Diều khổng lồ bay rợp trời biển Quy Nhơn

Đó là nội dung công văn UBND tỉnh Khánh Hòa ký gửi Bộ Xây dựng ngày 29-5 về việc rà soát, điều chỉnh hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đoạn qua khu vực di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ tháp Hòa Lai (xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa) được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016. Đây là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ. Di tích có giá trị đặc biệt nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, kỹ thuật xây dựng truyền thống và khảo cổ học.

Hiện nay, UBND tỉnh Khánh Hòa đang tổ chức lập quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, tổng diện tích khoanh vùng bảo vệ di tích khoảng 4,93ha, gồm: khu vực bảo vệ I khoảng 1,49ha, khu vực bảo vệ II khoảng 3,44ha.

Trong quá trình triển khai lập quy hoạch, UBND tỉnh Khánh Hòa đã rà soát hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Qua đó nhận thấy đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao từ khoảng km1.246 - km1.247 qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa dự kiến áp dụng giải pháp cầu cạn đi qua khu vực phụ cận, ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực bảo vệ II của tháp Hòa Lai theo hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích đang được tổ chức lập.

Tuy nhiên UBND tỉnh Khánh Hòa nhận định việc bố trí công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong khu vực phụ cận di tích có nguy cơ tác động đến không gian cảnh quan văn hóa lịch sử, trục nhìn kiến trúc, tính toàn vẹn tổng thể của di tích. Đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường khảo cổ học, địa tầng khảo cổ chưa được phát lộ và các yếu tố gốc cấu thành di tích trong quá trình thi công, xử lý nền móng, khoan cọc và vận hành công trình.

Bên cạnh đó, với đặc thù tải trọng động lớn, tần suất khai thác cao và vận tốc vận hành lớn của tuyến đường sắt tốc độ cao, quá trình thi công và khai thác công trình có thể phát sinh rung chấn, tiếng ồn và các tác động kỹ thuật kéo dài, ảnh hưởng đến độ ổn định kết cấu, độ bền vật liệu và môi trường bảo tồn của công trình kiến trúc cổ có niên đại lâu đời như tháp Hòa Lai.

UBND tỉnh Khánh Hòa dẫn Luật Di sản văn hóa, cho thấy di tích được xếp hạng phải được khoanh vùng 2 khu vực bảo vệ. Trong đó: khu vực bảo vệ I là vùng có chứa đựng yếu tố gốc cấu thành di tích, phải được bảo vệ nguyên trạng về mặt bằng và không gian; khu vực bảo vệ II là khu vực bao quanh hoặc tiếp giáp khu vực bảo vệ I nhằm bảo vệ cảnh quan văn hóa của di tích; ngăn chặn, phòng ngừa và hạn chế các tác động tiêu cực có nguy cơ ảnh hưởng đến di tích, công trình, địa hình, cảnh quan văn hóa và hệ sinh thái tự nhiên của di tích.

Luật này cũng quy định việc xây dựng công trình trong khu vực bảo vệ II phải bảo đảm không tác động tiêu cực đến cảnh quan văn hóa của di tích; không che khuất tầm nhìn và mối liên hệ không gian của di tích…

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 23/6, nước Pháp ghi nhận mức nhiệt kỷ lục chưa từng có trong lịch sử, trong khi Hà Lan phải mở cửa hàng loạt không gian công cộng làm điểm "hạ nhiệt". Tại Tây Ban Nha và Italy, các chuyên gia thời tiết cũng yêu cầu nâng cao cảnh giác khi nhiệt độ chạm ngưỡng 35-41 độ C. Trước tình hình này, giới chức trách đã đưa ra các khuyến cáo đối với khách du lịch quốc tế tại loạt điểm đến ở châu Âu.

Pháp

Cơ quan Khí tượng Quốc gia Pháp (Meteo France) đã đặt 58 tỉnh thành vào trạng thái báo động đỏ vì nắng nóng từ ngày 24/6. Khách du lịch đến Pháp được khuyến cáo cần chủ động cập nhật dự báo thời tiết và các biện pháp tự bảo vệ trên hệ thống thông tin của khí tượng sở tại.

Tình trạng cực đoan này dự kiến kéo dài đến cuối tuần, với nhiệt độ ban ngày vượt quá 40 độ C tại nhiều khu vực, bao gồm cả các điểm du lịch nổi tiếng quốc tế như Nantes và Bordeaux. Ngày 23/6 được ghi nhận là ngày nóng nhất trong lịch sử nước này khi thị trấn Pissos (phía tây nước Pháp) chạm mốc 44, 3 độ C. Cơ quan chức năng đã ghi nhận 40 trường hợp đuối nước tại các khu vực tắm tự phát kể từ khi đợt nắng nóng bắt đầu.

