Điện mặt trời mái nhà được bán tối đa 50% điện dư

Là một người trẻ may mắn được đi và chứng kiến vẻ đẹp trù phú của những cánh đồng Việt Nam, tôi luôn mang trong mình một sự kiêu hãnh vô bờ về nông sản quê hương.

Việt Nam ta không thiếu những "vàng ròng" được thế giới khao khát: từ những hạt cà phê Robusta đậm đà đứng đầu sản lượng toàn cầu, đến những trái sầu riêng đặc hữu mang về kim ngạch tỉ đô.

Thế nhưng đằng sau sự hào nhoáng của các con số xuất khẩu, tôi cũng đã chứng kiến những nghịch lý đầy xót xa. Tôi đã đứng giữa vườn cam sành Vĩnh Long rụng đỏ gốc khi giá chỉ còn 1.000 đồng/kg. Tôi đã thấy những người nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên - những người tạo ra ly thức uống có giá 100.000 đồng tại phố thị - hằng đêm vẫn phải lo âu dõi theo từng nhịp biến động của sàn giao dịch London.

Ngay cả sầu riêng, sau một năm thăng hoa, cũng đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu "giải cứu" cục bộ đầu năm 2024 vì đứt gãy thông tin chất lượng.

Tại sao nông sản của chúng ta rất ngon, rất quý nhưng lại dễ tổn thương đến thế? Khi từ cà phê đến sầu riêng đều bấp bênh, tôi nhận ra: Chúng ta đang xây nhà trên cát nếu cứ tiếp tục lối tư duy nông sản "vô danh" và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thị trường.

Trong bóng tối của những nghịch lý đó, tôi tìm thấy một lối thoát đầy cảm hứng từ Sùng Thị Bầu (Sùng Bầu), một cô gái dân tộc Mông tại Điện Biên. Từ một người phụ nữ vùng cao vất vả, Sùng Bầu đã tạo nên kỳ tích nhờ chiếc smartphone. Cô không bán "miến" chung chung; cô bán sự chân thật của người con vùng cao qua những thước phim mộc mạc về quy trình sản xuất thủ công.

Khách hàng chốt đơn không chỉ để mua thực phẩm, mà để mua niềm tin. Chỉ sau 2 năm khởi nghiệp trên sàn thương mại điện tử, sản phẩm miến dong của cô đã đạt sản lượng tiêu thụ hơn 1.250 tấn, mang về doanh thu hàng trăm tỉ đồng, theo số liệu tháng 5-2025.

Sự thành công này chứng minh một chân lý mới: Nông sản sẽ không còn rẻ mạt nếu nó có một "gương mặt" để khách hàng nhớ tên và một "câu chuyện" để họ trân trọng. Livestream hay video ngắn thực chất là công cụ để xác lập danh tính trực diện cho nông sản.

Tuy nhiên không phải nông dân nào cũng có năng khiếu kể chuyện như Sùng Bầu. Để kiến tạo tương lai và tránh việc thị trường rơi vào sự hỗn tạp "diễn kịch" trên mạng, chúng ta cần một giải pháp mang tính hệ thống qua ba mắt xích chiến lược:

Thứ nhất: Mô hình "Liên minh Nội dung"

Tại các hợp tác xã thế hệ mới, cần sự phân công lao động mới thay vì ép nông dân phải làm marketing. Người nông dân giữ vai trò "Giám đốc chất lượng", chịu trách nhiệm về kỹ thuật canh tác sạch.

Trong khi đó các "Content Creator" (ưu tiên trí thức trẻ ly hương quay về) đóng vai trò "Giám đốc truyền thông". Họ không chỉ livestream, mà còn đóng gói văn hóa vùng miền vào bao bì, tạo ra những nhật ký hình ảnh về vòng đời cây trồng.

Khi đó một gói cà phê Tây Nguyên không chỉ là 1kg hạt, mà là sự minh bạch được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giúp sản phẩm thoát khỏi sự áp đặt giá từ các sàn giao dịch thế giới.

Thứ hai: Số hóa "Passport Nông sản" để triệt tiêu sự mù mờ

Để đảm bảo tính xác thực, mỗi vườn cây cần được cấp một "Hộ chiếu số" tích hợp qua mã QR.

