Là một người trẻ may mắn được đi và chứng kiến vẻ đẹp trù phú của những cánh đồng Việt Nam, tôi luôn mang trong mình một sự kiêu hãnh vô bờ về nông sản quê hương.
Việt Nam ta không thiếu những “vàng ròng” được thế giới khao khát: từ những hạt cà phê Robusta đậm đà đứng đầu sản lượng toàn cầu, đến những trái sầu riêng đặc hữu mang về kim ngạch tỉ đô.
Thế nhưng đằng sau sự hào nhoáng của các con số xuất khẩu, tôi cũng đã chứng kiến những nghịch lý đầy xót xa. Tôi đã đứng giữa vườn cam sành Vĩnh Long rụng đỏ gốc khi giá chỉ còn 1.000 đồng/kg. Tôi đã thấy những người nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên – những người tạo ra ly thức uống có giá 100.000 đồng tại phố thị – hằng đêm vẫn phải lo âu dõi theo từng nhịp biến động của sàn giao dịch London.
Ngay cả sầu riêng, sau một năm thăng hoa, cũng đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu “giải cứu” cục bộ đầu năm 2024 vì đứt gãy thông tin chất lượng.
Tại sao nông sản của chúng ta rất ngon, rất quý nhưng lại dễ tổn thương đến thế? Khi từ cà phê đến sầu riêng đều bấp bênh, tôi nhận ra: Chúng ta đang xây nhà trên cát nếu cứ tiếp tục lối tư duy nông sản “vô danh” và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thị trường.
Trong bóng tối của những nghịch lý đó, tôi tìm thấy một lối thoát đầy cảm hứng từ Sùng Thị Bầu (Sùng Bầu), một cô gái dân tộc Mông tại Điện Biên. Từ một người phụ nữ vùng cao vất vả, Sùng Bầu đã tạo nên kỳ tích nhờ chiếc smartphone. Cô không bán “miến” chung chung; cô bán sự chân thật của người con vùng cao qua những thước phim mộc mạc về quy trình sản xuất thủ công.
Khách hàng chốt đơn không chỉ để mua thực phẩm, mà để mua niềm tin. Chỉ sau 2 năm khởi nghiệp trên sàn thương mại điện tử, sản phẩm miến dong của cô đã đạt sản lượng tiêu thụ hơn 1.250 tấn, mang về doanh thu hàng trăm tỉ đồng, theo số liệu tháng 5-2025.
Sự thành công này chứng minh một chân lý mới: Nông sản sẽ không còn rẻ mạt nếu nó có một “gương mặt” để khách hàng nhớ tên và một “câu chuyện” để họ trân trọng. Livestream hay video ngắn thực chất là công cụ để xác lập danh tính trực diện cho nông sản.
Tuy nhiên không phải nông dân nào cũng có năng khiếu kể chuyện như Sùng Bầu. Để kiến tạo tương lai và tránh việc thị trường rơi vào sự hỗn tạp “diễn kịch” trên mạng, chúng ta cần một giải pháp mang tính hệ thống qua ba mắt xích chiến lược:
Thứ nhất: Mô hình “Liên minh Nội dung”
Tại các hợp tác xã thế hệ mới, cần sự phân công lao động mới thay vì ép nông dân phải làm marketing. Người nông dân giữ vai trò “Giám đốc chất lượng”, chịu trách nhiệm về kỹ thuật canh tác sạch.
Trong khi đó các “Content Creator” (ưu tiên trí thức trẻ ly hương quay về) đóng vai trò “Giám đốc truyền thông”. Họ không chỉ livestream, mà còn đóng gói văn hóa vùng miền vào bao bì, tạo ra những nhật ký hình ảnh về vòng đời cây trồng.
Khi đó một gói cà phê Tây Nguyên không chỉ là 1kg hạt, mà là sự minh bạch được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giúp sản phẩm thoát khỏi sự áp đặt giá từ các sàn giao dịch thế giới.
