“Tôi từng đi công tác, cần tìm chỗ đỗ xe quanh khu vực hồ Thiền Quang, Hà Nội. Đi đến bãi gửi xe thu phí thì hết chỗ, tôi đành phải lái ôtô quanh hồ 2-3 vòng nhưng vẫn không tìm nổi một chỗ đỗ xe. Sau khoảng 45 phút không tìm được chỗ gửi xe, tôi đành đỗ tạm ở một chỗ vắng (không có biển cấm dừng đỗ). Kết quả, lại trúng ngay một chỗ mà người ta lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh trà đá. Khi lấy ôtô, xe tôi bị một vết xước quanh xe mà không biết kêu ai.
Thế nên, bên cạnh câu chuyện ý thức của người lái xe hay văn minh của chủ nhà mặt tiền, tôi thấy vấn đề lớn nhất là hạ tầng, quy hoạch bãi gửi xe của chúng ta chưa tốt. Lẽ ra, thành phố cần tăng kẻ vạch sơn quy định những chỗ được đỗ xe thu phí, không phí, và chỉ đỗ tối đa 15-30 phút, trước tất cả các mặt phố và phạt nếu người tham gia giao thông vi phạm. Việc xử phạt và nộp phạt là giữa chủ xe ôtô và cơ quan quản lý (còn chủ nhà mặt phố không liên quan gì). Làm vậy sẽ giải quyết được vấn đề thiếu chỗ đậu xe và hạn chế xung đột giữa tài xế và chủ nhà.
Cuối cùng, trong câu chuyện này, chủ nhà không được liên quan gì tới việc đỗ xe của tài xế ôtô. Đây là trách nhiệm quản lý của cơ quan chức năng. Nếu có bất cứ vấn đề gì, thì chủ nhà có thể phản ánh đến cơ quan quản lý hoặc khéo léo nói với chủ xe di chuyển sớm để mình thuận lợi kinh doanh (không ai có quyền vượt quyền hay tác động với tài sản của tài xế dù họ có đúng hay sai)”.
Đó là quan điểm của độc giả Hoàng Minh xung quanh những tranh cãi về chuyện đỗ xe chắn cửa nhà. Đỗ xe tưởng chừng đơn giản nhưng lại đang trở thành nguồn cơn của không ít tranh cãi trong đời sống đô thị hiện nay. Những chiếc ôtô vô tình (hoặc cố ý) chắn ngay trước cửa nhà người khác không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn làm bùng lên những mâu thuẫn âm ỉ. Từ những lời nhắc nhở nhẹ nhàng đến các xung đột gay gắt, câu chuyện đỗ xe chắn cửa phản ánh rõ nét ý thức cộng đồng, văn hóa ứng xử nơi công cộng và cả những khoảng trống trong quy định quản lý.
>> Tôi chi 5 triệu thuê chỗ đỗ xe trước cửa hàng thay vì xua đuổi người khác
Lấy dẫn chứng từ kinh nghiệm quản lý chỗ đỗ xe thông minh tại Đức, bạn đọc Bienxanhnangvang chia sẻ: “Tôi đang sống và làm việc ở Đức, xin chia sẻ cách quản lý vỉa hè bên này. Ở những đường phố trung tâm chật hẹp, thành phố hạn chế đỗ xe ở lòng đường để tránh ùn tắc. Ở một số đoạn có cho phép đỗ xe, người ta cũng hạn chế thời gian, và tài xế buộc phải trả phí. Ở những chỗ này, họ sẽ có các cây Automat bán vé tự động, tài xế cho tiền vào máy và tự in ra thời gian đỗ xe của mình.
Thheo quy định, tài xế được đỗ xe tối đa một tiếng, với giá là 2 Euro. Hết thời gian mà tài xế không lấy xe, sẽ bị phạt gấp 10 lần. Cứ khoảng 5-10 phút lại có nhân viên trật tự trị an của thành phố đi một vòng kiểm tra các xe đỗ dọc lòng đường (bất kể thời tiết mưa, tuyết). Có lần, tôi đi khám bác sĩ ở đây, phải ba lần chạy xuống mua thêm vé gửi xe, dù rất bất tiện nhưng cũng phải tuân thủ quy định chung. Nhưng chính điều này lại góp phần hạn chế việc tài xế dừng đỗ vô tội vạ, ảnh hướng tới giao thông.
