Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TP HCM, cho rằng biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đã đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh, kéo theo chi phí vận tải leo thang. Với ngành dệt may – vốn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu và xuất khẩu, tác động này nhanh chóng lan sang toàn bộ chuỗi sản xuất, từ đầu vào đến giao hàng.
Áp lực không chỉ dừng ở dự báo mà đã phản ánh rõ tại doanh nghiệp. Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, cho biết giá nguyên liệu đã tăng khoảng 8-18%, trong khi cước vận chuyển tăng thêm 4.000-5.000 USD mỗi container. Những biến động này khiến chi phí sản xuất đội lên đáng kể, trong khi khả năng chuyển phần tăng thêm sang khách hàng lại hạn chế do sức mua yếu.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh chiến lược vận hành, như chia nhỏ đơn hàng, hạn chế vận chuyển bằng đường hàng không, đồng thời chủ động tìm kiếm thêm thị trường mới để phân tán rủi ro. Tuy vậy, cơ cấu xuất khẩu của không ít doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào các thị trường chủ lực, trong đó Mỹ và EU có thể chiếm tới 55-60% đơn hàng.
Ở quy mô toàn ngành, mức độ phụ thuộc đã được phân tán hơn nhưng vẫn ở mức cao. Theo số liệu hải quan, kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2025 đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm trước, giúp Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 3 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới.
Hàng dệt may Việt Nam có mặt tại 138 thị trường, song cơ cấu xuất khẩu vẫn tập trung vào một số thị trường chủ lực. Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm 38-40% kim ngạch, tương đương hơn 18-20 tỷ USD, tiếp đến là EU (12–15%), Nhật Bản (khoảng 10%) và Hàn Quốc (gần 9%). Sự phụ thuộc này khiến ngành dễ bị tác động khi nhu cầu toàn cầu biến động.
Không chỉ chi phí tăng, bài toán lớn hơn nằm ở sự thiếu ổn định của đơn hàng. Khi giá đầu vào biến động liên tục, doanh nghiệp gặp khó trong việc lập kế hoạch sản xuất và ký kết hợp đồng dài hạn. Tâm lý thận trọng gia tăng từ cả phía nhà sản xuất lẫn các nhãn hàng quốc tế, khiến tiến độ chốt đơn chậm lại và chu kỳ đơn hàng bị rút ngắn.
Áp lực chi phí, cầu và cạnh tranh cùng siết chặt
Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, năm 2026 ngành sẽ tiếp tục đối mặt với rủi ro địa chính trị kéo dài, trong khi chi phí đầu vào, sản xuất và vận tải duy trì ở mức cao.
Ở phía cầu, tiêu dùng toàn cầu phục hồi chậm, chỉ tăng khoảng 2-2,5% mỗi năm. Điều này khiến các nhãn và nhà mua hàng quốc tế thận trọng hơn trong việc đặt đơn, ưu tiên đơn hàng nhỏ, thời gian ngắn thay vì các hợp đồng dài hạn như trước.
Cùng lúc, áp lực cạnh tranh gia tăng khi các đối thủ trong khu vực tiếp tục mở rộng lợi thế. Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, cho biết ngành vẫn duy trì vai trò xuất khẩu chủ lực với kim ngạch lớn nhưng đang chịu sức ép ngày càng rõ từ Bangladesh, Ấn Độ và Indonesia.
Trong đó, Bangladesh tiếp tục thu hút đơn hàng nhờ chi phí lao động thấp và quy mô sản xuất lớn, đặc biệt ở phân khúc gia công giá rẻ. Ấn Độ nổi lên với lợi thế nguồn nguyên liệu nội địa dồi dào và khả năng hấp thụ đơn hàng khi chuỗi cung ứng biến động, trong khi Indonesia cạnh tranh trực diện ở phân khúc trung bình nhờ chi phí và chính sách hỗ trợ linh hoạt hơn.
Song song đó, các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng khắt khe. Từ năm 2025, nhiều thị trường lớn áp dụng tiêu chuẩn cao hơn về truy xuất nguồn gốc và phát thải, buộc doanh nghiệp phải đầu tư thêm vào công nghệ, năng lượng và hệ thống quản trị. Trong khi đó, dư địa chi phí ngày càng thu hẹp khiến bài toán hiệu quả trở nên khó khăn hơn.
Sự cộng hưởng của chi phí cao, cầu yếu và cạnh tranh gia tăng đang bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp từ nhiều phía, đồng thời làm gia tăng rủi ro trong việc duy trì đơn hàng ổn định.
