Những ngày gần đây, đọc các bài viết về điểm thi vào lớp 10, tôi thấy rất nhiều phụ huynh và học sinh hụt hẫng. Không ít em có học bạ toàn điểm cao, nhiều năm liền đạt danh hiệu học sinh giỏi nhưng khi bước vào kỳ thi lại không đạt kết quả như mong đợi. Tôi hiểu cảm giác thất vọng đó, bởi gia đình tôi cũng vừa trải qua.
Cháu tôi vừa tham gia kỳ thi vào lớp 10 và kết quả thấp hơn kỳ vọng. Cháu buồn, bố mẹ cũng buồn vì đặt nguyện vọng vào trường top có điểm chuẩn quá cao. Nhưng thay vì đổ lỗi cho đề thi hay cho rằng con làm bài thi không tốt so với những gì học bạ thể hiện, tôi nghĩ cần nhìn nhận thực tế hơn về cách đánh giá năng lực học sinh hiện nay.
Bản thân tôi là học sinh cấp ba cách đây hơn 20 năm. Tôi cũng trải qua đủ các kỳ thi quan trọng, từ thi học kỳ, thi học sinh giỏi cấp tỉnh đến thi đại học. Có lúc đạt kết quả tốt, có lúc thất bại. Với tôi, chuyện đó hoàn toàn bình thường. Điều thú vị là suốt từ cấp hai đến hết cấp ba, tôi chưa từng đạt danh hiệu học sinh giỏi toàn diện. Điểm trung bình các môn của tôi chỉ quanh mức 7.0. Nếu nhìn vào học bạ, có lẽ không nhiều người đánh giá tôi là học sinh xuất sắc.
Thế nhưng ở những môn thuộc khối thi đại học, kết quả của tôi lại khá tốt. Trong nhiều năm học, điểm số các môn này luôn ổn định và khi bước vào kỳ thi đại học, tôi đạt mức điểm gần tương đương với năng lực mà thầy cô đánh giá. Nói cách khác, kết quả thi phản ánh khá sát khả năng thực tế của tôi.
Nhìn lại thời đi học, tôi nhớ cả trường chỉ có rất ít học sinh đạt điểm trung bình từ 8.0 trở lên. Một lớp vài chục học sinh thì may ra có một hoặc hai bạn được xem là học sinh giỏi nổi bật. Điểm 9, điểm 10 là rất hiếm. Chính vì vậy, khi một học sinh được đánh giá giỏi, mọi người đều có thể hình dung khá chính xác năng lực của em đó.
>> Con tôi học trường tư 10 triệu một tháng không phải để chạy đua trường chuyên
Còn hiện nay, ít nhất qua những gì tôi quan sát từ lớp học của con, tỷ lệ học sinh giỏi cao hơn rất nhiều. Như lớp của cháu tôi có tới 80-90% học sinh đạt loại giỏi. Điểm 9, điểm 10 xuất hiện đầy rẫy trong học bạ. Điều đó khiến không ít phụ huynh mặc nhiên tin rằng con mình đang nằm trong nhóm học sinh xuất sắc. Nhưng khi bước vào những kỳ thi có tính cạnh tranh và sàng lọc cao hơn, kết quả lại không hoàn toàn như kỳ vọng. Khoảng cách giữa điểm số trên lớp và điểm thi thực tế vì thế trở thành cú sốc đối với nhiều gia đình.
Thực tế, chương trình hiện nay có nhiều nội dung mới, áp lực cũng không hề nhỏ. Tuy nhiên, tôi nghĩ việc đánh giá trong nhà trường đang có phần “rộng tay” hơn trước, khiến điểm số chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tế của học sinh. Chính vì vậy, tôi muốn chia sẻ với những em vừa không đạt kết quả mong muốn trong kỳ thi vào lớp 10 rằng: thất vọng là điều dễ hiểu, nhưng không nên xem đó là dấu chấm hết.