Thứ hai: Số hóa “Passport Nông sản” để triệt tiêu sự mù mờ
Để đảm bảo tính xác thực, mỗi vườn cây cần được cấp một “Hộ chiếu số” tích hợp qua mã QR.
Mọi thông tin quảng bá trên mạng phải được đối soát với Mã số vùng trồng và Nhật ký điện tử được cập nhật thời gian thực trên nền tảng Blockchain. Khách hàng khi quét mã sẽ thấy được “Bản đồ nhiệt chất lượng”: từ độ ẩm đất, lịch sử bón phân đến tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Sự minh bạch tuyệt đối này chính là rào cản kỹ thuật để loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng mượn danh “truyền cảm hứng”, đồng thời là “giấy thông hành” để nông sản Việt tiến thẳng vào các siêu thị hạng sang quốc tế với mức giá do chúng ta chủ động ấn định.
Thứ ba: Hạ tầng Logistics “Điểm đến điểm”
Cần xây dựng các trung tâm cung ứng nông sản số ngay tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Tại đây, công nghệ AI hỗ trợ phân loại độ chín, đóng gói chuẩn quy cách và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển theo mô hình giao hàng trực tiếp, bỏ qua các kho trung gian gây đội chi phí.
Theo báo cáo của Google & Temasek (2023), việc tối ưu hóa hạ tầng logistics tại vùng trồng sẽ giúp giảm 15-20% tổn thất sau thu hoạch, trực tiếp biến chi phí giải cứu thành lợi nhuận thặng dư cho người nông dân.
Nông nghiệp Việt Nam không cần sự thương hại, nông sản Việt Nam xứng đáng nhận được sự trân trọng. Với tư cách là một người trẻ, tôi tin rằng khi chúng ta số hóa được “niềm tin” và định danh được “giá trị bản địa”, mỗi trái cam, mỗi hạt cà phê sẽ trở thành một đại sứ văn hóa.
Kiến tạo tương lai nông nghiệp chính là trả lại gương mặt và tiếng nói cho người nông dân. Đã đến lúc chúng ta viết tiếp chương mới cho nông nghiệp bằng sự minh bạch và công nghệ, để hai chữ “Việt Nam” trên mỗi bao bì luôn đi kèm với niềm tự hào và giá trị xứng tầm.
Sáng 22/5, ngành thuế tổ chức họp báo chuyên đề, trong đó phần lớn nội dung đề cập về lệnh tạm hoãn xuất cảnh với người chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết thời gian tới, ngành thuế sẽ phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh, kho bạc và ngân hàng để triển khai giải pháp cho phép người nợ thuế nộp tiền ngay trên đường ra sân bay hoặc tại cửa khẩu. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ, hệ thống liên thông sẽ xác nhận theo thời gian thực để người nộp thuế được xuất cảnh ngay.
"Theo quy định phải có quyết định gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh, nhưng sắp tới chúng tôi sẽ nâng cấp hệ thống, thực hiện xác nhận trực tiếp theo thời gian thực", ông Sơn nói.
Ông Nguyễn Đức Huy, Phó trưởng ban nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), thông tin thêm quy trình này đang được Bộ Tài chính cụ thể hóa trong dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025.
Luật Quản lý thuế quy định các trường hợp bị hoãn xuất cảnh gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng hoặc đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, quá hạn trên 120 ngày; người xuất cảnh định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế.
Với doanh nghiệp, hộ kinh doanh nợ thuế và không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký - dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ kê khai, quản lý thuế - không quy định ngưỡng cụ thể.
Các trường hợp bị cấm xuất cảnh do nợ thuế, cơ quan thuế đều "thực hiện quy trình cảnh báo", nhắc nhở trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, Phó cục trưởng Mai Sơn khẳng định.
