Chỉ hai ngày sau khi SpaceX IPO, một startup vũ trụ Trung Quốc tổ chức buổi gọi vốn đầu tiên. Với thông điệp giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong cuộc đua chinh phục không gian, Tectronic Maritime Space Systems, trụ sở tại Thượng Hải, giới thiệu dịch vụ phóng tên lửa từ biển.
Tại sự kiện quy tụ khoảng 50 nhà đầu tư mạo hiểm, Giám đốc tài chính Gu Mei vạch ra tham vọng trở thành “Maersk của ngành vận tải không gian thương mại toàn cầu”. Để đạt mục tiêu này, công ty cần huy động 150 triệu nhân dân tệ (22 triệu USD) với định giá 1,5 tỷ nhân dân tệ (209,8 triệu USD).
Tectronic thành lập cách đây ba tháng, dự kiến tổ chức thêm ba vòng gọi vốn để huy động 3 tỷ nhân dân tệ (420 triệu USD) trong 5 năm. Họ muốn niêm yết vào 2032, định giá khoảng 50 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD), tức gấp hơn 30 lần hiện nay.
“Nhu cầu không giảm, nguồn cung có hạn và thời gian không chờ đợi ai. Các nhà đầu tư tham gia vòng gọi vốn này kỳ vọng sẽ thu về mức lợi nhuận gấp 26,7 lần”, ông Gu, nói tại sự kiện hôm 14/6.
Theo Reuters, màn gọi vốn tham vọng này phản ánh cơn sốt trong các lĩnh vực được Bắc Kinh xác định là “ngành công nghiệp chiến lược mới nổi và tương lai”, bao gồm không gian, công nghệ lượng tử, hạt nhân và giao diện não – máy…
Vào quý I, hãng kiểm toán KPMG ghi nhận hoạt động đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại Trung Quốc phục hồi, nhờ sự quan tâm với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi (deep tech), công nghệ sinh học, bán dẫn và không gian.
Ví dụ, các thương vụ lớn có thể kể đến như vòng gọi vốn 2 tỷ USD của Rokid (kính thực tế tăng cường AR và thiết bị đeo AI), 787 triệu USD của Earendil Labs (công nghệ sinh học ứng dụng AI để phát triển thuốc), 723,7 triệu USD của iSpace (công nghệ không gian và tên lửa thương mại).
“Các lĩnh vực công nghệ không gian và công nghệ quốc phòng cũng được dự báo sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm”, KPMG dự báo quý II.
Tính chung 5 tháng đầu, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã đăng ký rót vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới 154 tỷ nhân dân tệ (21,5 tỷ USD), vượt quy mô cả năm ngoái, theo Hiệp hội Quản lý quỹ Trung Quốc. “Mức độ cuồng nhiệt này là điều tôi chưa từng thấy trong suốt sự nghiệp của mình”, Yan Kai, nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu tại Ivy Capital ở Thượng Hải, nhận xét.
Theo ông, một startup chưa có doanh thu vẫn có thể huy động hàng tỷ nhân dân tệ ngay ở vòng gọi vốn đầu tiên. Thậm chí, trước khi hoàn tất, nhà đầu tư đã xếp hàng cho vòng thứ hai và khởi động thương thảo cho cả vòng ba.
Làn sóng đầu tư mạo hiểm tăng tốc diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh nhấn mạnh yêu cầu phát triển các “ngành công nghiệp tương lai” trong Kế hoạch 5 năm mới công bố hồi tháng 3, xác định robot và hàng không vũ trụ là những ngành chiến lược mới nổi cần được ưu tiên, cùng với công nghệ sinh học, năng lượng hydro.
Tháng 6, Trung Quốc cũng ban hành các quy định hỗ trợ niêm yết trong nước đối với các startup thuộc “ngành công nghiệp tương lai”, thường là những công ty công nghệ tiên phong chưa có lợi nhuận hoặc doanh thu.
