Là một người trẻ may mắn được đi và chứng kiến vẻ đẹp trù phú của những cánh đồng Việt Nam, tôi luôn mang trong mình một sự kiêu hãnh vô bờ về nông sản quê hương.
Việt Nam ta không thiếu những “vàng ròng” được thế giới khao khát: từ những hạt cà phê Robusta đậm đà đứng đầu sản lượng toàn cầu, đến những trái sầu riêng đặc hữu mang về kim ngạch tỉ đô.
Thế nhưng đằng sau sự hào nhoáng của các con số xuất khẩu, tôi cũng đã chứng kiến những nghịch lý đầy xót xa. Tôi đã đứng giữa vườn cam sành Vĩnh Long rụng đỏ gốc khi giá chỉ còn 1.000 đồng/kg. Tôi đã thấy những người nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên – những người tạo ra ly thức uống có giá 100.000 đồng tại phố thị – hằng đêm vẫn phải lo âu dõi theo từng nhịp biến động của sàn giao dịch London.
Ngay cả sầu riêng, sau một năm thăng hoa, cũng đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu “giải cứu” cục bộ đầu năm 2024 vì đứt gãy thông tin chất lượng.
Tại sao nông sản của chúng ta rất ngon, rất quý nhưng lại dễ tổn thương đến thế? Khi từ cà phê đến sầu riêng đều bấp bênh, tôi nhận ra: Chúng ta đang xây nhà trên cát nếu cứ tiếp tục lối tư duy nông sản “vô danh” và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thị trường.
Trong bóng tối của những nghịch lý đó, tôi tìm thấy một lối thoát đầy cảm hứng từ Sùng Thị Bầu (Sùng Bầu), một cô gái dân tộc Mông tại Điện Biên. Từ một người phụ nữ vùng cao vất vả, Sùng Bầu đã tạo nên kỳ tích nhờ chiếc smartphone. Cô không bán “miến” chung chung; cô bán sự chân thật của người con vùng cao qua những thước phim mộc mạc về quy trình sản xuất thủ công.
Khách hàng chốt đơn không chỉ để mua thực phẩm, mà để mua niềm tin. Chỉ sau 2 năm khởi nghiệp trên sàn thương mại điện tử, sản phẩm miến dong của cô đã đạt sản lượng tiêu thụ hơn 1.250 tấn, mang về doanh thu hàng trăm tỉ đồng, theo số liệu tháng 5-2025.
Sự thành công này chứng minh một chân lý mới: Nông sản sẽ không còn rẻ mạt nếu nó có một “gương mặt” để khách hàng nhớ tên và một “câu chuyện” để họ trân trọng. Livestream hay video ngắn thực chất là công cụ để xác lập danh tính trực diện cho nông sản.
Tuy nhiên không phải nông dân nào cũng có năng khiếu kể chuyện như Sùng Bầu. Để kiến tạo tương lai và tránh việc thị trường rơi vào sự hỗn tạp “diễn kịch” trên mạng, chúng ta cần một giải pháp mang tính hệ thống qua ba mắt xích chiến lược:
Thứ nhất: Mô hình “Liên minh Nội dung”
Tại các hợp tác xã thế hệ mới, cần sự phân công lao động mới thay vì ép nông dân phải làm marketing. Người nông dân giữ vai trò “Giám đốc chất lượng”, chịu trách nhiệm về kỹ thuật canh tác sạch.
Trong khi đó các “Content Creator” (ưu tiên trí thức trẻ ly hương quay về) đóng vai trò “Giám đốc truyền thông”. Họ không chỉ livestream, mà còn đóng gói văn hóa vùng miền vào bao bì, tạo ra những nhật ký hình ảnh về vòng đời cây trồng.
Khi đó một gói cà phê Tây Nguyên không chỉ là 1kg hạt, mà là sự minh bạch được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giúp sản phẩm thoát khỏi sự áp đặt giá từ các sàn giao dịch thế giới.
Thứ hai: Số hóa “Passport Nông sản” để triệt tiêu sự mù mờ
Để đảm bảo tính xác thực, mỗi vườn cây cần được cấp một “Hộ chiếu số” tích hợp qua mã QR.
Mọi thông tin quảng bá trên mạng phải được đối soát với Mã số vùng trồng và Nhật ký điện tử được cập nhật thời gian thực trên nền tảng Blockchain. Khách hàng khi quét mã sẽ thấy được “Bản đồ nhiệt chất lượng”: từ độ ẩm đất, lịch sử bón phân đến tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Sự minh bạch tuyệt đối này chính là rào cản kỹ thuật để loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng mượn danh “truyền cảm hứng”, đồng thời là “giấy thông hành” để nông sản Việt tiến thẳng vào các siêu thị hạng sang quốc tế với mức giá do chúng ta chủ động ấn định.