Cụ thể, khi phát sinh nợ thuế đến ngày thứ 30, cơ quan thuế sẽ cảnh báo qua nhiều hình thức như gửi thông báo qua số điện thoại, email, Zalo theo thông tin người nộp thuế đã đăng ký. Ngoài ra, các thông tin này còn được hiển thị trên hệ thống eTax Mobile, cơ sở dữ liệu điện tử của ngành thuế và được rà soát đảm bảo thông tin đã được gửi đi.
"Mục tiêu của các biện pháp này là đảm bảo minh bạch và công bằng cho doanh nghiệp và cá nhân đang thực hiện tốt chính sách pháp luật", ông nói.
Quy trình cưỡng chế thuế cũng được thực hiện nhiều bước. Nợ thuế sau 90 ngày sẽ bị cưỡng chế tài khoản, sau 120 ngày cưỡng chế hóa đơn. Sau đó, cơ quan thuế mới áp dụng các biện pháp công khai thông tin và cấm xuất cảnh.
Theo lãnh đạo Cục Thuế, phần lớn người nộp thuế sau khi nhận cảnh báo đều chủ động rà soát và hoàn thành nghĩa vụ.
Tuy nhiên, trường hợp gây nhiều băn khoăn hiện nay thuộc về nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nhưng chưa giải thể. Do không nhận được thông báo nợ thuế, nhiều cá nhân chưa hoàn thành nghĩa vụ và bị ảnh hưởng khi làm thủ tục xuất cảnh.
Theo số liệu của Cục Thuế, đến nay đã có hơn 105.000 người nộp thuế bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh với tổng số tiền nợ trên 61.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 60.000 trường hợp là người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với tổng nợ khoảng 6.900 tỷ đồng.
Cơ quan thuế cho biết đã thu hồi được hơn 4.000 tỷ đồng từ khoảng 13.000 người nộp thuế thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh, số tiền thu được hơn 100 tỷ đồng từ khoảng 7.100 trường hợp.
Tại dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025, Bộ Tài chính đề xuất ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh với trường hợp nợ thuế, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký là 1 triệu đồng, thay vì không đưa ra mức cụ thể như hiện nay.
Ông Mai Sơn cho biết cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát các nhóm doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ kinh doanh nhằm đảm bảo công bằng và môi trường cạnh tranh lành mạnh với người nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ thuế. "Ngành thuế luôn hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế, trong khâu hoàn, quyết toán và tất cả chức năng quản lý", ông nói.
Chiều 14-5, ông Nguyễn Mạnh Quyền - Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên - chủ trì cuộc họp về tiến độ triển khai một số dự án.
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị chức năng và nhà đầu tư báo cáo về tiến độ liên quan đến dự án Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF; các tuyến đường kết nối khu vực sân vận động PVF; khu đô thị hỗn hợp tại xã Văn Giang - Hoàn Long; Khu công nghiệp Văn Giang - giai đoạn I; điều chỉnh quy hoạch xây dựng phân khu E1, đô thị Văn Giang.
Dự án Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF có quy mô khoảng 71,89ha thuộc xã Nghĩa Trụ và xã Văn Giang. Hiện nay, các xã đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, nhà đầu tư đang tiến hành thủ tục để được giao đất, cho thuê đất theo quy định.
Các tuyến đường kết nối khu vực sân vận động này gồm: tuyến đường trục đông - tây I; đường Thanh Niên kéo dài đến ĐH.26; đường Thanh Niên kéo dài từ ĐH.26 đến ĐT.377; đường Thanh Niên kéo dài từ ĐT.377 đến đường vành đai 4; đường kết nối từ ĐT.378 đến ĐT.382B; đường bên ĐT.379 đoạn từ vành đai 3,5 đến cầu vượt quốc lộ 39.
Đến nay, các địa phương đang tập trung giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư; một số dự án đang được đẩy nhanh tiến độ.
