Trong một tuyên bố được hãng tin Tasnim của Iran đăng tải hôm nay 28/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận đã nhắm mục tiêu vào một “căn cứ không quân của Mỹ” để đáp trả cuộc tấn công của lực lượng Mỹ vào một địa điểm gần sân bay ở thành phố Bandar Abbas, miền nam Iran vào rạng sáng nay.
“Sau cuộc tấn công gây hấn sáng nay của quân đội Mỹ nhằm vào một địa điểm ở ngoại ô sân bay Bandar Abbas bằng các vật thể bay, căn cứ không quân của Mỹ, nơi xuất phát của cuộc tấn công, đã bị nhắm mục tiêu lúc 4h50 sáng”, IRGC xác nhận.
IRGC cảnh báo Iran sẽ không bỏ qua bất kỳ “hành động gây hấn nào”, đồng thời nhấn mạnh các hành động quân sự tiếp theo của Mỹ sẽ phải đối mặt với phản ứng “quyết đoán hơn”.
Thông báo của IRGC không tiết lộ vị trí của căn cứ quân sự Mỹ bị tấn công. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, Kuwait, một đồng minh của Mỹ, tuyên bố đang đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Kuwait cũng là nơi Mỹ đặt căn cứ quân sự, đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động tác chiến của Washington tại khu vực Trung Đông.
Hãng thông tấn quốc gia Kuwait đưa tin còi báo động vang lên khắp cả nước và hệ thống phòng không đã “đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của đối phương”.
“Bộ Tổng tham mưu quân đội ghi nhận bất kỳ tiếng nổ nào cũng đều là kết quả của việc hệ thống phòng không đánh chặn các cuộc tấn công của đối phương”, quân đội Kuwait cho biết thêm.
Trước đó, hãng tin Tasnim của Iran hôm nay trích dẫn một “nguồn tin quân sự” cho biết, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nổ súng vào một tàu chở dầu của Mỹ “cố gắng đi qua eo biển Hormuz bằng cách tắt hệ thống radar”.
Theo nguồn tin, Mỹ sau đó đã bắn trả “vào một khu vực xung quanh Bandar Abbas” – thành phố cảng phía nam Iran nằm trên eo biển Hormuz.
Trong khi đó, truyền thông Mỹ hôm nay dẫn lời quan chức nước này cho biết, quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái phóng từ Iran, đồng thời tiến hành một cuộc tấn công vào trung tâm điều khiển máy bay không người lái ở thành phố cảng Bandar Abbas phía nam Iran.
Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.
Theo truyền thông Mỹ, cuộc tấn công vào Bandar Abbas đã ngăn chặn Iran phóng máy bay không người lái thứ 5.
Quan chức Mỹ khẳng định “những hành động này được cân nhắc kỹ lưỡng, hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhằm mục đích duy trì lệnh ngừng bắn”.
Truyền thông Iran đưa tin, ít nhất 3 tiếng nổ đã được nghe thấy ở phía đông Bandar Abbas vào rạng sáng hôm nay. Các vụ nổ đã kích hoạt hệ thống phòng không của Bandar Abbas trong thời gian ngắn.
Đây là cuộc tấn công thứ hai của Mỹ vào Iran trong những ngày gần đây, bất chấp lệnh ngừng bắn đang được thực thi.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc “tấn công tự vệ” nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang tìm cách rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
Sau cuộc tấn công của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ xâm nhập không phận và nhắm bắn một máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, trong khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác.
Nga và Cuba dự kiến ký một biên bản ghi nhớ về việc cùng phát triển vaccine chống ung thư trong ngày 4/6, Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko cho biết tại Đối thoại Doanh nghiệp Nga - Cuba trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF).
“Trong năm ngoái, Nga đã cung cấp cho Cuba 6 tấn hoạt chất để sản xuất thuốc, và hôm nay chúng tôi sẽ ký một biên bản ghi nhớ về việc cùng phát triển vaccine chống ung thư”, ông Chernyshenko phát biểu, theo thông tin từ văn phòng của ông.
Phó Thủ tướng Nga cũng cho biết khoảng 90 doanh nghiệp Nga quan tâm đến việc cung cấp các sản phẩm thịt, sữa và thủy sản cho Cuba trong lĩnh vực nông nghiệp.
Trong lĩnh vực công nghệ và công nghệ thông tin, Nga có thể cung cấp cho Cuba các giải pháp về dịch vụ số, an ninh mạng, y tế từ xa và tự động hóa hoạt động kinh doanh.
Trước đó, cả Nga và Cuba đều đã phát triển vaccine ung thư của riêng mình.
