“Dựa theo thông tin mà tư lệnh quân đội và lực lượng tình báo cung cấp cho tôi, các thiết bị chuyển tiếp tín hiệu liên quan đã ngừng hoạt động trên lãnh thổ Belarus vào ngày 22/6”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hôm 24/6.
Ông Zelensky thừa nhận Ukraine chưa thể xác định liệu Belarus đã tháo dwox những thiết bị này hay chưa. “Tôi đang theo dõi sát sao tình hình và nhận báo cáo hàng ngày. Thực tế là chúng không còn hoạt động vào hôm nay”, ông nói thêm.
Lực lượng biên phòng Ukraine hôm 24/6 cho biết cường độ xâm nhập của máy bay không người lái (UAV) Nga thông qua tỉnh Chernihiv đã giảm đi, không xuất hiện các đợt triển khai quy mô lớn bằng UAV tự sát Geran ở dọc biên giới Ukraine – Belarus. Tỉnh Chernihiv của Ukraine nằm giáp biên giới với Nga và Belarus.
Giới chức Belarus chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Zelensky hôm 19/6 ra tối hậu thư với người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko, cho Minsk thời hạn một tuần để tháo dỡ các thiết bị chuyển tiếp tín hiệu mà Kiev cáo buộc là được dùng để hỗ trợ UAV Nga tập kích lãnh thổ Ukraine. Ông tuyên bố “Ukraine sẽ tự làm điều đó” nếu Belarus không đáp ứng yêu cầu.
Tình báo Ukraine xác định các thiết bị được đặt tại tỉnh Brest và Gomel ở giáp khu vực phía bắc nước này.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov hôm 23/6 mô tả tối hậu thư của Tổng thống Zelensky là động thái đe dọa nhằm vào quốc gia có chủ quyền, thêm rằng mục đích của Ukraine là kéo Belarus tham gia trực tiếp vào xung đột và “mở rộng phạm vi địa lý” của chiến sự.
Ông lưu ý rằng Nga và Belarus đã ký hiệp ước đảm bảo an ninh có hiệu lực từ tháng 3/2025 trong khuôn khổ Nhà nước Liên minh. Hiệp ước này quy định một cuộc tấn công nhằm vào Nga hoặc Belarus sẽ được coi là đòn đánh nhằm vào Nhà nước Liên minh, cho phép hai bên sử dụng mọi biện pháp quân sự và kỹ thuật cần thiết, trong đó có vũ khí hạt nhân, để đẩy lùi hành động gây hấn và đe dọa nhằm vào chủ quyền hoặc toàn vẹn lãnh thổ.
“Nếu cần thiết, chúng tôi sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp được quy định trong hiệp ước để đảm bảo an ninh của đồng minh và đương nhiên là cả của Nhà nước Liên minh”, Ngoại trưởng Lavrov cho hay.
Belarus là đồng minh thân cận của Nga và từng cho phép nước này sử dụng lãnh thổ để mở cuộc tấn công vào Ukraine, cũng như cung cấp nhiều biện pháp hỗ trợ khác. Tổng thống Lukashenko tháng trước bác bỏ ý kiến cho rằng Belarus sẽ bị lôi kéo sâu hơn vào cuộc chiến, song tuyên bố sẽ cùng Nga tự vệ trong trường hợp có hành động gây hấn.
Trong cuộc phỏng vấn với đài Al Arabiya và được hãng thông tấn nhà nước BelTA công bố hồi giữa tháng, Tổng thống Lukashenko nói Belarus là quốc gia hòa bình và chỉ muốn chiến sự nhanh chóng chấm dứt, nên Ukraine “không có gì phải sợ về Belarus”.
Tổng thống Lukashenko cũng gửi lời xin lỗi tới Tổng thống Zelensky vì các phát biểu gay gắt trước đây của mình. Ông cho biết những bình luận này được đưa ra nhằm phản ứng lại các động thái mang tính đe dọa từ Ukraine, trong đó có tuyên bố rằng Kiev đã xác định được hàng trăm mục tiêu tiềm năng tại Belarus và biết vị trí của ông Lukashenko.
