Nhóm thẩm phán Tòa Hình sự Quốc tế kiện ông Trump

Robert "Magyar" Brovdi, tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, cho biết Trung tâm số 1 thuộc đơn vị này hôm 30/5 đã tiến hành cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào sân bay quân sự ở Taganrog, thành phố cảng thuộc tỉnh Rostov, miền nam Nga.

Brovdi cho hay hai máy bay săn ngầm Tu-142 và một hệ thống tên lửa Iskander của Nga đã bị phá hủy trong cuộc tập kích.

Video được Brovdi công bố cho thấy UAV Ukraine sử dụng camera ảnh nhiệt để lùng sục mục tiêu trong bóng tối và lao xuống hai máy bay Tu-142 đậu trên đường băng. UAV cũng tập kích tổ hợp Iskander tại một rặng cây, dường như ở gần căn cứ.

Trung tâm số 1 thuộc Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine là đơn vị chuyên tiến hành các đòn tấn công sâu vào các mục tiêu quân sự cùng cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.

Tu-142 là dòng máy bay săn ngầm và tuần thám biển tầm xa ra đời từ thời Liên Xô, dựa trên nền tảng oanh tạc cơ chiến lược Tu-95, loại máy bay thường được sử dụng cho các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình quy mô lớn vào Ukraine.

Biến thể nâng cấp sâu Tu-142MK trang bị nhiều hệ thống cảm biến hiện đại để phát hiện tàu ngầm dưới biển, cùng hệ thống radar cảnh giới và dẫn bắn cho tên lửa hành trình.

Tu-142MK có bán kính chiến đấu 6.500 km, mang được tối đa 9 tấn vũ khí trang bị gồm phao thủy âm, thủy lôi, ngư lôi và tên lửa hành trình diệt hạm Kh-35. Khả năng phát hiện, tiêu diệt nhiều loại tàu ngầm khiến nó được mệnh danh là "sát thủ săn ngầm" hàng đầu của không quân hải quân Nga.

Trong khi đó, hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander có khả năng phóng tên lửa đạn đạo với tầm bắn lên tới 500 km. Vũ khí này đã đóng vai trò then chốt trong những cuộc tấn công nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Yuri Slusar, thống đốc tỉnh Rostov, trong bài đăng trên Telegram cho hay một bồn chứa nhiên liệu, một tàu chở dầu và một tòa nhà hành chính tại cảng Taganrog đã bốc cháy sau cuộc tấn công của Ukraine. Ông Slusar nói thêm đã có hai người bị thương do vụ tấn công này.

Taganrog là thành phố cảng lớn của Nga trên biển Azov. Thành phố này thường xuyên trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công bằng UAV từ Ukraine.

Nga chưa bình luận về thiệt hại đối với máy bay Tu-142 và tên lửa Iskander.

Tin Gốc: Vnexpress

Lisa Lau, 48 tuổi, cư dân Hong Kong, nằm xem phim cổ trang trên chiếc giường chiếm gần hết diện tích căn phòng siêu nhỏ, cố quên đi nỗi lo về việc sắp bị đuổi khỏi nhà.

Những căn phòng siêu nhỏ, diện tích chỉ khoảng 3m2 như vậy được gọi là "nhà hộp diêm", được tạo ra bằng cách chia một căn hộ lớn thành nhiều phòng nhỏ hơn. Loại hình nhà ở này đang dần bị xóa sổ sau khi luật quản lý được chính quyền Hong Kong ban hành có hiệu lực từ tháng 3.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu chính quyền đặc khu Hong Kong giải quyết triệt để vấn đề nhức nhối về nhà ở, hệ quả của nhiều thập kỷ phát triển trong bất bình đẳng, thiếu hụt nhà ở trầm trọng và giá thuê cao ngất ngưởng.

Thời hạn cải tạo lại các căn hộ chia nhỏ mà chính quyền Hong Kong đưa ra là năm 2030, nhưng một số chủ nhà đã bắt đầu gửi thông báo trục xuất tới người thuê.

