Hà Nội những ngày này nóng đỉnh điểm. Nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, chỉ cần bước ra đường vài phút đã thấy người rát như bị lửa đốt. Vậy mà người bạn thời đại học của tôi vẫn phơi mình dưới nắng ngoài đường mỗi ngày. Thực ra, sau khi ra trường, bạn từng có hai tháng thử việc ở một công ty trong nước. Nhưng rồi bạn bỏ ngang vì thấy lương thấp (khoảng 3,5 triệu đồng), công việc áp lực và vất vả.
Trong lúc chán nản, bạn nghe nhiều người đi trước khuyên rằng chạy xe công nghệ “dễ kiếm tiền”, “tự do”, “không bị gò bó”, nên quyết định chuyển hướng. Hồi mới bắt đầu, bạn hào hứng khoe có ngày chạy nhiều, thu nhập thậm chí còn cao hơn lương văn phòng của tôi. Lúc đó, tôi cũng không phản đối vì nghĩ mỗi người có lựa chọn riêng. Nhưng mấy ngày nắng đỉnh điểm vừa rồi, gặp lại bạn, tôi thật sự thấy xót.
Bạn kể mỗi ngày phải chạy ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày để duy trì thu nhập. Dù đã mặc áo chống nắng, đeo khẩu trang, bịt kín mít từ đầu đến chân, uống nước liên tục, nhưng về đến nhà lúc nào bạn cũng trong trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. Cuối cùng, bạn buộc phải giảm số cuốc chạy mỗi ngày để giữ sức. Thay vì chạy xuyên trưa như trước, giờ bạn nhận đơn từ sáng sớm, đến gần trưa thì về nghỉ, chiều muộn mới lại chạy tiếp đến khuya.
>> Cử nhân quản trị kinh doanh làm shipper sau ba tháng thất nghiệp
Những ngày thời tiết khắc nghiệt như thế này mới thấy rõ mặt trái của nghề shipper hay xe ôm công nghệ. Người ngoài nhìn vào thường chỉ thấy sự tự do, chủ động thời gian hoặc những câu chuyện thu nhập vài chục triệu mỗi tháng. Nhưng phía sau đó là những giờ chạy xe liên tục ngoài đường, ăn uống thất thường, phơi nắng, dầm mưa và gần như đánh đổi sức khỏe để kiếm tiền.
Tôi không hề coi thường nghề chạy xe công nghệ. Đó cũng là công việc chân chính. Nhưng nhìn bạn mình phơ mặt ngoài trời nắng hơn 40 độ C, tôi vẫn thấy tiếc vì bạn bỏ phí bốn năm đại học với một chuyên ngành có thể phát triển lâu dài hơn nếu đủ kiên trì. Tiếc vì chỉ sau vài tháng chật vật tìm việc đúng ngành, bạn đã vội vàng cất tấm bằng cử nhân vào ngăn kéo để chạy theo cảm giác “kiếm tiền nhanh”.
Ra trường ai cũng áp lực tài chính, muốn sớm tự lập, muốn có thu nhập ngay thay vì chấp nhận mức lương khởi điểm thấp. Trong khi đó, công việc shipper, xe ôm công nghệ lại cho cảm giác làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, không gò bó giờ giấc hay áp lực KPI, deadline như việc văn phòng. Nhưng vấn đề là không phải ai cũng đủ sức theo công việc đó lâu dài.
Nghề nghiệp chuyên môn thường cần thời gian tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng mới có cơ hội thăng tiến, thu nhập vài năm sau có thể rất khác. Ở tuổi đôi mươi, nhiều người nghĩ mình còn trẻ thì chịu cực được. Nhưng chạy xe ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày, nhiều năm liên tục, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, không phải chuyện đơn giản. Đó là công việc ăn mòn trực tiếp vào sức khỏe.
