Ngày 18/6, Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh cho biết vừa tiếp nhận 3 bệnh nhân trong cùng một gia đình nhập viện sau khi ăn nấm mọc tự nhiên hái phía sau nhà.
Khai thác tiền sử bệnh theo người nhà, khoảng 100 gram nấm có màu nâu sẫm, hình dáng giống nấm mối được hái về chế biến cho bữa tối. Khoảng 3 giờ sau khi ăn, cả 3 người đều xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Khi nhập viện, các bệnh nhân vẫn tỉnh táo nhưng có biểu hiện rối loạn tiêu hóa rõ rệt. Các bác sĩ nhận định đây là nhóm triệu chứng ngộ độc xuất hiện sớm, thường xảy ra trong vòng dưới 6 giờ sau khi ăn nấm.
Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết người bệnh vẫn cần được theo dõi chặt chẽ vì không loại trừ khả năng trong bữa ăn có lẫn nhiều loại nấm khác nhau, trong đó có những loại chứa độc tố gây tổn thương gan, thận hoặc hệ thần kinh.
Ngành y tế khuyến cáo người dân không sử dụng nấm mọc tự nhiên, kể cả khi có hình dạng giống nấm ăn được.
Điều đáng nói theo thống kê của Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã ghi nhận 8 trường hợp rối loạn tiêu hóa liên quan đến ăn nấm, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm trước. Số ca nhập viện có xu hướng gia tăng từ đầu mùa mưa, đặc biệt trong các tháng 5 và 6.
Qua điều tra dịch tễ và khai thác bệnh sử, nguyên nhân chủ yếu được xác định là do người dân sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên, không xác định được chủng loại và nguồn gốc.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý hái và sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên nếu không xác định chính xác loài, bởi nhiều loại nấm độc có hình dạng rất giống nấm ăn được.
Khi xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, chóng mặt hoặc rối loạn ý thức sau khi ăn nấm, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Từ 7h30', cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày, thuộc Điểm Y tế Thạch Bàn (Trung tâm y tế phường Long Biên) bắt đầu đón người dân tới thăm khám.
Từ 7h30', cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày, thuộc Điểm Y tế Thạch Bàn (Trung tâm y tế phường Long Biên) bắt đầu đón người dân tới thăm khám.
Bà Kim Chi, 68 tuổi, được con gái chở đến và hẹn chiều sẽ đến đón. Từ sảnh, bà được nhân viên y tế hỗ trợ đưa vào thang máy để đi khám sức khỏe ban đầu, trước khi lên phòng sinh hoạt chung.
Bà Kim Chi, 68 tuổi, được con gái chở đến và hẹn chiều sẽ đến đón. Từ sảnh, bà được nhân viên y tế hỗ trợ đưa vào thang máy để đi khám sức khỏe ban đầu, trước khi lên phòng sinh hoạt chung.
Một số người cao tuổi khác đã đến từ sớm. Các điều dưỡng hướng dẫn các cụ tham gia trò chơi ném bóng nhựa vào khay. Bà Chi thi đấu cùng bà Lan, 79 tuổi. Mỗi lúc có quả bóng vào trúng khay, hai bà lại nở nụ cười trong tiếng vỗ tay tán thưởng từ nhân viên.
Một số người cao tuổi khác đã đến từ sớm. Các điều dưỡng hướng dẫn các cụ tham gia trò chơi ném bóng nhựa vào khay. Bà Chi thi đấu cùng bà Lan, 79 tuổi. Mỗi lúc có quả bóng vào trúng khay, hai bà lại nở nụ cười trong tiếng vỗ tay tán thưởng từ nhân viên.
Cạnh đó là trận đấu cờ cá ngựa của một nhóm khác.
Trong buổi sáng, người cao tuổi tham gia nhiều hoạt động khác nhau như hát karaoke, vẽ tranh, đọc sách, đánh cờ vua, cờ tướng hay chơi bài tam cúc.
Cạnh đó là trận đấu cờ cá ngựa của một nhóm khác.
