Khách phản ứng vì giá vé vào khu du lịch Eo Gió tăng gần gấp đôi

Nhiều ý kiến tâm huyết để tái hiện một phần quá khứ huy hoàng của di tích hơn 1.000 năm tuổi đã được gợi mở tại hội thảo khoa học "Nghiên cứu bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật viện Đồng Dương" tổ chức ở Đà Nẵng ngày 15-5.

Di tích Phật viện Đồng Dương từng là trung tâm Phật giáo tiêu biểu của Vương quốc Champa cổ. Đồng thời là di sản có giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tôn giáo và khảo cổ học của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thực trạng di tích hiện nay đặt ra nhiều trăn trở đối với một di sản từng có vị thế đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Champa.

Bởi dù đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016, tuy nhiên công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích vẫn chưa tương xứng với tầm vóc vốn có. Trong đó chủ yếu dừng lại ở các giải pháp tạm thời, chưa hình thành được định hướng nghiên cứu và bảo tồn tổng thể, dài hạn, bền vững.

"Bảo tồn di sản không chỉ dừng ở việc gìn giữ dấu tích vật chất, mà cần hướng tới bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử, tinh thần và bản sắc cộng đồng, đồng thời hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững.

Chúng tôi hy vọng việc xây dựng một chiến lược tổng thể, dài hạn cho Phật viện Đồng Dương là yêu cầu cấp thiết, nhằm khẳng định và phát huy giá trị di sản trong dòng chảy văn hóa dân tộc và hội nhập quốc tế" - bà Thi nói.

Trước một phế tích chỉ còn lại một ngọn tháp đang chống chọi với mưa nắng, nhiều đại biểu đặt vấn đề ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phục dựng.

Theo hòa thượng Thích Truyền Khải, các công nghệ hiện đại như quét 3D, mô hình hóa kiến trúc, thực tế ảo (VR) hay thực tế tăng cường (AR) có thể giúp tái hiện không gian của những công trình đã bị hư hại hoặc mất dấu tích, đặc biệt phù hợp với di tích khảo cổ như Phật viện Đồng Dương.

Bởi hiện nay di tích này có rất nhiều tư liệu hình ảnh từ đầu thế kỷ trước, nhưng phần lớn kiến trúc nguyên gốc đã không còn tồn tại đầy đủ.

Thông qua các mô hình số, các nhà nghiên cứu có thể phân tích cấu trúc kiến trúc, so sánh với các công trình Champa cùng thời và từ đó đưa ra những giả thuyết khoa học về hình dạng ban đầu của quần thể Phật viện, từ đó giúp các nhà nghiên cứu có thể tiếp cận di tích dưới nhiều góc độ khác nhau.

Trong khi đó nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Tuấn, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa TP Đà Nẵng, cho rằng trong bối cảnh Đà Nẵng mới hiện nay, việc phát huy giá trị di tích cần gắn với việc phát triển du lịch theo hướng bền vững, có kiểm soát và phù hợp với đặc thù của di sản.

Ông cho rằng đối với Phật viện Đồng Dương, do tính chất là một phế tích khảo cổ có giá trị khoa học cao nhưng các thành phần kiến trúc còn lại tương đối ít ỏi, nên việc phát triển du lịch đại trà là không phù hợp.

Thay vào đó cần ưu tiên các loại hình du lịch chuyên biệt, có hàm lượng tri thức cao, như du lịch trải nghiệm văn hóa - lịch sử và du lịch kết hợp nghiên cứu.

"Tôi cho rằng có thể thiết lập các tuyến tham quan có tính liên kết vùng. Trong đó Đồng Dương được kết nối với Thánh địa Mỹ Sơn và các khu đền tháp Champa khác, qua đó hình thành một "hành lang di sản Champa".

Mô hình này cho phép đặt Đồng Dương trong một không gian văn hóa rộng lớn, giúp du khách tiếp cận di sản không chỉ như những điểm đến riêng lẻ, mà là một hệ thống liên hoàn, phản ánh đầy đủ hơn tiến trình lịch sử - văn hóa của Champa" - ông Tuấn nói.

Ông Tuấn đề xuất có thể khai thác hình thức du lịch hành hương như một hướng phát triển bổ trợ, thông qua việc xây dựng các công trình mang yếu tố Phật giáo hoặc tự viện nằm ngoài khu vực bảo vệ của di tích.