Còn những ai có hộ khẩu trong khu đường này, sẽ phải đóng phí cố định theo tháng nếu muốn được đỗ xe gần nhà, với chi phí rất hợp lý. Tuy nhiên, họ cũng chỉ được đỗ từ 8 giờ tối đến 8 giờ sáng hôm sau, là phải rời đi. Nhà nước cũng xây các Garage chìm và nổi gần đó, chi phí cho thuê chỗ đỗ xe rất hợp lý, nên đường phố của họ dù hẹp nhưng không hề tắc đường vì chuyện xe đỗ lấn chiếm không gian”.
5 năm trước, khi bước sang tuổi ngoài 30, tôi bắt đầu nói với chồng về chuyện sinh thêm con. Khi đó, chúng tôi đã có một bé đầu lòng, cuộc sống đủ đầy, công việc ổn định. Với anh, như vậy là đủ. Nhưng tôi nghĩ một đứa con là chưa đủ cho một hành trình dài phía trước.
Những cuộc trò chuyện ban đầu dần trở thành tranh luận. Chồng tôi lo áp lực tài chính, lo thời gian, lo cả việc nuôi dạy con cái trong một xã hội ngày càng cạnh tranh. Anh nói: "Nuôi một đứa đã khó, hai đứa lại càng vất vả hơn, sao không tập trung chăm sóc tốt nhất cho đứa con hiện tại?".
Nhưng tôi vẫn không từ bỏ suy nghĩ của mình. Có lẽ vì tôi đã chứng kiến quá nhiều cảnh người già quanh mình sống neo đơn. Khi còn trẻ, họ mạnh mẽ, độc lập, nhưng đến lúc tuổi cao lại trở nên chậm chạp, mỏi mệt, mắt kém. Và điều đáng sợ nhất không phải là bệnh tật, mà là cảm giác cô đơn và bất an.
Tôi từng thấy có người chỉ thực sự yên tâm khi trong nhà có tiếng nói cười của con cháu. Ngược lại, có người dù có điều kiện kinh tế, vẫn không tránh khỏi cảm giác trống trải khi sống một mình trong căn nhà rộng. Chính những điều đó khiến tôi nghĩ nhiều hơn về tương lai của mình. Tôi không muốn đặt toàn bộ trách nhiệm chăm sóc cha mẹ già lên vai một đứa con duy nhất. Có anh, có em, dù mỗi người một hoàn cảnh, nhưng vẫn có thể san sẻ với nhau cả về vật chất lẫn tinh thần.
>> Nhà 5 anh chị em nhưng con gái phải 'gánh' cha mẹ
Suốt ba năm tôi kiên nhẫn thuyết phục chồng. Dần dần, anh cũng thay đổi suy nghĩ, nhận ra việc có thêm một đứa con không chỉ là gánh nặng, mà còn là một cách để gia đình trở nên đầy đặn hơn. Đến hôm nay, khi nhìn hai đứa trẻ chơi với nhau trong nhà, tôi thấy quyết định ngày đó là hoàn toàn đúng đắn. Đúng là vất vả hơn, chi phí nhiều hơn, thời gian riêng ít đi. Nhưng đổi lại là tiếng cười nhiều hơn, là cảm giác gia đình ấm áp hơn.
Tôi không phủ nhận rằng cuộc sống luôn có hai mặt. Người có con thì vất vả từ khi còn trẻ, lo ăn, lo học, lo từng bước trưởng thành cho con. Nhưng nếu những đứa con ấy biết hiếu thảo, về già họ sẽ có chỗ dựa tinh thần. Ngược lại, người không có con có thể tận hưởng sự tự do, nhẹ gánh trong những năm tháng tuổi trẻ. Nhưng khi về già, nếu không có điều kiện tài chính tốt hoặc người thân bên cạnh, họ sẽ phải tự lo liệu mọi thứ.
