Ngày 21/7, tại lễ tổng kết Chương trình số 14 về phối hợp hoạt động khoa học và công nghệ giữa hai Bộ giai đoạn 2021-2025, Bộ Công an cho biết hai bên đã đạt nhiều kết quả quan trọng.
Trong đó, các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trực tiếp phục vụ quá trình xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Hoạt động nghiên cứu khoa học được đánh giá góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo, làm chủ công nghệ của đội ngũ khoa học trong lực lượng Công an, hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; góp phần thúc đẩy hình thành và phát triển công nghiệp an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng, có khả năng phục vụ cả nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia và phát triển kinh tế – xã hội.
Tại sự kiện, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng công tác phối hợp “có nhiều chuyển biến mạnh mẽ, ngày càng thực chất, hiệu quả và đi vào chiều sâu”.
Bộ trưởng cho biết hai bên duy trì cơ chế phối hợp đồng bộ từ xây dựng thể chế, xác định nhiệm vụ, bố trí nguồn lực đến tổ chức triển khai, đánh giá kết quả. Các đơn vị chức năng cũng thường xuyên trao đổi, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang hỗ trợ các đơn vị thuộc Bộ Công an triển khai nghiên cứu 18 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia.
“Nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng trực tiếp, hiệu quả vào thực tiễn công tác công an”, Bộ trưởng nói, nhắc đến một số ví dụ như hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhận dạng khuôn mặt; hệ thống giám sát, phân tích dữ liệu phục vụ phòng chống tội phạm công nghệ cao; nền tảng bảo đảm an ninh mạng…
Trong lĩnh vực tiêu chuẩn, hai bên thẩm định và công bố 55 tiêu chuẩn quốc gia và thẩm định, có ý kiến đối với 10 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; phối hợp phê duyệt kế hoạch xây dựng 8 tiêu chuẩn quốc gia về an ninh mạng.
Với lĩnh vực đo lường, hai Bộ kiểm định, hiệu chuẩn trên 8.700 phương tiện, thiết bị đo phục vụ công tác của lực lượng công an nhân dân.
Còn với lĩnh vực chứng nhận hợp quy và thử nghiệm, hai bên chứng nhận hợp quy cho 36 kiểu loại thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái; đồng thời chứng nhận hợp quy cho 5 kiểu loại thiết bị thuộc hệ thống giám sát bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
“Có thể khẳng định, Chương trình số 14 giữa hai Bộ không chỉ góp phần nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Công an nhân dân mà còn đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cũng đánh giá hai Bộ đã phối hợp chặt chẽ trong tham mưu hoàn thiện thể chế; xây dựng, triển khai chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại vào công tác công an.
Trong bối cảnh mới, ông nhấn mạnh sự phối hợp cần được nâng lên tầm cao. “Vừa phối hợp triển khai hiệu quả các hoạt động khoa học công nghệ góp phần nâng cao tiềm lực an ninh quốc gia, thực hiện tự chủ chiến lược về an ninh, trật tự, vừa bảo đảm thực hiện đúng đắn và thắng lợi chủ trương chiến lược của Đảng về đột phá phát triển khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đẩy lùi, vô hiệu hóa mọi nguy cơ, thách thức”, ông nói.
Tại sự kiện, hai Bộ ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030. Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị hai bên tiếp tục hoàn thiện thể chế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó ưu tiên các cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), thu hút chuyên gia đầu ngành về công nghệ chiến lược nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết 57.
Ông nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị số, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57 của Bộ Công an và Tổ công tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ Khoa học và Công nghệ. Theo Bộ trưởng, hai bên cần tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt với các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và các dự án hợp tác quốc tế.
Bên cạnh đó, ông đề nghị tập trung triển khai ngay các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, đánh giá đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đồng thời cần sớm hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành để tạo ra các sản phẩm cụ thể.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cũng yêu cầu Công an các đơn vị, địa phương, ngay sau khi Chương trình phối hợp được hai Bộ ban hành, cần chủ động, quyết liệt trong xây dựng, ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện.
Ông cũng đề nghị các đơn vị trong Bộ Công an, công an các địa phương cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương để khắc phục khó khăn, tồn tại, triển khai hiệu quả các hoạt động nghiên ứng, ứng dụng KHCN phục vụ công tác công an.
“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và bảo đảm các nhiệm vụ phải có sản phẩm cụ thể, địa chỉ ứng dụng rõ ràng; đo lường, kiểm đếm được hiệu quả đầu ra để phục vụ trực tiếp yêu cầu công tác, chiến đấu của lực lượng Công an nhân dân”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Trong suốt 5 ván đấu, người hâm mộ được chứng kiến những màn đấu trí căng thẳng, các pha xử lý kỹ năng đẳng cấp cùng những khoảnh khắc giao tranh nghẹt thở đúng chất của hai đội tuyển hàng đầu thế giới. Hơn 2 triệu khán giả theo dõi cùng lúc đã được thưởng thức một trong những trận đấu hấp dẫn nhất mùa giải 2026.
