Dưới nắng nóng 36 độ tại Hà Nội chiều 20/6, Nghiêm Hải Chiến, học sinh trường THPT Nguyễn Văn Cừ, Bắc Ninh, trầm ngâm đứng một góc trong khuôn viên Học viện An ninh nhân dân. Em đang đợi giờ vào làm thủ tục dự thi đánh giá, lấy điểm xét tuyển vào ngôi trường này.
“Em theo dõi các kênh truyền thông của học viện và ấp ủ được học ngành Nghiệp vụ An ninh từ đầu năm lớp 11”, Chiến nói. “Giờ đứng trước kỳ thi quan trọng để vào trường, em rất hồi hộp”.
Chiến cho biết dự thi mã đề CA4 với 5 môn Toán, Văn, Anh, Sử, Địa. Ngoài Văn thi theo hình thức tự luận, các môn khác thi trắc nghiệm, tương tự thi tốt nghiệp THPT. Điểm bài thi này sẽ chiếm 60%, kết hợp với 40% điểm thi tốt nghiệp THPT để ra điểm xét tuyển.
Vì điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp C03 (Toán, Văn, Sử) áng chừng khoảng 24-25, Chiến tính toán phải đạt khoảng 80-85/100 điểm thi đánh giá mới có cơ hội trúng tuyển. Nam sinh đã tham gia một khóa học online ôn riêng cho kỳ thi từ đầu năm.
Xem đề minh họa do Bộ Công an công bố tháng trước, thấy đề Toán – môn Chiến lo nhất, có phần dễ hơn đề chính thức năm ngoái, em hy vọng hoàn thành tốt bài thi.
Theo Cục Đào tạo, Bộ Công an, toàn quốc có hơn 22.300 thí sinh đăng ký dự kỳ thi đánh giá để xét tuyển, tăng nhẹ so với năm ngoái. Trong khi đó, chỉ tiêu 8 trường công an là 2.070, giảm khoảng 280.
“Điều này cho thấy chất lượng và mức độ cạnh tranh ngày càng cao, thuận lợi để tuyển chọn nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới”, đơn vị này đánh giá.
Số thí sinh tăng trong khi chỉ tiêu giảm khiến Đặng Mai Hoa, học sinh tại Nam Định, thêm lo lắng.
Thi mã đề CA2 (Toán, Văn, Anh, Sử, Hóa), Hoa không tự tin với hai môn Anh và Sử do lớp 12 chỉ tập trung nhiều cho ba môn khối A00 (Toán, Lý, Hóa) để xét tuyển đại học.
Tương tự, Văn Lộc, thí sinh tự do đến từ TP Huế, lo đề Tiếng Anh “khó hơn IELTS” như nhận xét của nhiều giáo viên, thí sinh với đề thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới.
Đi xe khách từ Huế ra Hà Nội trong đêm, Lộc mang theo nhiều hy vọng “làm lại” sau một năm trượt Học viện An ninh nhân dân do thiếu 1 điểm.
Ước tính đạt 26-27 điểm thi tốt nghiệp THPT tổ hợp C03, Lộc muốn đạt ít nhất 75/100 điểm bài thi đánh giá, tăng 5 điểm so với năm ngoái để có cơ hội đỗ.
Năm nay, 8 trường công an sử dụng ba phương thức xét tuyển gồm: xét tuyển thẳng, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với kết quả bài thi đánh giá của Bộ Công an, xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá. Đa số thí sinh xét theo phương thức cuối.
Các thí sinh làm bài thi đánh giá vào ngày 21/6, trong 180 phút. Đây là kỳ thi đánh giá năng lực cuối cùng để xét tuyển đại học năm nay. 70% đề thi nằm trong kiến thức lớp 12, 30% kiến thức lớp 10 và 11. Câu hỏi ở mức độ biết, thông hiểu chiếm 30%, mức độ vận dụng chiếm 50%, mức vận dụng cao chiếm 20% câu hỏi.
Năm ngoái, điểm chuẩn vào các trường công an theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá là từ 15,95 đến 26,28/30. Điểm xét tuyển được tính theo công thức:
Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn * 2/5 + Điểm bài thi đánh giá * 3/5 + Điểm ưu tiên, điểm thưởng.
Sự kiện trải nghiệm TOEFL Experience Day mang tính tương tác và học tập thực tiễn nhằm nâng cao kiến thức, sự tự tin và khả năng tư vấn cho giáo viên, cố vấn học tập, học sinh, sinh viên. Từ đó hướng đến việc giới thiệu trải nghiệm TOEFL iBT cải tiến theo cách thực tế, bao gồm các cập nhật như thang điểm mới từ 1–6, thiết kế bài thi thích ứng (adaptive test design), các kỹ năng giao tiếp học thuật.
