Mỗi sáng đi làm, chị Hồng (phường Gia Định, TP HCM) thường ghé quán ăn gần công ty rồi mua thêm ly cà phê mang đi. Nếu trước, một tô bún và ly cà phê chỉ tốn khoảng 60.000-75.000 đồng, nay chi phí đã lên gần 100.000 đồng.
“Từng món chỉ tăng 5.000-10.000 đồng nhưng cộng lại mỗi ngày tốn thêm khá nhiều”, chị nói.
Giá các món ăn sáng phổ biến tại nhiều tuyến đường ở TP HCM đều tăng so với năm trước. Tại một quán bún bò trên đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp, giá một tô loại thường tăng từ 40.000 đồng lên 50.000 đồng. Một quán cơm tấm ở phường Xuân Hòa hiện bán 45.000-55.000 đồng mỗi phần, cao hơn khoảng 10.000 đồng so với trước.
Không chỉ bữa sáng, nhiều loại đồ uống cũng lập mặt bằng giá mới. Tại một quán cà phê trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân Định, giá cà phê sữa tăng thêm 5.000 đồng lên 45.000 đồng một ly, trong khi các loại nước ép phổ biến ở mức 55.000-60.000 đồng. Một số thương hiệu như Phe La, The Coffee House và Phúc Tea tăng giá 5-10% đối với một số sản phẩm.
Theo chủ một số quán ăn, giá thịt heo, rau củ, gia vị cùng chi phí điện, nước và nhân công đều tăng trong những năm gần đây, khiến việc giữ nguyên giá bán ngày càng khó khăn.
Giá nhiều dịch vụ khác cũng tăng. Giá cắt tóc nam hiện phổ biến ở mức 50.000-120.000 đồng mỗi lần, cao hơn khoảng 5.000-10.000 đồng so với năm ngoái. Dịch vụ giặt sấy, giao đồ ăn hay gửi xe tại nhiều khu vực cũng tăng 5-20% trong 5 tháng đầu năm. Nếu năm ngoái, gói giặt sấy dưới 7 kg phổ biến ở mức khoảng 70.000 đồng, nay nhiều nơi đã tăng lên 90.000-99.000 đồng. Với dịch vụ giặt nhanh, sấy khô trong 6 giờ, mức giá cũng tăng từ khoảng 150.000 đồng lên 200.000 đồng mỗi lần.
Trong báo cáo chiến lược vĩ mô công bố tháng 5, Công ty Chứng khoán MB (MBS) nhận định mặt bằng giá trong nước tiếp tục chịu sức ép, trong đó có áp lực từ chi phí logistics. Trên thực tế, chi phí đi lại và giao nhận – những khoản phát sinh gần như mỗi ngày tại đô thị – cũng đã tăng. Từ cuối tháng 4, các nền tảng gọi xe như Grab, be đồng loạt điều chỉnh phí và giá cước một số dịch vụ. Nhiều doanh nghiệp chuyển phát cũng áp thêm phụ phí nhiên liệu.
Chi phí vui chơi, giải trí cũng cao hơn trước. Tại một khu vui chơi ở phường Thông Tây Hội, chị Loan, chủ cơ sở, cho biết đã điều chỉnh giá nhiều trò chơi 20-30% so với năm ngoái, do chi phí mặt bằng, bảo trì, sửa chữa và thay mới thiết bị đều tăng. Nhiều phòng gym, lớp học kỹ năng và dịch vụ làm đẹp tại TP HCM cũng thay đổi giá để bù đắp chi phí mặt bằng, nhân sự và vận hành.
Mặt bằng giá dịch vụ tăng là hệ quả của áp lực chi phí đầu vào tích tụ thời gian dài, đặc biệt trong vài tháng qua, theo giới chuyên gia. Giá nhiên liệu, nguyên liệu, logistics, mặt bằng, nhân công cùng các yêu cầu tuân thủ về thuế, hóa đơn điện tử và tiêu chuẩn kinh doanh đều tăng, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán. Đây là xu hướng khó tránh của một nền kinh tế ngày càng minh bạch và chuẩn hóa hơn theo TS Đinh Thế Hiển.