Mọi thông tin quảng bá trên mạng phải được đối soát với Mã số vùng trồng và Nhật ký điện tử được cập nhật thời gian thực trên nền tảng Blockchain. Khách hàng khi quét mã sẽ thấy được "Bản đồ nhiệt chất lượng": từ độ ẩm đất, lịch sử bón phân đến tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.

Sự minh bạch tuyệt đối này chính là rào cản kỹ thuật để loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng mượn danh "truyền cảm hứng", đồng thời là "giấy thông hành" để nông sản Việt tiến thẳng vào các siêu thị hạng sang quốc tế với mức giá do chúng ta chủ động ấn định.

Thứ ba: Hạ tầng Logistics "Điểm đến điểm"

Cần xây dựng các trung tâm cung ứng nông sản số ngay tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Tại đây, công nghệ AI hỗ trợ phân loại độ chín, đóng gói chuẩn quy cách và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển theo mô hình giao hàng trực tiếp, bỏ qua các kho trung gian gây đội chi phí.

Theo báo cáo của Google & Temasek (2023), việc tối ưu hóa hạ tầng logistics tại vùng trồng sẽ giúp giảm 15-20% tổn thất sau thu hoạch, trực tiếp biến chi phí giải cứu thành lợi nhuận thặng dư cho người nông dân.

Nông nghiệp Việt Nam không cần sự thương hại, nông sản Việt Nam xứng đáng nhận được sự trân trọng. Với tư cách là một người trẻ, tôi tin rằng khi chúng ta số hóa được "niềm tin" và định danh được "giá trị bản địa", mỗi trái cam, mỗi hạt cà phê sẽ trở thành một đại sứ văn hóa.

Kiến tạo tương lai nông nghiệp chính là trả lại gương mặt và tiếng nói cho người nông dân. Đã đến lúc chúng ta viết tiếp chương mới cho nông nghiệp bằng sự minh bạch và công nghệ, để hai chữ "Việt Nam" trên mỗi bao bì luôn đi kèm với niềm tự hào và giá trị xứng tầm.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Từ ngày 16 đến 18-4, tại Trung tâm Hội chợ và triển lãm Sài Gòn (SECC, phường Tân Mỹ, TP.HCM), Triển lãm quốc tế chuyên ngành Cafe Show và Tea Show Vietnam 2026 diễn ra với sự đồng hành của Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam và Hiệp hội Chè Việt Nam.

Ngay trong những ngày đầu khai mạc, đông đảo khách tham quan đã có mặt để trực tiếp trải nghiệm, tìm "cú hích" mới cho hoạt động kinh doanh.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, triển lãm năm nay xuất hiện nhiều điểm mới, trong đó nổi bật là sự tham gia mạnh mẽ của các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ dành cho ngành F&B (thực phẩm và đồ uống).

Bà Trương Thị Mai, đại diện Công ty cổ phần iPOS.vn, cho biết các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về thuế, hóa đơn điện tử và minh bạch doanh thu đang tạo sức ép không nhỏ lên các chủ quán, đặc biệt là nhóm kinh doanh cá thể.

Do đó tham gia triển lãm năm nay, doanh nghiệp tập trung giới thiệu các giải pháp giúp tiểu thương, chủ quán cà phê nhỏ, xe đẩy vỉa hè… dễ dàng chuyển đổi số và "lên đời" mô hình quản trị.

"Trong khuôn khổ triển lãm, với các hộ kinh doanh nhỏ đăng ký, chúng tôi sẽ miễn phí trọn đời các tính năng cơ bản như tạo đơn hàng, theo dõi doanh thu... để hộ kinh doanh nhỏ có thể sử dụng ngay các chức năng bán hàng mà không bị giới hạn thời gian", bà Mai cho hay.

Bên cạnh đó, bà Mai cho biết hệ thống đã triển khai chương trình tặng 10.000 hóa đơn điện tử cho mỗi khách hàng đăng ký từ năm 2025, đồng thời dự kiến bổ sung tính năng kê khai thuế tự động ngay trên ứng dụng trong năm nay. "Người dùng chỉ cần tải ứng dụng trên điện thoại là có thể sử dụng ngay", bà Mai nói.

Bên cạnh các giải pháp công nghệ quản trị, nhóm máy móc, thiết bị và nguyên liệu cũng có nhiều điểm nhấn đáng chú ý tại triển lãm năm nay.