Trong buổi sáng, người cao tuổi tham gia nhiều hoạt động khác nhau như hát karaoke, vẽ tranh, đọc sách, đánh cờ vua, cờ tướng hay chơi bài tam cúc.
"Các hoạt động này giúp kích thích trí não, tăng khả năng vận động tinh và tạo môi trường giao tiếp. Người cao tuổi được tháo gỡ tâm lý cô đơn, làm chậm quá trình lão hóa và phòng tình trạng sa sút trí tuệ", ThS.BS Nguyễn Khắc Thúy, giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên, nói.
"Các hoạt động này giúp kích thích trí não, tăng khả năng vận động tinh và tạo môi trường giao tiếp. Người cao tuổi được tháo gỡ tâm lý cô đơn, làm chậm quá trình lão hóa và phòng tình trạng sa sút trí tuệ", ThS.BS Nguyễn Khắc Thúy, giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên, nói.
Đây là cơ sở dưỡng lão bán trú công lập đầu tiên do trạm y tế vận hành tại Việt Nam. Khai trương từ 6/6, đến nay cơ sở đón hơn 100 lượt người, một số đăng ký sinh hoạt cả ngày.
Đây là cơ sở dưỡng lão bán trú công lập đầu tiên do trạm y tế vận hành tại Việt Nam. Khai trương từ 6/6, đến nay cơ sở đón hơn 100 lượt người, một số đăng ký sinh hoạt cả ngày.
Hà Nội có 1,2 triệu người cao tuổi. Hệ thống dưỡng lão công lập và tư nhân đáp ứng 3-5% nhu cầu. Ở các gia đình, con cháu đi làm, đi học cả ngày, người già ở nhà một mình, ăn uống qua loa, có nguy cơ cao gặp sự cố sức khỏe.
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc sớm có giải pháp "chống cô đơn" cho người cao tuổi, thành phố Hà Nội đã thí điểm mô hình dưỡng lão bán trú công lập tại 6 điểm. Long Biên vận hành đầu tiên; năm phường (Việt Hưng, Đống Đa, Tây Hồ, Quốc Oai, Bồ Đề) đang chuẩn bị.
Hà Nội có 1,2 triệu người cao tuổi. Hệ thống dưỡng lão công lập và tư nhân đáp ứng 3-5% nhu cầu. Ở các gia đình, con cháu đi làm, đi học cả ngày, người già ở nhà một mình, ăn uống qua loa, có nguy cơ cao gặp sự cố sức khỏe.
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc sớm có giải pháp "chống cô đơn" cho người cao tuổi, thành phố Hà Nội đã thí điểm mô hình dưỡng lão bán trú công lập tại 6 điểm. Long Biên vận hành đầu tiên; năm phường (Việt Hưng, Đống Đa, Tây Hồ, Quốc Oai, Bồ Đề) đang chuẩn bị.
Cơ sở này được tận dụng từ Trung tâm giáo dục thường xuyên bị dôi dư sau sáp nhập địa giới hành chính.
Phường Long Biên có 8.700 người cao tuổi (chiếm 13% dân số). Khảo sát cho thấy gần 70% người cao tuổi mắc bệnh mạn tính (tim mạch, huyết áp, tiểu đường, xương khớp) và 9% suy giảm chức năng, mất tự chủ sinh hoạt.
Theo bác sĩ Thúy, cơ sở đặt mục tiêu trước mắt phục vụ tối đa 40 cụ mỗi ngày theo hình thức bán trú. Mức phí dự kiến từ 5 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng. Khoản này dùng để trang trải tiền ăn, điện nước và thuê nhân sự phụ trợ, mang tính chất phi lợi nhuận.
Cơ sở này được tận dụng từ Trung tâm giáo dục thường xuyên bị dôi dư sau sáp nhập địa giới hành chính.