Xu hướng này cũng phần nào được phản ánh trong số liệu của cơ quan thống kê. Bình quân 5 tháng đầu năm, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,64%; giao thông tăng 5,22%.
Tuy vậy, TS Đinh Thế Hiển phân tích, người dân không cảm nhận giá cả theo “rổ CPI” mà thông qua những khoản chi phát sinh hàng ngày như ăn sáng, cà phê, gọi xe hay giao hàng. Nhiều cơ sở kinh doanh thường điều chỉnh giá theo các mức làm tròn như 5.000-10.000 đồng mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ, khiến mức tăng cảm nhận của người tiêu dùng lớn hơn con số lạm phát chung.
Nhưng không phải mọi cơ sở kinh doanh đều tăng giá. Bà Trang, chủ quán bún riêu trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, cho biết đã ba năm giữ nguyên mức giá 25.000 đồng cho tô thường và 30.000-45.000 đồng cho các tô đầy đủ hơn. Giá cua đồng, thịt heo và nhiều nguyên liệu khác đã tăng 50-100% so với ba năm trước. Dù vậy, quán vẫn giữ nguyên giá nhờ sử dụng mặt bằng của gia đình và chủ yếu phục vụ khách trong khu dân cư.
“Khách đa số là người lao động quanh đây. Nếu tăng giá nhiều sẽ khó giữ khách nên tôi chấp nhận lời ít hơn trước”, bà nói.
Tuy nhiên, khi nhiều loại chi phí đầu vào cùng đi lên, doanh nghiệp sẽ càng khó giữ giá cả hơn. Với người tiêu dùng, mỗi khoản chi tiêu hàng ngày dù chỉ tăng vài nghìn đồng cũng có thể khiến ngân sách các hộ gia đình thay đổi đáng kể sau một tháng.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, tình trạng nguồn cung khan hiếm - yếu tố từng kìm hãm thị trường nhà ở của Úc trong những năm gần đây - đang bắt đầu đảo chiều.
Tuy nhiên thực tế này khi kết hợp với sụt giảm nhu cầu về nhà ở, lãi suất tăng, áp lực về khả năng chi trả và khả năng trả nợ ngày càng tăng đang đẩy thị trường bất động sản Úc rơi vào suy thoái.
Giám đốc nghiên cứu của Công ty dữ liệu bất động sản Cotality, ông Tim Lawless, cho biết thành phố Sydney và Melbourne đã bước vào giai đoạn đầu suy thoái được 5 tháng, trong khi các thành phố nhỏ hơn đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng chậm lại.
Trong tháng 4 vừa qua, giá nhà ở thủ đô Canberra chỉ tăng 0,2% và đang giảm dần. Giá nhà tại Sydney giảm 0,6% và hiện thấp hơn 1% so với mức đỉnh vào tháng 11 năm ngoái. Tại Melbourne, giá bất động sản cũng giảm 0,6% và đã thấp hơn 2,3% so với đỉnh lập hồi tháng 3-2022.
Theo nghiên cứu của Cotality, nguyên nhân suy giảm của thị trường bất động sản thường bao gồm các cú sốc toàn cầu, lãi suất tăng cao và các giai đoạn thắt chặt tín dụng, thay đổi trong chính sách tài khóa và các yếu tố khác như khả năng chi trả, tâm lý thị trường…
Nhà kinh tế độc lập Saul Eslake cũng cho rằng mức lãi suất cao hơn, cùng thái độ thận trọng hơn từ phía những người có dự định mua nhà do lo ngại hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột ở Trung Đông dẫn đến giá bất động sản giảm.
Theo chuyên gia này, không phải tăng trưởng dân số hay tỉ lệ hình thành hộ gia đình, mà chính số tiền người dân sẵn sàng và có khả năng chi trả mới là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến biến động giá cả bất động sản trong thời gian ngắn.
Hiện ngày càng có nhiều nhà được rao bán trên các sàn giao dịch bất động sản của Úc, với 39.319 căn được niêm yết trong 4 tuần tính đến đầu tháng 5 này, cao hơn 4,7% so với mức trung bình 5 năm.
