Chỉ hai ngày sau khi SpaceX IPO, một startup vũ trụ Trung Quốc tổ chức buổi gọi vốn đầu tiên. Với thông điệp giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong cuộc đua chinh phục không gian, Tectronic Maritime Space Systems, trụ sở tại Thượng Hải, giới thiệu dịch vụ phóng tên lửa từ biển.
Tại sự kiện quy tụ khoảng 50 nhà đầu tư mạo hiểm, Giám đốc tài chính Gu Mei vạch ra tham vọng trở thành “Maersk của ngành vận tải không gian thương mại toàn cầu”. Để đạt mục tiêu này, công ty cần huy động 150 triệu nhân dân tệ (22 triệu USD) với định giá 1,5 tỷ nhân dân tệ (209,8 triệu USD).
Tectronic thành lập cách đây ba tháng, dự kiến tổ chức thêm ba vòng gọi vốn để huy động 3 tỷ nhân dân tệ (420 triệu USD) trong 5 năm. Họ muốn niêm yết vào 2032, định giá khoảng 50 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD), tức gấp hơn 30 lần hiện nay.
“Nhu cầu không giảm, nguồn cung có hạn và thời gian không chờ đợi ai. Các nhà đầu tư tham gia vòng gọi vốn này kỳ vọng sẽ thu về mức lợi nhuận gấp 26,7 lần”, ông Gu, nói tại sự kiện hôm 14/6.
Theo Reuters, màn gọi vốn tham vọng này phản ánh cơn sốt trong các lĩnh vực được Bắc Kinh xác định là “ngành công nghiệp chiến lược mới nổi và tương lai”, bao gồm không gian, công nghệ lượng tử, hạt nhân và giao diện não – máy…
Vào quý I, hãng kiểm toán KPMG ghi nhận hoạt động đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại Trung Quốc phục hồi, nhờ sự quan tâm với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi (deep tech), công nghệ sinh học, bán dẫn và không gian.
Ví dụ, các thương vụ lớn có thể kể đến như vòng gọi vốn 2 tỷ USD của Rokid (kính thực tế tăng cường AR và thiết bị đeo AI), 787 triệu USD của Earendil Labs (công nghệ sinh học ứng dụng AI để phát triển thuốc), 723,7 triệu USD của iSpace (công nghệ không gian và tên lửa thương mại).
“Các lĩnh vực công nghệ không gian và công nghệ quốc phòng cũng được dự báo sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm”, KPMG dự báo quý II.
Tính chung 5 tháng đầu, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã đăng ký rót vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới 154 tỷ nhân dân tệ (21,5 tỷ USD), vượt quy mô cả năm ngoái, theo Hiệp hội Quản lý quỹ Trung Quốc. “Mức độ cuồng nhiệt này là điều tôi chưa từng thấy trong suốt sự nghiệp của mình”, Yan Kai, nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu tại Ivy Capital ở Thượng Hải, nhận xét.
Theo ông, một startup chưa có doanh thu vẫn có thể huy động hàng tỷ nhân dân tệ ngay ở vòng gọi vốn đầu tiên. Thậm chí, trước khi hoàn tất, nhà đầu tư đã xếp hàng cho vòng thứ hai và khởi động thương thảo cho cả vòng ba.
Làn sóng đầu tư mạo hiểm tăng tốc diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh nhấn mạnh yêu cầu phát triển các “ngành công nghiệp tương lai” trong Kế hoạch 5 năm mới công bố hồi tháng 3, xác định robot và hàng không vũ trụ là những ngành chiến lược mới nổi cần được ưu tiên, cùng với công nghệ sinh học, năng lượng hydro.
Tháng 6, Trung Quốc cũng ban hành các quy định hỗ trợ niêm yết trong nước đối với các startup thuộc “ngành công nghiệp tương lai”, thường là những công ty công nghệ tiên phong chưa có lợi nhuận hoặc doanh thu.
Công ty tên lửa tư nhân Trung Quốc LandSpace – được xem là gần giống SpaceX nhất của Trung Quốc – đang có ý định IPO. Huang Yan, Đồng sáng lập Lantern Capital tại Thượng Hải, quỹ đã đầu tư vào LandSpace từ 2016, lạc quan sẽ thu về lợi nhuận gần 100 lần sau một thập kỷ.
Theo ông, “điều quan trọng là kết hợp những gì nhà nước muốn với những gì thị trường cần”. “Chiến lược của chúng tôi là bám sát định hướng chiến lược quốc gia, nhưng lựa chọn mục tiêu đầu tư bằng cách tiếp cận thị trường”, ông giải thích.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung ngày càng gay gắt, phần lớn các thương vụ đầu tư mạo hiểm hiện nay đến từ các quỹ nội địa bằng nhân dân tệ. Tuy nhiên, tính đến 12/6, thị trường cũng ghi nhận 5 quỹ đã huy động 4 tỷ USD bằng USD, theo dữ liệu từ Preqin.