Bản thân tôi và nhiều người bạn ngày trước đều học ở những trường làng không có tiếng tăm. Chúng tôi không sở hữu bảng thành tích quá đẹp, cũng không phải những học sinh luôn đứng đầu toàn trường. Nhưng nhờ gặp được những thầy cô tận tâm, nhờ sự cố gắng của bản thân, nhiều người vẫn đỗ đại học với điểm số cao và sau này có công việc tốt.
Hơn 20 năm đi học rồi đi làm giúp tôi nhận ra một điều: thành tích ở một kỳ thi rất quan trọng, nhưng không quyết định toàn bộ tương lai. Xã hội không đánh giá một con người chỉ bằng việc em đỗ hay trượt một trường cấp ba nào đó. Điều tạo nên khác biệt vẫn là năng lực thật, khả năng tự học và sự bền bỉ. Nếu chịu khó học hỏi và không ngừng vươn lên, bạn vẫn có thể đạt được những kết quả tốt, dù xuất phát điểm không hoàn hảo như mong muốn.
Vì thế, thay vì than vãn hay đắm chìm trong thất vọng, hãy coi kỳ thi vừa qua là một trải nghiệm để hiểu rõ hơn năng lực của mình. Con đường phía trước còn rất dài, và cơ hội để chứng minh bản thân chắc chắn không chỉ có một lần.
"Quy định 'Chuyến bay chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay, hãng bay phải hoàn trả (refund) toàn bộ tiền vé hoặc tiền phần vé chưa sử dụng, khi hành khách không đồng ý đổi thời gian hoặc đổi chuyến. Nhưng vấn đề là làm sao để xác định được lỗi là của hãng hay không khi hãng có thể đổ lỗi do thời tiết? Và cuối cùng khách hàng vẫn phải chấp nhận hết hay sao?".
Đó là thắc mắc của độc giả Hungson xung quanh về quy định mới của Chính phủ về vận tải hàng không áp dụng từ 1/7. Theo đó, hành khách sẽ được hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng, nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay.
Trong khi đó, với chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng bay phải phục vụ nước uống hoặc cung cấp phiếu (voucher) có giá trị tương đương cho hành khách. Hãng bay có thể đổi thời gian đi (re-book) hoặc chuyển đổi hành trình (re-route) để hành khách tới được điểm cuối, nếu họ có yêu cầu. Chuyến bay chậm từ 3 giờ, hãng bay phải phục vụ đồ ăn hoặc voucher tương đương.
>> Tôi chỉ nhận được chai nước suối dù chuyến bay bị delay gần 5 tiếng
Có cùng băn khoăn về việc xác định thời gian chậm chuyến để bồi thường cho khách hàng, bạn đọc Vanhop.nguyen đặt câu hỏi: "4 giờ là tương đương một nửa ngày làm việc bình thường của tôi. Nếu chuyến bay bị chậm 4 giờ, tôi sẽ phải nghỉ nguyên ngày làm việc hôm đó, vậy ai sẽ bồi thường thiệt hại? Tại sao không quy định phạt theo từng khung giờ? ".
Ở một khía cạnh khác, độc giả Hamy chỉ ra nhiều vấn đề cần làm rõ: "Tôn trọng thời gian của hành khách cũng là một phần của chất lượng dịch vụ. Nhưng tôi thắc mắc: Nếu chuyến bay bị hoãn nhiều lần nhưng mỗi lần dưới 4 giờ thì sẽ được tính như thế nào? Liệu quy định mới có giúp giảm tình trạng chậm chuyến hay không?".
"Cần làm rõ 'toàn bộ tiền vé' là như thế nào? Vì trước giờ tôi thấy hoàn vé vẫn có nhưng chỉ hoàn tiền vé, còn các phụ phí sân bay, kiểm tra an ninh... (chiếm phần không nhỏ trong tổng tiền phải trả) nhưng không được hoàn", bạn đọc Huynhnghia nói thêm.