Mặc dù vậy, Công ty Cotality lưu ý rằng số lượng nhà rao bán tăng là do nhu cầu của người mua giảm, chứ không phải do sự gia tăng nguồn cung mới trên thị trường.
Công ty này cũng nhấn mạnh những người mua nhà gần đây có khả năng phải đối mặt với rủi ro vốn chủ sở hữu âm do giá nhà giảm, hiện tượng xảy ra khi số dư nợ còn lại của một khoản vay (như thế chấp nhà hoặc vay mua ô tô) cao hơn giá trị thị trường hiện tại của tài sản thế chấp.
Đóng cửa phiên giao dịch 14/4, giá dầu Brent mất 4,6%, còn 94,8 USD một thùng. Dầu thô Mỹ WTI giảm 7,8%, còn 91,2 USD. Sang phiên 15/4, cả hai loại dầu này vẫn đang giảm nhẹ.
Thị trường đi xuống nhờ kỳ vọng Iran khôi phục đàm phán với Mỹ và Israel nhằm chấm dứt xung đột đang khiến eo biển Hormuz tê liệt. Đây là tuyến hàng hải lớn cho việc chuyên chở dầu thô và sản phẩm lọc dầu của thế giới.
"Có lẽ nhà đầu tư đang kỳ vọng sẽ có kết quả tốt hơn. Diễn biến hiện tại cũng đồng nghĩa sự gián đoạn đã được phản ánh hết vào thị trường rồi", John Kilduff - nhà phân tích tại Again Capital cho biết.
Ngày 14/4, Reuters trích nguồn tin cho biết các đoàn đàm phán của Mỹ và Iran có thể quay trở lại Islamabad trong tuần này. Một quan chức Mỹ khẳng định các bên vẫn tiếp tục trao đổi nhằm đạt được một thỏa thuận, trong khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tuyên bố các nỗ lực vẫn đang được triển khai.
Dù việc Mỹ - Iran có thể sắp khôi phục đàm phán đã xoa dịu sức ép lên giá, nhà đầu tư lại đang bỏ qua việc các thùng dầu bị mắc kẹt, Tamas Varga - nhà phân tích tại PVM Oil Associates cho biết.
Việc cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông bị tấn công và Iran phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất lịch sử. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết trong tháng 3, mỗi ngày thế giới mất 10 triệu thùng dầu.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 cho biết lệnh phong tỏa eo biển Hormuz sẽ được mở rộng về phía đông sang vịnh Oman và biển Arab. Dữ liệu theo dõi cho thấy hai tàu đã quay đầu trong eo biển khi lệnh phong tỏa bắt đầu có hiệu lực. Tuy nhiên, 3 tàu chở dầu liên quan đến Iran đã đi vào khu vực Vịnh và vẫn được phép tiếp tục hành trình, do điểm đến của chúng không phải là các cảng của Iran.
Giá vàng thế giới phiên 14/4 cũng tăng 100 USD lên 4.839 USD một ounce. Tin tức về khả năng đàm phán lần 2 giữa Mỹ và Iran đã giúp thị trường khởi sắc. Thời gian qua, giá vàng chịu sức ép khi xung đột Trung Đông kéo lạm phát lên cao, làm các ngân hàng trung ương ngần ngại hạ lãi suất. Môi trường lãi suất cao không có lợi cho kim loại quý.
Một nguyên nhân khác giúp giá vàng tăng là đồng đôla yếu đi trong phiên 14/4. USD mất giá giúp vàng rẻ hơn với người mua bằng các tiền tệ khác.
Mỗi sáng trước giờ vào ca, anh Nguyễn Văn Nam, công nhân may tại phường Bình Dương TP.HCM, lại tranh thủ lướt điện thoại để tìm thông tin về các dự án nhà ở xã hội.
Như rất nhiều hộ gia đình trẻ khác đang sống tại TP.HCM, anh cũng mong sẽ được mua một căn nhà, hoàn thành giấc mơ an cư.
Sau hơn 10 năm làm việc, vợ chồng anh tích góp được 400 triệu đồng. Số tiền ấy bước đầu có thể đủ để anh chị nghĩ đến việc vay thêm ngân hàng mua một căn nhà ở xã hội nhỏ. Nhưng nhiều năm qua, kế hoạch đó vẫn chưa thể bắt đầu.