Nhìn bạn mình, tôi càng tin rằng không gì bằng một công việc chuyên môn ổn định, nơi sức lao động trí óc có thể giúp con người đi đường dài mà không phải đánh đổi quá nhiều sức khỏe mỗi ngày.
"Tôi từng chứng kiến một bạn trẻ bị 'lùa gà' vào các lớp chữa lành có tên nghe rất kêu như nâng cao nhận thức, trí tuệ, phát triển bản thân gì đó nhưng 'thầy' dạy chỉ mới học đến lớp 12, không có bằng cấp chuyên môn hay kinh nghiệm thực tế nào về lĩnh vực này. Cách làm của họ rất đơn giản là tự mua sách nước ngoài, dùng phần mềm hoặc AI để dịch sang tiếng Việt, sau đó chia nhỏ thành các bài học, vậy là thành giáo án.
Vấn đề là nhiều học viên không dám tìm hiểu trình độ của 'thầy' mà chỉ là nghe nói là thạc sĩ, tiến sĩ gì đó là tin luôn. Để đánh bóng, các 'thầy' còn tìm kiếm các mối quan hệ với Tiến sĩ thật, người nổi tiếng của lĩnh vực đó để mời đến lớp nói chuyện hoặc 'thỉnh giảng', khoe công việc từ thiện, hoạt động xã hội rầm rộ trên mạng xã hội...
Vì hồ sơ có vẻ 'thật' như vậy nên các 'thầy, cô' này không thể mở lớp dạy chính quy mà chỉ đăng ký hoạt động là 'dịch vụ tư vấn', nộp các chứng chỉ thực chất là 'chứng nhận tham gia (certificate of attendance)' của các khóa ngắn hạn online chứ không phải bằng cấp tốt nghiệp hay chuyên môn".
Đó là chia sẻ của độc giả TTw trước thực trạng nhiều người trẻ chi hàng chục triệu đồng du lịch, học thiền để "chữa lành" rồi kiệt quệ tài chính, trầm cảm nặng. Đối mặt với áp lực, trào lưu tự "chữa lành" xuất hiện và trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt. Nhiều người chọn cách đi du lịch, nghỉ ngơi hoặc tìm kiếm các nội dung truyền cảm hứng trên mạng xã hội để tự xoa dịu. Tuy nhiên, chuyên gia y tế nhận định đây không phải là phương thuốc cho các bệnh lý thực thể. Những hoạt động này có thể hữu ích trong việc giảm căng thẳng ở người khỏe mạnh, nhưng không thể thay thế việc điều trị khi đã xuất hiện một rối loạn tâm thần thực sự.
Đồng quan điểm, bạn đọc Rom TT bình luận: "Gần chỗ làm của tôi cũng có lớp giúp phát triển tư duy gì đó khá nhộn nhịp. Sau khi tìm hiểu, tôi được biết nội dung chương trình là từ sách của tác giả nước ngoài, dùng AI dịch lại. Trong khi đó, các giáo viên đứng lớp toàn là tự xưng, không có bằng cấp chính quy của ngành nào. Họ quảng cáo bản thân làm thiện nguyện khá ầm ĩ... Mấy lớp này thuần lý thuyết, người dạy cũng chẳng có thực hành ngoài đời, toàn nêu ý tưởng chứ không thực hiện".
>> Chi chục triệu đồng đi 'chữa lành' bỗng thành trầm cảm
Lấy dẫn chứng từ chính trải nghiệm của mình với các lớp học chữa lành, độc giả Banglinhlinh chia sẻ: "Tôi cũng từng có trải nghiệm tham gia lớp học kiểu chữa lành vì tôi thấy mình sân quá, muốn chữa lành cho mình. 'Cô giáo' quảng cáo đã thành công trong kinh doanh, buôn bán, có giọng nói rất ngọt ngào, rất nhiều fan. Nhưng khi tiếp xúc tôi mới thấy cô và đội ngũ của cô còn sân si hơn tôi rất nhiều. Tất cả chỉ là những lời hoa mỹ, lý thuyết suông bọc bởi giọng ngọt ngào của người dạy.