Tìm ‘lối ra’ trong tái cấu trúc và kết nối
Trước áp lực chồng chất, các doanh nghiệp cho biết, họ buộc phải điều chỉnh cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Bên cạnh việc siết chi phí và tối ưu vận hành, nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào một số khu vực lớn.
Theo ông Vũ Đức Giang, ngành cần nâng cao khả năng thích ứng thông qua ứng dụng công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số nhằm cải thiện năng suất, giảm chi phí. Đồng thời, chuyển đổi xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn duy trì đơn hàng từ quốc tế.
Ở góc nhìn tích cực, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thêu đan TP HCM, cho rằng nền tảng ổn định của kinh tế Việt Nam cùng lực lượng lao động tay nghề cao vẫn là lợi thế giúp ngành duy trì đà tăng trưởng. Từ khảo sát thực tế, ông kỳ vọng dệt may có thể tăng khoảng 15% trong năm 2026.
Trong bối cảnh đó, ông Hồng cũng cho rằng, nhu cầu kết nối chuỗi cung ứng và tiếp cận công nghệ trở nên cấp thiết. Sự kiện SaigonTex – SaigonFabric, diễn ra từ ngày 8 đến 11/4 tại SECC, được xem là kênh giúp doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nguyên phụ liệu, tiếp cận công nghệ mới và mở rộng đối tác. Các hội thảo chuyên ngành trong khuôn khổ sự kiện cũng giúp doanh nghiệp cập nhật xu hướng sản xuất và định hình chiến lược dài hạn.
Theo định hướng của Hiệp hội Dệt may Việt Nam, từ năm nay, ngành sẽ tập trung vào ba trụ cột gồm đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm; phát triển nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước; và đẩy mạnh tự động hóa, chuyển đổi số. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 48-49 tỷ USD trong năm 2026 và hướng tới 64,5 tỷ USD vào năm 2030.
Về trung hạn, bài toán cốt lõi vẫn là nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu để giảm phụ thuộc nhập khẩu – yếu tố khiến doanh nghiệp dễ tổn thương khi chuỗi cung ứng gián đoạn. Đồng thời, cần chuyển nhanh sang các đơn hàng có giá trị gia tăng cao, ít nhạy cảm về giá. Về dài hạn, “xanh hóa” sản xuất và tối ưu năng lượng sẽ là điều kiện sống còn để giảm rủi ro từ biến động giá dầu và duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những ngày giữa tháng 4, chị N.N.Minh (TP.HCM) nhăn mặt khi kể lại quyết định cắt lỗ danh mục cổ phiếu dầu khí với mức âm khoảng 22%, tương đương 500 triệu đồng của mình tháng trước.
Khoản đầu tư sai lầm này được chị Minh giải ngân sau khi nghe tài khoản Facebook có tên "T.T.K" - một "chuyên gia mạng" đang nổi rần rần hô "bán vàng, mua cổ phiếu dầu khí" cùng với lập luận nhóm này sẽ hưởng lợi lớn khi giá dầu tăng vọt.
"Tôi không tìm hiểu gì thêm, thấy thế giới bất định và quả thực giá dầu đang tăng rất mạnh nên "đu" theo", chị Minh nhớ lại quyết định sai lầm. Thực tế ngay sau đó lại khá "phũ phàng" với một nhà đầu tư F0 như chị.
Cổ phiếu PLX chị mua vùng 53.000 đồng/cổ phiếu, sau đó giảm về hơn 40.000 đồng buộc phải cắt lỗ. GAS cũng tương tự, từ vùng gần 92.000 đồng lùi về quanh 80.000 đồng/cổ phiếu. Danh mục của chị còn "lõm" sâu khi "đu" BSR, PVD.
"Tôi xem đây là cái giá phải trả cho bài học đầu tiên khi bước vào thị trường. Sai ở chỗ không tìm hiểu kỹ, chỉ mua theo hô hào. Cũng phải 'bầm dập' như vậy mới tỉnh ra", chị Minh chia sẻ.
Câu chuyện của nhà đầu tư trên không phải là cá biệt trong giai đoạn này. Anh V.T., một nhà đầu tư F0 khác, cũng cho biết đã lỗ khoảng 200 triệu đồng sau khi quyết định bán vàng để chuyển sang mua cổ phiếu dầu khí, dựa trên bài phân tích lan truyền trên mạng xã hội từ chuyên gia mạng.
"Lúc đó đọc thấy hợp lý lắm, cơ hội làm giàu trong gang tấc. Giờ chỉ mong về bờ, nhưng đúng là thiếu kiến thức thì phải trả giá", anh nói.