Tây Ban Nha

Cơ quan Khí tượng Quốc gia Tây Ban Nha (Aemet) đã phát báo động đỏ tại Cantabria và País Vasco, nơi nhiệt độ có thể vượt ngưỡng 40 độ C ngày 24/6. Cơ quan này nhấn mạnh: "Nguy hiểm cực độ. Hãy hết sức cẩn trọng!". Hệ thống trạm đo của Aemet cho biết trước đó vào ngày 22/6, có 101 trên tổng số 828 trạm trên cả nước đã ghi nhận mức nhiệt vượt quá 40 độ C. Du khách được khuyên nên tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn an toàn từ Bộ Y tế Tây Ban Nha tại địa phương cư trú.

Bồ Đào Nha

Viện Biển và Khí quyển Bồ Đào Nha (IPMA) đã phát đi cảnh báo cam cho hầu hết khu vực phía bắc vào ngày 24/6. Bên cạnh mức nhiệt dự kiến chạm ngưỡng 35 độ C tại Bragança, các vùng thu hút đông khách du lịch như Porto, Bragança, Guarda, Coimbra và Vila Real còn đối mặt với nguy cơ xảy ra giông bão nghiêm trọng.

Italy

Sau nhiều ngày nắng nóng gay gắt trên 35 độ C, nhà chức trách Italy đã ban hành báo động đỏ cho 16 thành phố lớn vào ngày 24/6, bao gồm cả Rome, Milan, Florence và Turin. Tại Florence, nhiệt độ dự kiến lên tới 41 độ C, trong khi Milan dao động quanh mức 38 độ C. Thủ đô Rome và Naples có phần dễ chịu hơn nhưng vẫn ở mức dưới 36 độ C.

Hà Lan

Viện Khí tượng Hoàng gia Hà Lan (KNMI) công bố mã cam cảnh báo nắng nóng cực đoan từ chiều ngày 24/6 đến ít nhất là ngày 26/6, ngoại trừ Groningen, Friesland, Drenthe và Quần đảo Wadden. Nhiệt độ cao nhất dự báo 34-39 độ C, tập trung ở các đô thị lớn và phía nam.

Tại Amsterdam, chính quyền đã triển khai chiến dịch mở cửa các "điểm hạ nhiệt" khắp thành phố (chủ yếu ở quận Nieuw-West) bao gồm thư viện, trung tâm cộng đồng, nhà hát, nhà thờ và siêu thị để cung cấp nước uống, nhà vệ sinh và chỗ nghỉ ngơi miễn phí cho người dân và khách du lịch nước ngoài.

Đức

Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) cho biết tình trạng áp lực nhiệt từ mạnh đến cực đoan sẽ bao trùm phần lớn diện tích nước này cho đến khi có thông báo mới, nhất là khu vực đô thị đông đúc như Berlin, kèm theo nguy cơ giông bão và mưa lớn cục bộ ở phía tây và tây nam. Hiệp hội Bảo tồn rừng Đức cũng cảnh báo nguy cơ cháy rừng đang ở mức rất cao và nghiêm cấm mọi hành vi đốt lửa ngoài các bãi đốt quy định để đảm bảo an toàn hành lang xanh.

Bỉ

Từ ngày 24/6, gần như toàn bộ nước Bỉ trong tình trạng cảnh báo nhiệt màu cam cho đến hết ngày 28/6. Các thành phố trung tâm, bao gồm Antwerp, dự kiến chạm mức 39 độ C vào ngày 26/6. Viện Khí tượng Hoàng gia Bỉ khuyến cáo người dân và du khách áp dụng các biện pháp giải nhiệt như uống nước thường xuyên, mặc trang phục mỏng nhẹ, hạn chế ra đường giờ cao điểm, chia nhỏ bữa ăn và đóng chặt cửa sổ để ngăn hơi nóng tràn vào nhà.

Hy Lạp

Nhiều vùng tại Hy Lạp, bao gồm cả thủ đô Athens, đang chịu cảnh báo thời tiết màu vàng kéo dài đến ngày thứ 26/6 với mức nhiệt khoảng 34 độ C. Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hy Lạp lưu ý du khách cần cẩn trọng khi tham gia các hoạt động ngoài trời tại các khu vực trống trải như núi và rừng do nguy cơ xảy ra giông bão bất chợt.

Croatia

Cơ quan Khí tượng và Thủy văn Croatia (DHMZ) đã ban hành cảnh báo màu cam "nguy hiểm" tại các thiên đường du lịch ven biển là Rijeka, Split và Dubrovnik khi nhiệt độ chạm mốc 35 độ C. Cơ quan này đặc biệt lưu ý du khách đi cùng người già và trẻ nhỏ, những đối tượng dễ tổn thương nhất trước sốc nhiệt, cần liên tục cập nhật khuyến cáo từ cơ quan y tế sở tại.

