornet để tạm thời trám vào giai đoạn chờ đợi này, theo trang 19fortyfive.
Việc nâng cấp được tiến hành toàn diện và đại diện cho một bước đi quan trọng trong tiến trình củng cố sự sẵn sàng của không đoàn tàu sân bay.
Để hoàn tất, F/A-18 Super Hornet trải qua tổng cộng 3 giai đoạn. Thứ nhất là kéo dài vòng đời kết cấu cho máy bay. Đây là giai đoạn củng cố cấu trúc của tiêm kích, cho phép máy bay tiếp tục hoạt động lâu hơn bất chấp phải chịu áp lực lớn sau những lần cất và hạ cánh trên tàu sân bay.
Giai đoạn thứ hai là tích hợp các hệ thống mới nhằm tăng cường khả năng kết nối mạng và năng lực tác chiến. Điều này giúp máy bay phối hợp hiệu quả hơn với các nền tảng khí tài khác như E-2D Hawkeye và EA-18G Growler đồng thời triển khai trên tàu sân bay.
Cuối cùng, máy bay trải qua gói nâng cấp điện tử toàn diện và được trang bị Hệ thống Buồng lái Tiên tiến (ACS). Những nâng cấp này được thiết kế để tăng cường năng lực hiện tại của tiêm kích để đảm bảo nhịp độ tác chiến cao và củng cố khả năng sống sót của máy bay trong môi trường thù địch.
Tầm quan trọng của các nâng cấp như trên đã được thể hiện rõ trong chiến dịch quân sự gần đây do Mỹ và Israel phát động tại Iran theo khuôn khổ Chiến dịch Epic Fury.
Các tiêm kích F/A-18 Super Hornet đã đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch khi liên tục xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) và USS Gerald R. Ford (CVN-78).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 1.4 đã công bố thông tin về toàn bộ hoạt động của các máy bay quân sự, trong đó F/A-18 Super Hornet đảm nhận vai trò chủ lực của chiến dịch.
Tính từ đầu chiến dịch đến thời điểm đó, hơn 13.000 phi vụ chiến đấu đã được thực hiện với sự tham gia của F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm E-2D, cũng như máy bay tiếp liệu, oanh tạc cơ, tiêm kích tàng hình F-35 và F-22.
Dữ liệu của CENTCOM cho thấy F/A-18 Super Hornet không chỉ là khí tài quan trọng mà còn nằm ở giá trị có thể hoạt động như một tiêm kích "kết nối mạng". Nói cách khác, tiêm kích vừa tấn công, vừa điều phối hoạt động của các khí tài khác được triển khai trên cùng tàu sân bay.
Trong một môi trường dày đặc với nhịp độ tác chiến cao, tiêm kích F/A-18E/F còn đóng vai trò như một chiến đấu cơ tấn công kết nối mạng, trực thuộc chuỗi tiêu diệt và tấn công tầm xa trên không – trên biển quy mô lớn.
Nếu nhận được sự hỗ trợ từ các phương tiện tác chiến điện tử, C4ISR (Hệ thống Chỉ huy, Kiểm soát, Truyền thông, Máy tính, Tình báo, Giám sát và Trinh sát) trên không, tiếp dầu và các nền tảng cung cấp mục tiêu chính xác, F/A-18 Super Hornet có thể hoạt động như phiên bản F-35A của Không quân Mỹ.
F/A-18E/F từ lâu được hình dung như một nền tảng quản lý tác chiến trên không. Tuy nhiên, phải chờ đến khi gói nâng cấp Block III được hoàn tất, vai trò này của tiêm kích đã được nâng lên một tầm cao mới.
Ông Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran, nhận định việc kiểm soát eo biển Hormuz mang giá trị chiến lược tương đương sở hữu "bom nguyên tử", trong bối cảnh căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này tiếp tục leo thang.
"Eo biển Hormuz là một cơ hội quý giá chẳng khác nào bom nguyên tử", ông Mokhber phát biểu. "Việc nắm trong tay vị trí cho phép tác động đến nền kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định thực sự là một lợi thế rất lớn".
Ông cũng tuyên bố Iran sẽ không "đánh mất thành quả của cuộc chiến này", đồng thời cho biết Tehran sẽ "thay đổi chế độ pháp lý của eo biển" - thông qua luật pháp quốc tế nếu có thể, hoặc đơn phương hành động nếu cần thiết.
Tổng thống Trump ngày 8-5 cho biết Mỹ có thể khôi phục chiến dịch "Dự án Tự do" (Project Freedom) - hoạt động quân sự ngắn hạn nhằm hỗ trợ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - nếu các nỗ lực đàm phán với Iran không đạt kết quả.
Phát biểu trước khi rời Nhà Trắng, ông Trump nói Mỹ "có nhiều cách khác nhau" để xử lý tình hình và nếu nối lại chiến dịch, dự án sẽ là phiên bản rộng hơn kết hợp với các biện pháp khác.
"Dự án Tự do" được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố hôm 3-5, với mục tiêu khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xung đột khu vực. Một quan chức Mỹ khi đó cho biết đây không phải nhiệm vụ hộ tống tàu thuyền.
Tuy nhiên ông Trump đã tạm dừng chiến dịch hôm 5-5 sau khi tuyên bố có "tiến triển lớn" hướng tới một thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Nhà lãnh đạo cho biết kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào tối 8-5 (sáng 9-5 theo giờ Việt Nam).
Tờ Wall Street Journal dẫn các nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Iran có thể nối lại đàm phán sớm nhất vào tuần tới tại thủ đô Islamabad của Pakistan, trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột giữa hai bên.
Theo nguồn tin, Washington và Tehran đang làm việc với các bên trung gian để xây dựng một bản ghi nhớ gồm 14 điểm, đóng vai trò khuôn khổ cho một tháng thương lượng ban đầu.
Dự thảo được cho là bao gồm các nội dung liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, việc hạ nhiệt căng thẳng tại eo biển Hormuz và phương án xử lý kho uranium làm giàu cấp độ cao của Tehran, trong đó có khả năng chuyển số uranium này sang một quốc gia khác.
Tuy nhiên nhiều bất đồng quan trọng vẫn chưa được giải quyết, đặc biệt là vấn đề nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran. Đây được xem là một trong những trở ngại lớn có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán.
Theo Đài CNN, lực lượng Hezbollah ngày 8-5 tuyên bố đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel, đánh dấu lần đầu tiên nhóm này công khai nhận trách nhiệm về một vụ tấn công xuyên biên giới kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực hồi giữa tháng 4.
Trong thông báo, Hezbollah cho biết đã phóng "loạt tên lửa tiên tiến" vào một căn cứ quân sự phía nam thành phố Nahariya ở miền bắc Israel. Nhóm này sau đó tiếp tục tuyên bố tấn công căn cứ quân sự Meron và sử dụng máy bay không người lái nhằm vào các phương tiện quân sự Israel tại Tayr Harfa, miền nam Lebanon.
Quân đội Israel xác nhận đã phát hiện nhiều vụ phóng từ Lebanon và đánh chặn được một số đầu đạn, trong khi các quả đạn khác rơi xuống khu vực trống, không gây thương vong.
