Số liệu của Bộ Thương mại Mỹ vừa cho biết doanh số bán lẻ tăng 0,9% trong tháng 5, cao hơn dự báo 0,5% theo khảo sát các nhà kinh tế của Reuters. Sau khi loại trừ tác động lạm phát, doanh số vẫn tăng khoảng 0,4%.
So với cùng kỳ 2025, doanh số bán lẻ tháng 5 tăng 6,9%. Kết quả này trái ngược với chỉ số niềm tin người tiêu dùng gần đây giảm mạnh vì lo ngại lạm phát.
Về cơ cấu, doanh số ôtô tăng 1,2%, bán hàng trực tuyến tăng 1,5%; đồ nội thất tăng 1%. Các cửa hàng chăm sóc sức khỏe, thời trang, đồ thể thao, nhạc cụ và sách cũng ghi nhận tăng trưởng.
“Tăng trưởng vượt dự báo và trên diện rộng trong doanh số bán lẻ cho thấy người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu mạnh mẽ, bất chấp giá xăng tăng cao”, chuyên gia kinh tế trưởng của Nationwide, Kathy Bostjancic, nhận định.
Doanh số bán lẻ tích cực và việc làm tăng trưởng cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn khá vững vàng, bất chấp cú sốc giá dầu xung đột Iran, theo Bộ Thương mại.
Hôm 17/6, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất cơ bản 3,5-3,75%. Fed đánh giá hoạt động kinh tế Mỹ đang “mở rộng với tốc độ vững chắc bất chấp mức độ bất định cao” liên quan đến xung đột Trung Đông.
Giải thích tăng trưởng thị trường bán lẻ, một số nhà kinh tế cho rằng người dân Mỹ có thể đã nghĩ rằng giá nhiên liệu tăng chỉ là tạm thời. Giá xăng tại Mỹ từng vọt lên mức cao nhất bốn năm do chiến sự Trung Đông, nhưng sau đó hạ nhiệt và tuần này đã giảm xuống dưới 4 USD mỗi gallon.
Đà tăng của thị trường chứng khoán, các khoản hoàn thuế cũng hỗ trợ chi tiêu. “Các khoản hoàn thuế lớn và giảm thuế tổng thể cho hộ gia đình năm nay, kết hợp với tăng trưởng việc làm gần đây giúp giảm bớt tác động tiêu cực từ giá xăng tăng cao”, bà Kathy, chỉ ra.
Yếu tố khác được chỉ ra là động lực tiêu dùng vẫn chủ yếu đến từ nhóm thu nhập cao, trong khi tác động lạm phát đè nặng hơn lên các hộ thu nhập thấp. Thực tế, doanh thu từ nhà hàng và quán bar – thường được xem là thước đo quan trọng về sức khỏe tài chính hộ gia đình, giảm 0,1% tháng trước.
Cuối tuần qua, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump hôm 17/6 nói vẫn có thể nối lại chiến dịch không kích nếu Tehran không “hành xử đúng mực”.
Ông Gus Faucher, Kinh tế trưởng của PNC Financial Services, vẫn cho rằng tiêu dùng thời gian tới đang nghiêng về hướng tiêu cực.
“Phần lớn sức mạnh hiện đến từ thị trường chứng khoán. Nếu cổ phiếu công nghệ điều chỉnh, các hộ gia đình thu nhập cao sẽ cắt giảm chi tiêu. Ngoài ra, nếu xung đột tại Trung Đông tái bùng phát, giá năng lượng có thể tăng thêm và Fed nhiều khả năng tăng lãi suất thay vì cắt giảm”, ông cảnh báo.
Dữ liệu của Bank of America Institute cho biết chưa có dấu hiệu các hộ gia đình phải vay nợ để duy trì chi tiêu. Nhưng nhiều người mua sắm thường xuyên hơn, nhằm tìm kiếm các chương trình giảm giá.
