Theo Hãng tin Bloomberg ngày 25-6, giới chuyên gia cảnh báo người tiêu dùng châu Á có thể sẽ còn phải đối mặt với giá thực phẩm tăng cao trong nhiều tháng tới khi chi phí bao bì tăng mạnh do cuộc chiến ở Iran.
Nguyên nhân của làn sóng tăng giá bắt nguồn từ việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa trong thời gian xung đột Iran, khiến dòng chảy năng lượng đến châu Á gần như bị gián đoạn nghiêm trọng.
Không chỉ dầu mỏ, nguồn cung naphtha – nguyên liệu hóa dầu quan trọng để sản xuất nhựa – cũng bị thiếu hụt nghiêm trọng.
Việc khan hiếm naphtha khiến giá các loại nhựa dùng trong bao bì thực phẩm tăng nhanh, buộc nhiều doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí sản xuất.
Trong bối cảnh chỉ số giá lương thực toàn cầu đã ở gần mức cao nhất trong ba năm, đợt tăng chi phí mới này có nguy cơ tiếp tục đẩy giá thực phẩm lên cao, trong khi người dân cũng đang phải chịu áp lực từ giá nhiên liệu tăng.
Mặc dù Mỹ – Iran đã đạt được một số tiến triển hướng tới thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến bùng phát từ cuối tháng 2, giới doanh nghiệp cho rằng phải mất khá lâu nguồn cung nguyên liệu mới có thể trở lại mức bình thường.
Tại Malaysia, thương hiệu sữa nổi tiếng Farm Fresh đã tăng giá một số sản phẩm sữa từ tháng 6, đánh dấu lần đầu tiên điều chỉnh kể từ năm 2023.
Theo Giám đốc tài chính Mohd Khairul Mat Hassan, đây là lần đầu tiên trong 17 năm hoạt động công ty phải đối mặt với tình trạng đứt gãy nguồn cung bao bì, buộc doanh nghiệp phải sử dụng các hộp giấy nhỏ hơn trong khi tìm nguồn thay thế.
Ông cho biết cả ba nhà cung cấp nhựa của Farm Fresh đều phụ thuộc vào nhựa HDPE được sản xuất từ naphtha có nguồn gốc Trung Đông.
Trong khi đó, nhu cầu của người tiêu dùng đối với chai nhựa vẫn rất lớn do tính tiện dụng và độ bền cao, khiến việc thay thế bằng vật liệu không hề dễ dàng.
Áp lực cũng lan sang các nhà sản xuất bao bì. Chai Heng Plastic, doanh nghiệp cung cấp hộp nhựa cho thị trường Malaysia và Singapore, đã tăng giá một số sản phẩm lên tới 20%.
Tại Nhật Bản, Kurihara Seisakusho – nhà cung cấp khay đựng trứng lớn nhất cả nước – cũng phải tăng giá trong tháng 6, sau thời gian dài chấp nhận chi phí thu mua nguyên liệu ở mức “không thể tưởng tượng nổi trong điều kiện bình thường”.
Ngành gạo Thái Lan cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi chi phí bao bì tăng tới 40%. Theo Chủ tịch Hiệp hội Đóng gói gạo Thái Lan Yongyut Phurkmahadamrong, các doanh nghiệp vẫn đang cố gắng tự hấp thụ phần chi phí phát sinh, nhưng khả năng cầm cự sẽ không kéo dài nếu giá nguyên liệu tiếp tục neo cao.
Không chỉ lĩnh vực chế biến thực phẩm, nông dân cũng là bên chịu đựng mức phí gia tăng này.
Tại vùng đông bắc Úc, Daintree Fresh – doanh nghiệp từng xuất khẩu khoảng 200.000 thùng dưa lưới sang Nhật Bản trong năm 2025 – đang chật vật trước giá màng phủ nhựa dùng để ngăn cỏ dại tăng cao, theo Giám đốc Shaun Jackson.
Ông cho biết ngoài chi phí nhựa, doanh nghiệp còn phải đối mặt với giá nhiên liệu và phân bón tăng mạnh.