Phường Long Biên có 8.700 người cao tuổi (chiếm 13% dân số). Khảo sát cho thấy gần 70% người cao tuổi mắc bệnh mạn tính (tim mạch, huyết áp, tiểu đường, xương khớp) và 9% suy giảm chức năng, mất tự chủ sinh hoạt.
Theo bác sĩ Thúy, cơ sở đặt mục tiêu trước mắt phục vụ tối đa 40 cụ mỗi ngày theo hình thức bán trú. Mức phí dự kiến từ 5 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng. Khoản này dùng để trang trải tiền ăn, điện nước và thuê nhân sự phụ trợ, mang tính chất phi lợi nhuận.
Bên cạnh mức phí bằng khoảng 1/2 - 1/3 dưỡng lão bán trú tư nhân, trung tâm có lợi thế do trực thuộc Trạm Y tế phường. Cơ sở hiện sử dụng 17 nhân sự được trưng dụng từ các khoa phòng, vừa thực hiện chuyên môn khám chữa bệnh thông thường, vừa kiêm nhiệm chăm sóc các cụ; đồng thời kết nối trực tiếp với Bệnh viện Đa khoa Đức Giang để nhanh chóng xử lý trong các tình huống cấp cứu.
Bên cạnh mức phí bằng khoảng 1/2 - 1/3 dưỡng lão bán trú tư nhân, trung tâm có lợi thế do trực thuộc Trạm Y tế phường. Cơ sở hiện sử dụng 17 nhân sự được trưng dụng từ các khoa phòng, vừa thực hiện chuyên môn khám chữa bệnh thông thường, vừa kiêm nhiệm chăm sóc các cụ; đồng thời kết nối trực tiếp với Bệnh viện Đa khoa Đức Giang để nhanh chóng xử lý trong các tình huống cấp cứu.
Một ngày ở cơ sở bán trú của người cao tuổi trải qua nhiều hoạt động. Ngay khi mới đến, các cụ được đo huyết áp, nhịp tim và rà soát thuốc uống. Sau đó, họ tập dưỡng sinh, tập thiết bị ngoài sân và chơi các trò vận động nhẹ nhàng.
Bữa trưa lúc 11h có thực đơn được tính toán kỹ về lượng calo, đảm bảo dinh dưỡng cho người mắc bệnh tiểu đường, huyết áp. Đến chiều, các cụ tập yoga và bài tập chống ngã của tổ chức JICA (Nhật Bản). Trung tâm còn có phòng y học cổ truyền để ngâm chân, xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu cho các cụ.
Một ngày ở cơ sở bán trú của người cao tuổi trải qua nhiều hoạt động. Ngay khi mới đến, các cụ được đo huyết áp, nhịp tim và rà soát thuốc uống. Sau đó, họ tập dưỡng sinh, tập thiết bị ngoài sân và chơi các trò vận động nhẹ nhàng.
Bữa trưa lúc 11h có thực đơn được tính toán kỹ về lượng calo, đảm bảo dinh dưỡng cho người mắc bệnh tiểu đường, huyết áp. Đến chiều, các cụ tập yoga và bài tập chống ngã của tổ chức JICA (Nhật Bản). Trung tâm còn có phòng y học cổ truyền để ngâm chân, xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu cho các cụ.
Sự ra đời của cơ sở này đang mang lại niềm vui cho nhiều người cao tuổi và gia đình trên địa bàn.
Bà Lê Thị Thanh, 68 tuổi (bên phải), sống một mình bằng tiền cho thuê trọ. Hai con định cư ở nước ngoài. Khi trung tâm mở cửa, bà đến tham gia. "Ở đây có môi trường sinh hoạt, được chăm sóc sức khỏe. Tôi trải nghiệm trước, cuối tuần sẽ báo cho các con vui", bà nói.
Bà Lê Thị Lan (bên trái) sống cùng con cháu nhưng vì người trẻ đi làm nên bà quanh quẩn trong nhà, buổi trưa bà thường "có gì ăn nấy". Từ khi đến đây, bà cho biết làm quen được nhiều bạn mới và rất thích được ngâm chân, xoa bóp. Lo lắng lớn nhất của bà là đôi lúc nghĩ đến chuyện "không có người trông nhà".
