Trước khi làm nhân viên văn phòng, chị Vương Thu Hương có thời gian dài ở nhà chăm con và không tham gia BHXH. Khi quay lại thị trường lao động ở tuổi trung niên, chị bắt đầu lại từ đầu với công việc chuyên viên văn phòng, thu nhập ổn định nhưng không cao.
Mỗi ngày của chị Hương bắt đầu từ sáng sớm với lịch họp dày đặc, xử lý hồ sơ, tổng hợp báo cáo và theo sát tiến độ công việc đến cuối giờ chiều. Công việc đều đặn nhưng áp lực không nhỏ, trong khi mức lương hiện tại của chị chỉ hơn 8,5 triệu đồng/tháng.
Với mức thu nhập này, mỗi tháng chị đóng BHXH chưa đến 900.000 đồng, khiến chị không khỏi băn khoăn về quyền lợi lâu dài. “Tôi dự tính năm tới đủ 15 năm đóng BHXH là có thể nghỉ hưu theo quy định mới, nhưng thu nhập hiện tại chỉ ở mức trung bình, khi về hưu áp lực chi tiêu, đặc biệt là chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe, sẽ trở thành gánh nặng”, chị Hương chia sẻ.
Theo quy định hiện hành, lao động nữ đóng đủ 15 năm BHXH sẽ được hưởng 45% mức bình quân tiền lương đóng. Nếu lấy mức lương hiện tại của chị Hương khoảng 8,5 triệu đồng/tháng để ước tính, thì lương hưu mỗi tháng chỉ vào khoảng gần 3,8 triệu đồng. Trên thực tế, do mức bình quân tiền lương được tính cho toàn bộ quá trình đóng BHXH, trong đó nhiều năm trước có thu nhập thấp hơn, nên con số này có thể còn thấp hơn.
“Tính ra mỗi tháng nhận chưa đến 4 triệu đồng thì rất khó xoay xở, nếu không có sự điều chỉnh về mức đóng hoặc thời gian đóng, nhiều người lao động như tôi sẽ rơi vào tình cảnh lương hưu không đủ đảm bảo mức sống tối thiểu”, chị Hương bày tỏ.
Tương tự, chị Vũ Ngọc Anh (Hà Nội) cho biết, khi nghe tin Nhà nước cho giảm năm đóng BHXH từ 20 năm xuống 15 năm để được nhận lương hưu chị mừng lắm vì mình sắp đủ điều kiện để về hưu, nhưng chị lại lo vì mức lương hưu thấp, có thể sẽ phải bán hàng online hoặc đi làm thêm để có thêm thu nhập.
“Ai cũng muốn đóng BHXH ở mức cao để được hưởng lương cao nhưng rất khó vì cơ quan chỉ đóng theo lương cơ bản, không phải tổng thu nhập”, chị Ngọc Anh nói.
Theo BHXH Việt Nam, trong nhiều năm qua, điều kiện phải đóng đủ 20 năm BHXH mới được hưởng lương hưu đã trở thành rào cản với nhiều người lao động, đặc biệt là nhóm tham gia muộn hoặc có quá trình đóng gián đoạn. Không ít trường hợp dù đã đóng nhiều năm nhưng vẫn phải nhận BHXH một lần, đồng nghĩa rời khỏi hệ thống an sinh khi về già.
Luật BHXH năm 2024 đã điều chỉnh thời gian đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm, nhằm mở rộng diện bao phủ và tạo cơ hội cho nhiều người đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đại diện BHXH Việt Nam cho rằng, việc giảm thời gian đóng tối thiểu đã trực tiếp tháo gỡ “nút thắt”, giúp gia tăng đáng kể số người có thể tiếp cận lương hưu, phù hợp với thực tế thị trường lao động có nhiều biến động.
Trước lo ngại mức hưởng sẽ thấp khi thời gian đóng ngắn, cơ quan này cho rằng cách nhìn này chưa đầy đủ. Bởi ngoài khoản lương hưu hằng tháng, người hưởng còn được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng cao, giúp giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao.
Bên cạnh đó, người hưởng lương hưu còn được đảm bảo các chế độ tử tuất như trợ cấp mai táng, trợ cấp cho thân nhân. Lương hưu cũng được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế nhằm đảm bảo giá trị thực.
