Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết quan niệm cho rằng “đường tự nhiên thì tốt và an toàn cho người tiểu đường” là một hiểu lầm rất phổ biến. Về bản chất khoa học và cơ chế chuyển hóa, cả đường thốt nốt và đường phèn đều tác động trực tiếp đến lượng đường trong máu và không được xem là thực phẩm an toàn hay có thể dùng thoải mái cho người cần kiểm soát đường huyết.
Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên chỉ số đường huyết (GI) và tải lượng đường huyết của từng loại:
Đường phèn thực chất là đường mía được kết tinh lại. Quá trình làm đường phèn chỉ thay đổi trạng thái vật lý, tạo thành khối tinh thể lớn, loại bỏ tạp chất chứ không làm thay đổi cấu trúc hóa học cốt lõi. Chỉ số đường huyết của đường phèn tương đương với đường trắng tinh luyện, rơi vào khoảng 65 (mức trung bình cao).
Khi đi vào hệ tiêu hóa, enzyme trong cơ thể lập tức phân giải đường phèn thành các phân tử glucose và fructose. Lượng glucose này đi thẳng vào máu, làm tăng đường huyết nhanh chóng y hệt như khi tiêu thụ đường cát trắng.
Đường thốt nốt
Đường thốt nốt được cô đặc từ dịch nhựa cây thốt nốt. Đây là loại đường chưa qua tinh chế hoàn toàn, do đó nó giữ lại được một số khoáng chất vi lượng (kali, sắt, kẽm), inulin (một loại chất xơ) và chất chống oxy hóa.
Nhờ có chứa một ít chất xơ và cấu trúc chưa tinh chế, đường thốt nốt có chỉ số GI dao động trong khoảng 35 – 54 (tùy thuộc vào phương pháp chế biến). Đây là mức GI thấp hơn đáng kể so với đường trắng.
Mức GI thấp giúp đường thốt nốt giải phóng glucose vào máu chậm hơn, tránh hiện tượng đường huyết tăng vọt đột ngột. Tuy nhiên, thành phần chính của nó vẫn là sacarozơ (chiếm khoảng 70 – 79%). Tải lượng đường huyết của đường thốt nốt vẫn rất đáng kể; nếu tiêu thụ cùng một trọng lượng, lượng carbohydrate nạp vào cơ thể gần như tương đương với đường trắng.
Việc chuyển từ đường trắng sang đường thốt nốt có thể mang lại lợi ích nhỏ về mặt vi chất dinh dưỡng và tốc độ hấp thu đường chậm hơn, nhưng không làm thay đổi bản chất chuyển hóa cốt lõi.
“Cả đường thốt nốt và đường phèn đều là những nguồn cung cấp đường nhanh và cần được giới hạn nghiêm ngặt. Khái niệm có nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với không gây tăng đường huyết”, bác sĩ Châu Thị Anh nhấn mạnh.
Bất kỳ lượng đường thốt nốt hay đường phèn nào nạp vào cũng phải được tính toán chặt chẽ vào tổng lượng carbohydrate tiêu thụ trong ngày. Việc lạm dụng vì nghĩ chúng “lành tính” sẽ dẫn đến vượt ngưỡng dung nạp carbohydrate, gây tăng đường huyết kéo dài.
Nếu thực sự cần vị ngọt trong các món ăn mà không muốn làm tăng đường huyết hay phá vỡ các chỉ số chuyển hóa, các chất tạo ngọt không sinh năng lượng mới là giải pháp tối ưu.
Ví dụ: Chiết xuất cỏ ngọt (Stevia): GI = 0; đường la hán quả: GI = 0; erythritol (Rượu đường): GI = 0… phần lớn được bài tiết qua nước tiểu mà không chuyển hóa thành năng lượng.
Theo Times of India, nghệ chứa curcumin - hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Ngoài lợi ích đối với gan, curcumin còn có thể hỗ trợ sức khỏe thận nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thu curcumin của cơ thể.
Theo Times of India, nghệ chứa curcumin - hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Ngoài lợi ích đối với gan, curcumin còn có thể hỗ trợ sức khỏe thận nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thu curcumin của cơ thể.
Nước ép dưa hấu
Dưa hấu chứa nhiều nước và ít purin, hỗ trợ đào thải acid uric qua nước tiểu. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, lycopene và các chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Bổ sung đủ nước từ thực phẩm như dưa hấu cũng giúp duy trì chức năng thận bình thường.
Nước ép dưa hấu
Dưa hấu chứa nhiều nước và ít purin, hỗ trợ đào thải acid uric qua nước tiểu. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, lycopene và các chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Bổ sung đủ nước từ thực phẩm như dưa hấu cũng giúp duy trì chức năng thận bình thường.