Tuy nhiên, chỉ có một đội được quyền tiếp tục hành trình đến MSI và trong ngày mà phong độ đỉnh cao trở lại đúng lúc, Oner và Doran đã có màn trình diễn xuất sắc để xóa tan mọi hoài nghi. Kết hợp cùng sự ổn định của Faker, Peyz và Keria, T1 đã vượt qua Gen.G ở trận thứ năm nghẹt thở để giành tấm vé cuối cùng của LCK đến MSI 2026. Chiến thắng này không chỉ giúp T1 sát cánh cùng Hanwha Life Esports trên đấu trường quốc tế mà còn chính thức biến Gen.G từ nhà đương kim vô địch MSI trở thành cựu vương ngay trước thềm giải đấu.
Đối với Gen.G, đây là một cú sốc không hề nhỏ. Chỉ vài tháng sau thất bại 0-3 trước G2 Esports tại First Stand, đội tuyển của Chovy tiếp tục gục ngã ở trận đấu quyết định tấm vé đến MSI 2026. Từ nhà đương kim vô địch MSI, Gen.G giờ đây phải chứng kiến giải đấu giữa mùa diễn ra mà không có tên mình. Đây cũng là lần thứ hai liên tiếp trong năm 2026 họ thất bại ở thời điểm quan trọng nhất, đặt ra nhiều dấu hỏi về khả năng duy trì vị thế thống trị của đội tuyển này.
Ở chiều ngược lại, chiến thắng trước Gen.G mang ý nghĩa lớn với T1. Chỉ ít ngày trước, Faker và các đồng đội còn phải nhận thất bại trước Hanwha Life Esports trong trận tranh hạt giống số 1. Thế nhưng bằng bản lĩnh vốn có, đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử Liên Minh Huyền Thoại thế giới đã nhanh chóng đứng dậy để vượt qua thử thách khó khăn nhất trên con đường đến MSI.
Đánh bại đại kình địch trong một trận BO5 sinh tử không chỉ giúp T1 giải tỏa áp lực mà còn mang đến sự tự tin cần thiết trước thềm giải đấu quốc tế. Với việc MSI 2026 được tổ chức trên sân nhà Hàn Quốc, Faker cùng các đồng đội sẽ bước vào giải đấu với tư cách một trong những ứng viên sáng giá cho chức vô địch.
Quyết định số 2557 ban hành hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, có hiệu lực từ ngày 25/5, đặt ra các yêu cầu về trung thực học thuật, minh bạch dữ liệu và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam có khung nguyên tắc toàn diện về liêm chính khoa học. Những hướng dẫn này được định hướng là cơ sở để các cơ quan tài trợ, các tổ chức khoa học và công nghệ cụ thể hóa thành quy tắc nội bộ và triển khai áp dụng trong phạm vi tổ chức mình.
Theo hướng dẫn mới, liêm chính khoa học được định nghĩa là các yêu cầu về sự ngay thẳng, trung thực, trách nhiệm, công bằng và minh bạch của cá nhân trong toàn bộ quá trình nghiên cứu. Trong đó, một số hành vi cấu thành vi phạm nghiêm trọng bao gồm ngụy tạo hoặc giả mạo dữ liệu; đạo văn; che giấu xung đột lợi ích hoặc làm sai lệch bản chất nghiên cứu.
Đối với hành vi đạo văn, hướng dẫn nêu rõ đây là việc sử dụng ý tưởng, dữ liệu, kết quả, sản phẩm trí tuệ hoặc sao chép nội dung, lời văn, hình ảnh trong các tác phẩm được bảo hộ của người khác hoặc của chính mình dưới danh nghĩa cá nhân mà không thực hiện trích dẫn nguồn trung thực, đầy đủ.
Hướng dẫn cho phép các cơ quan tài trợ và tổ chức khoa học công nghệ căn cứ vào đặc thù riêng biệt của từng ngành, từng lĩnh vực để tự quy định tỷ lệ trùng lặp cho phép trong các báo cáo công bố. Cùng với đạo văn, việc "đứng tên hộ" cũng bị siết chặt, khi quy định việc ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc cố tình loại bỏ tên của những người thực sự đóng góp vào công trình là vi phạm liêm chính.
Lần đầu thiết lập bộ quy tắc sử dụng AI
Quy định mới cũng lần đầu tiên thiết lập bộ quy tắc ứng xử riêng đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động nghiên cứu khoa học. Theo đó, AI không được dùng để tạo dữ liệu, hình ảnh hay tài liệu tham khảo không có thật; các nội dung do AI tạo ra nhưng chưa được kiểm chứng cũng không được sử dụng làm nguồn tham khảo.
Khi thực hiện công bố công trình, tác giả bắt buộc phải khai báo minh bạch, đầy đủ tên công cụ, phiên bản sử dụng cũng như phạm vi can thiệp của AI trong suốt quá trình nghiên cứu, đồng thời phải chỉ rõ những phần nội dung nào được tạo ra hoàn toàn bằng AI.
Hướng dẫn nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo chỉ được coi là một công cụ hỗ trợ kỹ thuật và người sử dụng phải chịu trách nhiệm pháp lý cuối cùng đối với mọi thông tin, sản phẩm do công nghệ này tạo ra.