"Tôi cứ ở đây được ngày nào hay ngày nấy", Lau, người đang nhận trợ cấp xã hội và đã nhận được thông báo phải trả lại nhà từ vài tháng trước, chia sẻ.

"Tôi cũng chẳng biết phải đi đâu", Lau nói. Cô sống dựa vào khoản trợ cấp 930 USD một tháng, trong đó 330 USD đã dành cho việc thuê nhà. "Tôi đang đau đầu lắm đây".

Quy định mới của chính quyền Hong Kong cấm các căn phòng có diện tích nhỏ hơn 8 m2, nâng cao tiêu chuẩn an toàn và vệ sinh như phải có ít nhất một cửa sổ mở được, có bồn rửa mặt và nhà vệ sinh trong phòng.

Chính quyền ước tính có hơn 220.000 người trong số 7,5 triệu cư dân của thành phố đang sống trong "nhà hộp diêm" với một phần ba số nhà trong diện cần cải tạo.

Căn phòng nhỏ của Lau là một trong 9 phòng của một căn hộ, ngăn cách bằng những vách gỗ mỏng, bên trong một tòa nhà 60 năm tuổi ở Thâm Thủy Bộ, một trong những khu phố nghèo nhất Hong Kong.

Vì không có nhà bếp, cô nấu súp hoặc mì bằng nồi cơm điện đặt ngay trên giường. Lau phải dùng nhà vệ sinh và phòng tắm chung, dán một tấm xốp chắn ngang chân cửa ra vào để ngăn gián chuột bò vào.

Dù điều kiện sống chật chội, Lau vẫn ngần ngại rời khỏi khu vực quen thuộc, nơi cô đã xây dựng được các mối quan hệ xã hội. Cô hy vọng đơn xin chuyển đến một khu nhà gần đó sẽ được phê duyệt.

"Chỉ cần chủ nhà không đến đuổi đi, chúng tôi cảm thấy rất bình yên và thoải mái", cô nói.

Cục Nhà ở Hong Kong cho biết hơn 100 hộ gia đình đã dọn ra khỏi tòa nhà của Lau và cơ quan này đang hỗ trợ 40 hộ còn lại tìm nơi ở phù hợp.

Hiệp hội Tổ chức Cộng đồng (SoCO), một tổ chức phi chính phủ hỗ trợ các nhóm yếu thế, nhận định cuộc cải cách này có thể giúp cải thiện phần nào những môi trường sống tồi tệ nhất tại Hong Kong.

Tuy nhiên, bà Sze Lai-shan, phó giám đốc SoCO, cho rằng chính quyền cần phải cung cấp thêm nhiều nhà ở xã hội, đặc biệt là ở các khu vực trung tâm.

"Đừng kỳ vọng những người đang sống trong các căn hộ siêu nhỏ này có thể chuyển ngay vào các căn hộ cơ bản mới. Họ sẽ không có đủ khả năng chi trả", bà nói. "Rất nhiều người nghèo nhất sẽ phải phụ thuộc hoàn toàn vào chính sách tái định cư của chính quyền".

Theo bà Sze, tổ chức từ thiện này ghi nhận khoảng 300 hộ gia đình đang bị đe dọa trục xuất cưỡng chế khỏi "nhà hộp diêm". Một số cư dân đã được chuyển đến các khu nhà ở xã hội hoặc nhà tạm cư, số còn lại đành dọn sang những căn hộ kém chất lượng khác.

Bà Liu Xiaoli, người cũng đối mặt với nguy cơ bị đuổi khỏi nhà, phải làm hai công việc bán thời gian là đầu bếp và lao công để trang trải cuộc sống sau ly hôn, đồng thời chu cấp cho con gái và cháu ngoại ở Trung Quốc đại lục.

"Nếu giá thuê nhà ở đây hoặc những nơi khác tăng lên, tôi thực sự không thể gánh nổi", người phụ nữ 63 tuổi nói, cho hay không thể tìm được chỗ ở khác quanh khu vực.

