Hải quân Mỹ – Nhật khởi động cuộc tập trận mới

Việc Mỹ phóng thành công tàu Orion thuộc sứ mệnh Artemis 2 mới đây đã chấm dứt hơn nửa thế kỷ vắng bóng con người trên quỹ đạo mặt trăng kể từ sứ mạng Apollo 17 năm 1972. Dù công nghệ máy tính hiện nay mạnh gấp hàng vạn lần, nhưng những rào cản về chính trị, sự đứt gãy tri thức và triết lý an toàn khắt khe đã khiến hành trình trở lại này kéo dài kỷ lục.

Rào cản lớn nhất đối với việc quay lại mặt trăng không xuất phát từ công nghệ mà từ sự thiếu nhất quán trong chính sách quốc gia của Mỹ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, chương trình Apollo được thúc đẩy bởi ý chí chính trị tuyệt đối với ngân sách đỉnh điểm chiếm tới 4,41% tổng chi tiêu liên bang vào năm 1966. Tuy nhiên, sau khi đạt được mục tiêu đưa người đặt chân lên mặt trăng, sự quan tâm của giới chính trị sụt giảm khiến ngân sách Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) hiện nay chỉ còn chiếm chưa đầy 0,5% chi tiêu chính phủ.

Đáng chú ý trong suốt nửa thế kỷ qua, NASA luôn chịu áp lực trước những thay đổi liên tục giữa các đời tổng thống. Theo đó, dự án của chính quyền này thường bị người kế nhiệm hủy bỏ để thay thế bằng mục tiêu mới, gây lãng phí hàng chục tỉ USD. Điển hình là chương trình Constellation của Tổng thống George W. Bush đã bị người kế nhiệm Barack Obama khai tử vào năm 2010 để chuyển hướng sang các tiểu hành tinh, trước khi mục tiêu mặt trăng được khôi phục lại dưới thời ông Donald Trump và tiếp tục dưới thời ông Joe Biden.

Một nghịch lý trớ trêu là dù người Mỹ vẫn có thể sử dụng lại các tên lửa đã từng đưa người lên mặt trăng thành công năm xưa, nhưng việc chế tạo lại nó trong thế kỷ 21 là điều không hợp thời và tốn kém. Có ước tính cho rằng khoảng 75% các nhà cung cấp linh kiện từ thập niên 1960 đã ngừng hoạt động, khiến hệ sinh thái sản xuất cũ gần như tan rã hoàn toàn. Các vật liệu cũ đã lỗi thời và không còn được sản xuất, trong khi việc thay thế bằng vật liệu hiện đại đòi hỏi quy trình kiểm nghiệm lại từ đầu.

Bên cạnh đó, kỹ nghệ thủ công trong quá trình sản xuất cũng bị mai một theo thời gian. Tên lửa thời Apollo là những kiệt tác được lắp ráp bởi những thợ hàn bậc thầy từ thời Thế chiến 2, những người sở hữu kỹ năng khó có thể mô tả hoàn toàn trong văn bản kỹ thuật. Khi những chuyên gia này nghỉ hưu, các "bí kíp" thực tế đã bị mất đi, buộc các kỹ sư hiện đại phải "nghiên cứu ngược" từ các động cơ trong bảo tàng để tái thiết lập quy trình sản xuất.

Khác với thời đại Apollo là một "cuộc chạy nước rút" đầy mạo hiểm để giành chiến thắng nhất thời, chương trình Artemis hướng tới sự an toàn tuyệt đối. Sau những thảm họa kinh hoàng của các tàu con thoi Challenger và Columbia, NASA không còn chấp nhận những rủi ro cực lớn như trước. Mọi hệ thống hiện nay đều phải trải qua các quy trình kiểm tra gắt gao, ưu tiên tính mạng phi hành gia hơn là áp lực về thời gian hay tốc độ.

