* Kể từ khi theo dõi Việt Nam, điều gì gây ấn tượng với ông nhất về TP.HCM?
– Điều gây ấn tượng nhất với tôi về TP.HCM là năng lượng thương mại. Nơi đây có một “nhịp điệu kinh tế” rất riêng: nhanh, thực dụng, giàu tinh thần khởi nghiệp và gắn kết mạnh mẽ với thị trường toàn cầu.
Ở TP.HCM, kinh doanh không chỉ là ở phòng họp tại các cao ốc lớn hay các khu công nghiệp mà còn được nhìn thấy rõ nhất ở các doanh nghiệp gia đình, các hộ bán lẻ, doanh nghiệp logistics, start-up, các quán ăn, dịch vụ đến các trường đại học và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là bầu không khí của cơ hội kinh doanh, mang đến cảm giác rằng cơ hội luôn được phát hiện và nắm bắt liên tục ở TP này.
Quy mô nền kinh tế cho thấy rõ vai trò “đầu tàu” của TP.HCM, khi nền kinh tế địa phương đã vượt mốc 100 tỉ USD, cùng thu nhập bình quân đầu người cao hơn đáng kể so với mức trung bình cả nước.
* Đâu là những nền tảng giúp TP.HCM hình thành và củng cố vị thế của mình?
– Trong quan sát của tôi, TP.HCM luôn có tiềm năng lớn nhờ vị trí địa lý, đi kèm với đó là truyền thống giao thương cởi mở và cả nguồn nhân lực dồi dào. Có thể thấy dòng vốn sản xuất FDI trong khu vực TP.HCM mở rộng đã giúp thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ trong nội đô: logistics, ngân hàng, pháp lý, tư vấn, bất động sản, giáo dục và bán lẻ…
Điều này càng củng cố vị thế của TP.HCM trong việc tiềm năng không chỉ nằm ở công nghiệp mà ở một hệ sinh thái kết nối sản xuất, dịch vụ, nguồn nhân lực và thị trường toàn cầu.
* Ngoài các thế mạnh tự nhiên, theo ông, các yếu tố đã giúp TP.HCM duy trì tăng trưởng, thu hút FDI?
– Vai trò dẫn dắt liên tục của TP.HCM, theo tôi, dựa trên ba yếu tố: độ mở, mật độ kinh tế và khả năng thử nghiệm.
Thứ nhất, thành phố rất cởi mở với hoạt động kinh doanh. Nhà đầu tư nước ngoài và doanh nhân Việt Nam không chỉ bị thu hút bởi quy mô thị trường mà còn bởi khả năng được hoạt động trong một hệ sinh thái kinh tế dày đặc.
Tại TP.HCM, doanh nghiệp có thể tìm thấy khách hàng, nhà cung cấp, ngân hàng, trường đại học, dịch vụ logistics, đối tác công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng trong cùng một không gian kinh tế rộng lớn. Điều này giúp giảm chi phí giao dịch và tăng tốc phát triển kinh doanh.
Thứ hai, nguồn nhân lực đóng vai trò quyết định. TP.HCM thu hút lao động từ khắp cả nước và quốc tế, tạo ra một thị trường lao động đa dạng với quản lý, kỹ sư, chuyên gia, doanh nhân và những nhân sự được đào tạo quốc tế.
Đối với nhà đầu tư, đây là lợi thế lớn vì vốn có thể dịch chuyển nhanh nhưng hệ sinh thái nhân lực cần thời gian đáng kể để hình thành.
Thứ ba, TP.HCM là nơi thường xuyên thử nghiệm chính sách. Những cơ chế đặc thù gần đây theo nghị quyết 98 là ví dụ rõ nét nhưng vai trò “thí điểm” này đã tồn tại từ lâu. Thành phố thường đi đầu trong các cách tiếp cận mới về đầu tư, phát triển đô thị, hạ tầng, cải cách hành chính và phát triển khu vực tư nhân.