Nước ép củ dền
Củ dền chứa nitrat tự nhiên và các chất chống oxy hóa như betalain. Theo Eatingwell, nitrat có thể hỗ trợ giãn mạch, cải thiện tuần hoàn và giúp kiểm soát huyết áp - yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thận. Các chất chống oxy hóa trong củ dền cũng có thể giảm stress oxy hóa và có lợi cho tế bào gan. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi thận oxalate nên sử dụng ở mức vừa phải.
Nước ép củ dền
Củ dền chứa nitrat tự nhiên và các chất chống oxy hóa như betalain. Theo Eatingwell, nitrat có thể hỗ trợ giãn mạch, cải thiện tuần hoàn và giúp kiểm soát huyết áp - yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thận. Các chất chống oxy hóa trong củ dền cũng có thể giảm stress oxy hóa và có lợi cho tế bào gan. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi thận oxalate nên sử dụng ở mức vừa phải.
Cà phê đen
Uống cà phê ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính. Các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước một số tác nhân gây tổn thương.
Các chuyên gia trên trang Verywell Health cho rằng các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe mạch máu và hỗ trợ duy trì chức năng thận. Tuy nhiên, nên hạn chế thêm nhiều đường hoặc kem béo khi sử dụng.
Cà phê đen
Uống cà phê ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính. Các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước một số tác nhân gây tổn thương.
Các chuyên gia trên trang Verywell Health cho rằng các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe mạch máu và hỗ trợ duy trì chức năng thận. Tuy nhiên, nên hạn chế thêm nhiều đường hoặc kem béo khi sử dụng.
Trà xanh không đường
Catechin là nhóm chất chống oxy hóa có trong trà xanh góp phần giảm tích tụ mỡ ở gan khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Trà xanh còn bổ sung lượng nước hàng ngày cho cơ thể, tốt cho chức năng thận.
Trà xanh không đường
Catechin là nhóm chất chống oxy hóa có trong trà xanh góp phần giảm tích tụ mỡ ở gan khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Trà xanh còn bổ sung lượng nước hàng ngày cho cơ thể, tốt cho chức năng thận.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ThS.BS Phan Trần Trúc Ly - Phó trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện An Bình (TP.HCM) - cho biết tại các thành phố lớn, mật độ bê tông, nhựa đường và phương tiện giao thông cao khiến nhiệt bị hấp thụ và giữ lại nhiều hơn.
Đồng thời lượng cây xanh hạn chế cũng làm giảm khả năng làm mát tự nhiên. Vì vậy nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời thường cao hơn so với nhiệt độ dự báo, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Đây là lý do người dân cảm thấy oi bức, ngột ngạt hơn và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cũng tăng lên rõ rệt.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe.
Theo đó khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, tim đập nhanh hơn để duy trì huyết áp ổn định. Nếu không bổ sung đủ nước và điện giải, người dân rất dễ rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức, thậm chí say nắng và sốc nhiệt.
Thời tiết khắc nghiệt còn làm giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, vi rút phát triển (gây tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm do thức ăn nhanh ôi thiu, hoặc các bệnh hô hấp do sử dụng máy lạnh quá chênh lệch nhiệt độ).
Ngoài ra hệ thần kinh cũng bị ảnh hưởng, gây ra trạng thái lờ đờ, giảm khả năng tập trung và phản xạ. Đặc biệt, tại khu vực phía Nam, nắng nóng thường đi kèm độ ẩm thấp và chỉ số tia UV ở mức "nguy hại", trực tiếp gây tổn thương tế bào da và giác mạc nếu không được bảo vệ.
BS.CKI Võ Trường Quang Huy - quyền điều hành khoa da liễu Bệnh viện An Bình - cũng cho biết từ tiết thanh minh (tháng 3-4) sang lập hạ (tháng 5), tia cực tím tại Nam Bộ chạm đỉnh cực đại nên làn da dễ bị "sốc nhiệt", dẫn đến tình trạng mất nước và đứt gãy collagen ồ ạt.
Do đó cần giặm lại kem chống nắng phổ rộng mỗi 3 giờ, kết hợp cấp ẩm sâu để làm dịu và phục hồi làn da khỏe mạnh.
BS Trúc Ly cho biết thêm thời điểm nắng nóng đỉnh điểm thường kéo dài từ 11h - 16h. Đây là lúc cường độ tia UV và bức xạ nhiệt đạt mức cao nhất. Với thời tiết hiện nay có 3 nhóm người cần đặc biệt lưu tâm:
Trẻ em và người cao tuổi: Trẻ em thì hệ thống điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, trong khi người già lại có khả năng thích ứng với nhiệt giảm sút. Cả hai nhóm này thường không nhạy bén với cảm giác khát, khả năng điều hòa thân nhiệt kém, dẫn đến tình trạng mất nước trầm trọng trước khi kịp nhận ra.