"Con tôi học cấp một, trường có mở lớp dạy môn Tiếng Anh liên kết, đăng ký tự nguyện. Trong lớp chỉ có con tôi và một bạn nữa không đăng ký. Thế là cứ khi có tiết (thường vào giữa buổi học chính khóa), con tôi và bạn kia được dẫn lên phòng hội đồng ngồi tự học hay chơi thì tùy, không ai quản lý. Nhưng ai ở cái cảnh phải lên phòng hội đồng ngồi thì hiểu tâm trạng của các con thế nào? Không muốn con bị cô lập nên sau một tháng, không ai bảo ai, cả hai nhà chúng tôi vội vàng viết đơn xin tự nguyện cho con học môn liên kết như cả lớp".
Đó là chia sẻ của độc giả Sông Đông xung quanh thực trạng nhiều trường công lập bố trí môn liên kết xen kẽ giờ học chính khóa. Theo phản ánh của phụ huynh, dù học phí đã được miễn và có hỗ trợ ăn trưa, chi phí học tập vẫn nặng ở các khoản liên quan đến chương trình liên kết. Thực tế, nhiều trường đã ký hợp đồng với doanh nghiệp để tổ chức dạy các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng sống... Tuy nhiên, việc triển khai dày đặc các chương trình liên kết như thời gian qua có nguy cơ chồng chéo nội dung giảng dạy, trong khi các môn bổ trợ chưa được kiểm định, đánh giá chất lượng.
Cùng chung bức xúc khi chương trình liên kết được dạy xen kẽ vào giờ học chính khóa, bạn đọc Phạm Ngọc Thạch bình luận:"Khi phụ huynh không đăng ký cho con học môn liên kết thì khi đến tiết, học sinh sẽ cảm thấy mình bị bỏ rơi. Thử nghĩ bé mới lớp 1, cũng muốn vào học chung với các bạn nhưng vì không đăng ký nên sẽ không được vào lớp. Khi đó tâm lý trẻ sẽ bị ảnh hưởng. Rất nhiều phụ huynh không muốn con buồn, bị bỏ lại ở phòng hội đồng, thư viện hoặc lang thang trong trường, nên đành cắn răng đóng tiền triệu cho con học đầy đủ các môn liên kết mỗi tháng dù không thực sự thấy cần thiết".
>> 'Tôi cho con học trường tư để không phát sinh tiền học liên kết'
Ủng hộ đề xuất cấm trường công xếp môn liên kết xen giờ chính khóa, độc giả Minh Giang bày tỏ quan điểm: "Tôi nghĩ việc dạy thêm, dạy kỹ năng sống, và các môn học liên kết khác nên dạy riêng vào ngoài giờ học chính khóa hoặc cuối tuần, để những ai có nhu cầu có thể tự nguyện đăng ký học, chứ không phải theo kiểu ép buộc ngầm như bây giờ. Từ mầm non, tiểu học, trung học đều có các môn liên kết xen kẽ giờ chính khóa, các em không đăng ký học sẽ bị xếp ngồi riêng một góc hoặc mời ra ngoài, khác nào phân biệt đối xử?".
"Kể cả Tiếng Anh liên kết thì cũng không có đánh giá nhận xét gì việc học của con, trong khi chi phí cho môn này chiếm đến 1/3 tổng tiền đóng cho việc đi học hàng tháng của con tôi. Đó là con tôi học trường công và mang tiếng được miễn học phí. Do đó, sau một thời gian tôi cũng không đăng ký cho con học liên kết tiếng Anh nữa. Kết quả, đến giờ học môn liên kết, con lại bị cho ra ngồi hành lang cùng với một số bạn không đăng ký. Trong khi đó, thời gian để các con viết bài, rèn làm bài trên lớp lại không có", bạn đọc Mynguyenftu nói thêm.