Ông Huỳnh Phước Minh, đại diện Công ty TNHH Kiến Nam, cho biết khoảng 5 năm trở lại đây, thị trường máy pha cà phê tại Việt Nam có nhiều thay đổi với sự phát triển của cà phê đặc sản và nhu cầu nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Tại triển lãm, doanh nghiệp giới thiệu khoảng 16 thương hiệu máy pha cà phê quốc tế, chủ yếu đến từ Ý, Mỹ và Hà Lan. Đáng chú ý, trong đó có dòng máy cao cấp giá lên tới 800 triệu đồng, tích hợp các công nghệ kiểm soát áp suất, nhiệt độ và định lượng chiết xuất.

"Các dòng máy này hướng đến phân khúc cao cấp, giúp chủ quán tạo ra trải nghiệm cà phê khác biệt cho khách hàng", ông Minh chia sẻ.

Ở chiều ngược lại, nhiều nhà cung cấp tại triển lãm chọn cách tiếp cận tập trung vào bài toán tối ưu chi phí nguyên liệu để hỗ trợ chủ quán nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Đại diện gian hàng Công ty cổ phần sản phẩm sinh thái ECO Products, nổi bật với thương hiệu trà Cozy, cho biết doanh nghiệp tập trung giới thiệu tới khách tham quan tại triển lãm các dòng trà Việt có nền linh hoạt trong pha chế, qua đó giúp tối ưu chi phí nguyên liệu trên mỗi ly bán ra.

Theo đơn vị này, việc ưu tiên giới thiệu các dòng nguyên liệu thuần Việt, linh hoạt trong pha chế và phù hợp với nhu cầu tối ưu chi phí của chủ quán đang nhận được sự quan tâm lớn từ khách tham quan.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chiều 23-6, Báo Lao Động tổ chức hội thảo "Nâng cao hiệu quả dòng vốn tín dụng xanh - động lực cho tăng trưởng kinh tế".

Phát biểu tại sự kiện, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước - cho biết hiện có 82 tổ chức tín dụng triển khai cho vay tín dụng xanh, với dư nợ đạt hơn 828.000 tỉ đồng, tăng 4,6 lần so với năm 2017 - thời điểm bắt đầu triển khai.

Tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh bình quân đạt trên 20% mỗi năm.

Nguồn vốn tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, chiếm khoảng 32% tổng dư nợ tín dụng xanh. Lĩnh vực năng lượng xanh chiếm trên 30%.

Tuy nhiên, theo bà Giang, việc triển khai tín dụng xanh còn gặp nhiều khó khăn. Nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi xanh là rất lớn, trong khi khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng còn hạn chế do chênh lệch giữa tín dụng và huy động vốn.

Để thúc đẩy dòng vốn này trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, Ngân hàng Nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ ban hành nghị định quy định chính sách hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước.

Chính sách dự kiến áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện các dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn.

Việc triển khai sẽ được thực hiện sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hướng dẫn về tiêu chí xác định dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn.

Theo ông Bùi Thanh Minh - Phó giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, dù tín dụng xanh tăng trưởng nhanh, bình quân trên 20% mỗi năm, nhưng tỉ trọng của dòng vốn này trong tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế mới đạt khoảng 4,2 - 4,5%.

Ông Minh cho rằng doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều rào cản khi tiếp cận tín dụng xanh. Để đủ điều kiện vay, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình, xây dựng dữ liệu và thay đổi mô hình kinh doanh theo hướng đáp ứng các tiêu chí xanh.

"Phần lớn các khoản tín dụng xanh hiện vẫn tập trung vào các dự án quy mô lớn và các tập đoàn", ông Minh nói.

Cùng quan điểm, ông Bùi Khánh Dũng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Musa Pacta - cho rằng dòng tín dụng xanh còn khá xa vời với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Để tiếp cận tín dụng xanh, theo ông Dũng, doanh nghiệp nhỏ thuộc khu vực tư nhân cần có bộ tiêu chí xanh rõ ràng. Qua đó, doanh nghiệp có thể tự xác định đang ở đâu và cần đáp ứng những điều kiện gì.

Ông Minh đề xuất cần có cơ chế hỗ trợ thực chất để doanh nghiệp nhỏ tham gia chuyển đổi xanh. Trong đó, chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cần sớm được ban hành và triển khai, giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn trong quá trình đầu tư, chuyển đổi mô hình sản xuất - kinh doanh theo hướng xanh, bền vững.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