Các khu công nghiệp, công nghệ cao với định hướng xuất khẩu là một trong những ví dụ nổi bật cho các “thử nghiệm” này. Các khu chức năng này không chỉ thu hút doanh nghiệp từ nhiều nơi đến đặt nhà máy mà còn giúp nội địa “tiếp thu” được các tiêu chuẩn tiên tiến trong sản xuất, quản trị, quan hệ với các đối tác và cả việc phát triển kỹ năng của lực lượng lao động.
Nhờ đó, TP.HCM trở thành hình mẫu cho quá trình chuyển đổi của Việt Nam: tăng trưởng không chỉ dựa vào chi phí thấp mà còn dựa vào dịch vụ, kỹ năng, đổi mới và khả năng kết nối với thị trường quốc tế.
* Ông kỳ vọng TP.HCM sẽ phát triển như thế nào trong 10-20 năm tới?
– Với cơ hội từ sự tích hợp của nền kinh tế, trong 10-20 năm tới TP.HCM không chỉ là “đầu tàu” kinh tế của Việt Nam mà còn trở thành một trong những vùng đô thị kinh tế quan trọng của Đông Nam Á.
Tuy nhiên, thành phố không nên chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà cần chuyển sang tăng trưởng dựa trên năng suất. Điều này đòi hỏi hạ tầng tốt hơn, logistics hiệu quả hơn, giao thông công cộng mạnh hơn, hạ tầng số và thủ tục hành chính ổn định cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương.
TP.HCM cũng cần đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và chính quyền.
Nếu có thể hài hòa giữa quy mô kinh tế với nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo, hạ tầng, liên kết đại học – doanh nghiệp và chất lượng sống, TP.HCM sẽ có nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn phát triển mới với giá trị gia tăng cao hơn, thân thiện hơn với môi trường và gắn kết sâu rộng hơn với nền kinh tế toàn cầu.
Giá vàng thế giới bất ngờ đảo chiều tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 20/5 sau khi thị trường đón loạt tín hiệu mới từ Trung Đông. Giá dầu lao dốc gần 6%, lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt và đồng USD suy yếu đã giúp dòng tiền quay lại với kim loại quý chỉ một ngày sau cú bán tháo mạnh.
Theo Kitco, vàng giao ngay có lúc lên quanh 4.542 USD/ounce, tăng hơn 1,3%, trong khi bạc bật gần 3%, lên khoảng 75,8 USD/ounce. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư liên tục điều chỉnh kỳ vọng khi căng thẳng địa chính trị giảm nhiệt nhưng áp lực lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn chưa biến mất.
Giá dầu giảm mạnh, vàng lập tức hồi phục
Thị trường kim loại quý bật tăng trở lại sau khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Kitco, hai siêu tàu chở dầu Iraq hướng sang Trung Quốc đã đi qua khu vực này an toàn, trong khi một tàu chở dầu Kuwait cũng được ghi nhận đang di chuyển qua tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Ba tàu dầu vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu, đánh dấu lượng dầu rời vùng Vịnh trong một ngày lớn nhất kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran leo thang hồi tháng 2. Thông tin này khiến giá dầu Brent giảm gần 6%, kéo theo áp lực lạm phát dịu xuống.
Trên thị trường tài chính, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng lùi về dưới 4,6%, trong khi đồng USD suy yếu. Đây là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho vàng và bạc. Khi lợi suất trái phiếu giảm, chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, giúp kim loại quý hấp dẫn trở lại.
Tuy nhiên, biên bản cuộc họp Fed cuối tháng 4 cho thấy cơ quan này vẫn lo ngại rủi ro lạm phát liên quan tới giá năng lượng và Trung Đông. Thị trường quyền chọn hiện phản ánh khoảng 30% khả năng Fed còn tăng lãi suất trước quý I/2027.
Điều đó khiến vàng rơi vào trạng thái khá đặc biệt. Mỗi khi lợi suất tăng mạnh, giá vàng chịu áp lực điều chỉnh. Nhưng ngay khi lợi suất dịu xuống, lực mua lại xuất hiện rất nhanh.