Trên các diễn đàn chứng khoán, những lời than thở tương tự xuất hiện dày đặc. "Đu đỉnh dầu khí khổ quá, tài khoản bay gần nửa", một nhà đầu tư khác chia sẻ.
"Lỗ đến cay đắng vì call margin, vợ chồng cũng cãi nhau to vì tôi đầu tư không tìm hiểu kỹ, chỉ nghe "thầy mạng" phán", người này nói thêm.
Điểm chung của những trường hợp nêu trên là đều giao dịch dựa trên các khuyến nghị từ hội nhóm hoặc cá nhân có sức ảnh hưởng trên mạng.
Trong số đó, cái tên "T.T.K" nổi lên như một "hiện tượng" mới nổi. Trang Facebook của người này thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi, với các bài viết kiểu phân tích vĩ mô trong nước, thế giới, dự báo những con số gây chú ý.
"Chuyên gia" này từng đưa ra kịch bản giá dầu có thể đạt 170 - 220 USD/thùng vào năm 2026; 330 - 450 USD/thùng vào năm 2027 và thậm chí lên 550 - 650 USD/thùng vào năm 2028. Còn VN-Index được dự báo lên 2.800 năm nay.
Cùng với đó là lập luận về mối liên hệ giữa dầu, USD, vàng và thị trường chứng khoán, trong đó cổ phiếu dầu khí được cho là bước vào "chu kỳ siêu tăng trưởng".
Những nhận định này dù thiếu cơ sở kiểm chứng vẫn nhanh chóng lan rộng trong các hội nhóm và được nhiều nhà đầu tư coi như "kim chỉ nam". Không ít người thậm chí gọi những tài khoản này là "thầy", "chuyên gia".
Trên mạng xã hội, không ít tài khoản cho biết đã mua cổ phiếu theo các khuyến nghị của "thầy" từ đầu năm nay.
Khi nhóm cổ phiếu dầu khí xuất hiện nhịp tăng, một số nhà đầu tư kịp thời chốt lời và cho rằng những người vào sau bị "đu đỉnh" do không xác định được điểm mua phù hợp hoặc thiếu sự tư vấn cụ thể.
Ở chiều ngược lại, cũng có những trường hợp dù danh mục thua lỗ nặng nhưng họ vẫn tiếp tục tin tưởng vào các dự báo dài hạn.
Thậm chí, một số nhà đầu tư lựa chọn "tắt app", chấp nhận nắm giữ đến các mốc thời gian được đưa ra, như năm 2028.
Cùng với sự bùng nổ của mạng xã hội, các chuyên gia, KOL và hội nhóm chứng khoán mọc lên như nấm sau mưa. Điều đáng lưu tâm, nhiều nhà đầu tư tin vào những bài viết phân tích về cổ phiếu của các chuyên gia mạng và tôn sùng họ dù chẳng biết người này là ai, có chứng chỉ hành nghề chứng khoán hay không, bằng cấp ra sao.
Giám đốc nghiên cứu phân tích tại một công ty chứng khoán lớn nói: ranh giới giữa chia sẻ cá nhân và tư vấn chuyên môn ngày thu hẹp lại.
"Ai cũng có thể trở thành chuyên gia, nhà phân tích. Không ít nội dung tôi đọc được có lập luận thiếu cơ sở, thậm chí phi logic. Điều đáng lo hơn là nhiều nhà đầu tư không kiểm chứng mà vẫn làm theo", vị này thẳng thắn.
Thực tế, những dự báo gây sốc, như kịch bản giá dầu lên tới 500 - 600 USD/thùng - thường dễ thu hút sự chú ý, nhưng lại thiếu nền tảng, bất hợp lý.
Theo vị chuyên gia, nếu giá dầu thực sự tăng lên mức đó, kinh tế toàn cầu sẽ đối mặt với cú sốc nghiêm trọng: lạm phát tăng vọt, chi phí sản xuất leo thang, nhu cầu tiêu dùng suy giảm và nguy cơ suy thoái lan rộng.
"Trong bối cảnh như vậy, khó có chuyện thị trường chứng khoán tăng trưởng tích cực, chứ chưa nói riêng nhóm cổ phiếu dầu khí. Kỳ vọng 'giá dầu càng cao, cổ phiếu càng tăng' là cách nhìn đơn giản hóa vấn đề", ông nhấn mạnh.
