Tôi rất đồng tình với quan điểm của tác giả bài viết “‘Bắt đáy’ căn hộ 5,5 tỷ Hà Nội”. Tôi từng chứng kiến nhiều người tiếc nuối vì bỏ lỡ cơ hội mua nhà khi chờ giá giảm, nhưng cũng có không ít người mắc kẹt nhiều năm vì xuống tiền quá sớm trong lúc thị trường vẫn đang lao dốc. Vì vậy, tôi không bao giờ mua bất động sản theo kiểu “bắt dao rơi”.
Nguyên tắc này không chỉ áp dụng với nhà đất mà với hầu hết các loại tài sản tài chính như cổ phiếu, vàng hay bất kỳ thị trường nào chịu tác động của cung cầu và tâm lý đám đông. Khi giá đang trong xu hướng giảm, không ai biết đâu là đáy thực sự. Thứ hôm nay được cho là “rẻ” có thể vài tháng sau còn rẻ hơn nữa.
Tôi biết nhiều người vẫn tin rằng lịch sử đã chứng minh giá nhà đất chỉ có tăng. Mỗi khi thị trường trầm lắng, lại xuất hiện những lời khuyên rằng “không mua bây giờ thì sau này sẽ không bao giờ mua được”. Nhưng tôi cũng hiểu rằng trong số những người đưa ra quan điểm đó có không ít môi giới bất động sản, nhà đầu tư đang ôm hàng hoặc những người đang cần thị trường sôi động trở lại để thoát hàng.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa mọi nhận định của họ đều sai. Tuy nhiên, với người mua ở thực hoặc nhà đầu tư cá nhân, tôi cho rằng cần nhìn thị trường bằng sự tỉnh táo thay vì chỉ dựa vào niềm tin rằng giá bất động sản sẽ tăng mãi.
Bản thân tôi nghĩ rằng thay vì cố đoán đáy, người mua nên chờ tín hiệu đảo chiều rõ ràng hơn. Đó là khi giá bắt đầu nhích lên trở lại sau một giai đoạn điều chỉnh, giao dịch dần sôi động hơn và thanh khoản được cải thiện. Khi đó, dù mua với giá cao hơn một chút so với đáy, người mua lại có cơ sở để tin rằng thị trường đang vận động theo hướng lành mạnh hơn.
>> Dư 300 triệu đồng mỗi năm nhưng tôi không có nổi mảnh đất
Một căn hộ mới bàn giao hôm nay chắc chắn phải phản ánh mặt bằng chi phí hiện tại. Nhưng tại sao nhiều căn hộ đã sử dụng 5-10 năm vẫn tăng giá mạnh như căn hộ mới, thậm chí tăng gấp đôi hoặc gấp ba chỉ trong vài năm? Nếu nhìn dưới góc độ tài sản, căn hộ cũng phải có khấu hao theo thời gian. Không ai định giá một chiếc xe đã chạy 10 năm bằng giá xe mới chỉ vì giá thép hay giá nhân công tăng. Vậy tại sao nhiều người lại mặc nhiên cho rằng một căn hộ cũ phải tăng giá liên tục bất chấp tuổi đời công trình ngày càng lớn?
Tôi không phủ nhận yếu tố vị trí, hạ tầng hay sự phát triển của khu vực có thể làm gia tăng giá trị bất động sản. Nhưng nếu lấy lý do giá đầu vào tăng để giải thích cho việc nhiều căn hộ tăng gấp hai, gấp ba lần chỉ trong 4-5 năm thì có lẽ chưa đủ thuyết phục.
Trong giai đoạn vừa qua, theo tôi, giá bất động sản tăng không chỉ vì chi phí xây dựng mà còn vì dòng tiền đầu cơ, tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội và kỳ vọng giá sẽ tiếp tục leo thang. Khi nhiều người cùng tin rằng giá chỉ có tăng, giá thường đi xa hơn giá trị thực. Bối cảnh hiện nay đã khác trước, Nhà nước đang đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và các mô hình nhà cho thuê. Nếu nguồn cung được cải thiện đáng kể trong những năm tới, áp lực thiếu nhà ở có thể giảm bớt.