“Chúng tôi đang bị bào mòn từng ngày”, ông Jackson nói, ước tính tổng chi phí hoạt động của công ty trong năm 2026 có thể tăng tới 50%.
“Điều đáng buồn nhất là tôi có nhu cầu rất lớn từ phía Nhật Bản. Tôi đã phải sang đó và nói với họ rằng năm nay tôi không thể trồng để cung cấp cho họ nữa vì chi phí đã quá cao”, ông chia sẻ.
Sáng 9/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Nghị quyết của Quốc hội về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng.
Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%.
Việc này được Chính phủ đưa ra trong bối cảnh xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra và áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định về mức thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay.
Theo bà, việc này nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng.
Cơ quan này cũng đề nghị cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp, giao Chính phủ điều chỉnh mức thuế và báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, chính sách này sẽ áp dụng từ ngày 16/4 đến hết 30/6.
Thảo luận tại phiên họp, một số ý kiến đề nghị Chính phủ có các giải pháp tổng thể, đồng bộ từ điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu đến bảo đảm chuỗi cung ứng.
Đồng thời, các bộ ngành cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng; kiểm soát hóa đơn điện tử để xác nhận tính thực tế chi phí đầu vào của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tránh trục lợi chính sách.
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã có 14 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 26.530 đồng, dầu diesel 42.840 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đảm bảo đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với hàng tồn kho hiện tại (2,6-2,8 triệu m3), nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này.
Ngày 13/5, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu chấp thuận Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed, thay thế Jerome Powell sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào 15/5. Warsh được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cho vị trí này.
Kevin Warsh từng là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011. Ông tốt nghiệp Đại học Stanford và Trường Luật Harvard. Trước khi tham gia Fed, ông từng là Phó chủ tịch kiêm giám đốc phụ trách mảng mua bán và sáp nhập (M&A) tại Ngân hàng Morgan Stanley.
Ông cũng từng là trợ lý đặc biệt cho Tổng thống George W. Bush về chính sách kinh tế và giữ vai trò thư ký tại Hội đồng Kinh tế Quốc gia.
Nhà Trắng cho biết ông Trump "dự định ký duyệt quyết định của Thượng viện sớm nhất có thể, nhằm khôi phục niềm tin vào khả năng ra quyết định của Fed". Warsh sẽ lãnh đạo ngân hàng trung ương của Mỹ trong bối cảnh lạm phát tăng tốc, khiến cơ quan này khó giảm lãi suất theo yêu cầu của Tổng thống hơn một năm qua.
Phiên họp sắp tới của Fed là vào ngày 16-17/6. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ đã tăng 6% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tốc độ cao nhất 4 năm. Chỉ số Chi tiêu Cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - cũng được dự báo tăng 3,8% tháng trước, vượt xa mục tiêu 2% của cơ quan này.
Gần đây, ngày càng nhiều quan chức Fed ủng hộ sử dụng ngôn ngữ thắt chặt hơn khi nói về chính sách, ám chỉ khả năng tăng lãi suất trong vài tháng tới. Thị trường hiện dự báo Fed giữ nguyên lãi suất tham chiếu năm nay, tại 3,5-3,75%, và tăng từ tháng 1/2026.
Từ năm ngoái, Fed và Chủ tịch Powell nhiều lần bị Tổng thống Mỹ chỉ trích vì không giảm lãi suất mạnh tay. Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump cũng nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Tuy nhiên, trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ, Kevin Warsh khẳng định không hứa với Tổng thống rằng sẽ giảm lãi suất, và chỉ làm những gì có lợi nhất cho nền kinh tế.
Tháng trước, trong cuộc họp báo cuối cùng với vị trí Chủ tịch Fed tháng trước, Powell tuyên bố vẫn giữ vị trí thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, kể cả khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc. Ông khẳng định chỉ muốn ở lại đến khi các rủi ro pháp lý với Fed "lắng xuống", để cơ quan này có thể tập trung hơn vào nhiệm vụ cốt lõi.
