Theo The Independent dẫn thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine ngày 24.6, hỏa hoạn đã bùng phát tại các cơ sở này sau vụ tập kích. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá.
Giới chức Nga đã tạm thời đình chỉ hoạt động tại sân bay Orenburg, đồng thời áp dụng hạn chế bay tại Orsk và Yasnoye vì lý do an ninh. Thống đốc vùng Orenburg Yevgeny Solntsev xác nhận khu vực này hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn.
Ông nói một số UAV đã bị bắn hạ trên một khu công nghiệp, đồng thời cho biết chưa ghi nhận thương vong. Nhà chức trách cũng cảnh báo người dân không chia sẻ hình ảnh, video liên quan UAV.
Vùng Orenburg nằm ở miền nam Nga, giáp Kazakhstan và cách biên giới Ukraine khoảng 1.500 km. Nhà máy xử lý khí Orenburg là cơ sở quan trọng của Gazprom trong lĩnh vực tinh chế, xử lý khí đốt và sản xuất heli. Theo Kyiv Post, đây là một trong những tổ hợp hóa chất khí lớn nhất thế giới. Cơ sở này cũng tham gia dự án KazRosGaz, chuyên xử lý khí đốt từ mỏ Karachaganak của Kazakhstan, đồng thời là nhà sản xuất duy nhất các chất tạo mùi tự nhiên tại Nga.
Vụ tập kích tại Orenburg diễn ra trong lúc Ukraine tiếp tục gia tăng các đòn tấn công UAV tầm xa nhằm vào hạ tầng năng lượng Nga. Theo Reuters ngày 24.6 dẫn 2 nguồn thạo tin, Nhà máy lọc dầu Moscow, cơ sở cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho khu vực thủ đô Nga, có thể phải ngừng hoạt động ít nhất 6 tháng sau khi bị hư hại nặng.
Nhà máy này nằm ở ngoại ô phía nam Moscow và đã 2 lần bị UAV Ukraine tấn công trong tháng này, buộc phải dừng hoạt động. “Sẽ mất ít nhất nửa năm để sửa chữa”, theo Reuters dẫn một nguồn thạo tin. Gazprom Neft, công ty vận hành nhà máy, chưa bình luận về thông tin trên.
Các đợt tấn công thường xuyên của Ukraine đã làm suy giảm một phần đáng kể năng lực lọc dầu của Nga, gây thiếu hụt nhiên liệu, đẩy giá xăng dầu tăng và khiến nhiều trạm xăng ở các khu vực của Nga xuất hiện tình trạng xếp hàng dài.
Trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 24.6 cho biết nước này đang xem xét cấm xuất khẩu dầu diesel. Báo Vedomosti cũng đưa tin Moscow đang cân nhắc nhập khẩu nhiên liệu để bù đắp thiếu hụt, đặc biệt tại bán đảo Crimea, nơi việc bán xăng cho người dân đã bị tạm dừng.
Ukraine ngày 24.6 cáo buộc Nga phóng tên lửa đạn đạo vào một cơ sở tại thành phố Kryvyi Rih (tỉnh Dnipropetrovsk), khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và 30 người bị thương.
Ông Oleksandr Vilkul, người đứng đầu chính quyền quân sự thành phố Kryvyi Rih, cho biết vụ tấn công xảy ra vào khoảng 11 giờ ngày 23.6 theo giờ địa phương. Kryvyi Rih là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của tỉnh Dnipropetrovsk và thường xuyên trở thành mục tiêu bị tập kích, theo The Kyiv Independent.
Theo ông Vilkul, lực lượng Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo Iskander-M mang đầu đạn chùm. Lực lượng cứu hộ đã được điều đến hiện trường sau vụ tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án vụ tập kích, cho rằng các cuộc tấn công lặp lại của Nga cho thấy sức ép quốc tế lên Moscow vẫn chưa đủ. “Mỗi ngày như vậy và mỗi cuộc tấn công của Nga đều chứng minh rằng áp lực lên đối thủ [Nga] trong cuộc chiến này là không đủ”, ông Zelensky viết trên X.
Phía Nga chưa bình luận về cáo buộc trên. Bộ Quốc phòng Nga ngày 24.6 tuyên bố nước này đã kiểm soát khu dân cư Ivolzhanskoye ở vùng Sumy (đông bắc Ukraine). Theo Hãng thông tấn TASS, việc kiểm soát Ivolzhanskoye, nằm gần sông Oleshnya và cách thành phố Sumy khoảng 25 km, giúp mở rộng “vành đai an ninh” dọc biên giới tỉnh Kursk của Nga, đồng thời củng cố vị trí của lực lượng Nga trên hướng Sumy.
Điện Kremlin ngày 24.6 cho biết Nga hy vọng sẽ nối lại liên lạc với các Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner về vấn đề Ukraine. “Chúng tôi hiểu rằng liên lạc sẽ tiếp tục. Hiện tại họ đang bận rộn với những vấn đề khác, nhưng đến một lúc nào đó họ sẽ rảnh và chúng tôi hy vọng sẽ có thêm hợp tác”, Reuters dẫn lời ông Peskov nói.