"Tôi không thể tìm được bất kỳ căn hộ nào đáp ứng được yêu cầu của chính quyền", bà nói. "Hiện tại, tôi đang trì hoãn được ngày nào hay ngày đó".

Chính quyền Hong Kong cho biết đã "tăng đáng kể nguồn cung nhà ở xã hội" với mục tiêu xây dựng khoảng 196.000 căn hộ trong 5 năm tới, đồng thời đẩy nhanh quy trình xử lý cho các cư dân đang nằm trong danh sách chờ thuê nhà.

Một phát ngôn viên của Cục Nhà ở tuyên bố các biện pháp này sẽ góp phần giảm nhu cầu đối với nhà hộp diêm, từ đó kìm hãm giá thuê nhà.

Tuy nhiên, quy định mới lại không áp dụng cho "nhà quan tài", thuật ngữ để chỉ những chiếc hộp ngủ được xếp chồng lên nhau như giường tầng trong các khu ký túc xá tồi tàn.

Ông Wan Hon-cheung, 64 tuổi, đã sống trong một chiếc hộp gỗ ép chỉ bằng kích thước của một chiếc giường đơn suốt 10 năm qua. Ông hy vọng chính quyền cũng sẽ cải thiện điều kiện sống cho những cư dân có hoàn cảnh như mình.

Ông thường xuyên bị rệp cắn và phải chống gậy đi lại, khiến việc leo lên leo xuống giường vô cùng khó khăn.

"Đối với tầng lớp lao động nghèo như chúng tôi, đây là thực tế, chẳng có gì để phàn nàn cả", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 14/5 đón tiếp và hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, thảo luận về các vấn đề cùng quan tâm, trong đó có năng lượng và chiến sự Iran.

Hai lãnh đạo nhất trí thiết lập "mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng" nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ "ổn định chiến lược mang tính xây dựng" được sử dụng cho quan hệ Mỹ - Trung.

Cách đó vài trăm km, tại tỉnh Sơn Đông cùng các vùng lân cận, một mạng lưới cảng biển, đường ống và nhà máy lọc dầu đang miệt mài hoạt động, với những bồn chứa dầu khổng lồ và hàng chục cột ống khói vươn lên giữa vùng đồng bằng ven biển hoang sơ.

Theo CNN, tại đây, các "nhà máy lọc dầu ấm trà", thuật ngữ để chỉ những cơ sở lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ được chính quyền Trung Quốc cấp phép hoạt động, đang từng ngày tinh chế dầu thô của Iran, vốn chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm hóa dầu khác để cung cấp cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Giờ đây, khi Mỹ tìm cách cắt đứt các nguồn tài chính nhằm buộc Iran nhượng bộ để chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng qua, những hoạt động này không còn nằm ngoài lề nữa, mà nhiều khả năng sẽ được đưa thẳng lên bàn đàm phán giữa ông Trump và ông Tập.

Căng thẳng ngày càng gay gắt trong bối cảnh Trung Quốc vừa muốn duy trì quan hệ ổn định với Mỹ vừa thắt chặt mối quan hệ hợp tác kinh tế và ngoại giao với Iran.

Ngay trước khi Tổng thống Trump lên đường tới Bắc Kinh, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa 12 cá nhân và tổ chức vào danh sách đen do liên quan đến hoạt động "bán và vận chuyển dầu Iran" sang Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ cho các mạng lưới quân sự của Iran bằng cách mua dầu thô của nước này. Bắc Kinh bác bỏ các cáo buộc như vậy.

Hồi đầu tuần, khi các phóng viên CNN đi dọc theo con đường vắng vẻ ven những nhà máy lọc dầu san sát ngay phía bắc ranh giới hai tỉnh Sơn Đông và Hà Bắc, họ có thể nhận thấy an ninh đã được thắt chặt quanh các cơ sở do Tập đoàn Hóa chất Tân Hải Hà Bắc vận hành. Đây là nhà máy lọc dầu từng bị Mỹ trừng phạt vào năm ngoái.