Người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp, đái tháo đường): Nắng nóng là "kẻ thù" của huyết áp. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co giãn mạch bất thường, dẫn đến nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Người lao động đặc thù: Công nhân xây dựng, shipper, người bán hàng rong, bảo vệ, lao công… phải tiếp xúc với bức xạ nhiệt trực tiếp trong thời gian dài, ít có điều kiện nghỉ ngơi, nên nguy cơ thường gặp nhất là mất nước và rối loạn điện giải do cơ thể tiết nhiều mồ hôi nhưng không được bù nước đầy đủ.
Ngoài ra nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động và tai nạn giao thông do cơ thể mệt mỏi, phản xạ chậm, giảm sự tỉnh táo khi làm việc hoặc di chuyển ngoài đường.
Chiều ngày 17.4, tại TP.HCM, Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail - HoSE: FRT) đã tổ chức thành công Đại hội cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội đã thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025 và định hướng phát triển trong năm 2026.
Năm 2026, FPT Retail đặt mục tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với doanh thu thuần dự kiến đạt 59.500 tỉ đồng, tăng 16% so với năm 2025, và lợi nhuận trước thuế đạt 1.550 tỉ đồng, tương ứng mức tăng 27%. Kế hoạch này phản ánh định hướng phát triển theo hướng tăng trưởng đi đôi với nâng cao hiệu quả hoạt động, trong đó tập trung vào 3 trụ cột chính gồm mở rộng hệ sinh thái y tế, tối ưu vận hành toàn hệ thống và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu.
Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc thêm 450 điểm theo hướng chọn lọc, đảm bảo hiệu quả trên từng điểm bán.
Bên cạnh đó, Long Châu sẽ đẩy mạnh hợp tác chiến lược với các hãng dược hàng đầu thế giới nhằm đưa về Việt Nam các sản phẩm và giải pháp điều trị hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng giúp Long Châu nâng cao năng lực cung ứng, đồng thời rút ngắn khoảng cách tiếp cận thuốc thế hệ mới giữa Việt Nam và các quốc gia phát triển.
Đáng chú ý, trong năm 2026, Long Châu dự kiến đưa về Việt Nam hơn 30 loại thuốc thế hệ mới và giải pháp điều trị tiên tiến, tập trung vào các bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng. Thực tế, Long Châu đã cùng với hãng dược hàng đầu Anh quốc giới thiệu tại Việt Nam 3 giải pháp y khoa tiên tiến dành cho hen nặng, lupus ban đỏ hệ thống và hội chứng tan máu tăng ure huyết không điển hình - những bệnh lý có gánh nặng điều trị lớn và nhiều hạn chế trong tiếp cận vào ngày 12.4 vừa qua.
Song song với mở rộng quy mô, Long Châu không ngừng tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn, chuyển đổi AI để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cho người Việt. Theo đó, Long Châu là chuỗi nhà thuốc đầu tiên được tích hợp trên VNeID, đồng thời cũng là hệ thống tiên phong ứng dụng dữ liệu cư trú để phục vụ người dân theo tài khoản gia đình. Trong thời gian tới, Long Châu tiếp tục mở rộng nhiều mô hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe mới theo tiêu chí hiện đại, thuận tiện. Cách tiếp cận này góp phần hướng tới mục tiêu lớn “Gia đình mạnh khỏe, Quốc gia hạnh phúc”.
Trong năm 2026, hệ thống FPT Shop tập trung đa dạng hóa danh mục sản phẩm - dịch vụ, đẩy mạnh ngành hàng điện máy, gia dụng có lắp đặt và thiết bị IoT nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và gia tăng giá trị trên mỗi giao dịch. Song song, FPT Shop mở rộng hệ sinh thái số với SIM FPT và các dịch vụ số, hướng tới mục tiêu đạt khoảng 1,1 triệu thuê bao, đồng thời phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng để nâng cao trải nghiệm và mức độ gắn kết khách hàng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp tục tối ưu mô hình kinh doanh, phát triển kênh online và cải thiện hiệu quả vận hành trên toàn hệ thống, trong đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo đóng vai trò quan trọng trong cá nhân hóa trải nghiệm và nâng cao hiệu quả bán hàng.
Với định hướng kết hợp giữa đổi mới mô hình kinh doanh và ứng dụng công nghệ, FPT Shop kỳ vọng duy trì tăng trưởng ổn định, đóng góp tích cực vào kết quả hợp nhất và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của FPT Retail trong dài hạn.