Giải pháp này vừa đáp ứng nhu cầu tâm linh của tín đồ và du khách, vừa đảm bảo không gây tác động đến cấu trúc nguyên gốc và tính xác thực của di tích...

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Danh sách do Giải thưởng Versailles (Prix Versailles) công bố hôm 15/6 tại trụ sở UNESCO. Đây là giải thưởng được tổ chức hàng năm từ 2015 nhằm tôn vinh những dự án kiến trúc đương đại xuất sắc trên toàn thế giới.

Trước khi lọt vào danh sách này, Techo đã gây chú ý với mức đầu tư hơn hai tỷ USD. Sân bay rộng 2.600 ha, nằm cách thủ đô Phnom Penh khoảng 20 km về phía nam, được Prix Versailles gọi là "biểu tượng của sự đổi mới, trường tồn và ổn định". Từ "Techo" cũng là tước hiệu mà nhà vua ban tặng cho các vị anh hùng từ 500 năm trước, đại diện cho ý chí bất khuất của người dân Khmer.

Được thiết kế bởi công ty kiến trúc Foster + Partners (Anh), sân bay Techo chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2025. Cơ sở hạ tầng của phi trường nổi bật với phần mái vòm bao phủ toàn diện. Kết cấu bên trong được thiết kế nhằm rút ngắn khoảng cách đi bộ từ khu vực trả khách đến các cửa khởi hành, đồng thời giúp du khách dễ định hướng di chuyển.

Phần mái gợn sóng được thiết kế theo dạng mô-đun nhô cao ở chính giữa tòa nhà, mô phỏng kiến trúc các cung điện, đền đài cổ của Campuchia. Trần nhà bên trong lấy cảm hứng từ nghệ thuật đan rổ truyền thống, mang lại cảm giác như một sản phẩm mây tre đan khổng lồ. Thiết kế này giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng hệ thống thông gió cơ học và ánh sáng nhân tạo. Cây hoa dẻ - quốc hoa của Campuchia - cũng được trồng đan xen khắp nhà ga.

Từng trải nghiệm tại sân bay Techo, Han Khim, một blogger du lịch người Campuchia, ấn tượng với cách các nhà thiết kế đã lồng ghép văn hóa quốc gia trong từng chi tiết nhỏ.

"Tôi thực sự tự hào khi bước vào đây", anh nói.

Luồng di chuyển của hành khách được tối ưu hóa theo đường thẳng một chiều, hệ thống biển chỉ dẫn rõ ràng và hạn chế tối đa việc phải đi ngược lộ trình. Sân bay đạt công suất phục vụ ban đầu 13 triệu lượt hành khách mỗi năm, dự kiến mở rộng lên 50 triệu lượt khách vào năm 2050.

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng 3/4, ông Triệu Hinh, trưởng thôn Lài Han, xã Xuân Dương cho biết người dân địa phương đã hỗ trợ một khách người Áo đi lạc trong rừng.

Trước đó, một người trong thôn đi tìm trâu và phát hiện có vết lốp xe trượt dài xuống một con dốc sâu vào khoảng chiều muộn ngày 31/3. Nghi ngờ có người ngã xe, gặp nạn, người dân đã báo tin để kêu gọi một nhóm đi tìm kiếm. Do trời tối, thông tin vị trí không rõ ràng, cuộc tìm kiếm trong phạm vi khoảng 1 km quanh khu vực không có kết quả.

Đến rạng sáng ngày 1/4, ông Triệu Văn Hội, người dân trong thôn thấy một nam du khách trước cửa nhà trong tình trạng tiều tụy, người xây xát. Do bất đồng ngôn ngữ, nam du khách Áo sử dụng Google dịch để giao tiếp, đồng thời quỳ xuống xin hỗ trợ.

Tuy nhiên, ông Hội không biết chữ nên không hiểu du khách nước ngoài viết gì. Ông lập tức gọi điện báo chính quyền thôn. Sau khi xác minh người đi lạc, ông Hinh cùng một số người dân đưa du khách đến nơi nghỉ ngơi và cung cấp đồ ăn.

