Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky dẫn các báo cáo quân sự và tình báo cho biết, Belarus đã tắt các thiết bị chuyển tiếp tín hiệu được sử dụng để dẫn đường cho máy bay không người lái Nga hướng tới Ukraine.
Ông Zelensky dẫn báo cáo từ Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Oleksandr Syrsky và cơ quan tình báo Ukraine xác nhận các thiết bị chuyển tiếp tín hiệu đặt trên lãnh thổ Belarus đã ngừng hoạt động kể từ ngày 22/6.
Theo Tổng thống Zelensky, ông không biết liệu các thiết bị này đã bị tháo dỡ hay chưa, nhưng “thực tế là kể từ hôm nay, các thiết bị chuyển tiếp tín hiệu không hoạt động”.
Căng thẳng giữa hai nước láng giềng leo thang khi Ukraine liên tiếp gửi tối hậu thư cho Belarus trong những ngày gần đây.
Tuần trước, Tổng thống Zelensky đã công khai yêu cầu Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko dỡ bỏ các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu, cho nhà lãnh đạo Belarus một tuần để di dời thiết bị quân sự khỏi khu vực gần biên giới Ukraine.
Ông Zelensky tuyên bố quân đội Ukraine sẽ ném bom các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu của Belarus dọc biên giới dài 1.000km, trừ khi Tổng thống Belarus cho ngừng hoạt động các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu này và “chứng minh” với Ukraine rằng Belarus không hỗ trợ Nga.
Kiev nghi ngờ các hệ thống đặt tại biên giới Belarus được sử dụng để hỗ trợ các cuộc tấn công của Nga vào lãnh thổ Ukraine. Ukraine cho Belarus thời gian để phá dỡ các hệ thống này, nếu không Kiev sẽ tự mình hành động.
Ngoài các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine hồi tháng trước cũng cảnh báo Kiev đã xác định và lập danh sách 500 mục tiêu quân sự và hậu cần chiến lược khác trên khắp lãnh thổ Belarus.
Nga đã lên án tối hậu thư của Tổng thống Zelensky là sự can thiệp mạnh mẽ vào công việc nội bộ của Belarus, đồng thời cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin dự định sẽ thảo luận với Tổng thống Belarus Lukashenko về vấn đề này.
Theo chính sách nhà nước của Nga về răn đe hạt nhân được công bố vào năm 2024, Nga coi một cuộc tấn công vũ trang vào Belarus là một hành vi chống lại toàn bộ Liên minh Nhà nước, cho phép nước này sử dụng vũ khí hạt nhân để chống lại đối phương.
Liên minh Nhà nước Nga và Belarus được thiết lập với mục tiêu được đề ra là làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa hai quốc gia thông qua hội nhập trong chính sách kinh tế và quốc phòng.
Belarus có chung đường biên giới với Nga, Ukraine và 3 quốc gia thành viên của liên minh NATO.
Nga đã bố trí các vũ khí hạt nhân tại Belarus vào năm 2023, sau những yêu cầu lặp đi lặp lại từ phía Belarus viện dẫn các chính sách gây hấn của phương Tây. Kể từ đó đến nay, Nga và Belarus đã định kỳ tổ chức các cuộc diễn tập hạt nhân.
Moscow cũng đã triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại Belarus vào năm ngoái.
Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh quyền kiểm soát của Moscow đối với việc sử dụng các tên lửa này. Vào năm 2024, Điện Kremlin đã công bố một học thuyết hạt nhân sửa đổi, trong đó đặt Belarus dưới ô hạt nhân của Nga.
Từ ngày 25.6 đến ngày 10.7, Hội chợ Nước Mỹ Vĩ đại sẽ diễn ra tại khu vực National Mall cho đến Đài tưởng niệm Washington ở Washington D.C để kỷ niệm 250 quốc khánh Mỹ (ngày 4.7). Theo Reuters, nhiều sự kiện sẽ được tổ chức như sân khấu hòa nhạc, các gian hàng trưng bày của từng tiểu bang, triển lãm, trò chơi và các điểm tham quan.
