Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TP HCM, cho rằng biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đã đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh, kéo theo chi phí vận tải leo thang. Với ngành dệt may – vốn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu và xuất khẩu, tác động này nhanh chóng lan sang toàn bộ chuỗi sản xuất, từ đầu vào đến giao hàng.
Áp lực không chỉ dừng ở dự báo mà đã phản ánh rõ tại doanh nghiệp. Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, cho biết giá nguyên liệu đã tăng khoảng 8-18%, trong khi cước vận chuyển tăng thêm 4.000-5.000 USD mỗi container. Những biến động này khiến chi phí sản xuất đội lên đáng kể, trong khi khả năng chuyển phần tăng thêm sang khách hàng lại hạn chế do sức mua yếu.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh chiến lược vận hành, như chia nhỏ đơn hàng, hạn chế vận chuyển bằng đường hàng không, đồng thời chủ động tìm kiếm thêm thị trường mới để phân tán rủi ro. Tuy vậy, cơ cấu xuất khẩu của không ít doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào các thị trường chủ lực, trong đó Mỹ và EU có thể chiếm tới 55-60% đơn hàng.
Ở quy mô toàn ngành, mức độ phụ thuộc đã được phân tán hơn nhưng vẫn ở mức cao. Theo số liệu hải quan, kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2025 đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm trước, giúp Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 3 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới.
Hàng dệt may Việt Nam có mặt tại 138 thị trường, song cơ cấu xuất khẩu vẫn tập trung vào một số thị trường chủ lực. Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm 38-40% kim ngạch, tương đương hơn 18-20 tỷ USD, tiếp đến là EU (12–15%), Nhật Bản (khoảng 10%) và Hàn Quốc (gần 9%). Sự phụ thuộc này khiến ngành dễ bị tác động khi nhu cầu toàn cầu biến động.
Không chỉ chi phí tăng, bài toán lớn hơn nằm ở sự thiếu ổn định của đơn hàng. Khi giá đầu vào biến động liên tục, doanh nghiệp gặp khó trong việc lập kế hoạch sản xuất và ký kết hợp đồng dài hạn. Tâm lý thận trọng gia tăng từ cả phía nhà sản xuất lẫn các nhãn hàng quốc tế, khiến tiến độ chốt đơn chậm lại và chu kỳ đơn hàng bị rút ngắn.
Áp lực chi phí, cầu và cạnh tranh cùng siết chặt
Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, năm 2026 ngành sẽ tiếp tục đối mặt với rủi ro địa chính trị kéo dài, trong khi chi phí đầu vào, sản xuất và vận tải duy trì ở mức cao.
Ở phía cầu, tiêu dùng toàn cầu phục hồi chậm, chỉ tăng khoảng 2-2,5% mỗi năm. Điều này khiến các nhãn và nhà mua hàng quốc tế thận trọng hơn trong việc đặt đơn, ưu tiên đơn hàng nhỏ, thời gian ngắn thay vì các hợp đồng dài hạn như trước.
Cùng lúc, áp lực cạnh tranh gia tăng khi các đối thủ trong khu vực tiếp tục mở rộng lợi thế. Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, cho biết ngành vẫn duy trì vai trò xuất khẩu chủ lực với kim ngạch lớn nhưng đang chịu sức ép ngày càng rõ từ Bangladesh, Ấn Độ và Indonesia.
Trong đó, Bangladesh tiếp tục thu hút đơn hàng nhờ chi phí lao động thấp và quy mô sản xuất lớn, đặc biệt ở phân khúc gia công giá rẻ. Ấn Độ nổi lên với lợi thế nguồn nguyên liệu nội địa dồi dào và khả năng hấp thụ đơn hàng khi chuỗi cung ứng biến động, trong khi Indonesia cạnh tranh trực diện ở phân khúc trung bình nhờ chi phí và chính sách hỗ trợ linh hoạt hơn.
Song song đó, các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng khắt khe. Từ năm 2025, nhiều thị trường lớn áp dụng tiêu chuẩn cao hơn về truy xuất nguồn gốc và phát thải, buộc doanh nghiệp phải đầu tư thêm vào công nghệ, năng lượng và hệ thống quản trị. Trong khi đó, dư địa chi phí ngày càng thu hẹp khiến bài toán hiệu quả trở nên khó khăn hơn.