Thứ ba: Hạ tầng Logistics “Điểm đến điểm”
Cần xây dựng các trung tâm cung ứng nông sản số ngay tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Tại đây, công nghệ AI hỗ trợ phân loại độ chín, đóng gói chuẩn quy cách và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển theo mô hình giao hàng trực tiếp, bỏ qua các kho trung gian gây đội chi phí.
Theo báo cáo của Google & Temasek (2023), việc tối ưu hóa hạ tầng logistics tại vùng trồng sẽ giúp giảm 15-20% tổn thất sau thu hoạch, trực tiếp biến chi phí giải cứu thành lợi nhuận thặng dư cho người nông dân.
Nông nghiệp Việt Nam không cần sự thương hại, nông sản Việt Nam xứng đáng nhận được sự trân trọng. Với tư cách là một người trẻ, tôi tin rằng khi chúng ta số hóa được “niềm tin” và định danh được “giá trị bản địa”, mỗi trái cam, mỗi hạt cà phê sẽ trở thành một đại sứ văn hóa.
Kiến tạo tương lai nông nghiệp chính là trả lại gương mặt và tiếng nói cho người nông dân. Đã đến lúc chúng ta viết tiếp chương mới cho nông nghiệp bằng sự minh bạch và công nghệ, để hai chữ “Việt Nam” trên mỗi bao bì luôn đi kèm với niềm tự hào và giá trị xứng tầm.
Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu vàng lớn thứ hai thế giới - đang đối mặt áp lực lớn lên nguồn ngoại tệ, khiến Thủ tướng Narendra Modi phải đưa ra lời kêu gọi người dân hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.
Phát biểu mới đây, ông Modi khuyến khích người dân thực hành tiết kiệm trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng leo thang. Trong đó, việc giảm mua vàng được xem là giải pháp trực tiếp nhằm hạn chế dòng USD chảy ra nước ngoài.
Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ đã chi khoảng 72 tỷ USD để nhập khẩu vàng, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng tiêu thụ của nước này trong năm 2025 vượt 710 tấn, riêng nhu cầu trang sức đạt khoảng 430,5 tấn.
Tại Ấn Độ, vàng không đơn thuần là tài sản đầu tư mà còn gắn chặt với văn hóa, tín ngưỡng và các nghi lễ truyền thống. Người dân thường mua vàng trong các dịp lễ lớn, mùa cưới hoặc như biểu tượng của địa vị xã hội. Chính vì vậy, bất kỳ lời kêu gọi nào liên quan đến việc hạn chế mua vàng đều được đánh giá là tác động mạnh tới nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ Ấn Độ xem đây là biện pháp mà người dân có thể chủ động tham gia để giảm áp lực lên cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối.
Thị trường phản ứng
Lời kêu gọi hạn chế mua vàng của Thủ tướng Narendra Modi đã ngay lập tức tạo ra làn sóng phản ứng trên thị trường tài chính Ấn Độ trong các phiên giao dịch sau đó.
Nhóm cổ phiếu ngành vàng và trang sức đồng loạt lao dốc khi giới đầu tư lo ngại nhu cầu tiêu dùng sẽ suy giảm mạnh. Áp lực bán lan rộng khiến chỉ số chứng khoán Sensex có lúc giảm hơn 1.000 điểm, phản ánh tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn kinh tế nếu người dân cắt giảm chi tiêu và nhu cầu tiêu dùng suy yếu kéo dài.
Thông điệp của Thủ tướng Modi nhận được sự ủng hộ từ nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ như Bharti Enterprises, EY India hay KPMG. Một số doanh nghiệp cho biết đã bắt đầu rà soát các khoản chi phí công tác và kế hoạch tiêu dùng để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới.
Theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), dự trữ ngoại hối của nước này tính đến đầu tháng 5 còn khoảng 690,7 tỷ USD, giảm đáng kể so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một trong những nguyên nhân chính.
Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu lớn hơn nguồn thu từ xuất khẩu và dòng tiền từ nước ngoài. Với vàng, toàn bộ giao dịch nhập khẩu đều phải thanh toán bằng USD, khiến nhu cầu ngoại tệ tăng mạnh.
Nếu tình trạng này kéo dài, đồng rupee sẽ chịu áp lực mất giá, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng cao và chi phí vay nợ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn.