Bảo vệ đứng gác trước cổng vào khu phức hợp chế xuất, một công trình trải dài trên nhiều lô đất thuộc khu vực cảng công nghiệp.

Nhiều phương tiện, trong đó có một chiếc in logo công ty, bắt đầu bám đuôi nhóm phóng viên CNN khi họ lái xe trên con đường trước cơ sở này, đồng thời tìm cách ngăn cản nhóm ghi hình ngay cả qua cửa sổ xe. Những cơ sở khác mà nhóm đi ngang qua trong khu vực không được bảo vệ nghiêm ngặt như vậy.

Tập đoàn Tân Hải Hà Bắc sản xuất xăng, dầu diesel và các loại hóa chất như bitum, vốn được dùng để trải nhựa mặt đường. Mỹ hồi tháng 5/2025 cáo buộc Tân Hải Hà Bắc mua dầu mỏ "liên quan đến quân đội Iran". Washington nói rằng công ty này đã nhập khẩu lượng dầu thô trị giá hàng trăm triệu USD được vận chuyển trên các tàu thuộc "hạm đội bóng ma", trong đó có cả những tàu đang bị trừng phạt vì vận chuyển hàng hóa từ Iran.

Công ty cũng nằm trong danh sách đen đang ngày càng dài thêm của Mỹ. 4 nhà máy lọc dầu khác của Trung Quốc đã bị trừng phạt từ năm ngoái đến nay, hầu hết nằm chỉ cách nhau vài giờ lái xe.

Ngành công nghiệp lọc dầu tại tỉnh Sơn Đông hình thành từ nhiều thập kỷ trước để khai thác mỏ dầu Thắng Lợi ở đồng bằng sông Hoàng Hà. Tuy nhiên, hiện nay họ chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài, chế biến khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ của Trung Quốc.

"Những nhà máy nhỏ đó hoạt động với biên lợi nhuận khá thấp", Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, nói. "Mức chiết khấu mà họ có được suốt nhiều năm qua khi nhập khẩu dầu thô từ Venezuela, Nga và Iran đã giúp họ tồn tại".

Mỹ từng tránh trừng phạt Hóa dầu Hằng Lực, nhà máy lọc dầu có quy mô lớn hơn nhiều tại Đại Liên, thành phố cảng đối diện với Sơn Đông qua biển Bột Hải. Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ tháng trước đưa nhà máy này vào danh sách trừng phạt, dấu hiệu cho thấy Washington sẵn sàng nhắm tới những cái tên lớn hơn.

Tài liệu của Bộ Tài chính Mỹ mô tả Hằng Lực là "một trong những khách hàng lớn nhất mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ khác của Iran". Công ty này đã phủ nhận cáo buộc.

Trung Quốc đã bác bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và yêu cầu các nhà máy lọc dầu liên quan không tuân thủ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lại lời của người phát ngôn hôm 12/5 tuyên bố nước này "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương phi pháp", khi được đề nghị bình luận về thông tin mua dầu Iran.

Theo chuyên gia Downs từ Đại học Columbia, các tập đoàn năng lượng quốc gia khổng lồ, vốn gắn kết sâu rộng với hệ thống tài chính quốc tế, thường tuân thủ các quy định liên quan đến lệnh trừng phạt do Mỹ áp đặt. Nhưng các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ ở Trung Quốc có thể phớt lờ lệnh trừng phạt, vì họ chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa.

Tại Hóa dầu Tân Hải Hà Bắc, một năm sau khi bị đưa vào danh sách đen của Mỹ, nguồn dầu mà cơ sở này đang xử lý vẫn không rõ ràng. Nhưng từ cổng chính luôn đông đúc nhân viên cho đến các đoàn xe bồn nối đuôi nhau trên con đường gần đó, mọi hoạt động kinh doanh dường như vẫn diễn ra nhộn nhịp.