Có người nói viện dưỡng lão là một lựa chọn của xã hội hiện đại, nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện để vào đó, và cũng không phải ai cũng muốn sống những năm cuối đời trong một môi trường xa lạ. Cuộc sống vốn dĩ không có lựa chọn nào hoàn hảo. Quan trọng là bạn chọn cách sống nào, thì hãy chấp nhận cả mặt tích cực lẫn tiêu cực của nó.
Với tôi, tôi chọn sinh hai con. Và tôi nhận ra, vướng bận con cái cũng là một dạng hạnh phúc kéo dài từ lúc còn trẻ cho đến khi về già.
Do bố trí lại không gian sân nhà, tôi có thuê thợ đục bỏ vài mảng bê tông và hồ cá được xây bằng gạch. Nhiều người quen giới thiệu và hẹn mãi thì sau một tuần mới có hai người đem đồ nghề, máy đục tới làm.
Khối lượng công việc chỉ làm trong một buổi sáng, tiền công tính cho nguyên ngày, tôi còn phải lo cà phê, thuốc lá cho hai ông thợ. Một người nói phải xén bớt thời gian bên công trình để qua làm cho tôi.
Nhiệm vụ tiếp theo tôi phải giải quyết là xử lý đống xà bần bao gồm gạch, xi măng vừa đập bỏ. Tôi gọi cho một người quen chạy xe ba gác chuyên làm nghề dọn dẹp xà bần xây dựng đến. Giá thỏa thuận là 500 nghìn đồng. Khối lượng xà bần cũng không quá nhiều.
Người quen chạy xe ba gác này độ hơn 50 tuổi, làm một mình. Giữa cái nắng chang chang buổi chiều, mới xúc vài lượt thì mồ hôi đã túa ra như tắm. Tôi biết anh ấy có một đứa con trai không có việc làm ổn định thì hỏi thăm.
Như chạm trúng điểm mệt mỏi của người cha già, anh ấy bảo: Đã rủ đứa con đi làm cùng và hứa sẽ trả cho 200 nghìn đồng để có tiền đi cà phê với bạn bè nhưng đứa con chê việc nặng nhọc, trời lại nắng mà tiền lại ít nên không đi.
Thật sự thì khối lượng xà bần của nhà tôi không nhiều, nếu hai cha con cùng làm thì chưa đến 20 phút đã dọn xong và lấy tiền. Nhưng chỉ có người cha xúc từng vá nặng nề nên phải hơn 45 phút mới xong.
Lúc thanh toán tiền, tôi nói đùa: "Nhớ về nhà đừng cho tiền con nhé" thì thấy ông ấy vừa quệt mồ hôi vừa bảo: Tiền nó kiếm không đủ xài, thỉnh thoảng phải cho thêm để nó "không làm chuyện bậy bạ".
Lúc đọc những bản tin thanh niên ba không, tôi vẫn thắc mắc rằng không học, không đi làm, không qua đào tạo thì họ sống bằng kiểu gì? Tôi nghĩ nhiều người và ngay cả tôi có cùng câu trả lời là "ký sinh" vào cha mẹ. Có thể là thương con, chiều chuộng con, cũng có thể là hỗ trợ con trong thời gian chúng thất nghiệp. Nhưng nếu như vậy, thì đó là lỗi của gia đình chứ đâu phải của xã hội?
"Tôi sinh ra trong một gia đình làm nông, bố mẹ không có điều kiện. Không phải họ không muốn cho con cái một nền tảng tốt hơn, mà đơn giản là không có gì để cho. Vì vậy, từ rất sớm, tôi đã quen với việc phải tự lo cho bản thân và sau này còn phải lo ngược lại cho gia đình. Có lẽ chính những trải nghiệm đó khiến tôi có góc nhìn khác với nhiều người về chuyện cha mẹ có nên để lại tài sản cho con hay không?
Tôi từng nghe nhiều người cho rằng con cái phải tự lập hoàn toàn, cha mẹ không nên chu cấp quá nhiều vì dễ khiến con ỷ lại. Nhưng nếu nhìn từ những gì mình đã trải qua, tôi lại tin điều ngược lại: một bệ đỡ đúng lúc có thể thay đổi cả cuộc đời của một người.