Sự cộng hưởng của chi phí cao, cầu yếu và cạnh tranh gia tăng đang bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp từ nhiều phía, đồng thời làm gia tăng rủi ro trong việc duy trì đơn hàng ổn định.
Trước áp lực chồng chất, các doanh nghiệp cho biết, họ buộc phải điều chỉnh cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Bên cạnh việc siết chi phí và tối ưu vận hành, nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào một số khu vực lớn.
Theo ông Vũ Đức Giang, ngành cần nâng cao khả năng thích ứng thông qua ứng dụng công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số nhằm cải thiện năng suất, giảm chi phí. Đồng thời, chuyển đổi xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn duy trì đơn hàng từ quốc tế.
Ở góc nhìn tích cực, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thêu đan TP HCM, cho rằng nền tảng ổn định của kinh tế Việt Nam cùng lực lượng lao động tay nghề cao vẫn là lợi thế giúp ngành duy trì đà tăng trưởng. Từ khảo sát thực tế, ông kỳ vọng dệt may có thể tăng khoảng 15% trong năm 2026.
Trong bối cảnh đó, ông Hồng cũng cho rằng, nhu cầu kết nối chuỗi cung ứng và tiếp cận công nghệ trở nên cấp thiết. Sự kiện SaigonTex – SaigonFabric, diễn ra từ ngày 8 đến 11/4 tại SECC, được xem là kênh giúp doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nguyên phụ liệu, tiếp cận công nghệ mới và mở rộng đối tác. Các hội thảo chuyên ngành trong khuôn khổ sự kiện cũng giúp doanh nghiệp cập nhật xu hướng sản xuất và định hình chiến lược dài hạn.
Theo định hướng của Hiệp hội Dệt may Việt Nam, từ năm nay, ngành sẽ tập trung vào ba trụ cột gồm đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm; phát triển nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước; và đẩy mạnh tự động hóa, chuyển đổi số. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 48-49 tỷ USD trong năm 2026 và hướng tới 64,5 tỷ USD vào năm 2030.
Về trung hạn, bài toán cốt lõi vẫn là nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu để giảm phụ thuộc nhập khẩu – yếu tố khiến doanh nghiệp dễ tổn thương khi chuỗi cung ứng gián đoạn. Đồng thời, cần chuyển nhanh sang các đơn hàng có giá trị gia tăng cao, ít nhạy cảm về giá. Về dài hạn, “xanh hóa” sản xuất và tối ưu năng lượng sẽ là điều kiện sống còn để giảm rủi ro từ biến động giá dầu và duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ngày 9-4, liên doanh nhà đầu tư gồm Công ty cổ phần Khu công nghiệp và Dịch vụ quốc tế Vĩnh Phúc (VISIZ) và Công ty cổ phần SHINEC đã khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phúc Yên.
Với quy mô 111,33 ha, dự án có tổng vốn đầu tư hơn 1.988 tỉ đồng, thời hạn hoạt động 50 năm. Đây là một trong những dự án trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh để thu hút nhiều nguồn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt từ các doanh nghiệp trong lĩnh vực: công nghệ cao và điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ và logistics.
Theo kế hoạch, toàn bộ hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp sẽ bao gồm hệ thống đường giao thông nội khu thông thoáng, hệ thống cấp điện ổn định, công suất cao. Cùng đó là hệ thống cấp thoát nước hiện đại, trạm xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường...
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông cho hay Khu công nghiệp Phúc Yên là dự án có ý nghĩa chiến lược, nằm trong quy hoạch phát triển các khu công nghiệp của tỉnh Phú Thọ.
Với lợi thế vượt trội về giao thông, dự án kết nối với các trục đường chính, hành lang kinh tế Hà Nội - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, gần các cảng nội địa, sân bay và mạng lưới vận tải vùng thủ đô.
Dự án sẽ tập trung thu hút các ngành nghề sản xuất sạch, công nghệ cao… Đây là mô hình khu công nghiệp sinh thái, hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của tỉnh Phú Thọ.
Khi hoàn thành, dự án sẽ thu hút nguồn vốn đầu tư lớn, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động, đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương. Ông Đông cho rằng đây là dấu mốc quan trọng, trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động.