Đây là một hình thức kinh doanh siêu lợi nhuận và đã chạy quảng cáo rất nhiều. Mọi việc xảy ra, cô đều nhấn mạnh kiểu "hãy xem lại chính mình" nhưng cách truyền đạt khiến tôi trở nên tiêu cực hơn, vì có lẽ bản thân cô còn chưa hiểu chính mình. Từ lớp học đó tôi luôn thấy mình tội lỗi, rơi vào trạng thái tự trách móc bản thân. Cũng may, sau vài khóa học của vợ chồng cô, tôi đã thoát ra, tìm đến thiền và giải quyết được các vấn đề về tâm của mình".
Nhấn mạnh những hệ lụy khó lường khi lún sâu vào các lớp học chữa lành không uy tín, bạn đọc Natalia kết lại: "Người thân của tôi cũng tham dự những khóa học dạng như thế này. Chỉ cần ở nhà là suốt ngày mở những âm thanh từ khóa học (từ sáng đến tối, kể cả lúc ngủ). Tôi không biết những âm thanh đó có thôi miên hay ảnh hưởng gì tâm trí không, chưa kể là người thân nói dối gia đình đi công tác nhưng tham gia những khóa học trực tiếp, đóng học phí từ những khóa học từ 500.000 đến cả chục triệu đồng.
Các khóa học còn kêu gọi học viên đăng ký những khóa nâng tầm hơn lên đến hàng trăm triệu. Người dạy chỉ toàn ngồi nói suông, đánh vào yếu tố tâm lý, thu tiền học phí của học viên... Tôi hoàn toàn đồng ý việc nhà nước vào cuộc để điều tra những khóa học như thế này, phơi bày sự thật để người thân chúng tôi nhận ra những mánh khóe, tránh sa ngã, tránh đốt tiền vào những khóa học vô bổ".
"Đọc nhiều ý kiến cho rằng bất động sản dù thanh khoản giảm cũng khó lòng giảm sâu hơn do nhu cầu của thị trường vẫn rất lớn, tôi lại có quan điểm khác. Khoảng nửa năm đến một năm trước, phòng tôi có nhiều người thuộc nhóm thu nhập rất cao, dao động từ 60 đến 80 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí có người còn hơn thế. Tôi từng nghĩ đây sẽ là nhóm sẵn sàng xuống tiền mua nhà ngay nếu thấy cơ hội phù hợp.
Nhưng khi hỏi chuyện, gần như ai cũng chỉ cười rồi lắc đầu. Không phải họ không có tiền, mà vì họ đều cảm thấy giá bất động sản đã vượt quá khả năng chấp nhận. Từ đó, tôi bắt đầu tin rằng thị trường đang ở vùng giá quá cao. Nếu ngay cả những người có thu nhập tốt, tài chính ổn định vẫn chưa thấy đủ hấp dẫn để mua, thì rất khó kỳ vọng lực cầu ở thực sẽ đủ mạnh để nâng đỡ mặt bằng giá hiện nay.
Tôi không phủ nhận bất động sản vẫn là một kênh tích lũy tài sản dài hạn, nhưng ở thời điểm này, tôi chưa thấy lý do để phải vội vàng mua nhà. Theo tôi, chỉ khi những người có thu nhập 50-100 triệu đồng mỗi tháng cảm thấy việc mua nhà là hợp lý và thoải mái, thị trường mới thực sự tiến gần hơn đến nhu cầu ở thực.
Tôi cũng cho rằng vài năm tới sẽ là giai đoạn lợi nhuận kỳ vọng của người bán phải gặp dòng tiền thực của người mua. Khi người mua sử dụng tiền tích lũy thay vì đòn bẩy tài chính, họ sẽ cân nhắc rất kỹ giá trị nhận được so với số tiền bỏ ra. Nếu khoảng cách giữa giá bán và khả năng chi trả vẫn quá lớn, giao dịch sẽ tiếp tục chậm.
