Gu mặc đậm chất Pháp của Mbappé

Sơn Tùng M-TP ra mắt video nhạc tối 28/5, đứng thứ hai danh sách video được xem nhiều nhất YouTube toàn cầu trong 24 giờ. Tác phẩm được chú ý nhờ quy mô đầu tư, lồng ghép nhiều yếu tố văn hóa dân gian.

Tuy nhiên, cảnh Sơn Tùng M-TP cưỡi chim Lạc ở đầu MV nhận về nhiều ý kiến trái chiều. Một bộ phận khán giả, giới chuyên môn bình luận việc đứng lên một biểu tượng gắn liền văn hóa Đông Sơn là hành động phản cảm, thiếu tôn trọng giá trị truyền thống. Số khác nói không nên quy kết đó là xúc phạm truyền thống và chỉ ra từng có các sân khấu, thiết kế thời trang lấy cảm hứng từ chim Lạc.

''Đây là một tranh cãi rất đáng chú ý'', Tiến sĩ Hà Thanh Vân nhận định. Bà cho rằng nó không chỉ xoay quanh một hình ảnh trong video nhạc mà còn chạm đến vấn đề lớn hơn, đó là việc nghệ sĩ trẻ ứng xử với biểu tượng văn hóa truyền thống như thế nào trong không gian đại chúng và toàn cầu hóa.

Còn Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho biết chim Lạc gắn với trống đồng Đông Sơn, ký ức cội nguồn, chiều sâu văn minh Việt cổ và khát vọng bay lên của dân tộc. Những phản ứng của khán giả cho thấy ở đời sống hôm nay, các biểu tượng truyền thống có vị trí thiêng liêng trong tâm thức cộng đồng.

Hình ảnh chim Lạc được tìm thấy trên nhiều mặt trống đồng và một số đồ đồng khác thuộc văn hóa Đông Sơn. Đến nay chưa có tài liệu nào chứng minh cư dân Đông Sơn gọi đó là chim Lạc cũng như việc họ thờ phụng như một linh vật hay vật tổ theo nghĩa tôn giáo.

Trong một bài viết, nhà nghiên cứu lịch sử Phan Duy Kha nêu năm 1902, trống Ngọc Lũ là chiếc trống đồng đầu tiên được phát hiện ở miền Bắc Việt Nam, trên đó có khắc nhiều con chim ở tư thế bay và đậu. Lúc bấy giờ, mọi người không biết đó là loài chim gì. Đến những năm 1950, Giáo sư Đào Duy Anh đề cập khái niệm chim Lạc trong các tác phẩm Lịch sử Việt Nam - Từ nguồn gốc đến đầu thế kỷ XIX (1955), Nguồn gốc dân tộc Việt Nam (1958).

Theo nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, những công trình này có thể xem là nỗ lực quan trọng nhằm kiến tạo một nhận thức mới về cội nguồn dân tộc Việt Nam. Anh trích lời kể của Giáo sư Trần Quốc Vượng vào năm 1974: ''Chim Lạc ư! Đây là chuyện đặt tên của thầy tôi, Giáo sư Đào Duy Anh. Là nhãn hiệu cho một hình ảnh. Nhãn hiệu này đẹp, tính tư tưởng cao. Còn muốn tên khác ư? Các ông các bà muốn gọi nó theo kiểu tả thực bằng tiếng Việt nhà quê thì cứ thế này: Cái cò, cái vạc, cái nông''. Theo Trần Quang Đức, tên ''chim Lạc'' là một sản phẩm của tư duy học thuật hiện đại.

Nhà nghiên cứu cho rằng con người không chỉ kế thừa mà còn không ngừng kiến tạo, bổ sung ý nghĩa và làm cho truyền thống tiếp tục sống trong những bối cảnh mới. Nếu chim Lạc thực sự là biểu tượng của người Việt, nó thuộc về mọi người. ''Mỗi thời đại đều có quyền đọc lại quá khứ bằng ngôn ngữ của thời đại mình. Mỗi thế hệ đều có quyền tìm kiếm trong những biểu tượng cũ những ý nghĩa mới phù hợp với đời sống của họ'', anh nói.

Với chi tiết ''Sơn Tùng M-TP cưỡi chim Lạc'', chuyên gia cho rằng cần đặt trong tổng thể dụng ý nghệ thuật của video nhạc. Đại diện êkíp cho biết phân cảnh ngụ ý về sự giao thoa văn hóa. Phân cảnh này có thể được hiểu như khát vọng đưa âm nhạc, hình ảnh và bản sắc Việt Nam bước vào không gian rộng lớn của thế giới. Ông Bùi Hoài Sơn nhận định khi đặt mô hình chim Lạc giữa bối cảnh trung tâm Downtown Los Angeles Mỹ, Sơn Tùng M-TP như muốn nói rằng văn hóa Việt Nam không chỉ thuộc về quá khứ, trên mặt trống đồng trong bảo tàng mà còn có thể bước vào nhịp sống toàn cầu.