Cuối cùng, mục tiêu của Artemis tập trung vào việc xây dựng căn cứ bền vững trên mặt trăng và trạm dừng cho các hành trình tiến tới sao Hỏa sau này. Với mục tiêu đó, bước đầu là tìm cách khai thác băng tại cực Nam của mặt trăng để tạo ra khí oxy và nhiên liệu tên lửa. Đây là một bài toán phức tạp hơn gấp bội so với những chuyến viếng thăm ngắn ngủi trong quá khứ. Bởi thế, sự kiện phóng tàu lên quỹ đạo mặt trăng mới đây có thể xem như một bước dạo đầu cho rất nhiều thử thách mà con người phải vượt qua được trong tương lai để thực hiện được giấc mơ làm chủ trong không gian sâu.

Nguồn: https://thanhnien.vn/cuoc-dua-len-mat-trang-nua-the-ky-lo-hen-185260404074014107.htm

Theo báo The Mainichi ngày 4.6, Cơ quan Cảnh sát quốc gia Nhật Bản (NPA) đã mở cuộc thanh tra đặc biệt đối với 643 mẫu xét nghiệm do ông Tominaga Takehiro (43 tuổi, cựu chuyên viên phân tích ADN tại phòng kỹ thuật hình sự cảnh sát tỉnh Saga) đảm nhận. Kết quả điều tra phát hiện ông Tominaga đã xử lý sai quy trình xét nghiệm ADN trong 239 vụ án.

Theo NPA, cuộc thanh tra đã vạch trần 20 hành vi vi phạm khác nhau của ông Tominaga, bao gồm việc cố ý bỏ qua các xét nghiệm bắt buộc và lập khống hồ sơ. Cơ quan chức năng cho biết nhiều vụ án thậm chí còn bị chồng chéo nhiều lỗi vi phạm cùng lúc. Đối tượng bắt đầu công việc xét nghiệm ADN từ tháng 7.2015, và các hành vi sai phạm được xác định bắt đầu diễn ra từ tháng 8.2016.

Ông Tominaga đã bị sa thải vào tháng 9 năm ngoái và bị truy tố tại ngoại hồi tháng 2 với nhiều tội danh: làm giả, sử dụng tài liệu công vụ trái phép và tiêu hủy chứng cứ. Khai báo với cảnh sát tỉnh, ông Tominaga thừa nhận động cơ phạm tội là vì muốn cấp trên nghĩ rằng mình đã hoàn thành công việc nhanh chóng.

Vụ bê bối lần đầu bị phanh phui vào tháng 10.2024 khi một quản lý phát hiện các dấu hiệu bất thường. Đến tháng 9.2025, cảnh sát tỉnh Saga mới chính thức công khai vụ việc, buộc NPA phải vào cuộc thanh tra đặc biệt ngay trong tháng tiếp theo.

Cơ quan điều tra cũng tiết lộ có 37 vụ án đã có thể tìm ra nghi phạm nếu xét nghiệm chuẩn xác, trong đó 27 vụ hiện vẫn trong quá trình điều tra, 10 vụ còn lại đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng lưu ý rằng may mắn là không có vụ nào dẫn đến kết án oan.

Báo cáo của NPA đánh giá lực lượng cảnh sát tỉnh Saga ban đầu đã không kiểm tra triệt để vụ việc, dẫn đến số liệu thống kê thiếu sót. Tuy nhiên, báo cáo cũng nhìn nhận khách quan rằng đây là một cuộc điều tra chưa từng có tiền lệ và đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật cực kỳ cao, vượt quá khả năng xử lý độc lập của lực lượng cảnh sát cấp tỉnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phía Washington đã xác nhận rằng đội tuyển Iran sẽ phải rời ngay khỏi Mỹ vài giờ sau khi 2 trận đấu vòng bảng World Cup tiếp theo tại Los Angeles và Seattle kết thúc trong những ngày tới.

Phản hồi từ nước đồng chủ nhà World Cup 2026 được đưa ra ngày 16/6 sau khi Mỹ vấp phải ý kiến trái chiều về cách xử lý vấn đề thị thực và việc lưu trú của đội tuyển Iran sau trận đấu đầu tiên.