>> Người mua nhà chờ cơ hội khi dân đầu cơ 'ngấm đòn'
Thị trường thứ cấp đã bắt đầu xuất hiện những căn nhà giảm giá so với trước. Điều này phản ánh một thực tế rằng không phải ai cũng có thể kiên nhẫn giữ tài sản mãi nếu dòng tiền gặp áp lực. Trong khi đó, nguồn cung trên thị trường vẫn còn khá nhiều, từ hàng sơ cấp đến thứ cấp, khiến người cầm tiền có rất nhiều lựa chọn và cũng có thêm lý do để chờ đợi.
Tôi không dám khẳng định giá bất động sản sẽ giảm bao nhiêu hay chính xác khi nào mới 'chạm đáy'? Dự báo thị trường luôn là việc rất khó. Nhưng cá nhân tôi vẫn lựa chọn giữ tiền mặt thay vì cố mua bằng mọi giá lúc này. Tôi chấp nhận bỏ lỡ cơ hội nếu thị trường đi lên, còn hơn mang theo áp lực tài chính nhiều năm chỉ vì vội vàng 'bắt đáy'.
Có thể sau một hoặc hai năm nữa, nhận định của tôi sẽ đúng, cũng có thể sẽ sai. Nhưng ở thời điểm hiện tại, tôi vẫn tin rằng quyết định phù hợp nhất với mình là kiên nhẫn quan sát và chờ đợi. Khi giá bán phản ánh đúng nhu cầu ở thực và người mua không còn phải đắn đo quá nhiều để sở hữu một căn nhà, có lẽ đó mới là lúc tôi sẵn sàng xuống tiền".
Đó là chia sẻ của độc giả Ovrebo xung quanh cuộc tranh luận về lựa chọn mua nhà trong bối cảnh lãi suất neo cao, nguồn cung lớn khiến sức mua bất động sản tiếp tục giảm. Giá bất động sản liên tục lập mặt bằng mới trong khi khả năng chi trả của người dân vẫn luôn là chủ đề gây nhiều tranh luận. Có ý kiến cho rằng thị trường vẫn còn dư địa tăng nhờ nguồn cung hạn chế, nhưng cũng không ít người tin giá đã vượt quá giá trị thực và sẽ phải điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu ở thực.
Theo báo cáo ngành mới công bố, Công ty Chứng khoán MB (MBS) dự báo thị trường bất động sản tiếp tục ảm đạm từ nay đến cuối năm do áp lực lãi vay tăng cao trong khi nguồn cung lớn. Thanh khoản thị trường bất động sản có dấu hiệu chậm lại trong nửa đầu năm nay. Tỷ lệ hấp thụ trung bình của các dự án sơ cấp đạt khoảng 50-60%, giảm mạnh so với mức trên 80% cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, một khảo sát nhanh của VnExpress với hơn 1.600 độc giả về dự định mua nhà trong nửa cuối năm, gần 40% người tham gia cho biết hoãn kế hoạch mua để chờ nhịp giảm. Khoảng 23% độc giả chia sẻ dự định chuyển về quê sống vì không đủ khả năng mua.
Đọc bài viết: "Tôi mệt rã rời khi tự lái ôtô 800 km đưa vợ con du lịch Đà Nẵng", tôi muốn chia sẻ một góc nhìn khác. Vừa qua, nhóm chúng tôi gồm bốn gia đình (8 người lớn, 7 trẻ em từ 5-10 tuổi) cũng thực hiện hành trình roadtrip tương tự. Nhưng thay vì mệt mỏi, đây lại là chuyến đi gắn kết và đầy tiếng cười với chúng tôi.
Bí quyết không nằm ở sức khỏe siêu phàm, mà ở sự chuẩn bị hậu cần và mục đích "đi để tận hưởng chứ không phải để chạy đua về đích". Khác với việc cố gắng chạy xe thục mạng cho xong quãng đường 800 km, chúng tôi chia lộ trình 1.500km (cả đi và về) thành những chặng nhỏ.