Theo các chuyên gia, với nhóm lao động trung niên, lao động tự do hoặc tham gia BHXH không liên tục, quy định mới mang lại cơ hội “ở lại hệ thống”, thay vì bị loại bỏ như trước đây.
Dù vậy, nguyên tắc “đóng – hưởng” vẫn là cốt lõi của chính sách. Người tham gia đóng càng cao, thời gian càng dài thì mức lương hưu càng lớn. Việc giảm thời gian xuống 15 năm không nhằm khuyến khích tham gia ngắn hạn, mà mở rộng cơ hội tiếp cận, trong khi người lao động vẫn nên duy trì đóng lâu dài để tối ưu quyền lợi khi về già.
Theo BHXH Việt Nam, trong năm 2025, số người hưởng BHXH một lần giảm 24,43% so với năm 2024. Trong 2 tháng đầu năm 2026, con số này tiếp tục giảm 28,29% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều năm trước đó, tình trạng rút BHXH một lần có xu hướng gia tăng. Các chuyên gia nhận định, người lao động đang dần cân nhắc kỹ hơn, lựa chọn ở lại hệ thống để đảm bảo an sinh lâu dài.
Ngày 19-5, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Vũ Đức Nhuần - Chủ tịch UBND xã Sơn Điền (Lâm Đồng) - cho biết những ngày qua tại khu vực đèo Gia Bắc, quốc lộ 28 có mưa lớn.
Theo ông Nhuần, ảnh hưởng của mưa lớn những ngày qua khiến mặt đường đoạn từng bị sạt lở từ năm trước ở đèo Gia Bắc trở nên nhão, lầy lội, gây nguy hiểm cho xe cộ qua lại.
Vì vậy ông Nhuần khuyến cáo người dân trong thời gian này hạn chế đi lại qua đoạn đèo Gia Bắc.
Vị Chủ tịch UBND xã Sơn Điền cho biết thêm, đây không phải là sạt lở mới, mà do lớp đất đá tồn đọng từ các vụ sạt lở năm trước gặp mưa nên sạt trượt.
"Vừa rồi HĐND tỉnh Lâm Đồng ban hành nghị quyết thu hồi 5,4ha đất rừng để phục vụ sửa chữa những điểm hư hỏng do sạt lở từ năm trước.
Các đơn vị thi công múc lớp đất phía mái ta luy dương thì gặp mưa lớn. Lớp đất dôi dư này gặp mưa trở nên nhão, tràn xuống mặt đường, chứ không phải sạt lở mới", ông Nhuần nói.
Trước đó, tháng 1-2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp khắc phục sạt lở đoạn Km43+500 - Km60+000 quốc lộ 28, xã Sơn Điền.
Đây là những đoạn bị sạt lở, hư hỏng mặt đường, ta luy dương và ta luy âm từ những cơn mưa cuối năm 2025.
Quốc lộ 28 dài khoảng 300km, nối từ trung tâm vùng Bình Thuận cũ lên Di Linh (Lâm Đồng cũ) và vùng Gia Nghĩa (Đắk Nông cũ). Nay toàn tuyến nằm trong tỉnh Lâm Đồng mới sau sáp nhập.
Tuyến quốc lộ 28 nhỏ hẹp, có nhiều đoạn đèo dốc quanh co, nằm sâu trong rừng già và hay xuất hiện sạt lở vào mùa mưa.
Như Thanh Niên đã thông tin, trao đổi cùng PV mới đây, PGS-TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở y tế TP.HCM, cho biết tình trạng quá tải tại các bệnh viện (BV) tuyến cuối đến nay vẫn là thách thức rất lớn.
Theo ông Tăng Chí Thượng cho biết mặc dù ngành y tế tiếp tục mở rộng quy mô cơ sở khám, chữa bệnh nhưng mức "cung" tăng thì "cầu" cũng tăng theo. Ví dụ BV Ung bướu hay BV Bình Dân, dù đã có cơ sở mới nhưng cũng thu hút thêm rất nhiều người bệnh nhờ chất lượng chuyên môn ngày càng cao. Đây là quá tải do người dân tin tưởng tìm đến, khác với quá tải do thiếu năng lực chuyên môn, ông khẳng định.
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM cũng cho rằng một nguyên nhân quan trọng khác là mô hình phát triển y tế trước đây tập trung nhiều vào khu vực nội đô. Người dân có xu hướng vượt tuyến, tập trung vào một số BV lớn, trong khi năng lực của các cơ sở vùng ven, cửa ngõ hoặc tuyến dưới chưa đồng đều.