Granma, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Cuba, ngày 12/6 dẫn lời Chủ tịch Miguel Diaz-Canel cho biết chính sách can thiệp, thù địch của Mỹ đang tạo ra những tác động làm phức tạp đời sống thường nhật của người dân Cuba. Để vượt qua những khó khăn này, Cuba đã đề ra các biện pháp cải cách kinh tế, xã hội mới.
Ông Diaz-Canel cho biết Cuba sẽ mở thêm nhiều lĩnh vực cho khu vực tư nhân tham gia và đơn giản hóa quy trình phê duyệt đối với các dự án kinh doanh mới.
"Danh mục hoạt động bị cấm với các hình thức kinh tế ngoài quốc doanh sẽ được thu hẹp để mở rộng tối đa phạm vi hoạt động của họ. Một quy trình đang được tiến hành nhằm phê duyệt toàn bộ hồ sơ đăng ký còn tồn đọng trong thời gian ngắn nhất có thể", ông nói.
Doanh nghiệp tư nhân, được phép sử dụng tối đa 100 lao động, đã được hợp pháp hóa từ năm 2021 và ngày càng trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế Cuba. Kể từ tháng 2, các doanh nghiệp này còn được phép nhập khẩu nhiên liệu, lĩnh vực trước đây do nhà nước kiểm soát.
Theo các biện pháp cải cách mới, chính phủ sẽ cho phép doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào nền kinh tế với điều kiện bình đẳng như nhà đầu tư nước ngoài. Ông Diaz-Canel cho biết chính phủ Cuba đang xem xét loại bỏ vai trò trung gian của doanh nghiệp nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Chủ tịch Cuba cũng tái khẳng định cam kết phi tập trung hóa nền kinh tế và trao quyền tự chủ lớn hơn cho các doanh nghiệp nhà nước, khu vực hiện chiếm khoảng 80% hoạt động kinh tế của đất nước.
Ông đồng thời công bố kế hoạch cải tổ bộ máy hành chính nhà nước, bao gồm cắt giảm số lượng bộ ngành và tinh giản biên chế khu vực công. Kế hoạch này sẽ cần được quốc hội phê chuẩn vào tháng 7. Theo ông, cải cách mới "sẽ sớm được đưa ra thảo luận và nhanh chóng thông qua".
"Đất nước không tê liệt mà đang ứng phó với tình hình một cách khôn khéo", ông nói, đồng thời chỉ trích chính sách "gây sức ép tối đa" từ phía Washington.
Tổng thống Mỹ Donald Trump những tháng gần đây liên tục tăng sức ép với Cuba, đe dọa áp thêm thuế với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Các động thái này làm trầm trọng thêm khủng hoảng năng lượng tại Cuba, khiến lưới điện quốc gia xảy ra nhiều đợt mất điện diện rộng.
Chủ tịch Diaz-Canel nhiều lần kêu gọi Mỹ dỡ bỏ hoặc nới lỏng lệnh phong tỏa dầu mỏ, cho rằng điều này có thể nhanh chóng làm giảm bớt nhiều thách thức nhân đạo mà Havana đang đối mặt.
Vào lúc 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion chở bốn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II đã di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser - vốn truyền theo đường thẳng - không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
Theo Đài BBC, trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ở "ngoài vùng phủ sóng", lặng lẽ hành trình giữa khoảng không vô tận của vũ trụ.
Phi hành gia Victor Glover cho biết: "Chúng ta đang ở phía sau Mặt trăng và mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội. Hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tốt đẹp, để chúng ta có thể sớm kết nối với phi hành đoàn".
Theo BBC, các phi hành gia đã tận dụng khoảng thời gian gián đoạn để tiến hành quan sát Mặt trăng ở cự ly gần, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất bề mặt và ghi nhận những hình ảnh trực tiếp từ vùng không gian hiếm người đặt chân tới.
Khi tàu Orion trở lại vùng phủ sóng sau gần 40 phút, nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ: "Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Úc - chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn".
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng gián đoạn liên lạc khi tàu bay vào vùng khuất sau Mặt trăng, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Đặc biệt, trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969, phi hành gia Michael Collins đã một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay quanh Mặt trăng, trong khi hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt trăng.
