Việc TP HCM miễn phí xe buýt còn được kỳ vọng thay đổi hành vi sử dụng xe cá nhân sang xe công cộng góp phần giảm phát thải gây ô nhiễm môi trường và giảm kẹt xe gây lãng phí thời gian, công sức và sự căng thẳng cho người dân.
Tuy nhiên, để việc miễn phí đạt mục tiêu cần lắm sự cải thiện các yếu tác động đến hành vi tiêu dùng như:
Thứ nhất, sự thuận tiện: Tăng trạm, mở thêm chuyến mới. Đa dạng các loại xe buýt, ví dụ mini bus cho các đường hẻm nhỏ ( chiến lược dài hạn vì cần nghiên cứu, khảo sát và phối hợp với quy hoạch đô thị.)
Thứ hai, tính dễ sử dụng: Các trạm cần có biển báo, có mái che, (hiện nay nhiều trạm chỉ kẻ vạch và vạch bị mờ nên cả dân và tài xế mới đều không biết có trạm. (Ví dụ trạm siêu thị Maximax trên đường Cộng Hòa).
Ngoài ra tại một số trạm, xe công nghệ, xe dịch vụ dừng chờ đón khách làm khuất tầm nhìn tài xế xe buýt không vô đón hoặc không thể tấp vô khiến khách phải len lỏi giữa dòng xe đông rất nguy hiểm (trạm Nguyễn Thị Nghĩa chỗ gần công viên 23/9 trên đường Phạm Ngũ Lão, quận 1 cũ là một ví dụ điển hình).
Các vỉa hè hiện nay bị lấn chiếm, người đi bộ phải đi xuống lòng đường rất nguy hiểm.
Cũng cần có các bãi giữ xe gần các trạm chờ vùng lân cận nội đô thành phố để người dân có thể kết hợp xe cá nhân và xe công cộng.
>> Vì sao xe buýt TP HCM không chạy đến 10h đêm?
Thứ ba, hiện nay xe buýt điện đều sạch, mát, êm, tiếp viên và tài xế lịch sự, tuy nhiên chất lượng trạm chờ, thông tin giờ của các chuyến xe sắp tới thì trạm có, trạm không. Thông tin biểu đồ giờ trên app có tuyến chính xác có tuyến sai lệch cả 15 phút (ví dụ xe 53, 157…).
Bên cạnh đó còn nhiều tuyến đã cắt bớt trạm nhưng loa phát thanh vẫn phát, khách bấm chuông nhưng không được dừng mà không hiểu chuyện gì. Nên đồng bộ để đảm bảo độ chính xác của thông tin và trạm chờ.
Có nhiều hôm tôi ngồi trên xe nhìn thấy khách vẫn đứng chờ và vẫy xe ở trạm này mà không có xe nào dừng. Nên có biển thông báo tại khu vực trạm chờ trước đây để người dân biết mà di chuyển đến trạm tiếp theo.
Thứ tư, yếu tố môi trường xung quanh: Cần lắm sự tăng cường truyền thông về lợi ích ích khi đi xe công cộng, kêu gọi cán bộ công chức đi trước để làm gương
Thứ năm, yếu tố kiểm soát bên cạnh đó tâm lý con người luôn tìm kiếm phần thưởng và né tránh hình phạt, lo ngại sự kiểm tra, giám sát nên cũng cần có chế tài hạn chế xe cá nhân đi vào trung tâm thành phố.
Hoặc có chính sách khuyến khích các tài xế xe công nghệ chở, đưa và hướng dẫn khách tới trạm chờ để bắt xe buýt số mấy di chuyển tiếp thay vì chở họ đi cả quãng đường dài như cách một số nước đã làm.
Trên đây là một vài ý kiến của người đã sử dụng xe buýt để đi làm, đi công việc đã trên hai năm và kết hợp với việc cũng có đọc và nghiên cứu các lý thuyết về hành vi tiêu dùng để góp ý, mong lắm thành phố triển khai thực hiện thành công quyết sách này.
Vợ chồng tôi đều là con một, sau này tất nhiên sẽ phải căn chỉnh thời gian để chăm sóc bố mẹ hai bên. Nhưng một điều may mắn là chúng tôi không phải lo lắng chuyện nhà cửa. Tôi được thừa kế nhà của bố mẹ ruột, vợ tôi cũng như thế.
Nếu bạn để ý kỹ, những mẩu tin tranh chấp đất đai và nhà thừa kế chỉ xảy ra ở thế hệ 6-7X, trễ nhất là 8X vì anh chị em đông, phải tranh giành. Từ 9X trở đi, đa số gia đình chỉ có hai con nên tôi nghĩ không quá mâu thuẫn đến nỗi phải tranh giành.
Từ trường hợp của tôi và nhiều người đồng trang lứa, tôi mạnh dạn đoán rằng sau 20 năm nữa, giá nhà sẽ giảm vì nhu cầu mua nhà không còn nhiều. Bản thân một người, nếu là con một và (bố mẹ của họ cũng như vậy) sẽ thừa kế 3 căn nhà, bao gồm nhà của bố mẹ ruột nhà của ông bà nội và ông bà ngoại.
