Khảo sát do GlobeScan thực hiện từ tháng 2 đến tháng 4 năm nay với 294 lãnh đạo doanh nghiệp cho thấy 45% người tham gia xác định quản trị là rủi ro danh tiếng ESG lớn nhất. Năm 2024, con số chỉ là 29%. Theo báo cáo được GlobeScan công bố, lần đầu tiên, quản trị (G) vượt qua môi trường (E) để chiếm vị trí dẫn đầu trong hệ thống rủi ro ESG.
Trong khi đó, rủi ro môi trường giảm đáng kể. Chỉ 27% lãnh đạo xếp môi trường là rủi ro hàng đầu, giảm từ 39% vào năm 2024. Các vấn đề xã hội (S) đứng cuối bảng, với 26% người tham gia coi đây là rủi ro lớn nhất trong năm 2026.
Sự thay đổi này không chỉ là điều chỉnh về thứ hạng, mà đã phản ánh cách doanh nghiệp tái cân bằng mức độ ưu tiên giữa 3 trụ cột ESG trong bối cảnh áp lực vận hành và giám sát ngày càng phức tạp.
Khi “bộ máy” trở thành tử huyệt
Theo phân tích của GlobeScan, sự gia tăng mạnh của rủi ro quản trị xuất phát từ lo ngại ngày càng lớn về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm giải trình. Các lãnh đạo doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn hơn từ cơ quan quản lý, nhà đầu tư và những bên liên quan.
Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng những sai phạm quản trị trong các năm gần đây góp phần làm gia tăng mức độ cảnh giác. Điều này khiến các doanh nghiệp tập trung nhiều hơn vào hệ thống giám sát nội bộ, tuân thủ và quy trình ra quyết định.
GlobeScan nhận định sự chuyển dịch này phản ánh thực tế rằng quản trị không còn là yếu tố hỗ trợ phía sau, mà trở thành một phần trung tâm trong quản lý rủi ro danh tiếng.
Cùng với đó, việc môi trường giảm mức độ ưu tiên có thể xuất phát từ việc nhiều doanh nghiệp cho rằng các rủi ro môi trường đã được nhận diện rõ hơn hoặc đã có khung quản lý cụ thể hơn so với trước đây. Tuy vậy, báo cáo không khẳng định rủi ro môi trường giảm đi về mức độ nghiêm trọng, mà chỉ thay đổi trong cách đánh giá của lãnh đạo doanh nghiệp.
Thực tế tại thị trường quốc tế cho thấy, những lỗ hổng trong quản trị có thể “thổi bay” uy tín của một doanh nghiệp trong chớp mắt. Tuần trước, tập đoàn năng lượng BP đã phải bãi nhiệm Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Albert Manifold. Lý do được đưa ra là những “lo ngại nghiêm trọng” liên quan đến tiêu chuẩn quản trị, giám sát và hành vi điều hành.
Tương tự, gã khổng lồ bán lẻ Target cũng đang đối mặt với làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ các nhà đầu tư tích cực. Nhóm cổ đông này cáo buộc ban lãnh đạo doanh nghiệp gây ra những “sai lầm chiến lược và vận hành” liên quan đến các chính sách về đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), cũng như cách xử lý khủng hoảng truyền thông. Hệ quả là danh tiếng của thương hiệu này bị tổn hại nghiêm trọng, kéo theo đó là làn sóng tẩy chay từ người tiêu dùng.
Bài học cho doanh nghiệp xuất khẩu
Các chuyên gia từ GlobeScan nhận định, việc môi trường không còn giữ vị trí rủi ro số một không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được phép lơ là. Thay vào đó, nó cho thấy các vấn đề về môi trường đang dần được định hình rõ ràng và dễ kiểm soát hơn. Trong khi đó, quản trị lại đang trở thành “điểm nóng” vì tính phức tạp và nhạy cảm trong bối cảnh đạo đức kinh doanh ngày càng được đặt dưới kính hiển vi của dư luận.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường EU – nơi các tiêu chuẩn ESG được áp dụng nghiêm ngặt, bài học này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Khi đối tác quốc tế ngày càng khắt khe, việc duy trì một hệ thống quản trị minh bạch không chỉ là câu chuyện nội bộ, mà đã trở thành “tấm hộ chiếu” để duy trì vị thế trên thị trường.
Để vượt qua rủi ro này, GlobeScan khuyến nghị các tổ chức cần nỗ lực gấp đôi trong việc thực thi đạo đức nội bộ và tính minh bạch. Việc xây dựng các quy trình giám sát chặt chẽ và cơ chế ứng phó khủng hoảng kịp thời chính là “lá chắn” tốt nhất để ngăn ngừa những thất bại quản trị có thể làm xói mòn niềm tin khách hàng.
Khi các trụ cột của ESG đang có sự tái định vị, doanh nghiệp cần hiểu rằng bền vững không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn là sự xuất sắc trong quản trị. Đây chính là bệ phóng để doanh nghiệp xây dựng niềm tin dài hạn trong một thị trường toàn cầu đầy biến động.
Tin Gốc: Dân Trí