Phi hành gia Michael Collins mô tả khi tàu mất liên lạc suốt 48 phút, ông cảm thấy "thực sự cô độc", như bị tách khỏi mọi sự sống đã biết. Tuy nhiên, thay vì sợ hãi, ông cho biết mình cảm nhận được một sự bình yên hiếm có giữa khoảng lặng vô tận của vũ trụ.
Trên Trái đất, khoảng thời gian "mất tín hiệu" cũng là thử thách không nhỏ với các kỹ sư. Tại Trạm Goonhilly (Anh), những ăng ten khổng lồ vẫn luôn theo dõi hành trình của Orion, xác định vị trí và truyền dữ liệu về NASA.
Giám đốc công nghệ tại Trạm Goonhilly - ông Matt Cosby - cho biết đây là lần đầu tiên trạm theo dõi một tàu vũ trụ có người bay xa đến vậy. Khi con tàu khuất sau Mặt trăng, lo lắng là điều khó tránh, nhưng niềm vui sẽ vỡ òa khi tín hiệu trở lại và phi hành đoàn vẫn an toàn.
Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, những khoảng "mất kết nối" sẽ dần được xóa bỏ, đặc biệt khi con người hướng tới xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.
"Tây Ban Nha là một thành viên đáng tin cậy trong NATO", Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez trả lời báo giới tại Cyprus ngày 24/4, thêm rằng Madrid đang hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ của mình. "Do đó, tôi hoàn toàn không lo ngại gì cả".
Ông Sanchez bình luận không lâu sau khi hãng tin Reuters dẫn nguồn một quan chức Mỹ nói rằng Lầu Năm Góc có một email nội bộ phác thảo những biện pháp có thể áp dụng đối với những đồng minh không ủng hộ các hoạt động quân sự của Mỹ, trong đó có nhắm vào Tây Ban Nha.
"Chúng tôi không hành động dựa trên email, mà bằng văn bản chính thức và lập trường của chính phủ, trong trường hợp này là Mỹ", Thủ tướng Sanchez tiếp tục. Ông thêm rằng Madrid giữ lập trường "hợp tác tuyệt đối với các đồng minh, nhưng luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế".
Theo quan chức Mỹ giấu tên, email của Lầu Năm Góc có nội dung bày tỏ sự thất vọng trước việc một số đồng minh NATO từ chối hoặc do dự khi cấp "quyền tiếp cận, sử dụng căn cứ và bay qua không phận" cho nước này trong cuộc chiến với Iran.
Một phương án đề cập việc đình chỉ các quốc gia "khó hợp tác" khỏi những vị trí quan trọng hoặc có uy tín trong NATO. Tuy nhiên, một quan chức NATO cho biết hiệp ước sáng lập liên minh "không có bất kỳ điều khoản nào về việc đình chỉ tư cách thành viên".
"Như Tổng thống Donald Trump nói, các đồng minh NATO không ở bên chúng tôi bất chấp tất cả những gì Mỹ đã làm cho họ", thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson bình luận về thông tin. "Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ đảm bảo Tổng thống có những lựa chọn đáng tin cậy để các đồng minh không còn là 'hổ giấy' mà phải thực hiện phần trách nhiệm của họ".
Mỹ và Israel ngày 28/2 mở chiến dịch không kích Iran, khiến Tehran phóng tên lửa và máy bay không người lái vào Tel Aviv cùng các căn cứ của Washington, hạ tầng ở nhiều nước vùng Vịnh để đáp trả. Tây Ban Nha sau đó tuyên bố đóng không phận với mọi máy bay Mỹ tham gia chiến dịch nhằm vào Iran, duy trì lệnh cấm dùng căn cứ cho xung đột. Italy và Pháp cũng hành động tương tự.
Tổng thống Trump lập tức bày tỏ bất bình, chế giễu các đồng minh châu Âu là "những kẻ hèn nhát". Lãnh đạo Mỹ còn gọi NATO là "hổ giấy" vì liên minh không tham gia nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz.