Công ty tên lửa tư nhân Trung Quốc LandSpace – được xem là gần giống SpaceX nhất của Trung Quốc – đang có ý định IPO. Huang Yan, Đồng sáng lập Lantern Capital tại Thượng Hải, quỹ đã đầu tư vào LandSpace từ 2016, lạc quan sẽ thu về lợi nhuận gần 100 lần sau một thập kỷ.
Theo ông, “điều quan trọng là kết hợp những gì nhà nước muốn với những gì thị trường cần”. “Chiến lược của chúng tôi là bám sát định hướng chiến lược quốc gia, nhưng lựa chọn mục tiêu đầu tư bằng cách tiếp cận thị trường”, ông giải thích.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung ngày càng gay gắt, phần lớn các thương vụ đầu tư mạo hiểm hiện nay đến từ các quỹ nội địa bằng nhân dân tệ. Tuy nhiên, tính đến 12/6, thị trường cũng ghi nhận 5 quỹ đã huy động 4 tỷ USD bằng USD, theo dữ liệu từ Preqin.
Con số này vượt tổng vốn huy động cả năm của từng năm trong hai năm gần đây. Các quỹ như ZhenFund, Qiming Ventures, Capital Today cũng quay lại, nhờ các nhà đầu tư toàn cầu đã quan tâm trở lại với lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc.
Raymond Feng, chuyên gia tại Atom Ventures, nói đang có cạnh tranh gay gắt giữa các quỹ để rót vốn vào những lĩnh vực hạt nhân, công nghệ lượng tử và AI hiện thân (embodied AI) – AI tích hợp vào thực thể vật lý như robot hình người, vì “mọi người đều đang đổ tiền vào các ngành công nghiệp tương lai”.
Ni Zhengdong, Chủ tịch công ty tư vấn đầu tư mạo hiểm Zero2IPO Holdings, cho biết các nhà đầu tư giai đoạn đầu ở Trung Quốc đang mang tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), khiến một số quỹ tranh thủ “xuống tiền”.
Tuy nhiên, Reuters cũng cho rằng trong khi làn sóng gọi vốn của các doanh nghiệp như Tectronic tạo ra những cơ hội sinh lời hấp dẫn cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, cơn sốt này cũng đẩy định giá startup lên cao và làm dấy lên lo ngại về một bong bóng đầu tư đang hình thành.
Theo báo cáo của Chứng khoán Nhất Việt, thị trường chứng khoán khép lại tháng 6 trong trạng thái điều chỉnh và phân hóa mạnh. VN-Index có thời điểm lùi về 1.775 điểm trước khi hồi phục lên vùng 1.860 điểm vào cuối tháng.
Thanh khoản cũng suy giảm rõ rệt, giá trị giao dịch bình quân trong tháng xuống mức thấp nhất trong khoảng một năm, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư nội địa khi dòng tiền đứng ngoài quan sát trước áp lực chốt lời tại vùng đỉnh lịch sử.
Dù vậy, nhiều công ty chứng khoán vẫn duy trì dự báo tăng trưởng cho thị trường trong những tháng cuối năm.
Theo Chứng khoán Vietcap, mục tiêu VN-Index cuối năm nay được điều chỉnh lên 1.955 điểm, tăng khoảng 10% so với năm trước, trong khi mục tiêu năm 2027 ở mức 2.280 điểm. Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng tăng 20% trong năm nay và 17% trong năm 2027. Đơn vị này cũng cho rằng việc Việt Nam được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp có thể thu hút khoảng 1-2 tỷ USD từ các quỹ thụ động và 5-6 tỷ USD từ các quỹ chủ động.
Trong khi đó, Chứng khoán SSI giữ nguyên mục tiêu cơ sở của VN-Index ở mức 1.920 điểm và kịch bản tích cực ở 2.120 điểm. Công ty chứng khoán cho rằng thị trường vẫn được hỗ trợ bởi nền tảng vĩ mô và các động lực tăng trưởng dài hạn, song thanh khoản thắt chặt và những bất định về lãi suất sẽ khiến chỉ số nhiều khả năng tiếp tục tích lũy trong các tháng tới trước khi cải thiện rõ hơn vào cuối năm.