Tất nhiên là trong trường hợp lý tưởng: Bố mẹ là con một nhưng vẫn phấn đấu mua nhà riêng - tức là thế hệ giữa và cuối 9X, đầu gen Z - thế hệ này nhiều người vẫn cố gắng mua nhà riêng.
Nếu hai người cùng là con một cưới nhau thì thừa kế 6 căn nhà.
Tôi khái quát ra trường hợp lý tưởng như vậy và cho rằng giá nhà sẽ thực sự giảm trong tương lai vì nhu cầu không nhiều như trước đây và hiện tại nữa. Bạn có nghĩ giống tôi?
"Việc thu phí ôtô vào nội đô là tất yếu để hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, giúp bớt tắc đường và giảm ô nhiễm. Hiện nay, rất nhiều tuyến cao tốc và quốc lộ đổ về Hà Nội như (cao Tốc Hà Nội - Hải phòng, Hà Nội- Thái Nguyên, Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn, Hà Nội - Hòa Bình, Hà Nội - Pháp Vân - Cầu Giẽ, Hà Nội - Lào Cai, quốc lộ 6, quốc lộ 32, quốc lộ 1A...). Khi xe đi qua địa phận Hà Nội nếu đi qua đường vành đai 3.5, vành đai 4 (khi các con đường làm xong) thì vừa xa và vừa gặp trạm thu phí.
Nhưng nếu xe qua địa phận Hà Nội mà đi xuyên qua nội đô sẽ đỡ được nhiều đường và không mất phí. Nên việc tắc đường là đương nhiên vì ngoài xe của những người dân sinh sống ở nội đô, xe của người đi làm từ ngoài vào hàng ngày còn có xe đi qua địa phận Hà Nội theo cách đi xuyên qua nội đô.
Vì vậy, cần thu phí ôtô vào nội đô mới có kinh phí để sau này trả cho các nhà đầu tư để làm hầm hai tầng, ba tầng đi xuyên qua nội đô. Tiền trả cho nhà đầu tư về xây hầm như vậy là phí ôtô vào nội đô, phí thoát nước, phí đỗ xe. Không thu phí ôtô vào nội đô thì không thể phát triển được các đường hầm đi xuyên nội đô và các đường vành đai vùng thủ đô không phát huy được tác dụng. Việc này là cần thiết để có kinh phí chi trả cho phát triển phương tiện công cộng".
Đó là quan điểm của độc giả Ngandkkd khi Hà Nội dự kiến thu phí đối với phương tiện cơ giới đường bộ lưu thông vào nội đô nhằm góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường cụ thể như sau: khu vực trong vành đai 1 thực hiện từ ngày 1/1/2028; trong vành đai 2 từ ngày 1/1/2030 và trong vành đai 3 từ ngày 1/1/2032. Đây được xem là giải pháp cần thiết nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, góp phần giảm lưu lượng giao thông và khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng.
Đồng tình với đề án thu phí phương tiện vào nội đô, bạn đọc Giainhan nhấn mạnh: "Ô nhiễm không khí tại Hà Nội đã đến mức báo động, không thể chần chừ được nữa. Thay vì chỉ thu phí, thành phố nên mạnh tay áp dụng lệnh cấm phương tiện chạy xăng đi vào khu vực phố cổ hoặc các tuyến đường lõi trong khung giờ cao điểm. Kinh nghiệm từ các nước cho thấy, muốn nhanh thì phải mạnh. Chỉ cần cấm xe xăng là hiệu quả cải thiện chất lượng sống sẽ thấy rõ ngay tức thì".
>> Nên kiểm định khí thải xe máy sản xuất từ 5, 10 hay 15 năm?
Trong khi đó, cho rằng việc thu phí phương tiện vào nội đô cần đi kèm nhiều giải pháp đồng bộ, độc giả Sông Đông bình luận: "Thu phí cũng được, nhưng phải đi kèm hệ thống giao thông công cộng thuận tiện và có thể miễn phí cho người dân đi lại".
"Song song với việc thu phí để hạn chế xe cá nhân, thành phố cần phải đầu tư đồng bộ và mạnh mẽ hơn nữa vào hệ thống giao thông công cộng để người dân có phương án thay thế", bạn đọc Yyuya nói thêm.
Lo ngại lộ trình thu phí phương tiện vào nội đô quá gấp gáp, độc giả Hà Khang phân tích: "Cần có giải pháp đồng bộ cho cả thành phố. Nếu thu phí hoặc cấm xe cơ giới vào Vành đai 1, Vành đai 2 thì áp lực sẽ dồn lên khu vực xung quanh. Về bản chất khu vực đó vẫn thuộc Thủ đô và ô nhiễm, khói bụi, tắc đường vẫn diễn ra".