"Không thể giải quyết bài toán quá tải chỉ bằng cách xây thêm vài tòa nhà BV. Phải tái cấu trúc toàn bộ hệ thống y tế TP.HCM theo hướng đa tầng - đa cực - đa trung tâm", PGS-TS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh.
Ông Thượng cho biết định hướng của Sở Y tế TP.HCM không chỉ dừng ở việc "cấp thêm mặt bằng" mà còn phải chuyển sang cách tiếp cận mới: phân bổ lại người bệnh hợp lý trong toàn hệ thống. Người bệnh mắc các bệnh thông thường, bệnh mạn tính ổn định sẽ được quản lý tốt hơn ngay từ y tế cơ sở và các BV đa khoa khu vực.
Thông cảm với sức ép rất lớn từ nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân đối với hệ thống y tế TP.HCM, bạn đọc (BĐ) Đức Cường Hồ đề nghị: "Giải tỏa quá tải BV cần tách nhóm nhu cầu giữa khám bệnh và chữa bệnh, song song với việc tăng cường bác sĩ, máy móc cho BV tuyến phường xã để nhận các trường hợp khám sức khỏe tổng quát, định kỳ. Kết quả khám được liên thông, không phải làm lại khi lên tuyến trên. Như vậy, người dân chủ động phân bổ nhu cầu khám hay chữa bệnh".
BĐ thuy mai son nêu ý kiến: "Cần lên lịch cho các bác sĩ giỏi luân phiên về trực tại BV ngoại thành, kể cả liên kết khám, chữa bệnh tại các BV ngoại tỉnh, người dân biết đến thì tự khắc sẽ giảm tải".
BĐ Duy Vũ cho rằng định hướng phát triển "đa tầng - đa cực - đa trung tâm" của ngành y tế TP.HCM đã chạm đến nút thắt thực chất của tình trạng quá tải ở các BV tuyến trên: "Trung tâm y tế, cơ sở khám chữa bệnh ở phường, xã rất to và đẹp, nhưng người dân vẫn chưa an tâm "gửi gắm" vào đó. Tại sao như vậy? Tại vì tâm lý người dân đã vô tình gắn khái niệm BV tuyến trên, tuyến dưới vào chung với chất lượng, chuyên môn, năng lực…".
Chia sẻ những tín hiệu đáng hy vọng khi hệ thống BV tại TP.HCM liên tục đưa nhiều cơ sở mới vào hoạt động, BĐ Thuy Le nhận xét: "Sau BV Ung bướu, đến BV Mắt, BV Tai mũi họng… được giao thêm cơ sở mới. Điều này có nghĩa là đội ngũ các y bác sĩ vững tay nghề cũng được giao thêm trọng trách, địa bàn".
Đa số BĐ đánh giá cao nỗ lực mở rộng cơ sở vật chất tại nhiều BV trên địa bàn TP.HCM. BĐ Trường Lưu nêu: "Con đường để giảm tải BV tuyến trên hẳn còn rất dài, nhưng với định hướng đúng đắn, thực hiện quyết liệt, hình ảnh mới của ngành y tế TP.HCM sẽ rất đáng chờ đợi". Tán thành, BĐ Phạm Ngọc Quyết nhắn nhủ: "Hy vọng với sự mở rộng các cơ sở khám chữa bệnh, người dân sẽ được phục vụ nhanh chóng, hiệu quả hơn, đồng thời mở ra cơ hội đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, góp phần đưa TP.HCM trở thành trung tâm y tế lớn mạnh trong khu vực".
"Không ai muốn ốm đau bệnh tật cả, vậy nên khi có nhu cầu thăm khám, ai cũng hy vọng chi phí hợp lý, mau khỏi bệnh. Mong là những nhận định, chia sẻ của người đứng đầu ngành y tế thành phố cũng như của BĐ Báo Thanh Niên sẽ sớm trở thành hiện thực", BĐ Trịnh Cường gửi gắm.
Tuyến đường nhựa rộng khoảng 30 m dẫn vào khu dân cư Phúc Long (xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh) bất ngờ bị rào chắn bởi các hộ dân. Sự việc khiến hàng chục hộ dân "mắc kẹt" trong việc vận chuyển hàng hóa.