Sự ra đời của cơ sở này đang mang lại niềm vui cho nhiều người cao tuổi và gia đình trên địa bàn.
Bà Lê Thị Thanh, 68 tuổi (bên phải), sống một mình bằng tiền cho thuê trọ. Hai con định cư ở nước ngoài. Khi trung tâm mở cửa, bà đến tham gia. "Ở đây có môi trường sinh hoạt, được chăm sóc sức khỏe. Tôi trải nghiệm trước, cuối tuần sẽ báo cho các con vui", bà nói.
Bà Lê Thị Lan (bên trái) sống cùng con cháu nhưng vì người trẻ đi làm nên bà quanh quẩn trong nhà, buổi trưa bà thường "có gì ăn nấy". Từ khi đến đây, bà cho biết làm quen được nhiều bạn mới và rất thích được ngâm chân, xoa bóp. Lo lắng lớn nhất của bà là đôi lúc nghĩ đến chuyện "không có người trông nhà".
Anh Nguyễn Văn Hà (ở tổ 10) có mẹ là bà Nguyễn Thị Múi, 82 tuổi. Hơn hai năm trước, bà ngã nên anh đón mẹ từ quê lên chăm sóc. "Mẹ bị cắt tuyến giáp, phải uống thuốc đúng giờ. Nhiều lần tôi về thấy 8h30 mẹ chưa ăn, chưa uống thuốc, trí nhớ suy giảm nên lo", anh nói.
Làm việc cách nhà 6 km, mỗi trưa anh về nấu cơm ăn cùng mẹ rồi trở lại cơ quan. Từng khảo sát viện dưỡng lão tư nhân nhưng e ngại chi phí, khi biết phường có cơ sở bán trú, anh đã đăng ký cho mẹ. Sau vài ngày, con cháu nhận thấy mẹ vui vẻ, cởi mở hơn.
"Ở nhà bà tiếc tiền không bật điều hòa, vào đây mát mẻ nên giờ về nhà đã đồng ý bật để ngủ. Chiều về bà vui vẻ kể các hoạt động ở lớp", người con chia sẻ.
Anh Nguyễn Văn Hà (ở tổ 10) có mẹ là bà Nguyễn Thị Múi, 82 tuổi. Hơn hai năm trước, bà ngã nên anh đón mẹ từ quê lên chăm sóc. "Mẹ bị cắt tuyến giáp, phải uống thuốc đúng giờ. Nhiều lần tôi về thấy 8h30 mẹ chưa ăn, chưa uống thuốc, trí nhớ suy giảm nên lo", anh nói.
Làm việc cách nhà 6 km, mỗi trưa anh về nấu cơm ăn cùng mẹ rồi trở lại cơ quan. Từng khảo sát viện dưỡng lão tư nhân nhưng e ngại chi phí, khi biết phường có cơ sở bán trú, anh đã đăng ký cho mẹ. Sau vài ngày, con cháu nhận thấy mẹ vui vẻ, cởi mở hơn.
"Ở nhà bà tiếc tiền không bật điều hòa, vào đây mát mẻ nên giờ về nhà đã đồng ý bật để ngủ. Chiều về bà vui vẻ kể các hoạt động ở lớp", người con chia sẻ.
Người cao tuổi tập yoga và bài tập chống ngã tại cơ sở chăm sóc bán trú thuộc Trung tâm y tế phường Long Biên.
Tin Gốc: Vnexpress
Trên website chính thức, Bộ Y tế Argentina cùng ANMAT (cơ quan tương đương FDA) đã công bố khung pháp lý mới đối với các sản phẩm thuốc lá và nicotine.
Theo đó, nước này bãi bỏ lệnh cấm kéo dài nhiều năm đối với thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN), chuyển sang mô hình quản lý dựa trên đăng ký, kiểm soát và giám sát.