Trong tổng kim ngạch nhập khẩu khoảng 775 tỷ USD của Ấn Độ, bốn nhóm hàng lớn nhất gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón chiếm hơn một phần ba giá trị. Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD nhưng là mặt hàng thiết yếu khó cắt giảm. Dầu thực vật và phân bón cũng đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.
Trong khi đó, hóa đơn nhập khẩu vàng lên tới 72 tỷ USD - gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại - khiến mặt hàng này trở thành mục tiêu dễ kiểm soát nhất để giảm áp lực ngoại tệ.
Áp lực đối với nền kinh tế Ấn Độ càng gia tăng khi chiến sự tại khu vực Trung Đông đe dọa các tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng, đặc biệt là eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung tăng lên, giá dầu có thể tiếp tục leo thang, buộc Ấn Độ phải dành nhiều ngoại tệ hơn cho nhập khẩu năng lượng.
Theo dự báo của NDTV, nếu Ấn Độ giảm 30-40% lượng vàng nhập khẩu, nước này có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Trong kịch bản cắt giảm một nửa lượng nhập khẩu vàng, số ngoại tệ tiết kiệm được có thể lên tới 36 tỷ USD.
Khoản tiền này có thể được ưu tiên cho nhập khẩu năng lượng và các nhu cầu thiết yếu khác trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh vì căng thẳng Trung Đông.
Chốt phiên 29/6, vàng miếng SJC được giao dịch ở ngưỡng 144,8-148 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 500.000 đồng/lượng mỗi chiều. Chênh lệch giá mua vào - bán ra là 3,2 triệu đồng/lượng.
Tương tự, giá vàng nhẫn cũng giảm 500.000 đồng/lượng mỗi chiều, hiện được niêm yết ở mức 144,9-147,9 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Trên thế giới, giá lại lùi về 3.992,6 USD/ounce. Quy đổi theo tỷ giá hiện hành chưa gồm thuế, phí, giá thế giới tương đương 127,4 triệu đồng/lượng, rẻ hơn trong nước 20,6 triệu đồng mỗi lượng.
Sự sụt giảm của giá vàng xuất phát chủ yếu từ đà tăng của lãi suất trái phiếu Mỹ và sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường chứng khoán. Chỉ số Nasdaq Composite tăng 2,1%, trong khi Dow Jones đóng cửa trên mốc 52.000 điểm, lập kỷ lục mới.
Thay vì đóng vai trò tài sản trú ẩn an toàn truyền thống trước căng thẳng Mỹ - Iran, vàng bị giao dịch chủ yếu như những tài sản nhạy cảm với lãi suất.
Mối quan tâm trọng tâm tuần này của nhà đầu tư là báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ dự kiến được công bố vào thứ năm. Dữ liệu được tung ra ngay trước thềm kỳ nghỉ lễ Quốc khánh Mỹ 4/7, dự kiến sẽ tạo ra những phản ứng mạnh ngắn hạn lên vàng, đồng USD và lợi suất trái phiếu.
Các chuyên gia phân tích tại Heraeus vẫn giữ góc nhìn lạc quan về giá vàng. Theo Heraeus, áp lực ngắn hạn chủ yếu đến từ việc thị trường định giá khả năng Fed tăng lãi suất vào cuối tháng 7 lên tới 35%, qua đó thúc đẩy đồng USD tăng giá mạnh và gây sức ép lên kim loại quý.
Dù vậy, chuyên gia của Heraeus nhận định vàng sẽ sớm bứt phá. Giá dầu thô hiện đang dần hạ nhiệt. Nếu không có thêm biến cố tắc nghẽn hàng hải nào, giá năng lượng giảm sẽ được phản ánh vào chi phí của nhà sản xuất và người tiêu dùng. Theo đó, khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất sẽ thu hẹp lại, củng cố vững chắc môi trường đầu tư cho kim loại quý.
Đà giảm của kim loại quý về dài hạn cũng đang được nâng đỡ bởi lực cầu vật chất vô cùng mạnh mẽ từ châu Á. Trong tháng 5, lượng vàng nhập khẩu phi tiền tệ của Trung Quốc tăng vọt 63% so với cùng kỳ, đạt 162,6 tấn nhờ nhu cầu mua lẻ thỏi vàng nguyên chất. Các ngân hàng tại Hong Kong (Trung Quốc) cũng đang ráo riết gom vàng thỏi nhằm chuẩn bị khởi động hệ thống thanh toán bù trừ mới vào tháng 7 tới đây.