Chương trình ca nhạc dự kiến diễn ra để mở màn hội chợ nhưng hàng loạt nghệ sĩ đã tuyên bố rút lui, một số người lấy lý do sự kiện bị chính trị hóa, khiến buổi "concert quốc gia" có nguy cơ không thể diễn ra.
Ngày 29.5, ca sĩ Bret Michaels của nhóm nhạc rock Poison thông báo rút lui vì cho rằng sự kiện này không mang tính phi đảng phái như ông mong muốn. Đây là nghệ sĩ thứ 5 tuyên bố hủy show.
Cố vấn Danielle Alvarez của đơn vị tổ chức Freedom 250 nới với tờ The Washington Post rằng Tổng thống Trump sẽ khai mạc lễ kỷ niệm lịch sử này vào ngày 24.6. Freedom 250 là tổ chức do Nhà Trắng thành lập để phối hợp tổ chức lễ kỷ niệm 250 năm ngày quốc khánh giữa các cơ quan liên bang và tư nhân.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 30.5, ông Trump nói rằng chương trình ca nhạc có thể không cần thiết nếu các ca sĩ tiếp tục không tham gia, chỉ trích những người đó là nghệ sĩ hạng 3 nhưng được trả lương cao.
Thay vào đó, ông có thể tổ chức cuộc mít tinh và phát biểu tại National Mall, tuyên bố rằng ông có sức hút hơn bất kỳ ai.
"Thực tế là tôi là người thu hút khán giả số 1 thế giới, theo nhiều người", Tổng thống Mỹ viết, tự tin rằng ông có thể thu hút lượng khán giả đông hơn ca sĩ huyền thoại Elvis Presley thời hoàng kim mà không cần đến cây đàn guitar.
"Chúng ta nên có một cuộc mít tinh khổng lồ với chủ đề Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại cho lễ 250 năm, thay cho những ca sĩ đắt đỏ không ai muốn nghe, những người hát nhạc chán và chẳng biết làm gì ngoài việc phàn nàn", ông Trump viết trong một bài đăng sau đó.
Theo Hãng tin Reuters, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ (NASA) của Mỹ đã thông báo kết thúc sứ mệnh của tàu thăm dò MAVEN sau hơn 11 năm nghiên cứu khí quyển sao Hỏa.
6 tháng trước, NASA mất liên lạc với tàu thăm dò robot MAVEN (viết tắt của Khí quyển sao Hỏa và sự tiến hóa của các chất dễ bay hơi). Đây là sứ mệnh đầu tiên của NASA nhằm quan sát khí quyển sao Hỏa.
Các quan chức NASA cho biết lần cuối cùng họ nhận được tín hiệu từ MAVEN là vào ngày 6-12-2025, khi nó bị mất tín hiệu sau khi bay qua phía sau sao Hỏa từ vị trí quan sát của Trái đất, và sau đó được xác định là ở "tình trạng không thể phục hồi".
Các dữ liệu phân tích cuối cùng cho thấy con tàu đã rơi vào trạng thái tự quay rất nhanh (fast spin), làm xáo trộn quỹ đạo, khiến hệ thống pin trên tàu bị cạn kiệt năng lượng hoàn toàn.
Theo TTXVN, dù kết thúc trong im lặng, MAVEN vẫn được đánh giá là một trong những chương trình thành công bậc nhất của NASA với tuổi thọ phi thường.
Được phóng lên vũ trụ vào năm 2013 và chính thức đi vào quỹ đạo sao Hỏa từ năm 2014, con tàu ban đầu chỉ được thiết kế để hoạt động trong vòng 1 - 2 năm, nhưng đã bền bỉ hoạt động suốt hơn 1 thập kỷ.
Ngay trong năm ngoái, trước khi gặp sự cố, MAVEN vẫn kịp hoàn thành việc theo dõi thời tiết sao Hỏa và quan sát một sao chổi liên sao đi lạc. Bà Shannon Curry, giáo sư vật lý thiên văn tại Đại học Colorado Boulder đồng thời là nhà khoa học dẫn đầu dự án, khẳng định đây là "sứ mệnh sao Hỏa xuất sắc nhất từ trước đến nay".