Ông Peskov cho biết Nga đánh giá cao nỗ lực của các đặc phái viên Mỹ về vấn đề Ukraine, gọi cách tiếp cận của họ là “mang tính xây dựng”, vì “sẵn sàng lắng nghe tất cả các bên”.
Cũng trong ngày 24.6, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói nước này vẫn tin cuộc xung đột tại Ukraine có thể được giải quyết bằng con đường chính trị và ngoại giao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh bất kỳ tiến trình nào cũng phải tính đến các yêu cầu an ninh của Nga.
“Tôi tin rằng vẫn có thể giải quyết tình hình xung quanh Ukraine bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao. Tổng thống Putin đã nhiều lần khẳng định điều này”, theo Kyiv Post dẫn lời ông Lavrov.
Theo ông Lavrov, một thỏa thuận tiềm năng cần bao gồm các bảo đảm an ninh ràng buộc về pháp lý, dựa trên nguyên tắc “an ninh không thể chia cắt”, trong đó có việc bảo đảm an ninh cho Nga ở biên giới phía tây.
Ông cũng cho rằng phương Tây phải từ bỏ các kế hoạch mở rộng quân sự, chính trị và kinh tế trong khu vực mà Moscow xem là lợi ích sống còn. Dù nói sẵn sàng đàm phán, ông Lavrov khẳng định Nga sẽ không đồng ý ngừng giao tranh dọc theo chiến tuyến hiện tại như một điều kiện tiên quyết để mở lại đối thoại với Ukraine.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 2/6 cho biết tàu dầu không chở theo hàng M/T Lexie treo cờ Botswana đã "phớt lờ nhiều cảnh báo liên tiếp" trong suốt 24 giờ, khi di chuyển từ vùng biển quốc tế tới đảo Kharg của Iran. Máy bay quân sự Mỹ sau đó đã "vô hiệu hóa con tàu bằng cách phóng tên lửa Hellfire vào phòng máy".
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km. Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo.
CENTCOM không nêu rõ vụ tấn công có gây thương vong đối với thủy thủ đoàn trên tàu Lexie hay không. Theo thông cáo của CENTCOM, 6 tàu đã bị vô hiệu hóa và 122 tàu đã phải chuyển hướng kể từ khi lệnh phong tỏa cảng có hiệu lực vào tháng 4.
Lực lượng Mỹ hôm 29/5 vô hiệu hóa tàu hàng treo cờ Gambia sau khi tàu này không tuân thủ các yêu cầu của họ, theo CENTCOM.
Ngày 8/5, quân đội Mỹ khai hỏa vào các ống khói của hai tàu chở dầu treo cờ Iran để buộc chúng dừng lại. Ngày 6/5, chiến đấu cơ Mỹ bắn vào bánh lái của tàu treo cờ Iran bằng pháo 20 mm, khiến con tàu mất khả năng điều khiển.
Hồi giữa tháng 4, một tàu treo cờ Iran cố vượt lệnh phong tỏa và bỏ qua nhiều cảnh báo từ tàu khu trục Mỹ, theo thông tin CENTCOM công bố vào thời điểm đó. Cuối cùng, chiến hạm Mỹ yêu cầu thủy thủ đoàn sơ tán khỏi phòng máy trước khi bắn nhiều phát đạn từ pháo hạm cỡ 127 mm vào vị trí này.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển từ đầu chiến sự, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ 8/4 vẫn được duy trì, Washington và Tehran chưa đạt thỏa thuận gia hạn thỏa thuận và mở cửa eo biển Hormuz. Cuộc đàm phán giữa hai bên hiện rơi vào bế tắc do Israel tấn công vào ngoại ô thủ đô Lebanon, động thái mà Iran cho rằng "vi phạm lệnh ngừng bắn trên mọi mặt trận".
Theo chiến lược được điều chỉnh, Lực lượng Tuần duyên Đài Loan sẽ luân chuyển các tàu tuần tra lớn hơn, chẳng hạn như tàu 4.000 tấn và 2.000 tấn, đến vùng biển xung quanh quần đảo Đông Sa ở Biển Đông.
Cách tiếp cận này nhằm đối phó với các tàu Trung Quốc đồng thời phối hợp chặt chẽ với các tàu quân sự của Đài Loan để đảm bảo an toàn cho các tuyến đường tiếp tế hằng tháng, theo Taiwan News dẫn lại thông tin từ báo Liberty Times.
Lữ đoàn 99 lính thủy đánh bộ Đài Loan đang duy trì một đại đội trên quần đảo Đông Sa, được trang bị súng cối 120 mm, tên lửa chống tăng Kestrel và hệ thống tên lửa FIM-92 Stinger, theo Liberty Times. Đại đội này được giao nhiệm vụ bảo vệ các vị trí trọng yếu ở Đông Sa và tiến hành các hoạt động chống đổ bộ.