"Có dự án là tôi hỏi ngay, nhưng hỏi xong lại thôi. Không biết còn suất hay không, rồi hồ sơ có đạt không. Có nơi để thông tin nhưng tôi không tài nào gọi mà được bắt máy", anh Nam nói. Với anh, trở ngại không còn là tiền, mà là cơ hội.
Trước cổng dãy dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM), chúng tôi gặp chị Ánh Nguyệt (ngụ quận Tân Phú cũ). Chị kể đọc báo thấy thông tin dự án nên muốn ghé sang "thử vận may".
"Đọc thông tin thấy dự án mở cổng đăng ký, tôi cũng đăng ký nhưng không biết hồ sơ có rơi rớt đâu không, cũng không ai trả lời. Mãi sau nghe tin dự án chưa mở bán, đợt đó chỉ mở cổng đăng ký để thăm dò nhu cầu. Thử vận may thôi chứ sao tôi thấy nhiêu khê quá", chị Nguyệt cười.
Câu chuyện này không hiếm ở TP.HCM, nơi đang có hàng triệu lao động đang tìm kiếm một chỗ ở ổn định mỗi ngày. Nhu cầu lớn, nhưng nguồn cung quá ít khiến việc mua nhà ở xã hội trở thành một cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Chỉ tính riêng dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (quận 10 cũ), khoảng 755 căn hộ được mở bán nhưng có hơn 12.000 hồ sơ đăng ký có nhu cầu. Tỉ lệ "chọi" lên đến 1/16 khiến nhiều người dù đủ điều kiện để nộp hồ sơ nhưng tất cả cũng chỉ là "thử vận may".
Một phần lý do khiến dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt "hot" bởi đây được xem là một trong những dự án có mức giá hấp dẫn hiếm hoi ngay tại khu vực trung tâm thành phố, với giá dự kiến khoảng 25 triệu đồng/m2 - thấp hơn đáng kể so với mặt bằng căn hộ thương mại cùng khu vực, phân khúc.
Nhu cầu tăng mạnh qua từng năm, trong khi nguồn cung cứ mãi hạn chế, cùng nhiều chi phí tăng đang khiến mặt bằng giá đang từng bước được thiết lập ở ngưỡng mới. Bởi thực tế, nhiều dự án nhà ở xã hội tại khu vực vùng ven hiện cũng đang tiệm cận ngưỡng giá mà chính dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt đang "chào" - khoảng 25 triệu đồng/m2.
Cụ thể, dự án nhà ở xã hội cao tầng Phúc Đạt Tân Uyên thuộc dự án khu nhà ở thương mại Phúc Đạt (phường Tân Hiệp, do Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Phúc Đạt làm chủ đầu tư) vừa bắt đầu mở bán với giá từ 22 triệu đồng/m2.
Tại khu vực tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, tỉnh Bình Dương cũ cũng cho thấy nhiều dự án nhà ở xã hội mới hiện ghi nhận mức giá phổ biến 20 - 25 triệu đồng/m2, tương đương mức giá một dự án nhà ở xã hội tại ngay trung tâm TP.HCM đang công bố.
Dự án nhà ở xã hội Thăng Long (phường Hòa Lợi) đang trong quá trình hoàn thiện, dự kiến sẽ bàn giao căn hộ vào cuối năm 2026, đã được Sở Xây dựng TP.HCM thẩm định mức giá bán 20,44 triệu đồng/m2.
Theo Giám đốc cao cấp Savills Sử Ngọc Khương, thị trường đang mất cân đối, khi các sản phẩm phục vụ nhu cầu thực chưa được phát triển tương xứng. Vì thế, cần đặt việc phát triển nhà ở xã hội trong một quy hoạch đô thị tổng thể, có nghĩa không thể xem phát triển như một phân khúc riêng lẻ.
Nhà ở xã hội sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu hạ tầng giao thông, dịch vụ công cộng và hệ sinh thái sống đi kèm.
Đồng thời, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn thuận lợi hơn. Khi chính quyền địa phương xem nhà ở xã hội là một nhiệm vụ phát triển đô thị, quá trình triển khai sẽ hiệu quả.
