Sắc vóc Phương Oanh qua thời gian

Kể từ khi lên sóng năm 2012, Sword Art Online đã trở thành một trong những anime isekai có sức ảnh hưởng lớn nhất.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của thể loại "xuyên không sang thế giới khác" trong hơn một thập kỷ qua đã mang đến nhiều tác phẩm được đánh giá cao hơn về mặt nội dung và cách kể chuyện. Dưới đây là 5 cái tên nổi bật thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thảo luận của cộng đồng anime.

Nếu nhiều anime isekai trao cho nhân vật chính sức mạnh áp đảo, thì Re:Zero - Starting Life in Another World (Re:Zero - Bắt đầu lại ở thế giới khác) lại chọn hướng đi hoàn toàn khác.

Subaru Natsuki bị cuốn đến một thế giới kỳ ảo mà không sở hữu kỹ năng chiến đấu hay năng lực đặc biệt nào ngoài khả năng quay ngược thời gian sau khi chết. Mỗi lần sử dụng năng lực này đều kéo theo những tổn thương tâm lý nặng nề.

Trong khi nhiều anime cùng thể loại theo đuổi những cuộc phiêu lưu hoành tráng, KonoSuba: God's Blessing on This Wonderful World! (Phúc lành cho thế giới tuyệt vời này!) lại biến mọi thứ thành một màn hài kịch hỗn loạn.

Kazuma Satou cùng nhóm đồng đội gồm Aqua, Megumin và Darkness liên tục rơi vào những tình huống dở khóc dở cười. Tuy nhiên, đằng sau tiếng cười là cách tác phẩm khéo léo châm biếm những mô típ quen thuộc của anime isekai.

Mushoku Tensei: Jobless Reincarnation (Thất nghiệp chuyển sinh) thường được xem là tác phẩm đặt nền móng cho nhiều anime chuyển sinh hiện đại.

Nhân vật chính Rudeus Greyrat bắt đầu cuộc sống mới sau khi tái sinh vào một thế giới phép thuật. Thay vì tập trung vào những trận chiến liên tiếp, bộ phim dành nhiều thời lượng để xây dựng quá trình trưởng thành của nhân vật, từ tuổi thơ cho đến khi bước vào tuổi trưởng thành.

The Eminence in Shadow (Chúa tể bóng tối) là minh chứng cho việc một anime isekai vẫn có thể mới mẻ dù sử dụng nhiều mô típ quen thuộc.

Cid Kagenou luôn mơ trở thành "kẻ đứng sau thao túng mọi thứ". Sau khi chuyển sinh sang thế giới khác, cậu xây dựng một tổ chức bí mật và vô tình khiến những câu chuyện tưởng tượng của mình trở thành sự thật.

Khác với nhiều anime chỉ tập trung vào hành trình của nhân vật chính, That Time I Got Reincarnated as a Slime (Lúc đó tôi đã chuyển sinh thành Slime) mở rộng câu chuyện sang quy mô quốc gia.

Sau khi tái sinh thành slime, Rimuru Tempest dần xây dựng một liên minh giữa các chủng tộc quái vật và phát triển một quốc gia thịnh vượng.

Điểm hấp dẫn của bộ phim nằm ở hệ thống chính trị, ngoại giao, xây dựng thế giới và dàn nhân vật đông đảo. Điều này giúp tác phẩm không bị phụ thuộc hoàn toàn vào sức mạnh của nhân vật chính mà vẫn duy trì được sức hút qua nhiều mùa anime.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tuần qua có đợt phát hành phim vào ngày 26-6 với những cái tên đáng chú ý như Minions & Quái vật (suất chiếu đặc biệt cả ngày 27 và 28-6), Supergirl, Backrooms: Thực thể quỷ quyệt, Minh hôn trong lồng bướm, Tung hoành tứ hải...

Theo số liệu của Box Office Vietnam, Minions & Monsters (Minions & Quái vật) đang dẫn đầu phòng vé, thu 26 tỉ đồng sau 2 ngày chiếu sớm. Phim của đạo diễn Pierre Coffin có khoảng 4.500 suất chiếu mỗi ngày.