Cơ quan y tế nước này thừa nhận các biện pháp cấm đoán tuyệt đối đã vô tình thúc đẩy thị trường phi pháp phát triển với các sản phẩm không rõ nguồn gốc và tiềm ẩn rủi ro cao hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Vì vậy, khung pháp lý mới hướng tới việc tăng cường kiểm soát thông qua các công cụ như đăng ký sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và giám sát y tế, qua đó vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vừa nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.
Theo quy định, mỗi danh mục sản phẩm phải thực hiện đăng ký thông qua hệ thống điện tử, đi kèm hồ sơ kỹ thuật đầy đủ và chi tiết. Khi hồ sơ hợp lệ được nộp, cơ quan quản lý có trách nhiệm cấp số đăng ký trong vòng 5 ngày làm việc, cho phép sản phẩm được thương mại hóa ngay sau đó, một quy trình được đánh giá là nhanh và có tính dự đoán cao.
Mặc dù giấy phép đăng ký có hiệu lực trong 5 năm và có thể gia hạn, cơ chế này vẫn duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ của cơ quan chức năng. Việc đăng ký có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi bất cứ lúc nào nếu phát hiện vi phạm quy định, đảm bảo tính tuân thủ liên tục.
Hồ sơ đăng ký yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ các thông tin quan trọng, bao gồm: công thức sản phẩm với cam kết pháp lý, kết quả phân tích phát thải và độc tính, chứng nhận chất lượng từ nhà sản xuất, bằng chứng đã được phê duyệt tại ít nhất một thị trường tham chiếu, kế hoạch phân phối, cũng như nội dung nhãn mác và quảng cáo dự kiến.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp nâng cao tiêu chuẩn kiểm soát sản phẩm, mà còn tăng cường minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong suốt vòng đời sản phẩm.
Trước tình trạng leo thang và ngày càng phức tạp của thị trường ngầm, đặc biệt tại các quốc gia áp dụng lệnh cấm thuốc lá mới như Úc, Ấn Độ, Thái Lan, Singapore, Mexico… cuộc đua giành lại quyền kiểm soát thị trường đang ngày càng gia tăng.
Từ thực tế đó, Argentina rút ngắn thời hạn cấp phép xuống chỉ còn 5 ngày để nhanh chóng đưa sản phẩm hợp pháp ra thị trường, giúp thu hẹp chợ đen. Đồng thời, tại Mỹ, FDA cũng đang thúc đẩy cải cách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và nâng cao hiệu quả kiểm soát.
Một trong những điểm nóng gây tranh cãi là việc FDA chuyển hướng trong cách tiếp cận với thuốc lá không khói, bao gồm việc xem xét và cấp phép một số sản phẩm có mùi hương. Quyết định này đã làm gia tăng quan điểm khác biệt giữa các bên: từ cơ quan quản lý, chính quyền, cho tới các tổ chức y tế công và ngành công nghiệp. Điều này đặt ra thách thức cho lãnh đạo mới khi phải cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và thực tiễn thị trường.
Trên thực tế, sự phát triển thị trường ngầm đối với các sản phẩm thuốc lá mới ngày càng tinh vi, đa dạng và có quy mô mang tính tổ chức, các rào cản trong quy trình phê duyệt trở thành những điểm nghẽn khi không theo kịp tốc độ thay đổi.
Đặc biệt gần đây nhất, quyết định thay đổi lãnh đạo của FDA của chính quyền Tổng thống Donald Trump bên cạnh việc thúc đẩy cải cách quy trình cấp phép đối với thuốc lá không khói được xem là tín hiệu cho thấy Mỹ đang tìm cách điều chỉnh mô hình quản lý theo hướng linh hoạt hơn, tập trung vào kiểm soát hiệu quả thay vì chỉ dựa vào các biện pháp hạn chế cứng nhắc.
Từ cuối năm 2025, FDA dần hoàn thiện khung quản lý đối với các sản phẩm không khói, dựa trên thẩm định khoa học khắt khe về dữ liệu sức khỏe, hành vi sử dụng và nguy cơ gây nghiện.