"Thôn này vốn ở vị trí hẻo lánh nên ít người ngoài đến, không ngờ có người nước ngoài đi lạc tới đây", ông Hinh nói.

Chiếc xe nam du khách sử dụng được thuê ở Đà Nẵng. Người này ban đầu không định đến thôn Lài Han nhưng Google Maps chỉ sai đường, dẫn đến bị lạc. Nam du khách cho biết khoảng 15h ngày 31/3, chiếc xe máy của anh bị trượt bánh lao xuống một con dốc sâu. Do kỹ năng chạy xe địa hình và kỹ năng xử lý tình huống yếu, nam du khách không thể tự đưa xe lên. 17h, anh bỏ xe lại, tìm cách ra khỏi khu rừng. Rạng sáng hôm sau, anh tìm được nhà của anh Hội.

Chiếc xe máy được anh Hoàng Lăng Huy, sống ở Lạng Sơn, chuyên gia về xe địa hình, đến cứu hộ và đưa lên, gửi về Đà Nẵng. Theo anh Huy, chủ xe không đồng ý cho khách thuê thêm vì sợ nếu gặp sự cố tương tự sẽ khó giải quyết.

Nam du khách Áo sau đó đi cùng anh Huy về trung tâm Lạng Sơn và được dẫn đi tham quan một số điểm du lịch. Tới ngày 2/4, anh Huy lái ôtô đưa nam du khách Áo tới Hà Nội để kịp chuyến bay về nước.

"Thấy bạn chỉ có một mình nên tôi hỗ trợ luôn, không suy nghĩ nhiều", anh Huy cho biết.

Trước du khách người Áo, nhiều sự việc tương tự cũng từng xảy ra với khách quốc tế đến Việt Nam và tự thuê xe đi trekking theo chỉ dẫn của Google Map. Vào tháng 10/2025, hai du khách Hà Lan cũng dùng Google Maps để di chuyển và lạc hơn 5 km vào rừng sâu thôn Khe Me, Quảng Trị. Do đường lầy lội, một xe phân khối lớn rơi xuống suối khiến du khách bị thương và kẹt lại trong đêm tại khu vực mất sóng điện thoại.

Lực lượng công an xã Cồn Tiên cùng người dân đã phải huy động máy cày chuyên dụng, băng rừng trong mưa lớn để giải cứu. Trong thư cảm ơn, các du khách bày tỏ sự xúc động trước tấm lòng nồng hậu của người dân Việt Nam – những người đã xuất hiện kịp thời với "đèn pin và những nụ cười ấm áp" giữa hoàn cảnh tuyệt vọng.

Trước các sự cố của một số khách quốc tế, các chuyên gia du lịch mạo hiểm và đại diện lực lượng cứu hộ đưa ra ba lời khuyên cho du khách khi di chuyển tại vùng núi Việt Nam.

"Nguyên tắc 17h": Tuyệt đối không cố di chuyển trên các cung đường lạ sau 17h chiều. Bóng tối ở miền núi sụp xuống rất nhanh, đi kèm sương mù khiến việc định vị bằng mắt thường trở nên bất khả thi.

-"Đứng yên để được cứu": Nếu nhận thấy đường đi dần trở nên lầy lội hoặc quá dốc so với năng lực lái xe, du khách nên dừng lại ngay lập tức thay vì cố gắng vượt qua. Việc cố tình "mở đường" chỉ khiến xe sa lầy sâu hơn vào khu vực mất sóng viễn thông, gây khó khăn cho việc tìm kiếm.

Cuối cùng, ưu tiên "bản đồ chạy bằng cơm": Tại các bản làng xa xôi, Google Maps chỉ cập nhật quãng đường ngắn nhất mà không tính đến địa hình đất đá. Các chuyên gia khuyên du khách nên hỏi đường người dân địa phương hoặc thuê hướng dẫn viên bản địa. Trong trường hợp bất đồng ngôn ngữ, hãy chuẩn bị sẵn các thẻ thông tin ghi địa chỉ bằng tiếng Việt hoặc sử dụng các ứng dụng dịch thuật ngoại tuyến để duy trì sợi dây liên lạc với cộng đồng xung quanh.

Tú Nguyễn

Nguồn: https://vnexpress.net/khach-tay-cau-xin-ho-tro-khi-lac-trong-rung-lang-son-5058218.html