Tại nhiều quốc gia châu Âu, hệ thống cảnh báo thời tiết của MeteoAlarm và các cơ quan khí tượng quốc gia sử dụng thang bốn màu để biểu thị mức độ rủi ro từ thấp đến cao.

Màu xanh lá cây (Không cảnh báo): Thời tiết bình thường, không có hiện tượng nguy hiểm nào được dự báo.

Màu vàng (Cẩn trọng): Thời tiết có thể gây rủi ro ở mức thấp. Các hiện tượng như nắng nóng, mưa giông hoặc gió mạnh cục bộ có thể ảnh hưởng đến một số hoạt động ngoài trời. Người dân và du khách nên theo dõi dự báo thời tiết thường xuyên.

Màu cam (Nguy hiểm): Thời tiết được dự báo ở mức nguy hiểm và có khả năng gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, tài sản hoặc giao thông. Người dân được khuyến cáo hạn chế các hoạt động không cần thiết ngoài trời và chủ động các biện pháp phòng ngừa.

Màu đỏ (Nguy hiểm cực độ): Cấp độ cảnh báo cao nhất, áp dụng khi các hiện tượng thời tiết cực đoan có nguy cơ đe dọa tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng. Người dân và du khách cần tuân thủ các hướng dẫn của chính quyền địa phương và hạn chế tối đa việc di chuyển nếu không thực sự cần thiết.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong hai ngày 18 và 19-4 (mùng 2 và 3 tháng 3 âm lịch), tại đình làng Cẩm Nê, Hội đồng chư tộc tổ chức hội làng năm Bính Ngọ 2026 với đầy đủ phần lễ và phần hội.

Từ sáng sớm, không gian sân đình rộn ràng, cờ hoa rực rỡ.

Các nghi lễ truyền thống như cúng âm linh, cúng Thành hoàng, tưởng niệm tiền hiền được tiến hành trang nghiêm, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian mang đậm sắc thái xứ Quảng như kéo co, bịt mắt đập niêu, cướp cờ, hát bài chòi, thi têm trầu, cắm hoa… thu hút đông đảo người dân tham gia.

Điểm đặc biệt của lễ hội là chu kỳ tổ chức 10 năm một lần gắn với dịp chạp mả - thời điểm con cháu tưởng nhớ tổ tiên, càng làm tăng ý nghĩa thiêng liêng.

Trong không gian hội làng, phần thi dệt chiếu trở thành điểm nhấn. Những khung dệt được dựng ngay tại sân đình, nơi các nghệ nhân trình diễn kỹ thuật truyền thống.

Tiếng thoi đưa nhịp nhàng, sợi cói đan xen tạo nên những tấm chiếu nhiều màu sắc, thể hiện sự tinh xảo của nghề thủ công lâu đời.

Theo các bậc cao niên, nghề dệt chiếu Cẩm Nê hình thành từ thời triều Nguyễn. Sản phẩm từng được đưa vào cung đình, phục vụ vua quan và được đánh giá cao về chất lượng.

Nhiều nghệ nhân trong làng được ban sắc phong, ghi nhận tài hoa. Dù trải qua thăng trầm, những giá trị cốt lõi của nghề vẫn được gìn giữ.

Hiện nay số hộ còn gắn bó với nghề không nhiều. Tuy vậy, mỗi dịp hội làng, nghề dệt chiếu lại được tái hiện sinh động.

Những nghệ nhân cao tuổi truyền dạy kỹ thuật cho lớp trẻ, góp phần duy trì sự tiếp nối giữa các thế hệ. Từ những sợi cói giản dị, người thợ tạo nên sản phẩm bền đẹp, mang đậm bản sắc địa phương.

Bà Ngô Thị Chạy (80 tuổi, người làng Cẩm Nê) chia sẻ bà gắn bó với nghề từ nhỏ, từng chứng kiến thời kỳ cả làng rộn ràng tiếng thoi dệt. "Bây giờ người làm nghề ít đi, nhưng mỗi lần hội làng tổ chức thi dệt, tôi thấy nghề xưa như sống lại", bà Chạy nói.

Ông Phan Văn Phước, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Cẩm Nê, cho biết việc duy trì hội làng nhằm giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đồng thời góp phần giữ gìn nghề dệt chiếu - một di sản văn hóa quý của địa phương.

Những ngày này, đình làng Cẩm Nê rộn ràng tiếng nói cười, tiếng trống hội hòa cùng nhịp thoi dệt. Lễ hội 10 năm mới có một lần trở thành dịp sinh hoạt văn hóa cộng đồng giàu ý nghĩa, góp phần gìn giữ bản sắc làng quê trong dòng chảy phát triển.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