Theo kế hoạch, dự án sẽ có hai giai đoạn và hoàn thành vào 1-2027, triển khai thi công toàn bộ hạ tầng kỹ thuật. Để hoàn thành đúng tiến độ, ông Trần Duy Đông yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu thi công cần tập trung nguồn lực, phát huy hơn nữa tinh thần trách nhiệm, triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Các sở, ban, ngành liên quan và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho chủ đầu tư trong suốt quá trình triển khai. Kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cùng doanh nghiệp để bảo đảm dự án hoàn thành theo đúng kế hoạch. Người dân trong vùng dự án ủng hộ để triển khai dự đúng tiến độ.
Ngày 22-4, Triển lãm Nguồn cung ứng quốc tế 2026 (Global Sourcing Fair Việt Nam) diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), phường Tân Mỹ, TP.HCM đã đón hàng trăm lượt khách quốc tế đến giao thương.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Vnod Suneja - Công ty Gadget League đến từ Ấn Độ - cho biết từ Hong Kong ông bay đến TP.HCM và dành trọn một ngày ở đây, sau đó quay về Ấn Độ. "Ngay khi biết triển lãm ở TP.HCM, tôi đã thay đổi lịch bay để có mặt ở đây. Nhu cầu tìm kiếm nguồn hàng giá tốt thôi thúc tôi đến đây. Việt Nam đang được biết đến là nơi cung ứng các thiết bị điện tử chất lượng, giá tốt", ông Vnod Suneja nói.
Trong khi đó là một nhà khởi nghiệp với mặt hàng ba lô, túi xách, anh Guilherme Osorio, đến từ Brazil, cho biết sau nghiên cứu kỹ anh nhận thấy Việt Nam là nơi đang có thể có nguồn cung chất lượng, giá cạnh tranh, vì thế anh đã bay quãng đường dài đến đây. "Trong buổi sáng tôi đã gặp gỡ một số đối tác, dù chưa chốt được hợp đồng nào nhưng ở đây tôi đang có những gì mình thực sự cần", anh Guilherme Osorio nói.
Ghi nhận tại triển lãm, rất đông các nhà mua hàng quốc tế đến trong ngày đầu tiên, thực hiện hàng trăm cuộc gặp gỡ, kết nối. Trong đó các gian hàng đông khách đều đang là lợi thế sản xuất của Việt Nam như ngành hàng may mặc, giày dép, đồ nhựa gia dụng....
Theo ban tổ chức, triển lãm năm nay có quy mô hơn 500 nhà cung cấp với 700 gian hàng tham gia, giới thiệu hơn 40.000 sản phẩm xuất khẩu thuộc bốn ngành hàng chủ lực gồm: Thời trang & phụ kiện, nhà cửa & quà tặng, điện tử & thiết bị gia dụng, và bao bì & in ấn.
Quy mô này được đánh giá là nỗ lực lớn của nhà tổ chức trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy biến động. Theo đó, triển lãm dự kiến chào đón hơn 12.000 nhà mua hàng đến từ hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, trải rộng khắp Đông Nam Á, Mỹ, châu Âu, Úc, và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong đó có các nhà bán lẻ và nhà nhập khẩu toàn cầu, các doanh nghiệp thương mại điện tử và chuyên gia tìm nguồn cung ứng. Thực tế đang có xu hướng ngày càng nhiều nhà mua hàng lựa chọn Việt Nam không chỉ vì sản phẩm có tính cạnh tranh, mà còn nhờ các giải pháp chuỗi cung ứng toàn diện, phù hợp với nhu cầu phát triển lâu dài.
Hơn 500 nhà mua hàng VIP quốc tế đã xác nhận tham dự, bao gồm nhiều tập đoàn lớn như Walmart, Staples, Nitori, Ichiban, Dollar General, Test Rite, Kohnan, VHC Brands, Woolworths Group, Muji, Conrad, Lenmar, All Brands, Yoka Yo và Walton.
Bên cạnh đó triển lãm cũng chào đón các nhà mua hàng tiêu biểu trong khu vực Đông Nam Á như Itm Alimentaire International (Thái Lan), Mega Market, Birgma Asia Trading Limited, W-King Cambodia và ECO Basis Marketing Sdn Bhd.
"Việt Nam đã và đang trở thành điểm đến tìm nguồn cung ngày càng hấp dẫn với nguồn hàng đa dạng và các nhà sản xuất giàu năng lực. Đây thực sự là đối tác chiến lược giúp chúng tôi tìm ra những ý tưởng mới và các giải pháp cung ứng bền vững", ông Chris Wiggins, CEO & Founder, Body Graffiti LLC, nói.