Bà cho biết nhờ có MAVEN, nhân loại giờ đây đã hiểu về hiện tượng thoát khí quyển ở sao Hỏa rõ hơn bất kỳ hành tinh nào khác, biến Hành tinh Đỏ thành một phòng thí nghiệm tự nhiên tuyệt vời để nghiên cứu về các hành tinh đất đá.
Các quan chức NASA cho biết MAVEN sẽ "chu du" trên quỹ đạo sao Hỏa thêm từ 50 - 100 năm nữa trước khi rơi xuống bề mặt Hành tinh Đỏ. NASA khẳng định điều này sẽ không ảnh hưởng đến bất kỳ tàu vũ trụ nào khác của cơ quan này.
Văn bản này được CNN thu thập từ một quan chức Mỹ. Ba nguồn tin cấp cao khác đã xác nhận nội dung của bản dự thảo này.
Tuy nhiên, không loại trừ khả năng bản ghi nhớ chính thức giữa Mỹ và Iran dự kiến ký kết vào cuối tuần này có thể có một số thay đổi về mặt điều khoản và câu chữ.
Bản dự thảo gồm 14 điều, dự kiến ký kết vào ngày 19-6 và mở ra giai đoạn 60 ngày đàm phán về các điều khoản cuối cùng của thỏa thuận. Văn bản mà CNN thu thập được gồm:
1. Iran, Mỹ và các đồng minh trong cuộc chiến sẽ chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon và cam kết từ nay sẽ không phát động bất kỳ hành động thù địch nào nhằm vào nhau.
2. Iran và Mỹ cam kết tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau và kiềm chế can thiệp vào nội bộ của nhau.
3. Iran và Mỹ cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể kéo dài thêm nếu hai bên đồng thuận.
4. Ngay khi ký kết biên bản này, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và ngăn chặn mọi sự can thiệp hoặc cản trở đối với Iran, đồng thời khôi phục lưu thông trong thời hạn tối đa 30 ngày về mức tương ứng với khối lượng lưu thông trước chiến tranh.
Ngoài ra, Mỹ cũng cam kết rút quân khỏi các khu vực xung quanh trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
5. Ngay khi ký kết biên bản này, Iran sẽ ngay lập tức tiến hành các biện pháp đảm bảo việc lưu thông của các tàu thương mại từ vịnh Ba Tư sang biển Oman và ngược lại trong vòng 30 ngày.
6. Mỹ, cùng các đối tác trong khu vực, cam kết xây dựng một kế hoạch toàn diện nhằm tái thiết và phát triển kinh tế cho Iran, đồng thời đảm bảo nguồn tài trợ tối thiểu 300 tỉ đô la.
Tuy nhiên, Washington cũng lưu ý khoản ngân sách này không đến từ Mỹ, mà đến từ các nhà tài trợ trong khu vực.
7. Mỹ cam kết chấm dứt tất cả các biện pháp trừng phạt đang áp lên Iran, bao gồm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), cùng các biện pháp trừng phạt của Washington.
8. Iran tái khẳng định sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí hạt nhân. Các vấn đề liên quan đến hạt nhân sẽ được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.
9. Trong thời gian chờ đạt được thỏa thuận cuối cùng, Iran và Mỹ thống nhất Tehran sẽ duy trì hiện trạng đối với chương trình hạt nhân của mình.
Còn Mỹ sẽ không áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Iran hoặc tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực.
10. Từ khi ký kết bản ghi nhớ đến khi các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp giấy miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, sản phẩm hóa dầu và dẫn xuất của Iran, cùng tất cả các dịch vụ liên quan.
11. Căn cứ vào tiến triển của quá trình đàm phán sau đó, Mỹ cam kết các khoản tiền và tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế của Iran sẽ được giải phóng và cung cấp đầy đủ.
12. Mỹ và Iran thống nhất thiết lập một cơ chế để giám sát việc thực hiện và duy trì thỏa thuận.
13. Sau khi ký kết và có đảm bảo về việc bắt đầu thực hiện điều 4, 5, 10 và 11, Mỹ và Iran sẽ tiến hành đàm phán về các điều còn lại trong thỏa thuận cuối cùng.
14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được phê chuẩn thông qua một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