Minions & Quái vật bỏ xa các phim còn lại trên bảng xếp hạng, một lần nữa khẳng định sức hút áp đảo của thương hiệu hoạt hình kinh điển này.

Đối với những người hâm mộ trung thành của loạt phim đã kéo dài 19 năm - vốn gần như miễn nhiễm với các đánh giá phê bình - hay thậm chí cả những khán giả nhỏ tuổi còn chưa chào đời khi Minions (2015) ra mắt, đây có lẽ là đỉnh cao mới của cả thương hiệu.

Không còn chỉ dựa vào sự hỗn loạn vui nhộn, Minions & Monsters lần đầu tiên sở hữu một ý tưởng trung tâm rõ ràng, đồng thời chứng minh rằng những sinh vật hình viên nhộng màu vàng phát huy sức hút tốt nhất khi giữ vai trò nhân vật chính thay vì chỉ làm "cây hài" bên cạnh Gru.

So với Minions: The Rise of Gru (2022), phim từng đưa Minions quay trở lại làm trợ thủ cho Gru và bị xem là một bước lùi, phần phim mới cho thấy chúng hấp dẫn nhất khi hoàn toàn chiếm lĩnh màn ảnh.

Trẻ nhỏ chắc chắn sẽ cười nghiêng ngả và nhại lại những câu thoại khó hiểu của phim suốt nhiều tuần sau khi rời rạp, còn các bậc phụ huynh cũng sẽ không ít lần bật cười vì những màn tung hứng đầy duyên dáng.

Trailer Minions & Monsters

Vị trí thứ hai là Ám ảnh (Obsession). Không chỉ gây sốt ở phòng vé Bắc Mỹ, hiện tượng phim kinh dị của một YouTuber Gen Z này đang "tấn công" rạp Việt với gần 29 tỉ đồng doanh thu mở màn.

Cốt truyện theo chân Bear, một chàng trai si tình, đã bẻ gãy món đồ chơi bí ẩn mang tên "Liễu Ước Nguyện" để đổi lấy tình yêu của cô gái mình thầm thương.

Điều ước nhanh chóng trở thành hiện thực, nhưng hạnh phúc mà anh hằng mong đợi lại dần biến thành cơn ác mộng. Bear dần nhận ra một sự thật rùng rợn: cái giá phải trả cho món quà kỳ diệu đó kinh hoàng và đen tối hơn bất cứ điều gì anh có thể tưởng tượng.

Hạng 3, 4, 5 lần lượt là Colony: Bầy xác sống (75 tỉ đồng), Lầu chú Hỏa (71 tỉ đồng) và Backrooms: Thực thể quỷ quyệt (5,3 tỉ đồng mở màn).

Trái với hai tựa phim kinh dị quen thuộc kia, Backrooms có lẽ còn khá xa lạ với khán giả Việt. Cũng do một YouTuber Gen Z sản xuất và cũng oanh tạc phòng vé Bắc Mỹ chẳng thua kém gì Obsessions, phim (do hãng A24 sản xuất) theo chân Clark (Chiwetel Ejiofor), một chủ cửa hàng nội thất, vô tình phát hiện cánh cửa bí ẩn dưới tầng hầm.

Bước qua đó, anh bị cuốn vào một chiều không gian vô tận với những căn phòng màu vàng méo mó, liên tục lặp lại. Khi Clark ngày càng lún sâu và ám ảnh, nhà trị liệu tâm lý của anh là Mary (Renate Reinsve) quyết định bước vào không gian đó để tìm và giải cứu anh.

Về phía Mesdames Thanh Sắc (Thanh Hằng và Hồng Ánh đóng chính), đang đứng thứ 7 bảng xếp hạng, thu 14 tỉ đồng sau 10 ngày ra rạp. Hiện phim chỉ còn khoảng 270 suất chiễu mỗi ngày.

Với tình hình hiện tại, phim còn cách rất xa ngưỡng hòa vốn và nhiều khả năng sẽ khép lại hành trình rạp chiếu trong tình trạng thua lỗ.