Theo quy luật thị trường, khi cung tăng nhanh hơn cầu, giá nhà khó có thể tiếp tục tăng nóng như giai đoạn trước. Ít nhất, tốc độ tăng cũng sẽ phải chậm lại để phản ánh đúng hơn giá trị sử dụng thực tế của bất động sản. Tôi cho rằng việc mặc định bất động sản luôn tăng giá là một niềm tin khá rủi ro.
Với tôi, mua nhà để ở hay đầu tư đều cần dựa trên giá trị thực, khả năng tài chính và diễn biến thực tế của thị trường. Chờ đợi một tín hiệu xác nhận xu hướng có thể khiến mình mua đắt hơn một chút, nhưng đổi lại sẽ tránh được nguy cơ mắc kẹt trong một thị trường còn đang trên đà điều chỉnh.
"Dưới góc độ từng là người đi làm thuê, tôi rất bị động mỗi khi đặt vé xe về nhà (sống xa nhà) hoặc lên kế hoạch đi chơi xa dịp nghỉ lễ vì lịch hoán đổi công bố sát ngày. Trong khi đó, tôi không biết doanh nghiệp của mình có cho nghỉ như lịch nhà nước không? Doanh nghiệp tư nhân về bản chất không muốn nghỉ nhiều vì đứt nhịp làm việc. Người làm thuê như chúng tôi ở thế kẹp giữa, nghỉ cũng khổ vì phải làm bù trước, bù sau, trong khi không có kế hoạch sớm nên cứ vội vàng.
Dưới góc độ người tự kinh doanh, tôi cũng bị ảnh hưởng nhiều vì không lường trước được lịch nghỉ dài tới đâu để điều chỉnh lại kế hoạch phù hợp. Trừ ngành du lịch và các ngành liên quan, còn lại đa số thời điểm này khách hàng giảm nhu cầu mua hơn, tập trung đi chơi, shopping TTTM. Trước và sau lễ, sức mua yếu do người ta dồn tiền đi chơi hoặc bận làm bù (khách hàng của tôi chủ yếu ở thành phố lớn). Cộng thêm các công ty logistic nghỉ lễ nên tâm lý ngại đặt hàng tăng. Nếu có lịch cố định, chúng tôi sẽ lường trước được tốt hơn và có kế hoạch dàn mục tiêu doanh thu hiệu quả".
Đó là chia sẻ của độc giả Shinichic trước thông tin Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đang đề xuất kế hoạch hoán đổi để có kỳ nghỉ liền bốn ngày dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 để có thêm thời gian cho người lao động, kích cầu du lịch, thúc đẩy tiêu dùng. Đây không phải lần đầu những đề xuất hoán đổi nghỉ lễ kiểu này được đưa ra. Chỉ vài tuần trước, Bộ Nội vụ vừa quyết định không hoán đổi nghỉ lễ dịp 30/4-1/5. Thực tế, lịch nghỉ ở ta thường được điều chỉnh theo hướng làm bù vào một ngày cuối tuần để có chuỗi nghỉ liền mạch. Cách làm này tạo cảm giác hợp lý trong ngắn hạn nhưng cũng bộc lộ những bất cập dài hạn.
>> Hoán đổi để có kỳ nghỉ 9 ngày liên tục từ giỗ Tổ Hùng Vương đến 30/4-1/5
Nói về những bất cập khi lịch hoán đổi được công bố muộn và thay đổi theo từng năm, bạn đọc GT phân tích: "Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, thậm chí cả một số cơ quan, ban ngành, vẫn đang xử lý lịch nghỉ và hoán đổi nghỉ bù theo kiểu sự vụ: gần đến dịp nghỉ mới thông báo, phát sinh rồi mới điều chỉnh. Cách làm này khiến kế hoạch sản xuất, công việc và đời sống cá nhân của người lao động luôn bị động, thiếu ổn định.