Con số này vượt tổng vốn huy động cả năm của từng năm trong hai năm gần đây. Các quỹ như ZhenFund, Qiming Ventures, Capital Today cũng quay lại, nhờ các nhà đầu tư toàn cầu đã quan tâm trở lại với lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc.
Raymond Feng, chuyên gia tại Atom Ventures, nói đang có cạnh tranh gay gắt giữa các quỹ để rót vốn vào những lĩnh vực hạt nhân, công nghệ lượng tử và AI hiện thân (embodied AI) – AI tích hợp vào thực thể vật lý như robot hình người, vì “mọi người đều đang đổ tiền vào các ngành công nghiệp tương lai”.
Ni Zhengdong, Chủ tịch công ty tư vấn đầu tư mạo hiểm Zero2IPO Holdings, cho biết các nhà đầu tư giai đoạn đầu ở Trung Quốc đang mang tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), khiến một số quỹ tranh thủ “xuống tiền”.
Tuy nhiên, Reuters cũng cho rằng trong khi làn sóng gọi vốn của các doanh nghiệp như Tectronic tạo ra những cơ hội sinh lời hấp dẫn cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, cơn sốt này cũng đẩy định giá startup lên cao và làm dấy lên lo ngại về một bong bóng đầu tư đang hình thành.
Phiên họp thường niên của Công ty Chứng khoán SSI chiều nay được lấp kín bởi hơn 1.550 cổ đông, con số kỷ lục của doanh nghiệp này. Ghế liên tục được xếp thêm vào phòng họp lớn tại Dinh Độc Lập, hàng chục cổ đông thiếu chỗ ngồi. Một số chấp nhận đứng dọc lối đi và bên ngoài, chờ đến phần chất vấn Chủ tịch HĐQT Nguyễn Duy Hưng.
Trong một giờ thảo luận, cổ đông đặt hơn 20 câu hỏi cho ông Hưng, trong đó tập trung nhiều vào lý do không theo đuổi kế hoạch lập sàn tài sản số và cuộc đua thị phần môi giới chứng khoán. Một số khác cho biết nắm giữ cổ phiếu SSI nhiều năm và đề nghị ông Hưng có giải pháp để thị giá tăng bằng lần như Vingroup.
Ngồi một mình ở bàn chủ tọa, ông Hưng chậm rãi trả lời từng câu hỏi. Ông cũng đề nghị nhiều thành viên trong ban điều hành giải đáp thắc mắc chuyên môn cho cổ đông.
Liên quan việc SSI không có tên trong danh sách 5 doanh nghiệp đủ điều kiện thí điểm sàn tài sản mã hóa, ông Hưng cho biết quy trình xét và cấp phép triển khai hiện nay rất khác một năm trước. Càng đào sâu, công ty càng chưa thấy cơ hội cũng như khả năng vận hành an toàn, kinh doanh hiệu quả. Công ty chưa mường tượng được mô hình phát triển lĩnh vực này thế nào.
"Đó là lý do vì sao SSI chủ động không hoàn thiện hồ sơ để đi tiếp. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa chúng tôi dừng quan tâm tài sản mã hóa", ông Hưng nói. Ông khẳng định chắc chắn sẽ tham gia thị trường này ở thời điểm nào thấy rõ cơ hội, để không tụt hậu so với công ty khác.
Ông Hưng từng chia sẻ bản thân giống nhiều người xem tài sản số không mang lại giá trị gì. Từ khi Chính phủ một số nước cân nhắc đưa tiền kỹ thuật số vào quỹ dự trữ quốc gia tương tự vàng, ông thay đổi quan điểm. Ông nói đây là xu thế tất yếu, có thể đóng góp lớn cho kinh tế đất nước và không thể cưỡng lại được.
SSI từng cử người tham gia cùng Bộ Tài chính để nghiên cứu lập sàn giao dịch tài sản số. Bản thân ông xem đây như bước đầu tìm hiểu, còn tham gia hay không và mức độ như thế nào là câu chuyện tương lai. Ông đặt mục tiêu phải hiểu biết tinh tường để xác định giá trị tài chính ở đâu và rủi ro chỗ nào, trước khi quyết định thời điểm tham gia.
Cuộc đua thị phần môi giới chứng khoán cũng làm nóng phiên họp thường niên, bởi con số này của SSI trong quý đầu năm sụt nhẹ so với cuối 2025, xuống 11,1%. Ít nhất bốn cổ đông chất vấn ông Hưng và ban lãnh đạo về kế hoạch giành lại thị phần từ các đối thủ cùng ngành.