'Nguồn cung ổn định'

Trong bối cảnh cú sốc dầu mỏ toàn cầu do cuộc chiến giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu lắng dịu, các nhà máy lọc dầu độc lập dường như đang đóng vai trò quan trọng hơn đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc.

Dầu Iran, chủ yếu được xử lý qua các nhà máy lọc dầu độc lập, chiếm khoảng 13% lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trước khi xung đột Trung Đông nổ ra. Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại hãng dữ liệu Kpler, năm ngoái, lượng dầu này có giá trị ước tính khoảng 32,5 tỷ USD, nhưng sau khi trừ các khoản phí, Iran có lẽ chỉ thu về được khoảng 2/3.

Tháng trước, khi việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu của các quốc gia khác, tỷ lệ dầu xử lý tại các "nhà máy ấm trà" đã tăng lên 18%, Xu cho biết.

"Mục tiêu hàng đầu của Trung Quốc là duy trì nguồn cung nhiên liệu ổn định để bảo đảm an ninh năng lượng. Vì vậy, họ đang đặt niềm tin vào các nhà máy lọc dầu tư nhân, bởi họ biết những đơn vị này vẫn có cách để xoay xở nguồn dầu thô đầu vào", bà nhận định.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Vortexa, trong suốt tháng 3 và tháng 4, 4 cảng dọc bờ biển Hoàng Hải thuộc tỉnh Sơn Đông cùng với cảng Đại Liên đã tiếp nhận trung bình hơn 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran.

Dầu thô thường được các "đội tàu bóng đêm" vận chuyển từ cảng của Iran đến những nơi như khu vực giới hạn cảng phía đông (EOPL), nằm gần eo biển Singapore. Tại EOPL, hàng chục con tàu thường xuyên túc trực trong tình trạng tắt thiết bị định vị. Chúng liên tục sang chiết dầu đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ cho nhau nhằm xóa dấu vết về nguồn gốc thực sự.

Ảnh vệ tinh tháng trước được CNN phân tích cho thấy tàu Herby treo cờ Iran áp sát một tàu dầu khác mang tên Huancayo tại vùng biển EOPL. Vị trí của hai con tàu cho thấy chúng đang tiến hành sang chiết nhiên liệu trên biển.

Những con tàu sau khi tiếp nhận dầu sẽ tiếp tục hành trình đến các cảng tiếp nhận. Lúc này, số hàng hóa trên tàu sẽ được dán nhãn là dầu xuất khẩu từ một quốc gia thứ ba, như Malaysia hay Indonesia.

Theo dữ liệu từ Kpler, vào tháng trước, ít nhất 7 con tàu đã tiếp nhận dầu thô của Iran tại khu vực này rồi lên đường hướng tới các cảng ở Sơn Đông.

Dữ liệu về quyền sở hữu tàu Herby do đơn vị theo dõi hàng hải Marine Traffic cung cấp cho thấy con tàu này có liên quan đến Công ty Dầu khí Quốc gia Iran.

Vài tuần sau, vào cuối tháng 4, khi tàu Herby trên đường quay trở về phía tây để tới Iran, nó đã chạm trán USS Rafael Peralta, khu trục hạm đang thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ.

Video do hải quân Mỹ công bố cho thấy chiến hạm này đã áp sát tàu Herby. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chặn tàu dầu này khi nó đang "tìm cách tiến về một cảng của Iran".

Tại miền đông Trung Quốc, khoảng ba ngày sau, dữ liệu từ Marine Traffic cho thấy tàu Huancayo đang neo đậu gần một cầu cảng tại cảng Yên Đài, tỉnh Sơn Đông. Sau đó, con tàu biến mất khỏi hệ thống định vị và xuất hiện trở lại ba ngày sau tại đúng vị trí cũ bên cầu cảng.

Khoảng thời gian này hoàn toàn trùng khớp với thời gian bơm dầu lên kho bãi tại cảng, khép lại hành trình trên biển của lô dầu thô nghi từ Iran đến Trung Quốc.

Tin Gốc: Vnexpress