Xử lý khi có vi phạm liêm chính khoa học
Hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ cũng nêu rõ các biện pháp phòng ngừa vi phạm, trách nhiệm của các bên trong bảo đảm liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp.
Theo đó, tùy thuộc tính chất và mức độ hậu quả gây ra, người vi phạm sẽ phải đối mặt với những hình thức xử lý về nhiều mặt. Về mặt học thuật, cá nhân sai phạm buộc phải cải chính, xin lỗi công khai và rút các bài báo hoặc ấn phẩm lỗi ra khỏi hệ thống tạp chí, kỷ yếu hội thảo.
Về mặt tài chính, tổ chức chủ trì sẽ tiến hành thu hồi kinh phí nghiên cứu đã cấp và yêu cầu cá nhân hoặc nhóm nghiên cứu hoàn trả toàn bộ số tiền đã nhận liên quan đến sản phẩm vi phạm khi bài báo bị rút hoặc bị kết luận có sai phạm nghiêm trọng.
Cơ quan quản lý sẽ áp dụng biện pháp dừng giao quyền chủ trì các nhiệm vụ khoa học công nghệ đang thực hiện, đồng thời không cho phép đăng ký chủ trì hoặc tham gia đề tài mới trong một thời hạn nhất định, có thể là vô thời hạn đối với những trường hợp vi phạm đặc biệt nghiêm trọng. Song song đó, các danh hiệu, giải thưởng và kết quả nghiệm thu liên quan đến công trình sai phạm cũng sẽ bị thu hồi hoặc hủy bỏ.
"Không cho phép chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ vô thời hạn hoặc trong thời gian nhất định", hướng dẫn có đoạn.
Một hình thức xử lý khác được đề cập là công khai thông tin người vi phạm. Theo đó, khi vi phạm được xác định là đúng, người vi phạm có thể được cập nhật thông tin lên nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Các thông tin được công bố gồm họ tên người vi phạm, đơn vị công tác, chi tiết hành vi và hình thức xử lý.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thiết lập quy trình xác minh nhằm bảo vệ người tố cáo và tránh việc lạm quyền trong môi trường học thuật. Quy trình xem xét phải trải qua các bước từ xác minh sơ bộ, thành lập hội đồng tư vấn gồm các chuyên gia độc lập có chuyên môn phù hợp trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Trong suốt quá trình này, danh tính của người phản ánh và người bị cáo buộc được giữ bí mật tuyệt đối. Người bị cáo buộc được bảo đảm quyền giải trình, khiếu nại theo pháp luật và không bị xem là người vi phạm khi chưa có bằng chứng rõ ràng cùng kết luận chính thức từ người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền.
Hướng dẫn ban hành trong bối cảnh các chủ đề về liêm chính khoa học gây tranh cãi trên mạng xã hội và nhiều nhà nghiên cứu bị gỡ bài báo khi không ghi tên đầy đủ các thành viên tham gia nghiên cứu, đạo văn... Sau đó các chuyên gia, nhà khoa học đã đề nghị cần xây dựng khung liêm chính khoa học để thống nhất trong quản lý và giám sát.
Việc ban hành hướng dẫn cũng nhằm hiện thực hóa quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
Nghị định 174, được Chính phủ ban hành ngày 21/5, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử, công nghệ thông tin và an ninh mạng.
Trong đó, nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến người dùng mạng xã hội. Cụ thể, cá nhân, tổ chức cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, làm khó khăn hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ bị xử phạt 30-50 triệu đồng, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cùng chung khung xử phạt này là hành vi như cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới hoặc chủng tộc; tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư cá nhân.
Ngoài tiền phạt, cá nhân, tổ chức phải khóa tài khoản, trang, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung.
Nghị định 174 cũng quy định mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng đối với một số hành vi lợi dụng mạng xã hội, như cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự và nhân phẩm cá nhân.
Các nội dung cổ súy tệ nạn xã hội, mại dâm, mua bán người, thông tin dâm ô, đồi trụy hoặc nội dung phá hoại thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng; cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém giết, tai nạn hay hình ảnh kinh dị, rùng rợn cũng thuộc diện bị xử phạt.
Nghị định đồng thời siết hành vi quảng cáo, tuyên truyền hàng hóa, dịch vụ bị cấm; chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia; đăng tải đường dẫn đến các nội dung bị cấm trên mạng.
Việc cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành cũng sẽ bị xử phạt 20-30 triệu đồng.
Bên cạnh đó, chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, quản trị viên các nhóm cộng đồng trên mạng cũng sẽ bị phạt nếu không thực hiện ngăn chặn hoặc gỡ bỏ thông tin vi phạm khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
So với quy định hiện hành, Nghị định mới cho thấy rõ sự thay đổi trong phân loại trách nhiệm. Trước đây, các trường hợp tương tự thường bị xử lý theo Nghị định 15/2020, với khung phạt 10-20 triệu đồng. Với cá nhân, mức phạt bằng một nửa, tương ứng 5-10 triệu đồng, nên mức trung bình của khung là 7,5 triệu đồng đang được áp dụng trong thực tế.
Nghị định 174/2026 gồm 8 chương, 117 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7.