Theo SSI, khả năng VN-Index tiến lên các vùng điểm số cao hơn sẽ phụ thuộc vào sự cải thiện của điều kiện tiền tệ trong nước cũng như dòng vốn ngoại, đặc biệt là dòng vốn gắn với quá trình nâng hạng thị trường.
Báo cáo của Chứng khoán VNDirect thì đưa ra kịch bản cơ sở với VN-Index đạt khoảng 2.014 điểm vào cuối năm, tương ứng mức tăng 12,8%. Dự báo, lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết trên HoSE tăng 21%, có mức định giá hấp dẫn so với lịch sử.
Theo VNDirect, các yếu tố hỗ trợ thị trường trong nửa cuối năm gồm chính sách tài khóa thúc đẩy tăng trưởng; đặc biệt là tiến độ giải ngân đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc mạnh mẽ nhờ sự thông suốt từ việc tinh gọn bộ máy, xóa bỏ cấp hành chính huyện thời gian qua. Cùng với đó là áp lực chi phí đầu vào giảm khi giá dầu hạ nhiệt và sức hấp dẫn tương đối của cổ phiếu so với các kênh đầu tư khác.
Công ty cũng cho rằng VN-Index hiện giao dịch quanh mức P/E (giá thị trường của cổ phiếu/thu nhập mỗi cổ phiếu) dự phóng khoảng 13 lần, tương đương bình quân 5 năm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan Vingroup, mức định giá còn khoảng 10,3 lần, cho thấy cơ hội vẫn hiện hữu ở nhiều nhóm ngành.
Nhà đầu tư nên ưu tiên nhóm ngành nào?
Về chiến lược đầu tư, Chứng khoán SSI cho rằng mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cùng điều kiện thanh khoản thắt chặt sẽ khiến thị trường tiếp tục dao động trong biên độ hẹp trong ngắn hạn. Vì vậy, chiến lược phù hợp là giao dịch linh hoạt, mua khi thị trường điều chỉnh và chốt lời khi hồi phục.
SSI nhận định những giai đoạn chịu áp lực vĩ mô thường mở ra cơ hội tích lũy cho chu kỳ tăng trưởng mới. Dù năm nay nền kinh tế vẫn đối mặt với áp lực lãi suất, lạm phát và bất định địa chính trị nhưng vẫn có khả năng chống chịu tốt hơn các chu kỳ trước nhờ nợ công thấp hơn, cơ cấu kinh tế đa dạng hơn và quá trình cải cách thị trường vốn tiếp tục được duy trì.
Do đó, với nhà đầu tư trung và dài hạn, đây có thể là giai đoạn tích lũy khi biến động ngắn hạn đang che lấp các vùng định giá hấp dẫn. Dư địa tăng giá có thể dần mở ra khi điều kiện tiền tệ bớt thắt chặt, tăng trưởng lợi nhuận trở lại quỹ đạo bình thường hơn và các động lực cấu trúc, bao gồm chu kỳ nâng hạng thị trường, bắt đầu phát huy tác động rõ nét hơn.
Bên cạnh đó, SSI cũng đánh giá làn sóng IPO năm 2026 sẽ tiếp tục sôi động với nhiều thương vụ dự kiến như Highlands Coffee, CP Vietnam, Điện Máy Xanh, HDBS, LPBS và Kafi Securities với tổng quy mô khoảng 35.000-40.000 tỷ đồng. Điều này sẽ góp phần mở rộng danh mục tài sản đầu tư và tạo thêm lựa chọn để nhà đầu tư cơ cấu danh mục trong trung hạn.
Ở góc độ lựa chọn ngành, Vietcap khuyến nghị gia tăng tỷ trọng đối với ba nhóm gồm ngân hàng, bán lẻ tiêu dùng và dầu khí nhằm đón đầu chu kỳ tăng tốc đồng pha của nền kinh tế.