Theo khảo sát của NerdWallet, 35% người Mỹ định sử dụng tín dụng để trang trải ít nhất một phần chi tiêu tháng này. Bà Elizabeth Renter, chuyên gia kinh tế cấp cao của NerdWallet, cảnh báo đây không phải giải pháp bền vững. “Nếu người dân tiếp tục tăng chi tiêu nhưng dựa vào thẻ tín dụng trong bối cảnh áp lực chi phí sinh hoạt cao, khoản nợ phát sinh có thể trở nên khó kiểm soát”, bà nói.
Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) nêu đề xuất trên, nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện trong cao điểm nắng nóng.
Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương ban hành cuối tháng 4, giờ cao điểm được dồn vào buổi tối từ 17h30 đến 22h30 hàng ngày, còn thấp điểm 0-6h.
Thay đổi này hiện vẫn chưa được Bộ Công Thương áp dụng trong thực tế, nên giờ cao điểm vẫn chia làm 2 khung như trước (9h30-11h30 và 17h-22h hàng ngày, trừ chủ nhật), còn thấp điểm 22h-4h.
NSMO đề xuất áp dụng ngay trong tháng 6 khung giờ cao điểm mới (17h30-22h30) và thấp điểm (0h-6h) hàng ngày, trừ chủ nhật. Điều này là bởi hệ thống điện miền Bắc và cả nước chịu thách thức lớn khi ảnh hưởng hiện tượng El Nino, nắng nóng diễn ra trên diện rộng, nhu cầu dùng điện tăng cao và có xu hướng chuyển sang khung giờ tối (20h-23h). Mức này cao hơn cả cao điểm ban ngày, gây áp lực lớn tới công tác điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia.
Chẳng hạn, ngày 15/5, công suất phụ tải toàn quốc đã lập kỷ lục mới ở mức 54.654 MW, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng điện tiêu thụ đạt 1,152 tỷ kWh, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Đây là mức công suất, sản lượng điện tiêu thụ điện lớn nhất từng được ghi nhận, theo NSMO.
Bên cạnh đó, khung giờ cao điểm tối cũng là giai đoạn hệ thống chịu áp lực rất lớn, do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, nhiều nhà máy thủy điện nhỏ cũng không đủ nước để phát điện.
Các khung giờ sử dụng điện là căn cứ quan trọng để tính giá điện theo thời gian. Thông thường, giờ cao điểm có giá cao nhất, thấp điểm có giá thấp nhất, nhằm khuyến khích khách hàng dịch chuyển nhu cầu tiêu thụ điện.
Khung giờ cao, thấp điểm áp dụng chủ yếu với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh theo biểu giá điện theo thời gian sử dụng. Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện trên toàn hệ thống đang áp dụng cơ chế này, liên quan trực tiếp đến đo đếm, lập hóa đơn và thanh toán điện năng.
Về đợt nắng nóng gay gắt tuần 23-27/5, NSMO dự báo công suất sử dụng điện miền Bắc xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn gần 10% so với mức kỷ lục ghi nhận hôm 15/5. Hệ thống điện dự kiến phải huy động cao nguồn khí LNG và các tổ máy chạy dầu có giá thành cao từ Nhiệt điện Ô Môn, nhà máy điện Thủ Đức, Cần Thơ.
Đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia khuyến nghị người dân, doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng trong những ngày nắng nóng, nhằm đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn, và tối ưu chi phí cho người sử dụng.
Thị trường chứng khoán ngày 18/6 ghi nhận diễn biến tích cực khi lực cầu gia tăng mạnh ở nhóm vốn hóa lớn, giúp VN-Index tăng 24,27 điểm, đóng cửa tại 1.830,47 điểm. Thanh khoản trên HoSE đạt hơn 17.429 tỷ đồng.
Tuy nhiên, thị trường xuất hiện tình trạng "xanh vỏ đỏ lòng" khi có tới 205 mã giảm giá và chỉ 97 mã tăng, trong đó có 7 mã tăng trần.
Điểm nhấn nổi bật nhất của phiên đến từ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup khi đồng loạt bứt phá mạnh và trở thành động lực chính kéo VN-Index tăng điểm.