Tôi đi lên từ hai bàn tay trắng. Những năm đầu ra đời, tôi vừa lo kiếm sống, vừa gánh trách nhiệm với gia đình. Mỗi ngày đều xoay quanh chuyện cơm áo, tiền nhà, chi phí sinh hoạt. Và chính áp lực phải "cày cuốc" liên tục để tồn tại khiến tôi bỏ lỡ rất nhiều cơ hội.
Có những khóa học tôi muốn tham gia để nâng cao năng lực nhưng không đủ tiền. Có những dự án tôi nhìn thấy tiềm năng nhưng không dám thử vì cần vốn đầu tư ban đầu. Có những thời điểm tôi biết nếu mình dành thêm thời gian học hỏi hoặc mở rộng mối quan hệ thì tương lai có thể khác đi rất nhiều, nhưng thực tế là tôi phải ưu tiên kiếm tiền cho ngày mai trước đã.
Điều khiến tôi nuối tiếc nhất là cảm giác bất lực khi nhìn cơ hội tốt hơn trôi qua chỉ vì mình không có một điểm tựa tài chính tối thiểu. Nếu ngày đó tôi có một "bệ đỡ", dù không cần quá lớn, cuộc sống có lẽ đã khác theo hướng tích cực hơn rất nhiều. Một khoản tiền để yên tâm học thêm vài năm, một căn nhà để không phải lo tiền thuê trọ, hay đơn giản là một khoản dự phòng giúp mình dám thử sức với cơ hội mới.
>> Vợ trách tôi vô tâm vì 55 tuổi nghỉ hưu sớm khi chưa mua nhà cho con
Chính vì hiểu cảm giác đó nên dù con tôi còn rất nhỏ, tôi đã bắt đầu tính toán cho tương lai của chúng. Tôi không muốn con lớn lên trong tâm thế chỉ biết chăm chăm kiếm tiền để tồn tại. Tôi muốn nếu có năng lực và cơ hội tốt xuất hiện, chúng đủ điều kiện để nắm lấy thay vì bỏ lỡ vì áp lực cơm áo như tôi từng trải qua.
Điều đó không có nghĩa tôi muốn nuông chiều hay để con sống dựa dẫm. Tôi vẫn muốn con hiểu giá trị của lao động, biết tự lập và có trách nhiệm với cuộc sống của mình. Nhưng tôi không nghĩ việc bắt con phải tự bươn chải từ con số 0 mới là cách dạy tốt. Theo tôi, cha mẹ cố gắng tích lũy để con có nền tảng tốt hơn không phải là làm hại con, mà là giúp con có thêm lựa chọn trong cuộc đời.
Nhiều người lo rằng để lại tài sản cho con thì tuổi già của cha mẹ sẽ bất an. Tôi đồng ý rằng không ai nói trước được tương lai. Nhưng nếu một người có trong tay vài tỷ đồng tiết kiệm mà vẫn không thể sống ổn lúc về già, thì hàng triệu người khác với số tiền ít hơn rất nhiều chắc còn khó khăn hơn nữa.
Tôi nghĩ điều quan trọng không phải là có để lại tài sản cho con hay không, mà là cách chuẩn bị tài chính đủ để vừa bảo đảm tuổi già cho mình, vừa tạo được nền tảng cho con cái nếu có thể. Bởi suy cho cùng, đời cha mẹ nào cũng mong con mình có cuộc sống tốt hơn mình từng có".
Đó là quan điểm của độc giả Lobbyman sau bài viết "Tôi quyết giữ 10 tỷ và nhà 5 tầng để dưỡng già, không chia thừa kế sớm" của tác giả Quan Nhan. Trong nhiều gia đình Việt, chuyện "cha mẹ có nên để lại tài sản cho con?" luôn gây nhiều tranh luận. Có người cho rằng con cái phải tự lập hoàn toàn mới trưởng thành, cha mẹ càng "trải đường" càng dễ khiến con ỷ lại. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng một nền tảng tài chính ổn định không làm con yếu đi, mà giúp chúng có thêm cơ hội phát triển trong cuộc sống.