Theo ông Hưng, công ty không cạnh tranh thị phần môi giới bằng phí, mà tập trung vào chất lượng dịch vụ. Việc con số này tăng năm quý, giảm một quý không nói lên xu hướng mất thị phần vào tay doanh nghiệp khác.
Ông Bùi Thế Tân, Giám đốc khối bán lẻ SSI, cho hay bên cạnh giữ kênh truyền thống, công ty cũng tăng tốc dần ở kênh trực tuyến. Ông ví dụ đội ngũ môi giới "livestream trên mạng xã hội từ sáng đến khuya" để tiếp cận khách hàng đại chúng. Đối với thị phần môi giới tổ chức, công ty ước tính đang chiếm khoảng 30%, đứng đầu thị trường và đặt mục tiêu tiếp tục tăng trưởng khoảng 20%.
SSI đặt mục tiêu năm nay thu 15.660 tỷ đồng và lãi trước thuế 5.838 tỷ đồng, lần lượt tăng 19% và 15% so với năm ngoái. Một số cổ đông đánh giá tỷ lệ này không lớn trong bối cảnh chứng khoán được dự báo bùng nổ khi FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường vào cuối tháng 9/2026.
Tổng giám đốc Nguyễn Đức Thông phân trần tỷ lệ tăng không nhiều, nhưng giá trị tuyệt đối biến động lớn, đặc biệt khi đây là mức tăng so với kỷ lục doanh thu và lợi nhuận vừa thiết lập năm ngoái. Quý đầu năm, SSI ghi nhận doanh thu 3.295 tỷ đồng và lãi trước thuế 1.593 tỷ đồng, nằm trong nhóm đầu ngành chứng khoán.
Ban lãnh đạo cho hay dư nợ cho vay ký quỹ (margin) của công ty đã có thời điểm lên 43.000 tỷ đồng. Công ty dự kiến năm nay sẽ giải ngân tối thiểu 45.000 tỷ đồng. Nguồn vốn đầu vào để phục vụ margin được ban lãnh đạo đánh giá không khó, do có quan hệ với nhiều ngân hàng trong nước và định chế tài chính nước ngoài.
Tại phiên họp thường niên, SSI thông qua phương án chia cổ tức tiền mặt 10% và cổ tức cổ phiếu 20%. Đây là năm thứ 20 liên tiếp doanh nghiệp này chia cổ tức tiền mặt. Đây được xem là kỷ lục hiếm có ở Việt Nam, nơi thị trường chứng khoán mới giao dịch hơn 25 năm.
Ngày 22/6, bà Andrea Mitchell - vợ Greenspan - cho biết ông đã qua đời cùng ngày vì biến chứng của bệnh Parkinson. Ông được cựu Tổng thống Ronald Reagan bổ nhiệm làm Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) năm 1987 và giữ vị trí này đến khi nghỉ hưu năm 2006. Nhiệm kỳ của ông dài thứ hai trong lịch sử Fed, chỉ kém 4 tháng so với William McChesney Martin.
Greenspan nổi tiếng với những phát biểu mơ hồ, nhằm tránh làm thị trường biến động hoặc tiết lộ định hướng chính sách của Fed. Sau khi nghỉ hưu, ông mới thừa nhận đây là một chiến lược có chủ đích.
"Tôi cố ý làm cho ngôn ngữ khó hiểu, để tránh những câu hỏi mà bạn biết mình không thể trả lời. Nếu nói 'tôi sẽ không trả lời' hoặc 'không bình luận', bản thân điều đó đã là câu trả lời rồi", ông cho biết trong cuộc phỏng vấn năm 2007 trên CNBC, "Vì thế, khi một nghị sĩ đặt câu hỏi mà tôi không muốn trả lời, tôi sẽ nói bốn hoặc năm câu theo hướng ngày càng mơ hồ hơn. Vị nghị sĩ đó nghĩ rằng thế là tôi đã trả lời và chuyển sang câu tiếp theo".
Greenspan sinh năm 1926 tại thành phố New York, trong một gia đình Do Thái. Cha ông là nhà môi giới chứng khoán kiêm chuyên gia phân tích tài chính. Ông từng học chơi clarinet và saxophone, theo học một thời gian ngắn tại trường âm nhạc Juilliard và biểu diễn trong một ban nhạc jazz trước khi lấy bằng cử nhân và thạc sĩ kinh tế tại Đại học New York. Ông hoàn thành chương trình tiến sĩ vào năm 1977 khi đã 51 tuổi.