Cổ phiếu VIC của Tập đoàn Vingroup tăng hết biên độ lên 205.400 đồng/cổ phiếu. Đây cũng là mã đóng góp lớn nhất cho đà tăng của VN-Index, gây ảnh hưởng vượt trội so với phần còn lại của thị trường.
Theo sau là VHM của Vinhomes tăng trần, đóng cửa tại 144.400 đồng/cổ phiếu và là cổ phiếu có tác động tích cực lớn thứ hai lên chỉ số.
Cổ phiếu VRE của Vincom Retail cũng tăng trần lên 30.100 đồng/cổ phiếu. Bên cạnh đó, VPL tăng 1,9%, góp phần củng cố sức mạnh cho nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup.
Sự bứt phá đồng loạt của bộ ba VIC, VHM và VRE đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh lên toàn thị trường, giúp nhóm bất động sản trở thành tâm điểm giao dịch trong phiên.
Ngoài nhóm Vingroup, cổ phiếu PC1 của Tập đoàn PC1 cũng gây chú ý khi tăng trần lên 21.250 đồng/cổ phiếu. Mã này cũng là một trong những cổ phiếu được khối ngoại mua ròng mạnh nhất trong ngày.
Ở chiều ngược lại, áp lực điều chỉnh xuất hiện tại một số cổ phiếu nhóm ngân hàng và công nghệ, chứng khoán. Tuy nhiên, mức giảm không đủ lớn để ảnh hưởng đến xu hướng tăng chung của thị trường.
Dù thị trường tăng mạnh, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng. Giá trị bán ròng đạt khoảng 1.900 tỷ đồng.
FPT là cổ phiếu bị khối ngoại bán ròng mạnh nhất thị trường. Ngoài ra, VHM, VCB, TCB, VPB, SHB và CTG, STB cũng nằm trong nhóm chịu áp lực bán đáng kể từ nhà đầu tư nước ngoài.
Ở chiều mua ròng, VIC dẫn đầu danh sách, tiếp đến là PC1 và ACB. Dòng tiền ngoại đổ vào VIC góp phần củng cố đà tăng trần của cổ phiếu này trong phiên giao dịch.
Ba thập kỷ tăng giá liên tục đã biến bất động sản thành "tín ngưỡng" của người Anh. Mua nhà không chỉ là nhu cầu ở, mà đó là chiến lược tích lũy tài sản, là thước đo địa vị, là kế hoạch hưu trí. Nhưng niềm tin đó đang rạn nứt, và những vết rạn ngày càng khó che đậy.
Những con số đã xác nhận điều đó. Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), kể từ năm 1982, giá nhà (sau khi điều chỉnh theo lạm phát) tại Anh tăng không dưới 300% - tốc độ tăng trưởng không có đối thủ trong nhóm G7. Nhưng đà tăng đó đã đảo chiều.
Theo dữ liệu của Nationwide, giá nhà thực tế đã giảm gần như liên tục kể từ đầu năm 2022 và hiện mất 17,4%, đưa giá nhà về xấp xỉ mức của năm 2003. Kể từ năm 2022, Anh ghi nhận mức giảm giá nhà theo giá trị thực lớn thứ ba trong nhóm G7.
Nhu cầu mua nhà đang bị bóp nghẹt từ nhiều phía. Đầu năm 1996, một căn nhà trung bình có giá bằng 2,2 lần lương (tính theo năm) của người mua nhà lần đầu, còn hiện nay tỉ lệ đó đã lên tới 4,7 lần. Lãi suất thế chấp khuếch đại thêm áp lực đó.
Từ tháng 1-2022 đến tháng 7-2023, lãi suất trung bình của khoản vay thế chấp kỳ hạn hai năm tăng từ 1,64% lên 6,22%, đẩy khoản trả hằng tháng từ 754 bảng lên 1.285 bảng - tương đương 45% thu nhập của một người bình thường. Lãi suất sau đó hạ dần, và đến tháng 2-2026 - trước khi xung đột tại Iran bùng phát - đã xuống còn 3,97%.