Những năm gần đây, nhiều bài nhạc góp phần tôn vinh bản sắc Việt đã được đón nhận ở trong nước và lan tỏa ra quốc tế như Để Mị nói cho mà nghe, See tình (Hoàng Thùy Linh), Vũ trụ có anh (Phương Mỹ Chi), Bắc Bling (Hòa Minzy), Mục hạ vô nhân (Soobin). Trong bối cảnh ấy, MV của Sơn Tùng M-TP như tiếp nối câu chuyện quảng bá các giá trị truyền thống.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn đánh giá cao lựa chọn ''đi ra thế giới nhưng không làm mờ căn cước Việt Nam'' của Sơn Tùng M-TP. Ca sĩ đã đưa các chất liệu làm nên bản sắc nước nhà vào trung tâm của một sản phẩm pop đương đại. Điều này phù hợp với tinh thần phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng sức mạnh mềm quốc gia. Dù cách biểu đạt còn gây tranh luận, nhìn tổng thể, đây là nỗ lực đáng khích lệ của một nghệ sĩ trẻ có ảnh hưởng lớn.

Chung quan điểm, Tiến sĩ Hoàng Duẩn, Phó trưởng khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật, trường Đại học Văn hóa TP HCM phân tích hình ảnh chim Lạc bay giữa trung tâm Los Angeles thể hiện mong muốn quảng bá hình ảnh Việt Nam ra quốc tế nhiều hơn là thái độ không tôn trọng. Nếu nhìn ở góc độ thoáng hơn, có thể thấy ''sức mạnh truyền thống của cha ông'' đã chắp cánh cho con cháu vươn tầm thế giới trong thời đại mới.

Đồng thời, sự việc đặt ra câu hỏi làm thế nào để làm mới giá trị văn hóa truyền thống hiệu quả, có chiều sâu. Theo chuyên gia, trước hết, mọi sáng tạo phải dựa trên nền tảng hiểu biết, sự tôn trọng và trách nhiệm truyền tải đúng. Công chúng hiện nay dễ nhận ra đâu là sản phẩm nghiêm túc hay hời hợt. Vì vậy, người làm nghệ thuật cần nghiên cứu kỹ nguồn gốc, ý nghĩa, bối cảnh sử dụng và mức độ nhạy cảm của biểu tượng khi sử dụng trong tác phẩm của mình. Bên cạnh việc đào sâu tìm hiểu, ông Bùi Hoài Sơn đề xuất nghệ sĩ tìm đến sự tham vấn của các nhà nghiên cứu văn hóa, mỹ thuật, lịch sử, dân tộc học.

Nghệ sĩ cũng cần lường trước khả năng tiếp nhận đa chiều của công chúng để xử lý tinh tế hơn. Theo bà Hà Thanh Vân, nếu có tranh cãi, họ nên thể hiện sự cầu thị, tôn trọng khán giả bằng một lời giải thích rõ ràng, sự tiếp thu chân thành, thậm chí là điều chỉnh khi cần.

Cuối cùng, môi trường phê bình lành mạnh là điều nên hướng tới. Công chúng góp ý nhưng không nên đẩy vấn đề lên cực đoan. Giới chuyên môn đồng hành thay vì chỉ lên tiếng sau tranh cãi.

'Chúng ta không nên làm cho nghệ sĩ trẻ sợ di sản'', Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn nói. Với nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, điều đáng lo ngại không phải việc người trẻ đang làm mới truyền thống mà là khi người ta bắt đầu ''thần thánh hóa truyền thống đến mức biến nó thành thứ bất khả xâm phạm, bất khả tranh luận và bất khả sáng tạo''.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 9/5, báo giới Hàn đưa tin bà Kim Young Ok đảm nhận vai trò ném bóng mở màn cho đội bóng chày Doosan Bears trước SSG Landers, trong khuôn khổ giải 2026 KBO League ở sân vận động Jamsil (quận Songpa, Seoul). Sao gạo cội ghi điểm với động tác dứt khoát, nhận tràng pháo tay lớn từ khán đài.

Theo Fastpaper, ở tuổi U90, bà vẫn nhanh nhẹn, minh mẫn và hài hước. Ở phần giao lưu, bà liên tục vẫy tay, hưởng ứng tiếng hò reo. "Các bạn ơi, hét lớn hơn đi nào", bà phát biểu, nói thêm mình là fan lâu năm của Doosan Bears, thời bé thường đến sân vận động xem cùng cha. Dù bận rộn đóng phim, bà vẫn tranh thủ theo dõi các trận đấu bóng chày lẫn bóng đá, nhất là Ngoại hạng Anh.