Trong khi vàng hồi phục, chứng khoán Mỹ cũng bật tăng mạnh sau 3 phiên giảm liên tiếp. Chỉ số S&P 500 tăng 1,1%, Nasdaq tăng 1,5%, còn nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ Russell 2000 bật tới 2,6%. Diễn biến này cho thấy khẩu vị rủi ro trên thị trường đang cải thiện, nhưng giới đầu tư vẫn chưa rời bỏ hoàn toàn tài sản trú ẩn như vàng.
Vàng giảm về 4.500 USD nhưng phố Wall chưa bi quan
Một trong những điểm gây chú ý nhất trên thị trường hiện nay là việc nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn giữ quan điểm tích cực với vàng dù kim loại quý vừa điều chỉnh khá mạnh. Theo GoldSilver, Bank of America tiếp tục dự báo vàng có thể lên 6.000 USD/ounce. Với mặt bằng hiện tại quanh 4.500 USD, mức dự báo này tương đương dư địa tăng khoảng 33%.
Luận điểm của ngân hàng này tập trung vào 3 yếu tố chính gồm thâm hụt tài khóa kéo dài của Mỹ, nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương và sự suy giảm niềm tin đối với trái phiếu kho bạc Mỹ như tài sản trú ẩn truyền thống.
Đáng chú ý, Goldman Sachs cũng không xem nhịp giảm hiện tại là tín hiệu tiêu cực. Ngân hàng này gọi vùng giá quanh 4.500 USD là “vùng tích lũy”, nơi các tổ chức lớn đang mua vào thay vì bán tháo. Theo Goldman Sachs, nhu cầu mua vàng từ ngân hàng trung ương toàn cầu hiện vẫn ở mức cao nhất nhiều thập kỷ. Đây được xem là lớp hỗ trợ quan trọng mỗi khi thị trường xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn.
Diễn biến của bạc cũng đang phản ánh phần nào tâm lý này. Trong phiên 20/5, bạc tăng gần 3%, nhanh hơn vàng. Theo Kitco, phe mua bạc đang hướng tới vùng 76,7-77 USD/ounce, trước khi nhắm tới mốc 78 USD.
Ở chiều ngược lại, vàng hiện đang đối mặt vùng cản quan trọng quanh 4.552-4.572 USD/ounce. Nếu vượt được khu vực này, thị trường có thể hướng lên vùng 4.600 USD.
Ngoài câu chuyện lãi suất hay Trung Đông, giới phân tích cho rằng thị trường vàng hiện còn chịu tác động từ một thay đổi lớn hơn liên quan tới hệ thống giao dịch kim loại quý toàn cầu.
Theo GoldSilver, Hong Kong (Trung Quốc) dự kiến ra mắt nền tảng thanh toán bù trừ vàng mới vào tháng 7 với sự hợp tác từ Sàn giao dịch vàng Thượng Hải. Hệ thống này hỗ trợ thanh toán bằng nhân dân tệ song song với USD và hoạt động ngoài mạng lưới định giá truyền thống như LBMA hay COMEX.
Động thái này diễn ra cùng lúc với xu hướng gia tăng giao dịch hàng hóa bằng các đồng tiền ngoài USD giữa nhiều nền kinh tế lớn. Giới quan sát cho rằng những thay đổi đó chưa tác động ngay tới giá vàng trong ngắn hạn, nhưng đang tạo nền tảng nhu cầu vật chất lớn hơn cho thị trường kim loại quý trong nhiều năm tới.
Đó cũng là lý do nhiều tổ chức tài chính vẫn duy trì quan điểm lạc quan với vàng ngay cả khi giá liên tục biến động mạnh theo lợi suất và chính sách lãi suất của Fed.
Bộ Tài chính vừa có báo cáo về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN) - lũy kế đến hết ngày 21/5.
Theo đó, tổng kế hoạch giao năm 2026 đến thời điểm báo cáo (gồm: kế hoạch Thủ tướng giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng) là 1.026.769 tỷ đồng.