Ra mắt trong bối cảnh phim kinh dị và hoạt hình áp đảo phòng vé Việt, Mesdames Thanh Sắc chọn lối đi riêng khi khai thác câu chuyện tâm lý lấy cảm hứng từ vụ đánh ghen từng gây chấn động Sài Gòn vào thập niên 1960.

"Đứa con tinh thần" đạo diễn Thắng Vũ trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội vì nội dung, kỹ xảo và diễn xuất của dàn diễn viên chính. Nhiều trích đoạn trong phim bị cộng đồng mạng "mổ xẻ", thu hút hàng loạt bình luận trái chiều.

Đáng chú ý, phân cảnh nhân vật Cầm Thanh với câu thoại "Dừng xe đi" lan truyền mạnh trên mạng, kéo theo nhiều ý kiến chê bai diễn xuất của Thanh Hằng cùng chất lượng kỹ xảo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nhiều người băn khoăn liệu chỉ cần mở nhạc từ YouTube hay Spotify cũng phải đóng phí? Nếu đã trả tiền gói Premium thì có phải đóng thêm? Có thể dùng nhạc AI hoặc nhạc "no copyright" để tránh rủi ro hay không?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) giải đáp những thắc mắc phổ biến nhất.

Đây là câu hỏi nhiều bạn đọc gửi về nhất.

Theo luật sư Hoàng Hà, việc cá nhân trả tiền thuê bao YouTube Premium hay Spotify Premium chỉ là quyền sử dụng dành cho mục đích cá nhân. Vấn đề pháp lý nằm ở việc quán có phát nhạc cho khách nghe trong không gian kinh doanh hay không.

Nếu chủ quán mở nhạc từ YouTube, Spotify miễn phí, Spotify Premium, CD, USB, tivi hoặc radio để tạo không gian phục vụ khách thì về bản chất vẫn là sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại. Khi đó có thể phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền, tiền thù lao cho chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan.

Vệc dùng bản miễn phí còn rủi ro hơn, vì điều khoản của nền tảng thường chỉ cho phép nghe cá nhân, không cấp quyền phát công cộng hoặc sử dụng thương mại. CD, USB cũng vậy: mua đĩa hoặc có file nhạc chỉ là sở hữu vật mang tin hoặc bản sao, không đương nhiên có quyền mở cho khách trong quán.

Tivi, radio cũng không làm thay đổi bản chất nếu quán cố ý bật cho khách nghe, xem như một phần dịch vụ. Tuy nhiên nếu âm thanh chỉ phát sinh ngẫu nhiên, không nhằm phục vụ khách, mức độ đánh giá có thể khác. Cách an toàn là chủ quán xác định danh sách nhạc sử dụng, kiểm tra giấy phép thương mại, ký hợp đồng với chủ thể quyền hoặc tổ chức đại diện được ủy quyền, lưu hợp đồng, hóa đơn, playlist và chứng từ thanh toán.

Khi một quán cà phê, nhà hàng, khách sạn hoặc cơ sở kinh doanh mở nhạc phục vụ khách hàng thì đây đã là hành vi khai thác âm nhạc trong hoạt động kinh doanh, thuộc phạm vi quyền tác giả và quyền liên quan theo Luật Sở hữu trí tuệ.

Do đó, chủ cơ sở vẫn phải được cấp phép hoặc thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền bản quyền theo quy định, không phụ thuộc việc ca khúc được phát từ YouTube, Spotify, Apple Music hay nguồn nào khác.

Luật sư cho biết cần phân biệt giữa tác phẩm âm nhạc và bản ghi âm.

Những tác phẩm của Mozart, Beethoven hay Chopin đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả nên mọi người đều có thể biểu diễn hoặc khai thác.

Tuy nhiên việc xác định thời hạn bảo hộ cũng là một điểm dễ gây tranh chấp. Theo Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, thời hạn bảo hộ quyền tác giả là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả qua đời.