Sau khi "ông nội quốc dân" Lee Soon Jae qua đời, bà Kim Young Ok trở thành diễn viên lớn tuổi nhất còn hoạt động. Bà quê gốc Incheon, có khiếu ca hát, diễn xuất từ bé nhưng 20 tuổi mới chạm ngõ làng giải trí qua vở kịch Bàn tay khỉ (1957). Theo Harper’s Bazaar Korea, với gần 140 phim truyền hình và 40 điện ảnh trong gần 70 năm sự nghiệp, Kim Young Ok không chỉ là biểu tượng mà còn là "trái tim của nghệ thuật kể chuyện Hàn Quốc".

Bà được đánh giá biểu cảm đa dạng, tự nhiên, thiên về cảm xúc hơn là phô diễn kỹ thuật. Theo Osen, báo giới gọi Kim Young Ok là "người bà quốc dân" hay "bà ngoại quốc dân" vì đóng dạng vai này từ khi mới ngoài 30. Tác phẩm nổi bật của bà gồm Gia đình đá quý, Vinh quang gia tộc, Bảo vệ ông chủ, Câu chuyện mẹ tôi hay phim ăn khách toàn cầu Squid Game.

Đầu năm nay, bà tái xuất nhạc kịch với vở Giấc mơ của người già - chuyển thể từ webtoon cùng tên - sau chín năm vắng bóng. Bà hóa thân Chun Ae - cụ bà sành điệu, sống chân thành, không ngại thử thách mới và có nhiều điểm giống Kim Young Ok ngoài đời. Bà nói tham gia với tâm thế "có thể là vở cuối cùng trong đời", tập luyện đều đặn suốt ba tháng, thậm chí chủ động xin đạo diễn tăng thời gian học bài. Theo Daum, bà luôn dẫn đầu đoàn kịch về khoản thuộc thoại sớm, thường dẫn dắt, tiếp thêm năng lượng cho lứa trẻ.

Daum cho biết ngoài diễn xuất, bà đa năng, tích cực trong nhiều lĩnh vực hơn cả lứa nghệ sĩ trung niên lẫn Gen Z. Cánh paparazzi thường bắt gặp bà hòa mình vào cộng đồng fan nhóm Monsta X đi xem concert của nhóm lẫn các buổi biểu diễn có G-Dragon, BTS hay Blackpink.

Bà thích nhiều dòng nhạc, nhất là loại giàu năng lượng, mạnh mẽ như hip-hop, rock, rap, nhạc điện tử. Hồi 2016, bà là thí sinh lớn tuổi nhất tham gia Nation of Hip Hop - show ăn khách của đài jTBC. Bản High High, Grandmother Bird do bà và ca sĩ Joohoney (nhóm Monsta X) thể hiện hút hàng triệu lượt xem, lấy nước mắt khán giả. Ngoài tài "bắn" rap và nhảy, Kim Young Ok còn chơi DJ như nghệ sĩ chuyên nghiệp, theo Osen.

The Korea Times nhận định Kim Young Ok là ví dụ tiêu biểu cho lớp nghệ sĩ cao tuổi không giậm chân tại chỗ, tư duy cởi mở, chủ động thích nghi với kỷ nguyên số, kết nối công chúng bằng nhiều hình thức. Giữa năm 2025, bà trở thành nhà sáng tạo nội dung khi ra mắt kênh YouTube, bám sát ba hướng: chia sẻ ký ức cá nhân, sinh hoạt thường nhật và đối thoại liên thế hệ, đề cao tính chân thật, ít dàn dựng.

Ở video mở đầu, bà giới thiệu mình là "YouTuber lớn tuổi nhất Hàn Quốc, sinh năm 1937", kèm thông điệp "hãy sống trẻ". Các video sau đó đi theo mạch trải nghiệm, tiêu biểu khi đến đài quan sát Odusa, bà kể ký ức chiến tranh cùng câu chuyện gia đình ly tán. Bà ghi lại cảnh trở về trường cũ, tái ngộ người thầy sau 75 năm. Theo TenAsia, bà biến chi tiết nhỏ thành chất liệu kể chuyện, lật giở câu chuyện đời sống phía sau.

Nhiều khán giả nói các tập có khách mời hấp dẫn vì vừa gần gũi theo phong cách bà - cháu, vừa sâu sắc, giúp họ hiểu thêm tâm tư người nổi tiếng. Kim Young Ok cùng nghệ sĩ trẻ thẳng thắn bày tỏ quan điểm, đôi khi hài hước, không né tránh khác biệt thế hệ. Cụ thể trong tập mời rapper DinDin đến nhà dùng bữa, vừa nấu ăn, bà vừa chia sẻ cách nhìn, lối sống, khuyên lớp trẻ tiết chế chi tiêu áo quần. Tập có ca sĩ thần tượng Irene (nhóm Red Velvet) cũng tăng lượt xem khi cả hai nói về tuổi tác, hôn nhân, mục tiêu nghề nghiệp.