Trong khi đó, ở nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, lịch làm việc, nghỉ ngơi được xây dựng cho cả năm ngay từ cuối năm trước, với các ngày nghỉ, ngày làm bù được quy định rõ ràng và hiển thị trực quan bằng mã màu. Người lao động chỉ cần nhìn vào là biết chính xác kế hoạch của mình, còn doanh nghiệp thì chủ động trong sản xuất và giao hàng.
Việc hoán đổi ngày nghỉ nếu không được hoạch định từ sớm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy: gián đoạn công việc, khó phối hợp giữa các đơn vị, ảnh hưởng đến đối tác và làm giảm tính chuyên nghiệp của tổ chức. Đặc biệt, khi các cơ quan quản lý cũng điều chỉnh mang tính ngắn hạn, doanh nghiệp càng khó xây dựng kế hoạch dài hơi.
Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi tư duy từ 'ứng phó' sang 'chủ động' sắp xếp ngày nghỉ. Việc xây dựng lịch nghỉ cả năm một cách minh bạch, ổn định và thống nhất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo sự tin tưởng, chủ động cho người lao động và toàn xã hội".
Đề xuất giải pháp thiết kế lịch nghỉ lễ cố định hằng năm thay vì hoán đổi, nghỉ bù liên tục, độc giả Khuongna bình luận: "Những ngày lễ rơi vào thứ 2, thứ 6, mặc nhiên là nghỉ liền với cuối tuần (ba ngày nghỉ). Còn với kỳ nghỉ lễ đơn lẻ như giỗ Tổ, Quốc khánh hay 24/11, nếu rơi vào thứ 3 và thứ 5 thì nên mặc nhiên hoán đổi để nghỉ liền bốn ngày (thứ 7 tuần trước hay sau ngày lễ nên quy định là ngày làm bù luôn cho dễ thực hiện).
Mỗi năm chỉ có dịp 30/4-1/5 là ngày nghỉ lễ kép duy nhất, nên mặc nhiên được kéo dài nhất có thể. Ví dụ, hai ngày này rơi vào thứ 7, chủ nhật thì bù sang đầu tuần (tổng bốn ngày nghỉ); nếu rơi vào các ngày thứ 3, thứ 4 thì nghỉ hoán đổi để nghỉ thêm thứ 2 (kỳ nghỉ dài năm ngày); còn nếu là thứ 4, thứ 5 thì hoán đổi nghỉ thêm thứ 6 (tổng năm ngày nghỉ).
Nếu quy định rõ ràng từ đầu như vậy thì gần như kỳ nghỉ năm nào cũng luôn cố định, rõ ràng, không cần thay đổi, hoán đổi gì nhiều gây phiền toái cho doanh nghiệp và người lao động khi mỗi năm mỗi đều phải chờ quyết định sát ngày nghỉ. Tất nhiên, không thể đáp ứng hết tất cả nhưng lịch nghỉ cố định vẫn dễ sắp xếp hơn. Mong cơ quan chức năng sắp xếp ổn định và cố định nghỉ nghỉ theo luật để áp dụng hằng năm".
Gia đình tôi đang ở trong giai đoạn mà nhiều người gọi là "ổn định": thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, công việc tương đối vững, con cái bắt đầu lớn. Sau thời gian dài ở thuê, chúng tôi từng nghĩ đến việc mua một căn chung cư, vừa để ở lâu dài, vừa coi như tài sản để dành cho con sau này.