Cách đây hai năm, tôi đã bắt đầu tìm hiểu thị trường căn hộ. Khi đó, giá tuy không rẻ nhưng vẫn còn cảm giác "có thể với tới". Nhưng hiện tại, mỗi lần mở các trang bất động sản, tôi thực sự chùn bước. Giá căn hộ trung bình tại TP HCM đã lên khoảng 69 triệu đồng mỗi m2, còn Hà Nội thậm chí chạm mức 87 triệu đồng mỗi m2. Một căn hộ 70 m2, giá đã dễ dàng vượt 4-6 tỷ đồng. Với số tiền sẵn có của tôi, đồng nghĩa tôi vẫn phải vay thêm ít nhất 2-4 tỷ.
Vợ chồng tôi hiện có khoảng 1,5 tỷ đồng tiền tích lũy và thu nhập gia đình gần 100 triệu mỗi tháng. Thế nhưng, tôi thậm chí không dám vay ngân hàng để thực hiện kế hoạch mua nhà mà trước đây từng cho là "trong tầm tay".
Hiện nay, lãi suất vay mua nhà phổ biến ở mức 12-14% một năm. Con số này hoàn toàn khác so với giai đoạn trước, khi nhiều ngân hàng chào mức ưu đãi chỉ 7-8%. Nếu vay vài tỷ đồng trong 20 năm, chỉ cần lãi suất điều chỉnh tăng nhẹ, số tiền tôi phải trả nợ mỗi tháng cũng là một áp lực rất lớn.
Tôi thử tính toán rất thực tế: với khoản vay khoảng 3 tỷ đồng, lãi suất 12-14%, mỗi tháng gia đình tôi có thể phải trả 35-45 triệu đồng, thậm chí nhiều hơn sau khi hết thời gian ưu đãi. Con số này chiếm gần một nửa thu nhập, tôi chẳng khác đeo gông. Điều đó đồng nghĩa mọi kế hoạch tài chính khác như nuôi con, tiết kiệm, dự phòng rủi ro... đều bị bó hẹp lại.
>> Món hời khi tôi liều mua chung cư 1,54 tỷ vùng ven Sài Gòn
Thực tế, công việc bây giờ có thể biến động rất khó lường, nguy cơ giảm lương, thất nghiệp luôn hiện hữu. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt lại ngày càng tăng, chưa kể những rủi ro bất ngờ như bệnh tật vẫn rình rập. Khi đó, khoản vay mua nhà với tôi sẽ trở thành gánh nặng kéo dài hàng chục năm.
Giá nhà hiện nay đang buộc người mua phải vay với tỷ lệ ngày càng cao so với thu nhập. Điều này khiến rủi ro tài chính tăng lên đáng kể. Khi lãi suất biến động, người vay gần như không có nhiều lựa chọn ngoài việc "gồng gánh". Dòng tiền không còn dễ thở, và chỉ cần một cú sốc nhỏ, mọi thứ có thể mất kiểm soát.
Vì vậy, dù có sẵn tiền và thu nhập ổn định, tôi vẫn quyết định tiếp tục ở thuê. Tôi chấp nhận thuê nhà thêm vài năm, chờ thị trường có những chuyển biến tích cực hơn, thay vì bước vào một cuộc đua mà bản thân không thực sự thấy yên tâm.
Có thể với nhiều người, quyết định này là quá thận trọng. Nhưng với tôi, mua nhà không chỉ là sở hữu một tài sản, mà còn là một cam kết tài chính dài hạn. Khi thị trường còn nhiều biến động như hiện nay, tôi chọn giữ sự an toàn cho gia đình mình, thay vì đánh cược vào một giấc mơ chưa chắc đã bền vững.
Bình MinhCú liều tay không mua chung cư Sài Gòn
Được mất khi trì hoãn mua nhà vì lãi suất vay 15%
Nước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất
Tôi kiệt sức vì không theo kịp giá nhà Sài Gòn
'Sai lầm thuê chung cư 15 triệu một tháng thay vì gánh nợ mua nhà'
'3,5 tỷ thuê nhà sống sướng hơn gánh nợ mua chung cư'