Trong tuần trước, một tàu tuần tra của tuần duyên Đài Loan đã đối đầu với một tàu hải cảnh Trung Quốc trong hơn 20 giờ sau khi tàu này đi vào vùng biển cấm gần quần đảo Đông Sa.
Tuần duyên Đài Loan hôm 31.5 thông báo các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tăng cường xâm nhập vùng biển xung quanh quần đảo Đông Sa, cảnh báo rằng hoạt động này đã phát triển thành áp lực vùng xám kéo dài nhằm thử thách phản ứng từ Đài Loan và mở rộng sự hiện diện của Trung Quốc.
Sau sự cố ngày 14.2.2024, trong đó một tàu cao tốc Trung Quốc bị lật gần vùng biển xung quanh quần đảo Kim Môn do Đài Loan kiểm soát, dẫn đến 2 người thiệt mạng, các tàu hải cảnh Trung Quốc bắt đầu xâm nhập vùng biển Kim Môn, theo Liberty Times. Chiến thuật tương tự đã được mở rộng sang vùng biển Đông Sa bắt đầu từ tháng 2.2025.
Từ tháng 2.2025 đến ngày 28.5.2026 đã có 39 vụ xâm nhập do 12 tàu thực hiện xung quanh quần đảo Đông Sa, theo tuần duyên Đài Loan. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Trung Quốc đại lục.
Trung Quốc xem Đài Loan là một bộ phận lãnh thổ không thể tách rời, và không loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để tái thống nhất.
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-5, Ủy ban Điều tiết chứng khoán Trung Quốc (CSRC) thông báo mở cuộc điều tra nhằm vào ba công ty môi giới lớn hoạt động trong lĩnh vực giao dịch xuyên biên giới, trong bối cảnh Bắc Kinh phát động chiến dịch kéo dài hai năm nhằm siết chặt dòng vốn đầu tư chảy ra nước ngoài.
Thời gian qua Trung Quốc không cho phép các cá nhân đầu tư trực tiếp vào thị trường nước ngoài, thay vào đó yêu cầu mọi giao dịch tài sản phải được thực hiện thông qua các kênh trung gian thứ ba được cấp phép.
Tuy nhiên, các quy định tại đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc) có sự khác biệt và một số công ty môi giới có thể hoạt động hợp pháp, thu hút các nhà đầu tư từ Trung Quốc đại lục mở tài khoản giao dịch tại trung tâm tài chính này.
Trong những năm gần đây, giới chức Trung Quốc đã tìm cách siết lỗ hổng nói trên. Vào năm 2022, họ đã cấm các nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc mở tài khoản với các công ty môi giới tương tự.
Ngày 22-5, CSRC cho biết sẽ điều tra và áp dụng các biện pháp xử phạt đối với hai công ty môi giới đăng ký tại Hong Kong là Futu và Longbridge, cùng Công ty Tiger Brokers đăng ký tại New Zealand.
Theo TTXVN, CSRC cáo buộc các công ty môi giới trên đã thực hiện hoạt động kinh doanh liên quan đến chứng khoán tại Trung Quốc "mà không có sự chấp thuận hoặc giấy phép cần thiết", theo đó đã vi phạm luật chứng khoán của Trung Quốc.
Động thái nằm trong chiến dịch phối hợp quy mô lớn giữa CSRC với 7 cơ quan khác, trong đó có Bộ Công an và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, nhằm "xóa bỏ hoàn toàn các hoạt động chứng khoán, quỹ đầu tư và giao dịch tài chính xuyên biên giới bất hợp pháp".
Sau thông báo điều tra của CSRC, sàn Futu Holdings cam kết sẽ hợp tác tích cực với cơ quan quản lý tại cả Hong Kong và Trung Quốc đại lục.
Công ty này khẳng định đã ngừng mở tài khoản cho các khách hàng mang giấy tờ tùy thân Trung Quốc đại lục và luôn tuân thủ các yêu cầu điều chỉnh từ phía nhà chức trách. Theo số liệu của Futu, khách hàng Trung Quốc hiện chiếm khoảng 13% tổng lượng người dùng của nền tảng.
Giới chuyên gia cho rằng chiến dịch mới phản ánh nỗ lực ngày càng mạnh của Bắc Kinh trong việc kiểm soát dòng vốn chảy ra nước ngoài trong bối cảnh kinh tế trong nước đối mặt nhiều sức ép.
Nhà kinh tế học Kelvin Lam thuộc Công ty Pantheon Macroeconomics nhận định mục tiêu cốt lõi của Trung Quốc hiện nay là giành "quyền kiểm soát tuyệt đối" đối với các dòng vốn xuyên biên giới và bịt mọi "lỗ hổng" để ngăn dòng tiền đầu tư chảy ra ngoài hệ thống tài chính trong nước.