Nhiều người dân đã đổ tiền tỉ vào mua đất tại khu dân cư Phúc Long từ nhiều năm trước, nay rơi vào cảnh dở khóc dở cười, trong đó có ông T. và bà L. Nhớ lại thời điểm đó, ông T. chua chát: "Lúc môi giới dẫn đi xem đất, tôi thấy con đường nhựa thênh thang, rộng hơn 30 m, nối thẳng từ quốc lộ 1 vào dự án. Cứ ngỡ hạ tầng này của chủ đầu tư đã hoàn thiện pháp lý, ai ngờ đó lại là đất thuê của dân để làm đường tạm".
Bà L. cũng chung nỗi niềm khi việc kinh doanh tại nhà bị đình trệ hoàn toàn kể từ khi các hộ dân có đất trên tuyến đường này tiến hành rào chắn. "Giờ có muốn mua vật tư để xây nhà cũng không được vì tuyến đường xe tải có thể di chuyển đã bị rào lại. Thật sự, tôi không nghĩ con đường nhựa rộng đến 30 m mà được làm trên đất thuê của người dân địa phương", bà L, bức xúc.
Theo tìm hiểu, nguồn cơn của sự việc bắt đầu từ năm 2009, khi dự án mở rộng Khu công nghiệp Phúc Long được chấp thuận. Do gặp khó khăn trong công tác thu hồi đất, chủ đầu tư đã chọn giải pháp "đi tắt" là thỏa thuận thuê lại đất của 4 hộ dân từ năm 2010 để làm đường kết nối vào dự án khu dân cư Phúc Long.
Sự việc trở nên căng thẳng khi hợp đồng thuê đất hết hạn năm 2024. Khi đó, quyền lợi giữa chủ đất và doanh nghiệp không còn tìm được tiếng nói chung, người dân đã thực hiện quyền định đoạt trên phần đất có chủ quyền của mình bằng cách dựng rào chắn để gây áp lực cho nhà đầu tư Phúc Long.
Đáng nói, dù chính quyền địa phương đã nhiều lần hòa giải, nhưng vì đây là đất nông nghiệp (làm đường) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cá nhân.
Việc sử dụng một tuyến đường thuê mướn đất để làm "mặt tiền" cho dự án khu dân cư Phúc Long đã đẩy người mua đất đối mặt với rủi ro mất lối đi.
Việc rào đường ảnh hưởng hơn 30 hộ dân (bên trong khu dân cư Phúc Long hơn 20 hộ, bên ngoài khu dân cư khoảng 10 hộ).
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên về vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Mỹ Yên, cho biết địa phương đã nắm bắt sát sao và đang phối hợp xử lý theo hướng hài hòa nhất. Tuy nhiên, ông Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra những diễn biến mới khiến việc duy trì tuyến đường tạm này không còn khả thi.
Theo ông Hùng, thực tế một phần diện tích đất liên quan hiện đã nằm trong phạm vi quy hoạch của dự án đường tỉnh 830E - một công trình giao thông trọng điểm của tỉnh Tây Ninh khởi công từ năm 2023. Đến ngày 17.3.2026, UBND tỉnh đã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi một phần diện tích đất liên quan đoạn đường bị rào chắn, trong đó có khu vực đang được sử dụng làm đường hiện hữu để bàn giao mặt bằng cho dự án đường tỉnh 830E, chậm nhất là giữa tháng 4.2026. Hiện, việc người dân rào chắn đường trên đất của mình là điều không thể can thiệp được.
Tuy nhiên, quan điểm của lãnh đạo xã Mỹ Yên rất rõ ràng: Việc "đóng" tuyến đường cũ không chỉ đơn thuần do tranh chấp giữa người dân và doanh nghiệp, mà còn là bước chuyển tất yếu để phục vụ hạ tầng cấp tỉnh. UBND tỉnh Tây Ninh đã giao nhiệm vụ cho xã Mỹ Yên phải xử lý dứt điểm, vận động người dân bàn giao mặt bằng chậm nhất vào ngày 15.4 để phục vụ thi công.
Trước mắt, để giải quyết việc đi lại cho người dân khu dân cư Phúc Long, chính quyền địa phương đã chủ động xây dựng phương án phân luồng giao thông thay thế. Theo đó, người dân sẽ di chuyển qua hẻm 2, kết nối vào khu di tích lịch sử Võ Công Tồn để ra quốc lộ 1. Tuyến đường bê tông này có bề rộng 3,5 m, đủ để việc di chuyển thông thường của người dân.