Tại sự kiện, các thành viên tham dự đã tương tác tại các trạm trải nghiệm học tập dựa trên mô hình FAST gồm: Fair - tính công bằng (giá trị, độ tin cậy và khả năng tiếp cận), Agile - tính linh hoạt (thiết kế hiện đại, thích ứng với thời gian trả kết quả nhanh hơn), Smart - tính thông minh (các kỹ năng giao tiếp sẵn sàng cho tương lai), Tailored - tính cá nhân hóa (trải nghiệm kiểm tra tập trung hơn vào học viên).
Trao đổi với Thanh Niên, ông Chương Nguyễn, Giám đốc chiến lược và và phát triển TOEFL iBT khu vực Đông Nam Á của ETS, cho biết với những đổi mới từ bài thi TOEFL iBT, hiện nay học sinh, sinh viên Việt Nam có khá nhiều cách để trải nghiệm và làm quen với TOEFL iBT trước khi đăng ký thi chính thức.
Trước hết, ETS cung cấp rất nhiều tài nguyên học tập và luyện thi miễn phí thông qua trang chuẩn bị TOEFL chính thức: https://www.ets.org/toefl/test-takers/ibt/prepare.html. Tại đây, người học có thể tiếp cận bài thi mẫu, câu hỏi thực hành, hướng dẫn làm bài và các tài nguyên giúp hiểu rõ cấu trúc bài thi mới.
Bên cạnh đó, ứng viên cũng có thể tham gia các chương trình TOEFL Mock Test hoặc các sự kiện trải nghiệm do ETS và đối tác tổ chức để làm quen với giao diện và trải nghiệm thực tế của bài thi.
Tại Việt Nam, thông qua hệ sinh thái đối tác của IIG Việt Nam, học sinh có thể tìm hiểu và học tập tại các đối tác đào tạo chính thức của TOEFL như TAEC, Summit Education, Sunwah Education, English Guide, SIU CLT cũng như các đơn vị uy tín khác như SEAMEO. Các đơn vị này thường tổ chức workshop, lớp học, bài thi thử và các hoạt động trải nghiệm giúp người học tiếp cận TOEFL theo hướng thực tế hơn.
Ngoài ra, người học cũng có thể tiếp cận các nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng AI như Santa AI: https://ai.aitutorsanta.com/.
"Điều quan trọng là người học ngày nay không cần chờ đến lúc đăng ký thi mới bắt đầu làm quen với TOEFL, các bạn học sinh, sinh viên hoàn toàn có thể trải nghiệm trước, hiểu bài thi trước và chuẩn bị sớm hơn rất nhiều", ông Chương Nguyễn nhấn mạnh.
Theo số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng lớp 10 mà Sở GD-ĐT TP.HCM vừa công bố, các trường có tỷ lệ chọi lớp 10 cao nhất là THPT Bùi Thị Xuân, THCS - THPT Trần Đại Nghĩa, Thủ Đức, Nguyễn Thượng Hiền, Lê Trọng Tấn, Dĩ An...
Dẫn đầu là Trường THPT Bùi Thị Xuân với tỷ lệ chọi lớp 10 là 2,84; Tiếp đến là Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa với tỷ lệ chọi 2,79..
Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (2,51), Trường THPT Lê Trọng Tấn (2,45), Trường THPT Dĩ An (2,34) và Trường THPT Trịnh Hoài Đức (2,31).
Nhóm các trường có tỷ lệ chọi lớp 10 cao tiếp theo gồm Trường THPT Lê Quý Đôn (2,30), Trường THPT Trần Văn Ơn (2,25), Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (2,25) . Đáng chú ý, cùng mức 2,16 còn có Trường THPT Phạm Văn Sáng và Trường THPT Vĩnh Lộc.
Các trường tiếp theo gồm Trường THPT Bến Cát (2,12), Trường THPT Trần Phú (2,12), Trường THPT Thạnh Lộc (2,10), Trường THPT Tây Thạnh (2,07), Trường THPT Phú Nhuận (2,05), Trường THPT Bình Phú (2,04) và Trường THPT Trần Khai Nguyên (2,02)...
Tốp 20 trường THPT có tỷ lệ chọi cao nhất TP.HCM:
Căn cứ vào số liệu nói trên, học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 từ 14 giờ ngày 4.5 đến 17 giờ ngày 8.5. Theo đó, Sở GD-ĐT lưu ý học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký nhưng chỉ được điều chỉnh thêm/bớt/thay đổi thứ tự chứ không được đăng ký thêm loại hình tuyển sinh chưa đăng ký ở giai đoạn 1.
Tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
"Hiện tượng 'chảy máu chất xám' và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo...", ông Thảo nói.
GS David Trần - Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học - công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
"Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán...", ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh - phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính - cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