Ở góc độ ngành, tác động của giá dầu cũng không đồng nhất. Các doanh nghiệp thượng nguồn có thể hưởng lợi khi giá dầu tăng, nhưng nhóm trung nguồn và hạ nguồn - như lọc hóa dầu, phân phối - lại chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào và biên lợi nhuận bị co hẹp. Điều này đồng nghĩa không phải cứ "đu" theo câu chuyện giá dầu là chắc chắn thắng.
Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 440 đồng, xuống 26.530 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 hạ 690 đồng, có giá mới 24.730 đồng.
Các mặt hàng dầu giảm 320-1.940 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 42.840 đồng và 24.270 đồng.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Mặt hàng
Giá mới
Thay đổi
Xăng RON 95-III
26.530
- 440
Xăng E5 RON 92
24.730
- 690
Dầu diesel
42.840
- 1.940
Dầu mazut
24.270
- 320
Đơn vị: đồng/lít hoặc kg, tùy loại.
Tại kỳ điều hành hôm nay, liên Bộ không trích lập, đồng thời ngừng sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này có xu hướng giảm trước diễn biến Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Bình quân 4 ngày qua, giá xăng RON 95 thành phẩm giảm 1,8%, diesel hạ 14,5%, mazut 1,5%.
Theo số liệu cập nhật ngày 8/4, giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam đang ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn phần lớn các nước có chung đường biên giới. Cụ thể, giá xăng tại Việt Nam thấp hơn đáng kể so với Singapore (70.328 đồng một lít), Lào (50.928 đồng), Campuchia (36.380 đồng) và Thái Lan (35.494 đồng). So với Trung Quốc (34.827 đồng), nơi giá bán được nhà nước khống chế, mức giá tại Việt Nam cũng thấp hơn.
Với dầu diesel, giá tại Việt Nam thấp hơn Singapore (86.985 đồng một lít), Lào (63.180 đồng) và Campuchia (54.044 đồng). Tuy nhiên, mức giá trong nước cao hơn Trung Quốc (31.733 đồng) và Thái Lan (40.817 đồng) - hai quốc gia có cơ chế can thiệp và trợ giá mạnh của Chính phủ.
Xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 14 kỳ điều hành, có thời điểm giá xăng RON 95 gần chạm ngưỡng 40.000 đồng, dầu diesel 45.000 đồng một lít.
Tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đảm bảo đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với hàng tồn kho hiện tại (2,6-2,8 triệu m3), nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này, theo Thứ trưởng.
Để đảm bảo cung ứng xăng dầu trong nước, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đề nghị các thương nhân đầu mối, phân phối tiếp tục đa dạng nguồn hàng, có kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu tháng 5.
Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), những năm gần đây, ngành bán hàng đa cấp tại Việt Nam đang dần đi vào ổn định sau quá trình sàng lọc các doanh nghiệp yếu kém. Hết tháng 4, Việt Nam có 15 doanh nghiệp có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp đang hoạt động, giảm 4 đơn vị so với năm 2024.
Tổng số lượng người tham gia bán hàng đa cấp đạt 652.184 người, giảm khoảng 6% so với năm 2024. Tổng doanh thu ngành bán hàng đa cấp năm 2025 đạt khoảng 15.096 tỷ đồng, giảm khoảng 6% so với năm 2024. Cơ quan quản lý đánh giá xu hướng giảm doanh thu của toàn ngành đã diễn ra liên tục từ năm 2022 đến nay. Số thuế các doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã nộp vào ngân sách nhà nước năm 2025 đạt hơn 2.306 tỷ đồng.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết doanh thu của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp vẫn chủ yếu đến từ nhóm sản phẩm thực phẩm chức năng, chiếm khoảng 87,7% tổng doanh thu; từ mỹ phẩm chiếm khoảng 4,7%; từ các mặt hàng như đồ gia dụng, quần áo thời trang, thiết bị và sản phẩm khác chiếm khoảng 7,6%.
Mức hoa hồng và tiền thưởng bình quân mà mỗi người tham gia có hoạt động bán hàng nhận được trong năm 2025 khoảng 11,42 triệu đồng/người, tương đương 9% thu nhập bình quân đầu người của cả nước trong năm 2025.
Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã rà soát, thu thập thông tin và chuyển 9 trường hợp có dấu hiệu tội phạm liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp đến các cơ quan công an; phối hợp với cơ quan công an nhiều địa phương trong việc cung cấp thông tin và xác minh mô hình có dấu hiệu kinh doanh đa cấp đối với 41 trường hợp.
Nhiều vụ việc đã được cơ quan chức năng đã khởi tố liên quan đến các tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp; tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (có sử dụng phương thức kinh doanh đa cấp) và tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