Năm ngoái, Bộ Y tế Nga đã phê duyệt 2 loại thuốc sản xuất trong nước: Neooncovac, một vaccine dựa trên công nghệ mRNA dành cho bệnh ung thư da melanoma giai đoạn tiến triển, và Oncopept, một liệu pháp peptide nhắm vào các khối u đại trực tràng ác tính. Cả hai loại thuốc đã bắt đầu các thử nghiệm lâm sàng thí điểm vào năm 2025.
Cuối tháng 3, Neooncovac đã được tiêm cho bệnh nhân lâm sàng đầu tiên và Nga kỳ vọng vaccine này sẽ mang lại kết quả đột phá trên lĩnh vực điều trị ung thư trong tương lai.
Các nhà khoa học Nga lấy mẫu mô của bệnh nhân, rồi dựa vào đó tạo ra vaccine tùy chỉnh cho từng cá nhân ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Vaccine này có nhiệm vụ huấn luyện hệ miễn dịch để tấn công tế bào ung thư. Mỗi bệnh nhân sẽ được sử dụng vaccine cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng bệnh của từng người để đảm bảo hiệu quả cao nhất.
Mặt khác, song song với quá trình thử nghiệm trên người, Nga cũng có kế hoạch tiêm vaccine miễn phí cho người dân khi dự kiến đưa loại thuốc này vào chương trình bảo hiểm y tế cho người dân.
Trong khi đó, Cuba cũng đang phát triển HEBERSaVax, ứng viên vaccine ung thư mới được thiết kế để điều trị nhiều loại khối u ác tính.
Theo bà Yanelys Morera Díaz, trưởng nhóm khoa học phát triển, HEBERSaVax là một "vaccine điều trị", hay còn gọi là một hình thức "liệu pháp miễn dịch chủ động".
Bà giải thích rằng khi khối u phát triển, nó là một khối mô tăng trưởng mạnh cần chất dinh dưỡng và ôxy. Vaccine này nhắm vào các cơ chế mà khối u sử dụng để lấy chất dinh dưỡng, đồng thời kích hoạt các phản ứng tế bào giúp ngăn chặn sự phát triển của khối u và mang lại lợi ích cho bệnh nhân.
"Chúng ta đang nói về một ứng viên vaccine có nhiều chức năng", bà cho biết. Nhà khoa học này giải thích rằng sản phẩm này tạo ra "các kháng thể đặc hiệu" nhằm cắt nguồn cung cấp máu cho khối u, đồng thời khôi phục khả năng hệ miễn dịch của bệnh nhân nhằm tấn công tế bào ung thư.
"Quốc hội đã ban hành Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch (INA) để trao cho tất cả người nước ngoài hiện diện tại Mỹ quyền nộp đơn xin tị nạn và được xem xét hồ sơ cá nhân", Tòa phúc thẩm liên bang khu vực Đặc khu Columbia ngày 24/4 ra phán quyết cho hay.
Theo đó, các thẩm phán tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền pháp lý khi cấm những người di cư vượt biên trái phép qua biên giới Mỹ - Mexico được nộp đơn xin tị nạn.
J. Michelle Childs, một trong ba thẩm phán của tòa, cho rằng INA cho phép Tổng thống ra quyết định hành pháp đình chỉ việc nhập cảnh vào Mỹ, nhưng "quốc hội không có ý định trao cho nhánh hành pháp quyền trục xuất rộng lớn như những gì họ đang tự nhận".
Thẩm phán Cornelia Pillard đồng thuận với bà Childs. Trong khi đó, thẩm phán Justin Walker, người từng được ông Trump bổ nhiệm, đồng ý với kết luận rằng nhánh hành pháp không thể tước bỏ quyền tiếp cận các thủ tục bảo vệ người di cư khỏi bị trục xuất đến những quốc gia mà họ có thể bị bức hại hoặc tra tấn. Nhưng ông cho rằng việc từ chối tất cả các đơn xin tị nạn nằm trong quyền hạn hợp pháp của tổng thống.
Chính quyền ông Trump chưa bình luận về phán quyết. Tuy nhiên, họ có thể yêu cầu Tòa phúc thẩm Đặc khu Columbia xem xét lại quyết định hoặc kháng cáo lên Tòa án Tối cao.
Ông Trump hồi tháng 1/2025 ký lệnh cấm người nhập cư trái phép vào Mỹ nộp đơn xin tị nạn tại biên giới với Mexico. Các nhóm bảo vệ quyền của người nhập cư và người xin tị nạn sau đó đã nộp đơn kiện. Tòa sơ thẩm hồi năm ngoái cho rằng lệnh cấm này vi phạm INA.
Ông Trump từng tranh cử với lời hứa trục xuất hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp khỏi Mỹ. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông đã đẩy nhanh quá trình trục xuất và giảm số lượng người vượt biên vào Mỹ. Một số nỗ lực trục xuất hàng loạt của ông đã bị tòa án cản trở hoặc trì hoãn do lo ngại rằng quyền được xét xử công bằng của người di cư đang bị phớt lờ.