Chứng khoán gần như giữ trọn sắc xanh trong cả ngày hôm nay. Ngay sau phiên ATO, chỉ số VN-Index tăng gần 16 điểm. Tuy nhiên, áp lực bán dâng lên khiến chỉ số chung rơi xuống sát dưới tham chiếu. Sau 10h, bên bán vẫn chiếm ưu thế nhưng nhờ bệ đỡ từ một số cổ phiếu trụ, chứng khoán tăng trở lại, kiểm tra mốc 1.820 điểm.
Sang buổi chiều, thị trường tiếp tục dao động quanh mốc trên. Số lượng cổ phiếu giảm chiếm hơn hai phần ba toàn sàn HoSE, nhưng chỉ số chung vẫn giữ vững sắc xanh.
VN-Index đóng cửa ở sát 1.820 điểm, tăng hơn 19 điểm so với hôm qua. Tuy nhiên, thị trường có tới 213 cổ phiếu bị nhuộm đỏ, cao gấp đôi so với bên tăng giá. Điều này cho thấy chứng khoán hôm nay rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng" và chỉ số chung chỉ được hỗ trợ bởi một số nhóm cổ phiếu nhất định.
Trong đó, VIC đóng góp hơn 20 điểm vào mức tăng của VN-Index. Cổ phiếu của Vingroup chạm giá trần từ đầu giờ chiều, lên 189.300 đồng một đơn vị. Đây là phiên thứ hai liên tiếp, thị giá tăng hết biên độ, đưa mã chứng khoán này lên mức cao nhất trong lịch sử.
Thanh khoản của VIC đạt mức cao thứ hai trên toàn thị trường với gần 1.413 tỷ đồng. Hơn một nửa khớp lệnh đến từ bên mua chủ động. Trong phiên chiều, mã này ghi nhận tình trạng "trắng" bên bán do các lệnh xả hàng được đưa ra đều được bên mua hấp thụ ngay lập tức.
Cùng họ "Vin", VHM là cổ phiếu xếp thứ hai trong nhóm hỗ trợ nhiều nhất cho chỉ số chung khi đóng góp hơn 5 điểm. Mã Vinhomes hôm nay đóng cửa tăng 4,5% lên 143.100 đồng, dù trong phiên có lúc tiến lên sát giá trần. Tổng giá trị giao dịch ghi nhận hơn 1.168 tỷ đồng, đứng thứ 3 toàn thị trường.
Trong phiên tăng điểm thứ 5 liên tiếp của chứng khoán, thanh khoản giảm nhẹ về trên 27.900 tỷ đồng, thấp hơn hôm qua khoảng 300 tỷ đồng. Hai phiên gần đây, thị trường đều có thanh khoản trên tỷ USD.
Khối ngoại tiếp tục gây áp lực lên tâm lý chung khi bán ròng khoảng 1.185 tỷ đồng. Hai cổ phiếu bị xả hàng nhiều nhất là FPT (gần 524 tỷ đồng) và VHM (gần 463 tỷ đồng). Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng mạnh ở VIC (gần 465 tỷ đồng) và SSI (hơn 235 tỷ đồng).
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) cho rằng đà tăng phiên trước chưa thuyết phục khi phụ thuộc vào lực kéo mạnh từ nhóm Vingroup. Trong khi đó, áp lực bán xuất hiện rõ hơn ở nhiều nhóm cổ phiếu khác, đặc biệt là các mã đã tăng nóng. Điều này phản ánh hoạt động chốt lời ngắn hạn đang diễn ra mạnh mẽ.
Với bối cảnh chỉ số chung đang tiệm cận các vùng kháng cự và độ rộng thị trường nghiêng về bên giảm, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) khuyến nghị nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng và nên cân nhắc hiện thực hóa lợi nhuận đối với các mã đã đạt mục tiêu ngắn hạn. Đồng thời, nhà đầu tư tuyệt đối hạn chế việc mua đuổi ở các cổ phiếu đã tăng nóng hoặc đang chạm các vùng kháng cự mạnh.