Tôi có sẵn khoảng 2 tỷ đồng tích lũy. Nếu nhìn qua, đó không phải là con số nhỏ. Nhưng khi bắt đầu tìm hiểu thị trường nhà ở, tôi mới thấy khoảng cách giữa khả năng tài chính của mình và giá nhà tại Hà Nội hiện tại lớn đến mức nào? Những căn hộ hai phòng ngủ ở khu vực tôi quan tâm đều từ 6 tỷ đồng trở lên. Nghĩa là để mua, gia đình tôi phải vay thêm ít nhất 3-4 tỷ đồng.
Bài toán tài chính ngay lập tức trở thành áp lực với chúng tôi. Mức lãi suất hiện nay, sau thời gian ưu đãi, có thể lên tới 13-15% mỗi năm. Tôi thử tính sơ, tiền lãi hàng tháng đã là một khoản rất lớn, chưa kể tiền gốc. Dù thu nhập gia đình ở mức khá, việc gánh một khoản vay kéo dài hàng chục năm khiến tôi không khỏi lo lắng. Chỉ cần một biến động nhỏ về công việc hay sức khỏe, mọi kế hoạch có thể bị đảo lộn.
Tốc độ tăng giá nhà đang vượt quá xa khả năng chi trả của người lao động. Chỉ trong khoảng hai năm, giá chung cư ở nhiều nơi đã tăng 200%. Trong khi đó, thu nhập của đa số người đi làm, kể cả như gia đình tôi, chỉ tăng rất chậm, vài phần trăm mỗi năm. Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập ngày càng bị kéo giãn, khiến giấc mơ an cư trở nên xa vời hơn với nhiều người.
Mặt khác, nhìn về khía cạnh giá trị bất động sản, khi giá nhà đã tăng quá cao so với mặt bằng thu nhập như vậy, ai sẽ là người tiếp tục mua để đẩy giá lên nữa? Nếu phần lớn người có nhu cầu ở thực đều không đủ khả năng chi trả, thị trường liệu có thể duy trì đà tăng mãi?
Ở góc độ người mua để ở, tôi thấy mình đang đứng trước một lựa chọn khó. Vay thì áp lực quá lớn, rủi ro dài hạn cao. Không vay thì số tiền tích lũy lại ngày càng "đuối" so với giá nhà. Đây không còn là câu chuyện riêng của gia đình tôi, mà là tình cảnh chung của nhiều người trẻ hiện nay.
Sau nhiều lần cân nhắc, vợ chồng tôi quyết định tạm hoãn kế hoạch mua nhà. Chúng tôi sẽ tiếp tục tích lũy và chờ đợi thêm, thay vì vội vàng bước vào một quyết định có thể ảnh hưởng đến tài chính gia đình trong nhiều năm tới. Với tôi, trong bối cảnh giá nhà đã vượt quá xa thu nhập như hiện nay, sự thận trọng không phải là cách để tự bảo vệ mình.
Nhà của gia đình tôi sát nhà hàng xóm, nhưng giữa hai bên vẫn có một khoảng hở chừng 30 cm. Cách đây không lâu, nhà bên cạnh lắp thêm ba máy lạnh và cho đường ống xả nước chạy xuống khe tường giữa hai nhà.
Sau một thời gian, tường phía nhà tôi xuất hiện nhiều vết ẩm, mốc và bong sơn. Tôi nghi ngờ nước thải từ máy điều hòa thấm sang nên đã thuê thợ đến kiểm tra. Kết quả cho thấy tường nhà không bị lỗi chống thấm hay dột nước mưa.
Tôi đã phản ánh với hàng xóm và đề nghị họ xử lý lại đường ống thoát nước. Họ cho biết đã sửa, nhưng thực tế nước vẫn tiếp tục chảy xuống khe tường khiến tình trạng thấm mốc không cải thiện.
Trong trường hợp này, tôi có quyền yêu cầu hàng xóm bồi thường hoặc buộc phải khắc phục triệt để hay không? Nếu họ vẫn không xử lý dứt điểm thì tôi nên liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?