Chiều tối qua (11.4, theo giờ VN), phái đoàn Iran và phái đoàn Mỹ đã bước vào cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad (Pakistan).
Diễn biến trên được xem là một sự kiện lịch sử. Bởi đây là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa hai nước trong 47 năm qua, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran (1976).
Phái đoàn của Mỹ được dẫn đầu bởi Phó tổng thống J.D Vance cùng đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Về phía Iran, phái đoàn của nước này được dẫn đầu bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và có sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, ông Ali Bagheri Kani - một nhà đàm phán nhiều kinh nghiệm và đóng vai trò then chốt trong nhiều cuộc đàm phán với Mỹ trước đây về vấn đề hạt nhân của Tehran. Phái đoàn Iran bao gồm tổng cộng khoảng 70 thành viên. Ngoài các nhà đàm phán chính, phái đoàn Iran còn có 26 thành viên thuộc các ủy ban kỹ thuật trong các lĩnh vực kinh tế, an ninh và chính trị, nhằm cung cấp các tư vấn cần thiết, truyền thông Iran đưa tin.
Trong khi cuộc đàm phán đang diễn ra, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho rằng Iran "đang thua" và "thua thảm bại". Ông còn tuyên bố: "Chúng ta hiện đang bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz như một ân huệ dành cho các quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều nước khác".
Tại thực địa Trung Đông, Israel vẫn tiếp tục tấn công một số khu vực ở Li Băng, giữa lúc xung đột quân sự tại nước này cũng là chủ đề mà Iran muốn gắn liền trong nội dung đàm phán với Mỹ.
Trong một diễn biến liên quan, CNN dẫn lời Thủ tướng Li Băng Nawaf Salam cho biết ông hoãn chuyến công du Mỹ và Liên Hiệp Quốc sắp tới, vì ông cần phải ở lại Beirut để giải quyết các sự vụ trong nước.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định tuy lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn rất mong manh, nhưng có một điều đã trở nên rõ ràng: Cả Washington và Tehran đều muốn có một lối thoát khỏi cuộc chiến này.
Đối với Iran, nước này đã bị ảnh hưởng đáng kể với kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) dần cạn kiệt, nền kinh tế gặp vô số khó khăn và hàng loạt lãnh đạo đã chết.
Về phía ngược lại, chuyên gia Jon Lieber, đứng đầu bộ phận nghiên cứu của Eurasia Group, đánh giá: "Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải chấp nhận rằng không có giải pháp quân sự nào hữu hiệu để chấm dứt cuộc chiến, chỉ có một giải pháp chính trị. Mỹ có những lựa chọn để leo thang nhưng rất hạn chế. Đó là quân đội nước này có thể đổ bộ lên đất liền của Iran hoặc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran. Nhưng cả 2 biện pháp đều khó nhận được sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Trong khi đó, cú sốc đối với giá năng lượng từ cuộc chiến Iran cũng đang gây ra nhiều rắc rối cho nền kinh tế Mỹ. Ngày 10.4, Cơ quan Thống kê lao động Mỹ đã công bố dữ liệu cho thấy lạm phát hằng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, mức cao nhất trong gần 2 năm".
"Giải pháp ngoại giao sẽ không thể bị bỏ qua. Bởi vì chừng nào Mỹ không sẵn sàng triển khai quân đội trên bộ ở Iran, thì giải pháp ngoại giao là tất cả những gì Washington có", chuyên gia Jon Lieber phân tích thêm.
Bên cạnh đó, việc Phó tổng thống Mỹ J.D Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán có thể xem là một yếu tố tích cực. Ngay từ đầu, ông Vance là người không ủng hộ việc tấn công Iran. Hồi đầu tháng 3, Tổng thống Trump từng thừa nhận rằng ông và cấp phó "hơi khác một chút" trong quan điểm ban đầu về cuộc chiến Iran.
Không những vậy, đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Còn ông Vance thì vẫn là ứng viên sáng giá để đại diện đảng Cộng hòa trong cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028. Suốt nhiều năm qua, ông cũng thể hiện chủ trương hạn chế Mỹ can dự hay tham gia vào các cuộc chiến bên ngoài, để tập trung đối nội, phát triển kinh tế. Vì thế, ông Vance nhiều khả năng có xu hướng muốn giải quyết nhanh cuộc chiến Iran hiện nay, để chính phủ Mỹ tập trung vào các vấn đề đối nội, đặc biệt là kinh tế, nhằm tranh thủ sự ủng hộ của cử tri.
Những điều trên chỉ ra kỳ vọng là Phó tổng thống Vance sẽ có cách tiếp cận cuộc đàm phán ôn hòa hơn. Tất nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump, nhưng cách tiếp cận ôn hòa góp phần quan trọng cho cuộc đàm phán.