Còn ông James Liu - CEO Global Sources, đơn vị tổ chức triển lãm - cho biết trong bối cảnh người mua ngày càng ưu tiên tính linh hoạt và đa dạng hóa, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất chiến lược trong mạng lưới sản xuất châu Á.
Điều này đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp kết nối với các nhà cung cấp mới và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, bền vững và hiệu quả hơn.
Theo tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Công ty cổ phần Thép Pomina (mã chứng khoán: POM) đặt kế hoạch thu 8.511 tỷ đồng, tăng vọt so với mức thực hiện 2.200 tỷ đồng của năm ngoái. Con số năm sau dự kiến lên gần 13.200 tỷ đồng, cao nhất tính từ 2021.
Công ty chưa công bố chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế, nhưng dự tính EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) năm nay khoảng 473 tỷ đồng và năm sau hơn 940 tỷ đồng. Điều này cho thấy tín hiệu khả quan từ hoạt động kinh doanh cốt lõi sau 4 năm thua lỗ liên tiếp.
Chỉ tiêu tài chính khởi sắc được Pomina công bố sau khi ký hợp đồng với VinMetal (đơn vị thành viên của Vingroup) vào cuối năm ngoái và bắt đầu khôi phục sản xuất từ đầu năm nay. VinMetal hỗ trợ công ty bằng khoản vay vốn lưu động trong tối đa hai năm với lãi suất 0%, nhờ đó giúp cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo sản xuất ổn định và từng bước hồi phục các chỉ số tài chính. Bên cạnh cấp vốn, Pomina cũng được ưu tiên chọn làm nhà cung cấp thép cho các đơn vị thành viên trong hệ sinh thái Vingroup như VinFast, Vinhomes, VinSpeed.
Pomina ra đời năm 1999 và từng là doanh nghiệp thép xây dựng lớn nhất cả nước giai đoạn 2010. Trong bản cáo bạch niêm yết trên sàn chứng khoán TP HCM khi đó, họ cho biết chiếm khoảng 29,37% thị phần.
Công ty đã lỗ liên tiếp 4 năm từ 2022-2025, nâng lỗ lũy kế chưa phân phối lên 3.660 tỷ đồng và âm vốn chủ sở hữu hơn 800 tỷ đồng.
Trong tài liệu họp cổ đông, ông Đỗ Tiến Sĩ - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc Pomina - cho biết công ty "rơi vào một giai đoạn cực kỳ khó khăn" từ 2023 đến nay. Dịch Covid-19 bùng nổ đúng giai đoạn xây dựng dự án lò cao tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, dẫn tới dự án bị kéo dài thời gian hoàn thành và đội vốn đầu tư.
Công ty phải ngừng sản xuất vào tháng 9/2022, sau đó sắp xếp lại hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị thành viên và chi nhánh. Quá trình tái cấu trúc, theo ban lãnh đạo, đến nay có chuyển biến tích cực nhưng cũng gặp khó khăn liên quan đến quy định pháp lý và sự thận trọng của nhà đầu tư.
Pomina từng có kế hoạch chuyển nhượng vốn cho nhà đầu tư chiến lược Nansei (Nhật Bản). Đây là đối tác làm việc hơn 10 năm với công ty, đồng thời nghiêm túc trong thương vụ nhận chuyển nhượng cổ phần do đã bỏ nhiều thời gian và chi phí cọc, thẩm định đầu tư... Tuy nhiên, thương vụ sau đó bị vướng quy định tỷ lệ chuyển nhượng cho doanh nghiệp nước ngoài không được vượt quá 50% vốn.
"Pomina phải xoay qua tìm cơ hội hợp tác khác với các nhà đầu tư trong nước và các quỹ đầu tư", ông Sĩ viết, đồng thời liệt kê nhiều tổ chức trong nước đã làm việc cùng như Thaco Industries, VNSteel và VinMetal.
Sau khi chốt hợp tác với VinMetal, ban lãnh đạo công ty cho biết đang tiếp tục tái cơ cấu tài chính theo hướng khắc phục dần tình trạng âm vốn lưu động.
Quý đầu năm nay, Pomina thu hơn 465 tỷ đồng và lỗ sau thuế gần 190 tỷ đồng. Tính đến cuối hết tháng 3, công ty có tổng nguồn vốn hơn 10.200 tỷ đồng, tăng khoảng 1.400 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Nợ phải trả cũng tăng 1.600 tỷ đồng, lên hơn 11.000 tỷ đồng.