Nhưng cuộc xung đột đã đẩy giá năng lượng tăng vọt, làm dấy lên lo ngại về một làn sóng lạm phát mới, kéo lãi suất leo thang trở lại, lên 5%. Điều đó đồng nghĩa người mua nhà phải dành khoảng 37% thu nhập để trả nợ, cao hơn gần 10 điểm phần trăm so với mức 28% trước đại dịch.
Phía cung cũng không kém phần u ám. Doanh số bán nhà tại vùng England giảm 7% trong 12 tháng tính đến tháng 3-2026. Lượng bất động sản đang chào bán hiện ở mức cao nhất trong vòng 11 năm trở lại đây.
Làn sóng chủ nhà cho thuê rút lui khỏi thị trường ngày càng rõ nét, với khoảng 700 căn nhà cho thuê được đưa lên sàn rao bán mỗi ngày, tăng 28% so với hai năm trước.
Tại phân khúc cao cấp, theo dữ liệu của Coutts Bank, chiết khấu tại các khu bất động sản hạng sang ở London đã lên mức cao nhất trong bảy năm: riêng quý 1 năm nay, một nửa số bất động sản cao cấp nhất buộc phải hạ giá chào bán, với mức giảm bình quân 12%.
Savills - một trong những tập đoàn tư vấn và môi giới bất động sản lâu đời nhất thế giới (có trụ sở chính tại Anh) cho biết giá nhà tại những khu vực đắt đỏ nhất thủ đô đã mất khoảng 25% so với đỉnh năm 2014.
Các tổ chức không còn giữ được giọng lạc quan. Deutsche Bank cảnh báo giá nhà danh nghĩa có thể giảm từ 3 - 5% trong năm nay. Savills vừa hạ dự báo từ mức tăng 2% xuống mức giảm 2% do tác động của cuộc xung đột tại Iran.
Tại London, nơi khả năng chi trả bị thắt chặt nhất, mức giảm ước lên tới 4%. Ông Lucian Cook, Trưởng bộ phận nghiên cứu nhà ở của Savills, lý giải: "Đó là phản ánh trực tiếp của triển vọng tăng trưởng kinh tế yếu hơn trong năm nay, tác động đến tâm lý người tiêu dùng, cộng với lãi suất thế chấp cao hơn dự kiến và khả năng lãi suất cơ bản của Ngân hàng Trung ương Anh sẽ tiếp tục tăng".
Oxford Economics dự báo giá nhà tăng 1,2% năm nay và 0,8% năm tới, nhưng nhà kinh tế Adam Slater chỉ ra rằng tính theo giá trị thực, đó vẫn là mức giảm 5% trong hai năm.
Hệ quả kinh tế vĩ mô mới là điều thực sự đáng lo. Bất động sản không chỉ là nơi ở, mà là trụ cột của toàn bộ cấu trúc tiêu dùng và tín dụng của nền kinh tế Anh. Các hộ gia đình nắm giữ khoảng 5.500 tỉ bảng bất động sản sau khi trừ nợ thế chấp - chiếm 40% tổng tài sản, gấp ba lần tài sản tài chính như cổ phiếu và trái phiếu.
Một nghiên cứu của Ngân hàng Trung ương Anh phân tích hàng triệu khoản vay thế chấp cho thấy lãi suất giảm một điểm phần trăm đẩy giá nhà lên 6%, và kéo tiêu dùng tăng 3% trong sáu tháng tiếp theo.
Ông Paul Cheshire, giáo sư tại Trường Kinh tế London (LSE), chỉ ra căn nguyên: động lực chính của nhu cầu nhà ở là thu nhập tăng, nhưng thu nhập tại Anh thực sự không tăng kể từ năm 2008. Ông cũng lưu ý rằng giá trị đất chiếm tới 70% giá trị nhà tại Anh, tỉ lệ cao nhất trong OECD.
Và chính cấu trúc đó, theo ông John Muellbauer, nhà kinh tế tại Đại học Oxford, đã khiến nền kinh tế "vô cùng kém hiệu quả" khi dòng vốn bị hút vào bất động sản đầu cơ thay vì các tài sản sản xuất.
Ông Lucian Cook đúc kết: "Khi thị trường bất động sản yếu, nền kinh tế cũng yếu và ngược lại".