Trước khi tham gia Fed, ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời cựu Tổng thống Gerald Ford và Chủ tịch Ủy ban Cải cách An sinh Xã hội Quốc gia. Nhiệm kỳ đầu tiên tại Fed của Greenspan bắt đầu ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 1987.
Khi Phố Wall trải qua "Ngày thứ Hai Đen tối" ngày 19/10/1987, chỉ số Dow Jones mất 508 điểm, tương đương 22,6%, trong phiên giảm mạnh nhất lịch sử. Ngay hôm sau, Greenspan tuyên bố Fed sẵn sàng "cung cấp thanh khoản để hỗ trợ hệ thống kinh tế và tài chính". Fed cũng hạ lãi suất ngắn hạn để khuyến khích các ngân hàng tiếp tục cho vay.
Chiến lược này giúp ổn định tâm lý thị trường, tránh được một cuộc suy thoái và khủng hoảng ngân hàng. Chỉ trong 2 ngày, Dow Jones lấy lại hơn một nửa số điểm đã mất trong "Ngày thứ Hai Đen tối".
Trong nhiệm kỳ, ông dẫn dắt Fed vượt qua hai cuộc suy thoái, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, vụ vỡ nợ của Nga năm 1998, gói giải cứu quỹ Long-Term Capital Management, vụ khủng bố ngày 11/9/2001 và bong bóng dotcom cuối thập niên 90.
Greenspan thường ưu tiên chống lạm phát hơn là thúc đẩy toàn dụng lao động. Những người ủng hộ cho rằng ông đã điều hành giai đoạn tăng trưởng kinh tế dài nhất lịch sử nước Mỹ. Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng chính sách lãi suất thấp của ông đã đặt nền móng cho bong bóng bất động sản, dẫn tới khủng hoảng 2007-2009.
Sau khi rời Fed, ông thành lập công ty tư vấn Greenspan Associates, viết hồi ký và tiếp tục tham gia bình luận về chính sách kinh tế.
Ông khen ngợi các cựu Tổng thống Ford và Bill Clinton, nhưng chỉ trích cựu Tổng thống George W. Bush vì chi tiêu công quá mức và phản đối việc Tổng thống Donald Trump gây áp lực lên Fed trong nhiệm kỳ đầu. Năm 2026, Greenspan cùng nhiều cựu quan chức Fed và Bộ Tài chính Mỹ cũng ký tuyên bố phản đối cuộc điều tra hình sự nhằm vào cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell.
Theo báo cáo Bộ Tài chính, đến 25/6, các bộ ngành và địa phương giải ngân vốn đầu tư công khoảng 299.501 tỷ đồng, tăng gần 3.500 tỷ so với cuối tháng 5. Số này chưa gồm 5% vốn ngân sách địa phương để dành thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Cơ quan quản lý vốn công cho biết, tiến độ giải ngân đã được đẩy nhanh vào cuối tháng 6. Riêng từ ngày 19 đến 25/6, số vốn giải ngân đạt 35.276 tỷ đồng, cao gấp 1,8 lần mức của tuần trước đó.
Bộ Tài chính thống kê 7 bộ, cơ quan và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung của cả nước trở lên. Trong đó, một số bộ và địa phương có số tiền giải ngân lớn (trên 15.000 tỷ đồng) như Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, TP Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng.
Bên cạnh đó, 26 bộ, cơ quan và 14 địa phương giải ngân dưới tỷ lệ trung bình cả nước. Trong đó, 5 cơ quan giải ngân dưới 1%, gồm Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ngân hàng Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước và Văn phòng Chính phủ.
Năm nay, tổng kế hoạch vốn đầu tư công cả nước là hơn 1,04 triệu tỷ đồng, gồm khoảng 13.600 tỷ từ cân đối ngân sách địa phương. Trong đó, kế hoạch vốn Thủ tướng giao là hơn 1,026 triệu tỷ đồng.
Các bộ, ngành, địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 1 triệu tỷ đồng, tương đương 96,8% kế hoạch Thủ tướng giao. Còn khoảng 32.945 tỷ đồng, tương đương 3,2% kế hoạch, vẫn chưa được các đơn vị phân bổ chi tiết. Theo Bộ Tài chính, phần lớn số vốn này vừa được bổ sung trong tháng 6 hoặc các cơ quan điều chỉnh để dành cho dự án khác.
Đầu tư công được Chính phủ xác định giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Tại hội nghị vào tháng 4, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ xác định đầu tư công là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, phát triển hạ tầng đồng bộ và mở ra không gian phát triển mới. Do đó, đầu tư công phải được đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đi cùng với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng vốn.
Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công. Các bộ ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là "nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu".