Chúng tôi xuất phát từ Hà Nội lúc 3h30 sáng khi thể lực đang khỏe khoắn và trí lực đang hào hứng. Cả đoàn chạy xe thẳng vào Hội An (quãng đường 770 km). Tuy nhiên, thay vì lái liên tục, cứ khoảng 100-115 km hoặc 2-3 tiếng di chuyển, chúng tôi lại dừng nghỉ tại các trạm nghỉ dọc cao tốc hoặc ghé Đồng Hới ăn cơm niêu.
Việc dừng nghỉ linh hoạt giúp người lái xe tái tạo năng lượng và trẻ nhỏ được vận động, tránh bí bách. Thay vì chen chúc ở bãi Mỹ Khê hay trung tâm phố cổ Hội An, đoàn tôi chọn lưu trú tại biển An Bàng và khu vực Nguyễn Tất Thành (Đà Nẵng). Đây là những "viên ngọc thô" còn giữ được nét hoang sơ, giúp 15 thành viên có không gian riêng tư mà không phải chịu cảnh "người xem người".
Chúng tôi không chỉ đi Hội An, Đà Nẵng. Chiều về, đoàn tôi còn ghé Huế hai ngày, qua Quảng Trị, Quảng Bình và dừng chân tại biển Thiên Cầm (Hà Tĩnh). Cách đi này biến quãng đường dài thành những chặng nghỉ dưỡng nối tiếp, khiến cảm giác mệt mỏi vì ngồi xe đường dài không còn nữa.
>> 'Bí quyết' mỗi năm nhà tôi tự lái ôtô du lịch 3-4 lần dịp lễ
Sai lầm của nhiều người là để trẻ nhỏ ngồi im trên ghế suốt hàng tiếng đồng hồ. Trong khi đó, nhóm chúng tôi đã vận hành bốn chiếc xe như những ngôi nhà di động: mỗi xe trang bị đệm hơi chuyên dụng ở hàng ghế sau để các bé nằm ngủ hoặc nghỉ ngơi êm ái. Đồ ăn nhẹ được chuẩn bị sẵn sàng cho nhiều ngày, nước lọc để trẻ luôn đủ năng lượng mà không bị đầy bụng.
Để lũ trẻ cảm thấy vui vẻ trên xe, chúng tôi còn sử dụng tuyệt chiêu "túi quà bất ngờ". Mỗi món đồ chơi nhỏ được bọc kín và chỉ mở ra sau khi bọn trẻ "chán trò" cũ, giúp duy trì sự hào hứng suốt dọc hành trình.
Với mức chi phí khoảng 20 triệu đồng cho mỗi gia đình trong hành trình 8 ngày 7 đêm đó, chúng tôi nhận lại được những giá trị vượt xa con số. Thay vì chi một khoản khổng lồ cho vé máy bay cao điểm, chúng tôi dành ngân sách đó cho những bữa hải sản tại An Bàng, Lăng Cô, Vũng Chùa, Thiên Cầm hay các villa nghỉ dưỡng chất lượng.
Bên cạnh đó, đoàn còn thiết lập quy tắc đặt phòng bằng cách luôn kiểm tra chéo qua Google Maps, gọi hotline xác nhận để tránh các bẫy lừa đảo "combo giá rẻ" vốn đang bùng nổ.
Thực tế, tự lái xe đường trường với trẻ nhỏ không phải là một thử thách quá sức nếu biết cách điều phối. Thay vì coi 800 km là "cực hình", chúng tôi coi đó là một khóa học thực tế về tính kiên trì và khả năng thích nghi cho cả gia đình. Sau chuyến đi, cả bốn gia đình chúng tôi đều cảm thấy vui khỏe, gắn kết và đã sẵn sàng cho hành trình tiếp theo.