Bạn đọc Longnt đặt câu hỏi: "Lộ trình mở rộng thu phí từ Vành đai 1 (năm 2028) ra Vành đai 2 (năm 2030) chỉ vỏn vẹn hai năm liệu có quá gấp và thiếu tính khả thi về mặt hạ tầng? Khi siết Vành đai 1, áp lực giao thông tĩnh sẽ dồn vào rìa vành đai này, buộc phải xây các bãi xe trung chuyển lớn. Nếu chỉ hai năm sau đã đẩy vùng thu phí ra Vành đai 2, các bãi xe Vành đai 1 chưa kịp khấu hao, vận hành sẽ bị lãng phí, trong khi quy mô phương tiện ở Vành đai 2 lớn gấp nhiều lần đòi hỏi thời gian chuẩn bị hạ tầng khổng lồ hơn.
Theo tôi, thành phố nên giãn khoảng cách giữa hai giai đoạn này ra ít nhất 5-7 năm để hạ tầng Vành đai 1 kịp thích ứng, tối ưu hóa đầu tư, và chờ hệ thống Metro hoàn thiện để đón dòng người trung chuyển".
Tôi là một sinh viên mới ra trường và may mắn có được công việc ổn định sau khi tốt nghiệp. Nhưng mỗi lần đọc những câu chuyện về người trẻ thất nghiệp, loay hoay tìm chỗ đứng sau đại học, tôi vẫn thấy rất chạnh lòng, bởi có một người bạn thân của tôi - một cử nhân quản trị kinh doanh - cũng đang ở trong hoàn cảnh đó.
Chín tháng trước, ngày nhận bằng tốt nghiệp, bạn tôi từng rất tự tin. Giống như nhiều sinh viên khác, cậu tin rằng tấm bằng đại học sẽ là cánh cửa mở ra cơ hội nghề nghiệp. Hôm liên hoan ra trường, chúng tôi còn ngồi nói với nhau về chuyện công việc tương lai, mức lương khởi điểm, môi trường làm việc mong muốn. Khi ấy, mọi thứ đều rất nhiều hy vọng.
Rồi hành trình tìm việc bắt đầu. Bạn tôi dành nhiều thời gian chỉnh sửa CV, gửi hồ sơ đến hàng chục công ty. Mỗi lần như vậy là một lần chờ đợi và đổi lại phần lớn chỉ là sự im lặng từ phía nhà tuyển dụng. Có nơi không phản hồi, có nơi gửi email từ chối ngắn gọn.
Điều khiến người trẻ mệt mỏi không chỉ là thất nghiệp, mà còn là cảm giác dần mất đi giá trị. Tôi nhớ có lần bạn nói: "Tao bắt đầu ngại gặp người quen, bởi đi đâu cũng là những câu hỏi: 'Đi làm chưa?', 'lương bao nhiêu?', 'sao vẫn chưa xin được việc?'". Không ai cố ý làm tổn thương bạn, nhưng những câu hỏi ấy vẫn trở thành áp lực rất lớn với một người trẻ đang loay hoay tìm chỗ đứng.
>> Tôi đầu tư 600 triệu cho con học đại học đáng giá từng đồng
Rồi bạn tôi quyết định chạy shipper kiếm tiền sau ba tháng thất nghiệp vì cần tiền để tự lo cuộc sống và không muốn tiếp tục phụ thuộc gia đình. Một người học về quản trị, marketing, chiến lược kinh doanh... giờ phải chạy xe ngoài đường giao từng đơn hàng quả là chua chát. Nhưng ít nhất, bạn cũng đang làm việc, tự kiếm tiền bằng sức lao động của mình, bước tiếp thay vì ngồi yên chờ đợi.
Bạn từng nói rằng quãng thời gian chạy shipper giúp cậu học được nhiều thứ hơn tưởng tượng. Đó là cách chịu áp lực ngoài đời thực, cách giao tiếp với đủ kiểu khách hàng, cách quản lý thời gian và cả sự kiên nhẫn... Những điều đó không có trong giáo trình đại học. Quan trọng nhất là dù làm shipper, bạn vẫn không từ bỏ mục tiêu ban đầu. Ban ngày đi giao hàng, tối về bạn vẫn học thêm kỹ năng, vẫn chỉnh sửa CV, vẫn tìm việc chuyên môn.
Tôi nghĩ rất nhiều người trẻ hiện nay cũng đang như vậy. Có người ra trường thuận lợi, có việc đúng ngành ngay lập tức. Nhưng cũng có người phải đi đường vòng, làm nhiều công việc khác để tồn tại và tích lũy kinh nghiệm sống. Điều đó không có nghĩa là họ thất bại. Thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng đi theo lộ trình thẳng theo kiểu học đại học xong phải có việc tốt, lương cao, đúng chuyên ngành.
Nhìn bạn mình chạy xe giao hàng giữa nắng mưa mỗi ngày, tôi không thấy đó là hình ảnh của sự thất bại. Tôi thấy một người trẻ đang cố gắng tự đứng trên đôi chân của mình, đang tìm cách vượt qua giai đoạn khó khăn nhất sau khi ra trường. Và tôi tin rằng, rồi sẽ đến lúc những trải nghiệm hôm nay trở thành hành trang quý giá cho bạn sau này.