Dự án Khu công nghiệp Văn Giang - giai đoạn I có diện tích cần thu hồi khoảng 273ha, nằm tại xã Nghĩa Trụ. Đến nay, xã đã hoàn thành rà soát, quy chủ 100% diện tích; đã ban hành thông báo thu hồi đất được 110ha…
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Quyền đánh giá tổng thể tiến độ triển khai thực hiện các dự án còn chưa đạt yêu cầu. Ông đề nghị các sở, ngành, địa phương và các nhà đầu tư tập trung đẩy nhanh tiến độ các công việc liên quan đối với từng dự án.
Trong đó cần khẩn trương hoàn thành việc giao đất cho dự án Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF.
Đối với các tuyến đường kết nối khu vực sân vận động PVF, cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư; các nhà thầu có mặt bằng đến đâu tổ chức thi công đến đó nhằm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành toàn bộ các dự án giao thông kết nối trước tháng 3-2027.
Đối với dự án Khu công nghiệp Văn Giang - giai đoạn I, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên đề nghị xã Nghĩa Trụ linh hoạt các giải pháp, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng; các sở, ngành liên quan tăng cường cán bộ chuyên môn hỗ trợ địa phương trong công tác thu hồi đất, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư.
Ông đồng thời yêu cầu các bước triển khai dự án phải bảo đảm chặt chẽ, công khai, đúng quy định. Chủ đầu tư các dự án tập trung nguồn lực, triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, thẩm mỹ các công trình.
Liên Bộ Công Thương - Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới những ngày qua vẫn chịu tác động từ thông tin liên quan tới xung đột Trung Đông. Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, trong khi Fed phát tín hiệu có thể tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Các yếu tố này khiến giá xăng dầu thế giới có xu hướng giảm so với 7 ngày trước. Cụ thể, mỗi thùng RON95 giảm 3,4% còn 130,8 USD, dầu diesel hạ 5% xuống 146 USD.
Ở kỳ điều hành chiều nay, liên Bộ tiếp tục điều chỉnh giá xăng dầu trong nước. Với xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 280 đồng xuống 24.070 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 có giá mới 23.130 đồng.
Các mặt hàng dầu cũng giảm so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel giảm 270 đồng một lít, còn mazut hạ 590 đồng một kg.
Nhà điều hành tiếp tục ngừng trích lập vào Quỹ bình ổn xăng dầu với các mặt hàng.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Giá xăng dầu trong nước đã trải qua 21 kỳ điều hành từ cuối tháng 2 đến nay. Trong đó, RON 95-III tăng 11 lần, giảm 8 lần và giữ nguyên 2 lần. Tương tự, dầu diesel có 9 lần tăng, 10 lần giảm và 2 kỳ ổn định giá.
Từ cuối tháng 4, mặt hàng dầu hỏa đã được Bộ Công Thương bỏ ra khỏi danh mục công bố giá cơ sở bán lẻ xăng dầu, theo Thông tư 21. Bởi dầu hỏa hiện không còn là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, sản lượng tiêu thụ loại dầu này cũng rất nhỏ, khoảng 0,1% tổng tiêu thụ xăng dầu nền kinh tế.
Hiện tại, các loại thuế như bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt và giá trị gia tăng (VAT) với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục bằng 0 tới cuối tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.
Thuế nhập khẩu xăng dầu cũng duy trì mức 0% tới hết 30/6, theo Nghị quyết của Chính phủ. Việc tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu thấp giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống Hàn Quốc và ASEAN ảnh hưởng do xung đột quân sự.
Từ 1/6, xăng E10 RON 95-III sẽ được bán rộng rãi sau 10 tháng thí điểm, thay thế xăng khoáng RON 95-III trên thị trường. Còn xăng E5 RON 92 tiếp tục được bán tới cuối 2030.
Hai doanh nghiệp đầu mối là Petrolimex và PVOIL mở rộng bán xăng E10 trên toàn hệ thống từ ngày 15/5, sớm hơn khoảng nửa tháng so với quy định.