Đồng USD giảm giá
Đồng USD giảm giá trong phiên giao dịch ngày thứ hai, song vẫn duy trì ở vùng gần mức cao nhất trong 13 tháng, nhờ được hỗ trợ bởi triển vọng tăng trưởng tích cực của nền kinh tế Mỹ, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục nâng lãi suất, cùng làn sóng bùng nổ của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) trên thị trường chứng khoán Mỹ, yếu tố đang thu hút dòng vốn đổ vào với tốc độ nhanh.
Trên thị trường Mỹ, chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) giảm 0,25%, hiện ở mức 101,10.
Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam với USD tăng 6 đồng, hiện ở mức 25.201 đồng.
Cục Thuế vừa phát công văn về việc nâng cao giải pháp hỗ trợ người nộp thuế tiếp cận dịch vụ thuế điện tử và ứng dụng eTax Mobile.
eTax Mobile là ứng dụng thuế điện tử chính thức của Cục Thuế trên điện thoại thông minh, giúp cá nhân, hộ kinh doanh tra cứu, nộp thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ và quản lý các nghĩa vụ thuế…
Theo số liệu quản lý thuế năm 2026, toàn quốc có hơn 13,3 triệu người nộp thuế là hộ, cá nhân kinh doanh, cá nhân có phát sinh số thuế phi nông nghiệp, cá nhân đã được khấu trừ từ tiền lương tiền công.
Tuy nhiên, trong số đó mới có 4,2 triệu người nộp thuế đã cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile, đạt tỉ lệ 32%. Trong đó nhóm hộ, cá nhân kinh doanh đạt tỉ lệ 78%, nhóm nộp thuế phi nông nghiệp đạt tỉ lệ 17%, còn nhóm cá nhân đã được khấu trừ từ tiền lương tiền công ở mức 32%.
Riêng đối với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh, tính đến ngày 19-4, số hộ kinh doanh đã sử dụng ứng dụng eTax Mobile trên toàn quốc là 2,39 triệu hộ trên tổng số 3,08 hộ kinh doanh đã đăng ký thuế đang hoạt động, đạt tỉ lệ 78%.
Như vậy, hiện tại còn 9,1 triệu người, trong đó gần 700.000 hộ kinh doanh chưa cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile.
Xét theo địa bàn, một số Thuế tỉnh, thành phố có tỉ lệ người nộp thuế sử dụng ứng dụng eTax Mobile đạt mức khá như Điện Biên (64%), Lai Châu (62%), Hà Nội (53%), Cao Bằng (42%), Sơn La (41%). Tại TP.HCM mới đạt tỉ lệ 40% người nộp thuế cài đặt ứng dụng eTax Mobile.
Có 19/34 Thuế tỉnh, TP có tỉ lệ hộ kinh doanh sử dụng eTax Mobile thấp hơn trung bình ngành là: Hà Tĩnh, Tuyên Quang, Lạng Sơn, An Giang, Lâm Đồng, Huế, Điện Biên, Ninh Bình, Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau, Tây Ninh, Đắk Lắk, Gia Lai, Phú Thọ, Nghệ An, Đồng Nai, Hưng Yên, Cao Bằng.
Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các địa phương tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế bao gồm các thông tin như định danh cá nhân, số điện thoại, email, địa chỉ cư trú, địa bàn kinh doanh, tài khoản ngân hàng và tình trạng hoạt động.
Song song đó là rà soát, đánh giá kết quả triển khai tại từng địa bàn, từng thuế cơ sở, nhất là các đơn vị có kết quả người nộp thuế cài đặt ứng dụng eTax Mobile dưới mặt bằng chung của toàn quốc hoặc thấp kéo dài ở các chỉ tiêu cài đặt và sử dụng.
Cơ quan thuế cũng phải phối hợp với UBND xã, phường, đơn vị chi trả thu nhập, ngân hàng thương mại… để nâng cao hiệu quả hỗ trợ người nộp thuế cài đặt, sử dụng ứng dụng.
Chuyển mạnh sang các giải pháp tuyên truyền theo nhóm đối tượng. Trên cơ sở danh sách nhóm người nộp thuế: như hộ kinh doanh, cá nhân nộp thuế phi nông nghiệp, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công, cá nhân cho thuê bất động sản, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số…
Khẩn trương rà soát, phân loại danh sách hộ, cá nhân kinh doanh thuộc diện phải khai, nộp thuế; xác định rõ các nhóm: đã nộp hồ sơ, chưa nộp hồ sơ, đã cài đặt nhưng chưa sử dụng eTax Mobile, chưa cài đặt eTax Mobile, gặp khó khăn về thiết bị, tài khoản ngân hàng, thông tin định danh hoặc vướng mắc về nghiệp vụ để tổ chức hỗ trợ phù hợp.