Tổng thống Donald Trump nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ đối với việc đẩy nhanh quy trình phê duyệt của FDA dành cho các sản phẩm này, đồng thời đánh giá đây là lựa chọn thay thế tiềm năng cho người hút thuốc trưởng thành.
Trong suốt các năm qua, FDA đang cho thấy hiệu quả vượt trội trong nỗ lực bảo vệ thế hệ trẻ thông qua các biện pháp thực thi và giáo dục nghiêm ngặt (như nâng độ tuổi mua thuốc lá lên 21 vào năm 2019 và bắt buộc kiểm tra căn cước với người dưới 30 tuổi từ năm 2024).
Theo khảo sát quốc gia về thuốc lá thanh thiếu niên (NYTS) năm 2025, tỷ lệ sử dụng TLNN ở học sinh Mỹ chỉ còn 0,7%. Song song đó, chiến dịch "The Real Cost" được FDA ghi nhận đã ngăn chặn khoảng 348.000 – 587.000 thanh thiếu niên bắt đầu hút thuốc trong giai đoạn từ năm 2014 - 2016.
Cũng trong năm 2025, FDA cùng Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã ngăn chặn hơn 6 triệu TLĐT trái phép, trị giá hơn 120 triệu USD, nhập khẩu vào nước này.
Trong bối cảnh các loại tội phạm xuyên quốc gia như buôn lậu, rửa tiền, buôn người hay lừa đảo ngày càng tinh vi và đe dọa an ninh xã hội, nhiều quốc gia đang ưu tiên siết chặt kiểm soát trên toàn bộ thị trường. Hành động thực tiễn chính là hành lang pháp lý phù hợp đáp ứng những nhu cầu hợp pháp như sử dụng thuốc lá để tránh vô tình làm gia tăng gánh nặng quản lý và thúc đẩy hoạt động phi pháp. Cách tiếp cận này đã được một số quốc gia áp dụng gần đây như Argentina, Bangladesh và Đài Loan (Trung Quốc), nhằm cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quản lý hiệu quả thị trường.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Bên cạnh cơ hội học tập, kết nối, thể hiện bản thân, môi trường số đặt ra bài toán như: bắt nạt trực tuyến đến xâm hại, bóc lột tình dục và nhiều hệ lụy khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Lê Hồng Loan - Trưởng Chương trình bảo vệ trẻ em (UNICEF Việt Nam) - nhấn mạnh: "Công nghệ có thể "ảo" nhưng tổn hại đối với trẻ em là hoàn toàn có thật!".
* Trẻ em ngày càng hiện diện nhiều hơn trên không gian mạng, theo bà, đâu là những nguy cơ các em phải đối mặt?
- Vài thập kỷ qua, đời sống trẻ em Việt Nam đã thay đổi sâu sắc, khỏe hơn, được học tập nhiều hơn, tiếp cận dịch vụ y tế tiến bộ, điều kiện sống tốt hơn cùng với sự xuất hiện của không gian mạng. Khảo sát do UNICEF, Interpol và ECPAT hồi năm 2022 cho thấy khoảng 89% trẻ em Việt Nam từ 12-17 tuổi sử dụng Internet, riêng nhóm 14-15 tuổi lên tới 93%.
Điều đó cho thấy Internet không chỉ là công cụ phụ trợ mà là một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của trẻ. Môi trường số mở ra nhiều cơ hội học tập, tiếp cận tri thức song cũng tiềm ẩn mang những rủi ro mới, phức tạp hơn. Khoảng cách số giữa trẻ vùng sâu vùng xa hoặc gia đình thu nhập thấp chưa có điều kiện tiếp cận Internet khiến các em bị bỏ lỡ cơ hội học tập, thiếu kỹ năng số cần thiết nên dễ bị tổn thương khi vào mạng.