Tổng số vốn các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án là 1.003.929 tỷ đồng. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng (13.325 tỷ đồng), tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 990.603 tỷ đồng, đạt 97,7% kế hoạch vốn Thủ tướng giao.
Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 22.839 tỷ đồng của 13 bộ, cơ quan Trung ương và 12 địa phương (chiếm 2,3% kế hoạch vốn Thủ tướng giao), chủ yếu đang trong quá trình hoàn thiện các thủ tục đầu tư, chưa đảm bảo điều kiện bố trí kế hoạch vốn theo quy định; một số bộ, cơ quan đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn để điều chuyển cho bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.
Theo Bộ Tài chính, số giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 14/5 là 166.018 tỷ đồng, đạt 16,4% kế hoạch Thủ tướng giao. Số giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 21/5 là 182.544 tỷ đồng, đạt 18% kế hoạch.
Như vậy, số giải ngân phát sinh trong tuần từ ngày 15/5 đến ngày 21/5 là 16.526 tỷ đồng; tăng gấp 1,4 lần so với số giải ngân phát sinh trong tuần trước.
Kết quả tính đến hết ngày 21/5, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 7 bộ, cơ quan và 17 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước (bao gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Bộ Quốc phòng; Bộ Ngoại giao; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; TP Hà Nội; TP Hải Phòng; Điện Biên; Lạng Sơn; Lai Châu; Cà Mau; Thái Nguyên; Quảng Ninh; Tây Ninh; Sơn La; Hà Tĩnh; TP Đồng Nai; Gia Lai; Lào Cai; Tuyên Quang; Khánh Hòa; Nghệ An).
Còn 28 bộ, cơ quan và 17 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước (trong đó, có một số bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân như: Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Đài Truyền hình Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Liên minh hợp tác xã Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ngân hàng Phát triển Việt Nam…).
Theo Bộ Tài chính, nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 32.511 tỷ đồng) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, số giải ngân đến hết ngày 21/5 của cả nước đạt 18,6% kế hoạch Thủ tướng giao (980.932 tỷ đồng).
Không còn dừng ở những thử nghiệm mang tính xu hướng, làn sóng AI đang dần đi sâu vào mô hình kinh doanh, quy trình vận hành, sản xuất và trở thành đòn bẩy tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp Việt.
Những năm gần đây, Công ty TNHH Việt Thắng Jean bắt đầu đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, trọng tâm là ứng dụng AI vào thiết kế, tự động hóa và số hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Đến nay, nhiều hạng mục đã bắt đầu "gặt trái ngọt", mang lại hiệu quả rõ rệt về chi phí và năng suất.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho biết nhờ ứng dụng AI, doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 70 - 80% chi phí ở nhiều khâu, đặc biệt trong sản xuất và vận hành.
Theo ông Việt, sự thay đổi rõ nét nhất nằm ở hoạt động bán hàng. Trước đây, một video phục vụ bán hàng có thể mất khoảng 3 triệu đồng, nhưng nay với AI, chi phí được rút xuống chỉ còn khoảng 300.000 đồng cho mỗi video, đồng thời có thể triển khai gần như ngay lập tức.
Đặc biệt, các công đoạn như cắt vải, làm rập, làm sơ đồ được tự động hóa gần như hoàn toàn thông qua hệ thống máy cắt tích hợp AI. "Nếu trước đây để chuẩn bị cho một mùa hàng cần tới 6 tháng, thì nay toàn bộ quy trình, từ thiết kế đến hoàn thiện sản phẩm, có thể rút xuống chỉ còn khoảng 15 ngày", ông Việt nói.
Ở khâu nghiên cứu thị trường, với đặc thù ngành thời trang thay đổi liên tục, theo xu hướng, theo mùa, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp.
Ông Võ Thành Phước, Trưởng Phòng phát triển sản phẩm tại Công ty cổ phần kết nối thời trang Faslink, cho biết AI giúp đội ngũ sáng tạo phát triển ý tưởng mới nhanh hơn, đánh trúng nhu cầu thị trường hơn thông qua phân tích và gợi ý xu hướng, dự đoán màu sắc và thiết kế dựa trên số liệu thực.