Đội tuyển quốc gia Iran đã hòa New Zealand trong trận đấu thuộc bảng G tại Los Angeles ngày 15/6. Trận đấu mang nhiều ý nghĩa chính trị trong bối cảnh nhiều tháng bất ổn liên quan đến khả năng tham dự World Cup của Iran giữa lúc Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự với phía Tehran.

Đội tuyển Iran bị yêu cầu phải rời Mỹ chỉ vài giờ sau khi trận đấu kết thúc và trở về đại bản doanh tại Mexico. Điều này đã làm dấy lên chỉ trích đối với cách Mỹ xử lý thị thực, khi đội bóng không được nghỉ lại khách sạn thêm một ngày để hồi phục thể lực như thường lệ.

Sau trận đấu, HLV Amir Ghalenoei cho biết đội tuyển Iran đã được yêu cầu rời Mỹ và trở lại Mexico chỉ vài giờ sau đó. Ông nói đội bóng ban đầu dự kiến sẽ ở lại California qua đêm để có thời gian hồi phục bình thường sau trận ra quân.

Andrew Giuliani, người đứng đầu Lực lượng đặc nhiệm Nhà Trắng phụ trách World Cup, cho biết trong một cuộc phỏng vấn phát sóng trên CBS News rằng một số thành viên ban huấn luyện hỗ trợ và quan chức đội tuyển Iran đã bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ, nhưng toàn bộ cầu thủ và các huấn luyện viên đều được cấp thị thực.

Ông cũng nêu rõ các điều kiện để đội tuyển Iran được nhập cảnh vào Mỹ thi đấu. “Đội tuyển sẽ được phép nhập cảnh trước ngày thi đấu một ngày. Họ sẽ phải rời đi ngay trong ngày trận đấu kết thúc, tức là vào tối hôm đó. Quy định này sẽ được áp dụng ở Los Angeles và cũng sẽ áp dụng ở Seattle", ông Giuliani nói, đề cập tới 2 trận vòng bảng tiếp theo của Iran.

Một số thành viên quan trọng của đội, bao gồm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran, các nhân viên hỗ trợ ban huấn luyện và cán bộ truyền thông, không được Mỹ cấp thị thực, khiến công tác chuẩn bị của đội tuyển gặp thêm nhiều khó khăn.

Khi được hỏi về vấn đề này, ông Giuliani không đi vào chi tiết mà dẫn lại phát biểu trước đó của Ngoại trưởng Marco Rubio về việc từ chối cấp phép cho những người bị cáo buộc là có liên hệ trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

“Ngoại trưởng Rubio đã nói rất rõ: Bất kỳ ai có liên hệ trực tiếp với IRGC sẽ không được vào nước Mỹ, và World Cup sẽ không phải là lý do để họ được phép nhập cảnh”, ông Giuliani nói.

Đội trưởng Iran Mehdi Taremi cho biết đội bóng đã phải trải qua 5 giờ di chuyển và kiểm tra an ninh trong chuyến đi từ Tijuana đến khu vực Los Angeles hôm 14/6, dù đây vốn là hành trình rất ngắn. “Tôi nghĩ FIFA cần hỗ trợ chúng tôi nhiều hơn thế này", ông Taremi nói.

Ngoài ra, thị thực nhập cảnh của tiền vệ cánh Mehdi Torabi hết hạn sau trận đấu đầu tiên. Các quan chức đội tuyển Iran xác nhận chiều 16/6 rằng Torabi đã được cấp một thị thực nhập cảnh nhiều lần mới, cho phép cầu thủ này tiếp tục vào Mỹ để tham dự các trận đấu còn lại trong vòng bảng.

“Vấn đề này đã được giải quyết. Ngay khi nhận được thông tin, chúng tôi đã làm việc để bảo đảm cầu thủ này có thể tham gia mọi trận đấu", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

Tin Gốc: Dân Trí