Theo Daum, nếu YouTube là nơi kể chuyện và đào sâu trải nghiệm, Instagram đóng vai trò cập nhật hình ảnh, xu hướng. Sự phân vai rõ ràng giữa hai nền tảng giúp Kim Young Ok vừa giữ hình tượng "người bà quốc dân" quen thuộc, vừa mở rộng sang hình ảnh linh hoạt, gần gũi, truyền cảm hứng sống tích cực và thu hẹp khoảng cách với khán giả trẻ.

Tin Gốc: Vnexpress

Đạo diễn Lương Đình Dũng chia sẻ khi trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ Online tại buổi công bố dự án phim quảng bá quốc gia Profile Đất nước của tôi (Vietnam: Beyond Words) chiều 30-6 ở Hà Nội.

Đạo diễn Cha cõng con tâm sự Việt Nam là một quốc gia mà non sông, lịch sử và con người đã để lại hàng triệu câu chuyện đẹp đẽ, kỳ vĩ, và chúng ta có trách nhiệm kể những câu chuyện xứng đáng với tầm vóc quốc gia.

Đáng tiếc, những tiềm năng và vẻ đẹp ấy chưa được kể theo cách chuyên nghiệp và đủ tầm cỡ làm lay động thế giới. Dù sở hữu tiềm năng kinh tế, văn hóa và thiên nhiên vô cùng lớn, hình ảnh Việt Nam trong nhận thức của thế giới vẫn còn chưa thực sự sâu sắc và xứng đáng.

Điều này thôi thúc đạo diễn theo đuổi dự án phim quảng bá quốc gia Profile Đất nước của tôi, kể về một Việt Nam kỳ vĩ, để khơi dậy nhu cầu khám phá Việt Nam, thúc đẩy du lịch và nâng tầm hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Tham vọng của Lương Đình Dũng là làm một tác phẩm mang tầm vóc quốc tế, ghi lại vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, chiều sâu lịch sử, sự phong phú của văn hóa và tinh thần con người Việt Nam trên khắp 34 tỉnh, thành phố và vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Bộ phim được hứa hẹn có chất lượng hình ảnh và âm thanh điện ảnh hiện đại, tạo nên bữa tiệc thị giác về một Việt Nam tươi đẹp, hấp dẫn. Ê kíp thực hiện là các nhà làm phim chuyên nghiệp của Việt Nam phối hợp cùng chuyên gia nước ngoài. Có hơn 300 diễn viên tham gia, ghi hình ở 34 tỉnh thành.

Phim chỉ 15 phút, nên đạo diễn Lương Đình Dũng cho biết ông không định kể thật nhiều câu chuyện về Việt Nam, mà làm sao kích thích và khơi gợi người xem mong muốn khám phá, tìm hiểu đất nước Việt Nam tươi đẹp.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nói thêm, bộ phim không mong muốn giới thiệu tất cả những gì đẹp đẽ của Việt Nam mà cố gắng gợi mở, kích thích ham muốn được khám phá Việt Nam cho khán giả trên toàn thế giới.

Từ bộ phim quảng bá Việt Nam này hy vọng sẽ mở ra một dự án lớn về quảng bá Việt Nam, lần lượt đi sâu thêm về những giá trị nổi bật của đất nước mình, như ẩm thực, trang phục, truyền thống văn hóa…

Về kinh phí làm phim, trả lời Tuổi Trẻ Online, đạo diễn Lương Đình Dũng cho biết dù chỉ dài 15 phút nhưng kinh phí Tứ Vân Pictures đầu tư cho bộ phim này bằng hai bộ phim điện ảnh mà đạo diễn này làm. Tuy thế, những bộ phim độc lập của Lương Đình Dũng thường được làm với kinh phí không lớn.

Còn áp lực khi làm bộ phim quảng bá này với Lương Đình Dũng thì tương đương áp lực làm một bộ phim điện ảnh.

Về câu hỏi một đạo diễn cá tính trong các bộ phim truyện điện ảnh như Lương Đình Dũng liệu có mang được chất của mình vào một bộ phim quảng bá hình ảnh quốc gia, đạo diễn cho biết ông không cố gắng một cách có ý thức để tạo ra chất riêng trong bộ phim này.

Ông chỉ thả cho mình được dẫn dắt bởi vẻ đẹp, tinh thần của đất nước và sẽ chạy theo sự dẫn dắt ấy bằng tất cả khả năng. Nếu bộ phim có "chất" đặc biệt gì đó, thì đó trước tiên chính là đất nước mình rất khác biệt.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