Do đó, dù nhạc cổ điển của Mozart, Beethoven hay các làn điệu dân ca cổ truyền đã thuộc về công chúng và được miễn phí bản quyền tác giả, nhưng các bản ghi âm cụ thể của các dàn nhạc hiện đại đối với các tác phẩm này vẫn được bảo hộ quyền liên quan trong 50 năm kể từ năm công bố.

Vậy nên, nếu mở một bản thu do dàn nhạc hoặc hãng đĩa hiện đại phát hành thì bản ghi đó vẫn được bảo hộ quyền liên quan. Khi sử dụng vào mục đích thương mại vẫn phải được cấp phép theo quy định.

Ngược lại, nếu chủ cơ sở tự tạo một bản ghi hoàn toàn mới từ chính bản nhạc gốc đã hết bảo hộ - chẳng hạn dùng AI hoặc nhạc công biểu diễn lại mà không sao chép từ các bản ghi hiện đại - thì có thể khai thác thương mại mà không phải xin phép đối với bản ghi cũ.

Theo luật sư Hoàng Hà, điều này không đúng trong mọi trường hợp.

Nếu quán chỉ mở nhạc AI thì không thể kết luận ngay là không phải trả. Phải xem nguồn nhạc AI đó được tạo ra, cấp phép và sử dụng theo điều kiện nào.

Trường hợp quán dùng nhạc AI do một nền tảng cung cấp, có điều khoản cho phép sử dụng thương mại, cho phép phát tại quán cà phê, nhà hàng, có hóa đơn hoặc gói thuê bao rõ ràng, thì chủ quán có cơ sở để chứng minh việc sử dụng hợp pháp.

Khi đó về nguyên tắc, quán trả tiền cho bên cung cấp nhạc AI theo hợp đồng, không phải trả thêm cho tổ chức đại diện quyền tác giả âm nhạc nếu bản nhạc đó không sử dụng tác phẩm, bản ghi thuộc phạm vi họ quản lý.

Nhưng nếu nhạc AI thực chất được tạo ra bằng cách sao chép, phối lại, mô phỏng quá gần một bài hát, giọng ca, bản ghi đã có bản quyền, hoặc nền tảng không cam kết quyền sử dụng thương mại, thì rủi ro vẫn còn. AI không phải là tấm giấy miễn trừ bản quyền.

Về trách nhiệm, trước hết chủ quán phải chịu trách nhiệm trong phạm vi mình là người sử dụng nhạc tại cơ sở kinh doanh. Tuy nhiên nếu chủ quán đã mua gói hợp pháp, sử dụng đúng điều khoản và có chứng từ rõ ràng, thì trách nhiệm chính về nguồn dữ liệu huấn luyện, quyền đối với bản nhạc AI hoặc cam kết không xâm phạm thường thuộc về đơn vị cung cấp dịch vụ theo hợp đồng.

Cách an toàn là không dùng nhạc AI trôi nổi. Chủ quán nên chọn nền tảng có giấy phép thương mại, lưu điều khoản sử dụng, hóa đơn, playlist, cam kết quyền sở hữu hoặc quyền khai thác. Nếu điều khoản chỉ ghi dùng cá nhân thì không nên mở trong quán.

Luật sư khuyến cáo đây là lựa chọn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo ông, nhiều người đang hiểu sai khái niệm "royalty-free" và "no copyright".

"Royalty-free" không đồng nghĩa miễn phí. Đây chỉ là hình thức trả tiền một lần rồi được sử dụng lâu dài, chứ bản chất vẫn là nhạc có bản quyền.

Đối với các bản nhạc gắn nhãn "no copyright", tác giả hoàn toàn có thể thay đổi chính sách sử dụng hoặc chuyển nhượng quyền khai thác cho đơn vị khác trong tương lai. Khi đó, người từng sử dụng miễn phí có thể rơi vào tình trạng vi phạm nếu tiếp tục khai thác mà không được cấp phép.

Vì vậy, luật sư khuyến nghị doanh nghiệp nên sử dụng các nền tảng cung cấp nhạc thương mại uy tín, có hợp đồng và điều khoản pháp lý rõ ràng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