Theo Vietcap, nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò trụ cột của thị trường với lợi nhuận dự phóng tăng 18% trong năm nay. Trong bối cảnh rủi ro vĩ mô còn hiện hữu, công ty ưu tiên phân bổ vào các ngân hàng quy mô lớn, có chất lượng tài sản tốt và bộ đệm vốn vững chắc.
Đối với nhóm bán lẻ tiêu dùng, Vietcap đánh giá triển vọng dài hạn được hỗ trợ bởi cơ cấu dân số, thu nhập khả dụng tăng và xu hướng chuyển dịch sang mô hình bán lẻ hiện đại.
Trong khi đó, nhóm dầu khí được kỳ vọng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới của hoạt động thăm dò và khai thác, nhờ các chính sách tháo gỡ cho các dự án lớn, thúc đẩy đầu tư xây dựng cơ bản trong ngành và định hướng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Reuters trích thông tin từ hãng dữ liệu Kpler cho thấy xuất khẩu dầu thô của Mỹ trong tháng 5 lên kỷ lục 5,6 triệu thùng một ngày. Con số này vượt đỉnh cũ hồi tháng 4 (5,2 triệu thùng).
Xung đột tại Trung Đông đang gây ra đợt gián đoạn lớn chưa từng có với thị trường năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz bị phong tỏa làm tê liệt dòng chảy của 20% dầu thô và khí đốt trên thế giới.
Xuất khẩu dầu Mỹ sang châu Á và châu Âu vì thế lên kỷ lục trong tháng 5. Trong đó, châu Á mua khoảng 2,45 triệu thùng một ngày, ghi nhận tháng thứ 2 liên tiếp đứng đầu điểm đến xuất khẩu của dầu Mỹ. Châu Âu xếp sau với 2,4 triệu thùng một ngày.
Nhu cầu từ Nhật bản - vốn nhập khẩu phần lớn từ Trung Đông trước chiến sự, tăng 32% so với tháng trước đó, lên 808.000 thùng một ngày. "Chúng tôi không ngạc nhiên trước các số liệu này, vì lượng dầu Trung Đông bị mất khá lớn", Matt Smith - Giám đốc Nghiên cứu Hàng hóa tại Kpler nhận định.
Một số quốc gia khác cũng tăng mua dầu Mỹ trong tháng 5, như Bulgaria, Croatia, Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp. Italy cũng nhập khẩu kỷ lục 335.000 thùng dầu Mỹ mỗi ngày.
"Chúng tôi cho rằng lực mua từ châu Á chủ yếu xuất phát từ nhu cầu thực tế. Trong khi đó, động lực của châu Âu là quá trình vận chuyển thuận lợi và chi phí vận tải xuyên Đại Tây Dương thấp hơn", Rohit Rathod - nhà phân tích cấp cao về thị trường dầu mỏ tại Vortexa cho biết.
Khoảng 5% lượng dầu thô xuất khẩu của Mỹ trong tháng 5 là lấy từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR). Số dầu này nằm trong tổng 172 triệu thùng mà Washington giải phóng từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm ngăn giá tăng mạnh.
Dù vậy, xuất khẩu dầu của nền kinh tế lớn nhất thế giới được dự báo chậm lại trong tháng 6, do nhà đầu tư kỳ vọng thỏa thuận hòa bình với Iran sẽ xoa dịu nỗi lo nguồn cung. Một nguyên nhân khác là giá dầu WTI đã gần bằng dầu Brent. Hiện tại, mỗi thùng WTI có giá 90 USD, chỉ kém 3 USD so với Brent. Bên cạnh đó, việc tồn kho dầu WTI tại Mỹ ở mức thấp cũng có thể khiến nước này tăng dự trữ và giảm xuất khẩu.
Hãng tư vấn năng lượng Energy Aspects dự báo xuất khẩu dầu thô Mỹ tháng này chỉ khoảng 4,9 triệu thùng một ngày, sau đó tiếp tục giảm về 4,6 triệu thùng trong tháng 7.