Một rủi ro phổ biến là bắt nạt trực tuyến. Nếu hành vi này trước đây chủ yếu diễn ra trong lớp học hay khu dân cư thì nay chỉ một bức ảnh, clip hay bình luận ác ý có thể lan truyền tốc độ rất nhanh trên mạng xã hội. Trẻ có thể bị công kích, xúc phạm, đe dọa bởi cả người lạ lẫn bạn bè để lại tổn thương tâm lý kéo dài.
* Nguyên nhân của thực trạng này chủ yếu xuất phát từ đâu, thưa bà?
- Có nhiều nguyên nhân nhưng trước hết là độ vênh giữa tốc độ phát triển công nghệ và khung pháp luật. Công nghệ và tội phạm mạng thay đổi rất nhanh trong khi một số quy định chưa theo kịp chuẩn mực quốc tế khiến việc phòng ngừa và bảo vệ nạn nhân gặp khó khăn.
Doanh nghiệp công nghệ không phải lúc nào cũng đặt trẻ ở vị trí trung tâm. Tăng trưởng người dùng đôi khi được ưu tiên hơn việc thiết kế an toàn, xác minh độ tuổi, bảo vệ dữ liệu hay cơ chế phát hiện, gỡ bỏ nhanh nội dung xâm hại.
Phụ huynh, giáo viên chưa nhận diện đầy đủ rủi ro trên mạng. Trẻ được tiếp cận Internet sớm nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu đối thoại và quy tắc an toàn rõ ràng. Chưa kể cơ chế phát hiện sớm, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân chưa đủ mạnh khiến nhiều vụ việc không được xử lý kịp thời.
* Từ góc nhìn của UNICEF, Việt Nam đã có bước đi nào đáng ghi nhận trong câu chuyện này?
- Việt Nam đã xây dựng khung pháp luật và chính sách tương đối toàn diện về bảo vệ, chăm sóc và thúc đẩy quyền trẻ em. Cách tiếp cận đang dần chuyển từ xử lý khi sự việc xảy ra sang phòng ngừa sớm, lấy trẻ em làm trung tâm, phù hợp Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em mà Việt Nam phê chuẩn cách đây 35 năm.
Việt Nam cũng sớm coi không gian mạng là một phần môi trường sống của trẻ em, thúc đẩy an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và giáo dục kỹ năng số theo hướng tiệm cận quốc tế. Dấu mốc quan trọng là Việt Nam đã đăng cai lễ ký Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vào tháng 10-2025.
Đây là hiệp ước toàn cầu đầu tiên tập hợp các quốc gia cùng hành động phòng, chống tội phạm mạng, trong đó có các điều khoản mạnh mẽ nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
* UNICEF có những khuyến nghị gì để Việt Nam làm tốt hơn việc bảo vệ trẻ em?
- Thực tế là tốc độ phát triển công nghệ nhanh hơn khả năng thích ứng của hệ thống bảo vệ trẻ em, các thủ đoạn trên mạng ngày càng tinh vi. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hợp tác và điều phối đa ngành là chìa khóa vì việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số hoàn toàn không đơn giản.
Tôi cho rằng các doanh nghiệp công nghệ cần xây dựng môi trường số an toàn ngay từ khâu thiết kế, phù hợp lứa tuổi và có cơ chế phát hiện, chặn lọc, gỡ bỏ nội dung xâm hại, đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ cha mẹ quản lý việc sử dụng Internet của trẻ. Phụ huynh và thầy cô cần được trang bị để hiểu rõ rủi ro sao cho đồng hành với trẻ tốt hơn thay vì cấm đoán.
Trường học nên tích hợp giáo dục an toàn số, kỹ năng công dân số và ứng xử nhân văn trên mạng vào chương trình học. Việt Nam cũng cần tăng cường hệ thống phát hiện, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân bao gồm đường dây nóng, dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tâm lý - xã hội thân thiện với trẻ.
Nguồn: https://tuoitre.vn/bat-nat-truc-tuyen-khong-gian-ao-ton-hai-voi-tre-la-that-2026040108585744.htm