"Hệ thống ứng dụng AI có thể nhanh chóng so sánh sản phẩm, phân tích xu hướng, thậm chí đánh giá cảm xúc khách hàng, tạo lợi thế lớn trong việc ra quyết định", ông Phước cho biết.
Trong khi đó, ông Trần Quốc Bảo, Phó tổng giám đốc Tập đoàn KIDO kiêm Giám đốc điều hành kênh thương mại điện tử E2E, cho hay KIDO hiện đã ứng dụng AI trong hầu hết các hoạt động marketing, từ sản xuất TVC quảng cáo đến thiết kế video với người ảo.
"Với video quảng cáo 45 giây, khi áp dụng AI, chi phí sản xuất chỉ còn khoảng 20% so với cách làm truyền thống", ông Bảo chia sẻ.
Không chỉ các "ông lớn", mà nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang nhanh chóng ứng dụng AI, tận dụng làn sóng công nghệ để bứt phá, tối ưu hiệu quả kinh doanh.
"AI giờ đây không còn là một "giấc mơ đắt đỏ", là đặc quyền của các "ông lớn" đòi hỏi ngân sách hàng triệu USD, mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận nếu có đủ quyết tâm và một lộ trình phù hợp chỉ với khoảng 100 - 200 triệu đồng", ông Nguyễn Văn Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH giáo dục Tiến Bộ (Step Up), nói với Tuổi Trẻ.
Ông Hiệp dẫn lại chính câu chuyện của Step Up để minh chứng cho khả năng "phá kén" của doanh nghiệp nhỏ khi biết tận dụng công nghệ. Từ một đơn vị xuất bản sách truyền thống, doanh nghiệp này đã chuyển mình sang mô hình công nghệ giáo dục (edtech), với ứng dụng học tiếng Anh The Coach hiện nằm trong nhóm 10 ứng dụng giáo dục có lượt tải cao trên App Store tại Việt Nam sau hơn hai năm ra mắt.
Theo ông Hiệp, doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải bắt đầu từ con số 0 hay đầu tư ngay một đội ngũ kỹ sư AI "hạng A" với quỹ lương lên tới hàng tỉ đồng. Thay vào đó, điều quan trọng là thay đổi "DNA doanh nghiệp", bắt đầu từ những nhu cầu rất cụ thể trong vận hành, từ marketing, chăm sóc khách hàng đến tối ưu quy trình nội bộ.
Tại Step Up, một "đội đặc nhiệm AI" đã được thành lập, trực tiếp làm việc với từng phòng ban để rà soát các điểm nghẽn, từ đó triển khai các công cụ phù hợp. Cách tiếp cận này giúp AI không dừng ở khẩu hiệu mà đi thẳng vào bài toán hiệu quả.
Tham vọng hơn, trong năm 2026, doanh nghiệp này đang phát triển robot gia sư học tiếng Anh dành cho trẻ em. Theo ông Hiệp, dự án khó có thể triển khai nếu không có bước phát triển mạnh mẽ của AI trong những năm gần đây.
Theo AI Diffusion Report 2025 của Viện Kinh tế AI thuộc Microsoft (AIEI), Việt Nam đang xếp thứ 38 toàn cầu về tỉ lệ người sử dụng AI. Đáng chú ý, mức độ phổ biến của AI tại Việt Nam đã tăng từ 21,2% trong nửa đầu năm lên 23,5% vào cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 2,3 điểm phần trăm.
Nhiều doanh nghiệp cho biết AI đang tham gia trực tiếp vào quá trình tương tác với khách hàng thông qua chatbot tự động, giúp phản hồi tức thời và tối ưu tỉ lệ chuyển đổi. "Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhân sự, hệ thống có thể xử lý đồng thời lượng lớn yêu cầu, từ tư vấn đến chốt đơn", lãnh đạo một doanh nghiệp cho biết.