Theo tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Công ty cổ phần Thép Pomina (mã chứng khoán: POM) đặt kế hoạch thu 8.511 tỷ đồng, tăng vọt so với mức thực hiện 2.200 tỷ đồng của năm ngoái. Con số năm sau dự kiến lên gần 13.200 tỷ đồng, cao nhất tính từ 2021.
Công ty chưa công bố chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế, nhưng dự tính EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) năm nay khoảng 473 tỷ đồng và năm sau hơn 940 tỷ đồng. Điều này cho thấy tín hiệu khả quan từ hoạt động kinh doanh cốt lõi sau 4 năm thua lỗ liên tiếp.
Chỉ tiêu tài chính khởi sắc được Pomina công bố sau khi ký hợp đồng với VinMetal (đơn vị thành viên của Vingroup) vào cuối năm ngoái và bắt đầu khôi phục sản xuất từ đầu năm nay. VinMetal hỗ trợ công ty bằng khoản vay vốn lưu động trong tối đa hai năm với lãi suất 0%, nhờ đó giúp cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo sản xuất ổn định và từng bước hồi phục các chỉ số tài chính. Bên cạnh cấp vốn, Pomina cũng được ưu tiên chọn làm nhà cung cấp thép cho các đơn vị thành viên trong hệ sinh thái Vingroup như VinFast, Vinhomes, VinSpeed.
Pomina ra đời năm 1999 và từng là doanh nghiệp thép xây dựng lớn nhất cả nước giai đoạn 2010. Trong bản cáo bạch niêm yết trên sàn chứng khoán TP HCM khi đó, họ cho biết chiếm khoảng 29,37% thị phần.
Công ty đã lỗ liên tiếp 4 năm từ 2022-2025, nâng lỗ lũy kế chưa phân phối lên 3.660 tỷ đồng và âm vốn chủ sở hữu hơn 800 tỷ đồng.
Trong tài liệu họp cổ đông, ông Đỗ Tiến Sĩ - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc Pomina - cho biết công ty "rơi vào một giai đoạn cực kỳ khó khăn" từ 2023 đến nay. Dịch Covid-19 bùng nổ đúng giai đoạn xây dựng dự án lò cao tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, dẫn tới dự án bị kéo dài thời gian hoàn thành và đội vốn đầu tư.
Công ty phải ngừng sản xuất vào tháng 9/2022, sau đó sắp xếp lại hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị thành viên và chi nhánh. Quá trình tái cấu trúc, theo ban lãnh đạo, đến nay có chuyển biến tích cực nhưng cũng gặp khó khăn liên quan đến quy định pháp lý và sự thận trọng của nhà đầu tư.
Pomina từng có kế hoạch chuyển nhượng vốn cho nhà đầu tư chiến lược Nansei (Nhật Bản). Đây là đối tác làm việc hơn 10 năm với công ty, đồng thời nghiêm túc trong thương vụ nhận chuyển nhượng cổ phần do đã bỏ nhiều thời gian và chi phí cọc, thẩm định đầu tư... Tuy nhiên, thương vụ sau đó bị vướng quy định tỷ lệ chuyển nhượng cho doanh nghiệp nước ngoài không được vượt quá 50% vốn.
"Pomina phải xoay qua tìm cơ hội hợp tác khác với các nhà đầu tư trong nước và các quỹ đầu tư", ông Sĩ viết, đồng thời liệt kê nhiều tổ chức trong nước đã làm việc cùng như Thaco Industries, VNSteel và VinMetal.
Sau khi chốt hợp tác với VinMetal, ban lãnh đạo công ty cho biết đang tiếp tục tái cơ cấu tài chính theo hướng khắc phục dần tình trạng âm vốn lưu động.
Quý đầu năm nay, Pomina thu hơn 465 tỷ đồng và lỗ sau thuế gần 190 tỷ đồng. Tính đến cuối hết tháng 3, công ty có tổng nguồn vốn hơn 10.200 tỷ đồng, tăng khoảng 1.400 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Nợ phải trả cũng tăng 1.600 tỷ đồng, lên hơn 11.000 tỷ đồng.
